Dertien luchthavens door heel Duitsland, waaronder de hubs van Frankfurt en München, werden maandag getroffen door een massale staking. Als gevolg van deze werkonderbreking moesten de meeste vluchten worden geannuleerd. Bij de staking op de luchthavens, die zondag om middernacht begon en 24 uur duurde en geleid werd door vakbond Verdi, waren zowel werknemers uit de publieke sector als grond- en beveiligingspersoneel betrokken. De stakers eisen een loonsverhoging van 8 procent, wat neerkomt op een verhoging van minstens 350 euro per maand.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Verdi gaat ‘te ver’, reageerde Benedikt Peters, journalist bij de Süddeutsche Zeitung, maandag. ‘Het is de verantwoordelijkheid van vakbonden om hun recht om te staken op verantwoorde wijze te gebruiken,’ te meer ‘wanneer hun actie grote aantallen mensen raakt’. De journalist wijst erop dat ‘niet alleen luchthavens (…) zijn lamgelegd’, maar dat Verdi in de afgelopen weken ook ‘buschauffeurs en leraren heeft opgeroepen om te staken, evenals administratief personeel, vuilnismannen en verpleegkundigen’. Daardoor zijn ‘tienduizenden mensen getroffen die willen reizen, medische zorg nodig hebben of hun kinderen naar de opvang moeten brengen’.
Koffieketen zou de oprichting van vakbonden tegenwerken
In aanloop naar de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering van Starbucks legden medewerkers van ruim honderd winkels in de VS vorige week het werk neer om te protesteren bij het hoofdkantoor in Seattle. Dit als reactie op de agressieve antivakbondshouding van het bedrijf. De koffieketen wordt ervan beschuldigd tientallen werknemers te hebben ontslagen als vergelding voor het opzetten van een vakbond. Starbucks zou al sinds begin 2022 dwarsliggen, schrijft The Guardian.
Voorts zijn er beschuldigingen van intimidatie, winkelsluitingen, het inhouden van extra’s en het bewust vertragen van onderhandelingen over een eerste vakbondscontract. Starbucks ontkent schending van het arbeidsrecht en wijst de overige beschuldigingen af. Voorzitter en voormalig CEO Howard Schultz moet eind maart getuigen voor een commissie van de Amerikaanse Senaat over de houding ten aanzien van vakbonden.
‘Starbucks zou ons recht op organisatie moeten respecteren‘
‘Barista’s van Starbucks zoals ik zijn degenen die de winkels draaiende houden,’ zegt Sarah Pappin van een vestiging in Seattle tegen de Britse krant. ‘Wij kennen de bestellingen van onze vaste klanten, wij maken de lattes, wij ruimen de rommel op en wij zijn vaak het lichtpuntje van de dag voor onze klanten. Wij vormen het hart en de ziel van Starbucks.’
En, voegt ze eraan toe, ‘in plaats van een voormalige CEO op het schild te hijsen die erop is gebrand om ons het zwijgen op te leggen, zou Starbucks ons recht op organisatie moeten respecteren en ons tegemoet moeten komen aan de onderhandelingstafel.’ De werknemers willen dat de aandeelhouders een resolutie aannemen die bepaalt dat een onafhankelijke derde partij de houding van Starbucks ten aanzien van de rechten van werknemers gaat beoordelen.
‘Een megastaking legt het land lam. Met een ongekende actie hebben Verdi – de vakbond voor de dienstensector – en de vakbond voor spoorwegen en vervoer (EVG) de handen ineengeslagen en opgeroepen tot werkonderbrekingen. Deutsche Bahn heeft zijn langeafstandsdiensten volledig stilgelegd en ook de regionale diensten werken bijna niets. In de regio Berlijn/Brandenburg was men aanvankelijk blij dat de ODEG (Ostdeutsche Eisenbahn Gmbh) zou rijden. Maar ook de particuliere spoorwegen moeten hun treinen in de remises laten staan want zij maken gebruik van de infrastructuur van Deutsche Bahn.’
Prof. Dr. Thorsten Schulten – politicoloog gespecialiseerd in arbeidsverhoudingen
‘Op de vraag of er in Duitsland meer wordt gestaakt dan in andere Europese landen is het antwoord: ja, Duitsland is een stakingsland, maar bevindt zich ergens onderin de middenmoot. Het verschil met Frankrijk is dat werknemers daar individueel stakingsrecht hebben en dat bestaat hier niet. Maar dit is een uitzonderlijke historische situatie. Met deze hoge inflatiecijfers is de vraag: wie draagt eigenlijk de kosten? Worden ze bij de werknemers of bij de bedrijven neergelegd? En hoe kom je tot een redelijk compromis om die kosten te verdelen?’
‘In het verleden viel weinig te verwachten van collectieve onderhandelingen in de overheidssector. De vakbonden zijn zwak, de organisatiegraad in veel sectoren is laag. En hoe breng je de belangen van goed betaalde ambtenaren en onzekere onderwijzers samen onder één noemer? Een gevolg hiervan is reëel loonverlies voor een grote groep. Verpleegkundigen, onderwijzers en buschauffeurs die tijdens de pandemie de voorzieningen op gang hielden, werden in de kou gezet. Ondertussen maakt de inflatie het leven voor veel werknemers steeds onbetaalbaarder, vooral in de lagere loonklassen.’
Sebastian Engelbrecht – correspondent in Berlijn voor Deutschlandfunk
‘Wij betalen niet betalen voor jullie crisis.’ Dat is het motto waarmee dienstenvakbond Verdi, spoorweg- en transportbond EVG en de Berlijnse huurdersvereniging oproepen tot acties. Op het eerste gezicht is het motto een provocatie, want de crisis raakt tenslotte iedereen: politici, bedrijven en werknemers. Maar op het tweede gezicht is het een gerechtvaardigd devies, zeker aan het adres van de Bondsregering. Want de crisis – oftewel: het koopkrachtverlies van werkenden – die is veroorzaakt door een inflatie van bijna tien procent vorig jaar, is vooral het product van een falend energiebeleid.’
In Duitsland is afgelopen nacht de aangekondigde grote staking in de vervoerssector begonnen. Sinds middernacht zijn ongeveer 350.000 werknemers in verschillende sectoren vanuit het hele land opgeroepen om vierentwintig uur lang te gaan staken. De vakbonden Verdi en EVG [Eisenbahn- und Verkehrsgewerkschaft] riepen op tot een staking naar aanleiding van het cao-conflict in de publieke sector en bij de spoorwegen, schrijft Die Welt.
De stakingen, de omvangrijkste sinds tijden, zullen naar verwachting grote delen van het openbaar vervoer in Duitsland lamleggen. Deutsche Bahn heeft voor maandag al de langeafstandstreinen stilgelegd en ook regionaal zullen er naar verwachting nauwelijks treinen rijden.
De vakbond eist onder andere een maandelijkse loonstijging van minstens 500 euro
Bovendien zullen er op verschillende plaatsen stakingen zijn in het streekvervoer, zoals sneltrams en bussen, en op bijna alle commerciële luchthavens, met uitzondering van Berlijn. Zondag begon de staking al op de luchthaven van München, waar geen regulier passagiersverkeer mogelijk is. Bij sluizen en havens wordt het scheepsverkeer tegengehouden. Wegen zullen waarschijnlijk veel drukker zijn dan normaal.
Maandag start Verdi de derde ronde van de collectieve onderhandelingen voor ongeveer 2,5 miljoen werknemers in de publieke sector. Op tafel ligt een loonsverhoging van 10,5 procent en een maandelijkse loonstijging van minstens 500 euro. De EVG voert onderhandelingen met Deutsche Bahn en nog zo’n vijftig andere bedrijven. De vakbond eist een loonsverhoging van in totaal 12 procent na een jaar dienstverband.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week gaan we dieper in op de aangekondigde pensioenshervorming in Frankrijk. Wat betekent deze hervorming voor de Fransen en waarom demonstreren zij hier zo fel tegen?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Waarom wil Macron het pensioenstelsel hervormen?
‘Het feestje is voorbij voor gepensioneerden’, schreef The Wall Street Journal. Hoewel sociale hervormingen in Frankrijk regelmatig gepaard gaan met protesten en stakingen, mede door de machtige positie die vakbonden innemen in het land, wordt met de aangekondigde plannen van de regering aan een van de heilige huisjes van de Franse maatschappij getornd.
Volgens het Franse pensioenstelsel betalen de werkenden nu mee aan de pensioenen van reeds gepensioneerden. Per sector en beroep zijn er verschillende regels. De hoeveelheid geld die iemand in Frankrijk bij pensionering ontvangt, hangt af van verschillende factoren, waaronder het aantal gewerkte jaren, het verdiende salaris en de specifieke pensioenregeling. Over het algemeen krijgt een gepensioneerde 75 procent van zijn of haar voormalige loon uitgekeerd als pensioen.
Vanwege de verschillende regels per sector en beroep is het stelsel scheefgegroeid, met zeer riante pensioenen voor de een en minder hoge pensioenen voor de ander. Onderdeel van de hervorming is het gelijktrekken van pensioenen. De belangrijkste reden dat Macron het stelsel wil hervormen heeft echter te maken met de demografie van de Franse maatschappij.
Er is namelijk sprake van toenemende vergrijzing in Frankrijk: in 2021 waren er ongeveer 16,5 miljoen gepensioneerden, ongeveer een kwart van de bevolking. Omdat de pensioensleeftijd momenteel slechts 62 jaar bedraagt, en voor mensen met fysiek zware beroepen zelfs nog lager ligt, dreigt de druk op de Franse schatkist toe te nemen.
‘Het is hervormen of failliet gaan’, zei minister van Overheidsfinanciën Gabriel Attal onlangs in Le Journal du Dimanche hierover. Ruim 14 procent van het Franse bbp gaat namelijk naar het pensioenstelsel en dat drukt op de groeiende staatsschuld. Een hervorming is broodnodig, zo zeggen de autoriteiten. Maar hoe ziet deze hervorming eruit?
Hoe ziet de hervorming eruit?
In het huidige systeem wordt de pensioenuitkering berekend op basis van het aantal premiejaren en het hoogst verdiende loon. In een poging dat systeem recht te trekken, en verschillende pensioenregelingen te verenigen in één stelsel met dezelfde regels voor alle werknemers, wil president Macron een universeel puntensysteem invoeren.
Volgens dit systeem leveren bijdragen van werkenden aan het systeem punten op, die later worden gebruikt om de hoogte van de pensioenuitkeringen te berekenen. Een ander belangrijk onderdeel van de hervorming is het aantal jaar dat Fransen gewerkt moeten hebben om aanspraak te maken op een volledig pensioen. Momenteel is dat 42 jaar, dat gaat naar 43 jaar.
Maar de grootste verandering is de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd in Frankrijk. Zoals gezegd ligt deze momenteel op 62 jaar, maar in 2030 moet dit 64 jaar zijn. Vanaf september 2023 betekent dit dat Fransen ieder jaar drie maanden langer zullen moeten werken. Heikele punten, want volgensLe Journal du Dimanche voelt bijna 40 procent van de jonge werkende Fransen zich niet in staat tot aan de pensioengerechtigde leeftijd te blijven werken.
Wie vroeg begonnen is met werken of werknemers in sectoren met zware beroepen kunnen nog wel eerder stoppen met werken volgens de hervorming – er zijn dus uitzonderingen. Een ander onderdeel van de hervorming is dat de hoogte van het minimumpensioen voor een deel van de Fransen verhoogd wordt naar 1200 euro, al schrijft econoom Henri Martin van de Universiteit van Lille inLa Tribune dat dit alleen geldt voor wie zijn of haar hele leven gewerkt heeft.
Hoe is de reactie van de Fransen?
Massale stakingen, protesten in de straten van Parijs en andere grote Franse steden, confrontaties met de oproerpolitie: de Franse bevolking is op zijn zachtst gezegd niet blij met de aangekondigde plannen. Met name werknemers in beroepen met speciale pensioenregelingen, zoals treinbestuurders en leraren, vrezen dat zij door het nieuwe systeem langer zullen moeten werken en minder uitkeringen zullen ontvangen.
Ook vrezen zij dat het puntensysteem zal leiden tot een verlaging van de pensioenuitkeringen. Anderen zeggen dat vrouwen en mensen met lagere inkomens onevenredig zwaar zouden worden getroffen door de hervormingsplannen. Zeker nu de inflatie er ook in Frankrijk hard inhakt en energieprijzen hoog liggen, vinden Fransen dat Macron niet begrijpt hoe moeilijk zijn landgenoten het hebben. Hun president is, zoals wel vaker wordt gezegd, president van de rijken. Karel Yon, socioloog en professor aan de Universiteit Paris-Nanterre, zegt hierover in een interview metLe Monde dat de woede van de Fransen te begrijpen is ‘gezien de houding van de president’.
Vakbonden, reeds gepensioneerden, studenten, tegenstanders van Macron: volgens organisatoren van de protesten nemen wekelijks haast miljoenen mensen deel aan de protesten, die Frankrijk behoorlijk ontregelen. Door de stakingen ligt iedere week het openbaar vervoer grotendeels plat, blijven scholen gesloten en wordt in Parijs geen vuilnis opgehaald, wat leidt tot enorme stankoverlast. Olieraffinaderijen worden geblokkeerd en in sommige steden wordt de elektriciteitsvoorziening uit protest zelfs stilgelegd.
Er staan nog meer stakingen op het programma, met de meest recente op woensdag 15 maart. Daarnaast willen de machtige vakbonden dat er een referendum komt. ‘Het is tijd dat Macron luistert naar zijn burgers’, zegt Laurent Burger, voorzitter van een van de vakbonden, tegen Le Figaro. En ook in het parlement, waar Macron geen meerderheid heeft, wacht een zware strijd.
Hoewel een van de belangrijkste hervormingen, de verhoging van de pensioenleeftijd, al is aangenomen door de Senaat, moeten er nog veel wetsvoorstellen uit het hervormingspakket besproken worden. Er moet over gestemd worden, de artikelen moeten eventueel gewijzigd worden en linkse partijen zullen eisen dat er meer dialoog met de stakende vakbonden moet komen. Het pensioenstelsel van Frankrijk is wellicht aan een hervorming toe, maar de strijd is nog niet gestreden.
Tweede ronde verkiezingen moet worden uitgesteld, aldus UGTT
De UGTT, de machtigste vakbond van Tunesië, heeft de Tunesische president Kais Saied gewaarschuwd dat een tweede ronde van de omstreden parlementsverkiezingen moet worden uitgesteld om chaos te voorkomen, aldus Al Jazeera. Volgens de UGTT zal het nieuwe parlement geen legitimiteit hebben, gezien de absurd lage opkomst bij de eerste verkiezingsronde vorige maand, toen uit protest slechts 11,2 procent van de kiesgerechtigden stemde. ‘Ik verwachtte dat de president de boodschap van die lage opkomst zou hebben begrepen… maar hij gaat door met zijn plannen,’ aldus UGTT-voorman Noureddine Taboubi. Zijn vakbond met meer dan een miljoen leden wist eerder door stakingen de economie stil te leggen en speelde een belangrijke rol in de revolutie van 2011.
In Tunesië is het onrustig sinds Saied vorig jaar het door de oppositie gedomineerde parlement ontbond en de grondwet zodanig wijzigde dat die ondergeschikt werd aan het presidentschap. De oppositie beschuldigt hem ervan een ‘staatsgreep’ te hebben gepleegd.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
