Emmanuel Macron stelde in februari dit jaar hetzelfde voor
De Oekraïense president opperde maandag het controversiële idee, in februari geopperd door Emmanuel Macron, om westerse soldaten naar Oekraïne te sturen om de veiligheid van het land te garanderen als onderdeel van een poging om de oorlog te beëindigen, meldt The Independent.
Deze troepen zouden aanwezig zijn in afwachting van de toetreding van het land tot de NAVO, legde Volodymyr Zelensky uit op een gezamenlijke persconferentie met de conservatieve Friedrich Merz, de leider van de Duitse oppositie die naar Kyiv was gekomen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Maar we moeten een helder idee hebben van wanneer Oekraïne lid zal zijn van de EU en wanneer het lid zal zijn van de NAVO,’ benadrukte hij. Een woordvoerder van het Oekraïense voorzitterschap gaf later aan dat Kyiv van plan was om in december een top te organiseren met zijn belangrijkste Europese bondgenoten om een gemeenschappelijk standpunt te coördineren.
Afgelopen februari lokte Macrons voorstel om Europese troepen naar Oekraïne te sturen heftige reacties uit van zijn bondgenoten, met name de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland.
Scholz durft nog steeds geen Taurus-raketten te leveren
Tijdens een verrassingsbezoek aan Kyiv op maandag, het eerste sinds de zomer van 2022, beloofde de Duitse bondskanselier de Oekraïense president dat Rusland zijn voorwaarden niet zou opleggen aan Oekraïne in het geval van onderhandelingen tussen de twee landen. ‘Niets wat betrekking heeft op Oekraïne zal worden besloten zonder Oekraïne,’ verklaarde Scholz, iets meer dan twee weken na een controversieel telefoongesprek met de Russische president Vladimir Poetin.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Tijdens een persconferentie op maandag zei Zelensky dat het ‘fundamenteel’ is voor Kyiv dat Berlijn ‘zijn steun volgend jaar niet vermindert’. Hij zei ook dat hij opnieuw met Scholz had gesproken over de levering van Taurus-raketten, die Russisch grondgebied kunnen treffen, iets wat Berlijn nog steeds weigert uit angst voor een Russische escalatie. De kanselier verzekerde echter dat hij niet wil toegeven aan Rusland en kondigde aan in december 650 miljoen euro aan militaire hulp te leveren.
Volgens zijn woordvoerder heeft dit betrekking op aankondigingen die al in oktober zijn gedaan. Er is een ‘afstand’ tussen Scholz en Zelensky, ‘alsof ze elkaar wantrouwen’, merkt Der Spiegel op. En dat is niet voor niets, aldus het Duitse weekblad: ‘Er ging veel kostbare tijd voorbij voordat Duitsland de door Oekraïne gevraagde wapens leverde.’
Trump wil zo snel mogelijk een einde aan de oorlog maken
Volodymyr Zelensky is er zeker van dat de oorlog met Rusland onder de regering van Donald Trump ‘eerder zal eindigen’ dan het geval zou zijn geweest als Trump eerder deze maand niet was herkozen als president van de VS. Dat zei hij in een interview met het Oekraïense mediakanaal Soespilne dat op zaterdag 16 november werd gepubliceerd.
De oorlog ’zal sneller eindigen met het beleid van dit team dat nu het Witte Huis gaat leiden’, zei Zelensky, verwijzend naar de toekomstige regering-Trump. ‘Dit is hun aanpak, hun belofte aan hun samenleving, en het is ook heel belangrijk voor hen’, benadrukte hij.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Donald Trump heeft ‘altijd’ gezegd dat het zijn prioriteit was om een einde te maken aan de oorlog, ’die begon met de grootschalige invasie van Rusland in Oekraïne in februari 2022‘. ‘Hij beschouwt de oorlog als een aanslag op de Amerikaanse middelen die naar Kyiv worden verscheept om militaire hulp te bieden’, meldt de BBC.
Tijdens zijn presidentscampagne verklaarde de Republikeinse kandidaat bij verschillende gelegenheden dat de oorlog in Oekraïne niet zou zijn begonnen als hij in het Witte Huis had gezeten, merkt CNNop. In juli verklaarde hij dat hij het conflict in één dag kon oplossen, zonder echter ‘te specificeren hoe hij dat zou doen’, merkt de Amerikaanse zender op. Meer in het algemeen hebben Donald Trump en zijn running mate J.D. Vance ‘ernstige twijfels geuit over de voortdurende betrokkenheid van de Verenigde Staten bij de Europese Unie’, aldus het nieuwskanaal.
Hij is in Europa om zijn overwinningsplan te presenteren
Als onderdeel van een Europese tournee waarbij hij eerst zijn zaak bepleitte in Londen en daarna in Parijs, bereikte de Oekraïense president Volodymyr Zelensky donderdagavond Rome voor een ontmoeting met de Italiaanse premier Giorgia Meloni. Hij presenteerde zijn plan voor de overwinning aan de voorzitter van de Raad van Ministers en benadrukte dat ‘Rusland de diplomatie negeert’.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Italië is in juli volgend jaar het gastland voor een conferentie over de wederopbouw van Oekraïne. ‘Het doel van onze steun is Oekraïne in de best mogelijke omstandigheden te brengen om een basis te leggen voor vredesonderhandelingen, een vrede die geen capitulatie mag zijn’, zei Giorgia Meloni, geciteerd door Corriere della Sera. Volodymyr Zelensky zal vrijdag gesprekken voeren met paus Franciscus voordat hij verder reist naar Berlijn.
Zelensky kreeg donderdag van Biden een nieuw hulppakket
Op vrijdag 27 september staat een ontmoeting gepland tussen Volodymyr Zelensky en Donald Trump. Dat maakte de Amerikaanse oud-president en Republikeinse presidentskandidaat donderdag bekend. Deze ontmoeting in de Trump Tower in New York komt korte tijd nadat de Oekraïense president zei dat hij dacht dat de miljardair ‘niet echt wist hoe hij de oorlog moest stoppen’, aldus CNN.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
In Washington kreeg Zelensky donderdag een nieuw hulppakket van president Joe Biden en de steun van vicepresident en de Democratische presidentskandidaat Kamala Harris. ‘Zijn bezoek (…) aan het Witte Huis was misschien wel zijn laatste kans om een ontvankelijke Amerikaanse president te overtuigen van de oorlogsdoelen van zijn land, (…) slechts een paar weken voor Amerikaanse verkiezingen die van grote invloed zouden kunnen zijn op de toekomst van zijn land’, aldus de zender.
Zelensky wil de Oekraïense instanties ‘nieuw leven inblazen’
Op dinsdag 3 september hebben verschillende Oekraïense ministers zonder opgaaf van redenen hun ontslag ingediend met het oog op een nieuwe herschikking van de regering, meldt The Kyiv Independent. Het gaat onder meer om Denis Maljuska (justitie), Oleksandr Kamysjin (strategische industrieën) en Ruslan Strilets (milieu). Vicepremier Olga Stefanisjyna, die toezicht hield op de inspanningen van Oekraïne om toe te treden tot de Europese Unie, heeft ook haar ontslag ingediend.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky legde uit dat het de bedoeling was om de Oekraïense instituties ‘nieuw leven in te blazen’. ‘De herfst wordt cruciaal voor Oekraïne. Onze overheidsinstellingen moeten zo worden opgezet dat Oekraïne alle resultaten behaalt die we nodig hebben’, zei hij dinsdagavond. ‘Om dit te bereiken, moeten we bepaalde domeinen van de overheid versterken, en er zijn personeelsbesluiten voorbereid.’
Sinds het begin van de oorlog in februari 2022 heeft de Oekraïense regering talrijke personele veranderingen doorgevoerd, waaronder de vervanging van de minister van Defensie, de opperbevelhebber van de strijdkrachten en de hoofden van de inlichtingendiensten.
Een staakt-het-vuren kan onderhandelingen versnellen, stelt hij
Tijdens een bezoek aan Kyiv heeft de Hongaarse premier Viktor Orbán, ‘ die beschouwd wordt als de Europese leider die het dichtst bij de Russische president Vladimir Poetin staat’, gezegd dat ‘een staakt-het-vuren tussen Rusland en Oekraïne de onderhandelingen om de oorlog te beëindigen zou kunnen versnellen’, meldt de BBC. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is tegen een staakt-het-vuren en eist de onvoorwaardelijke terugtrekking van de Russische troepen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De ontmoeting tussen de twee mannen vond plaats op een moment dat de Hongaarse leider net het roulerend voorzitterschap van de Europese Unie (EU) heeft overgenomen. Tijdens hun gezamenlijke optreden voor de pers straalde ‘hun lichaamstaal weinig warmte uit en geen van beiden ging op de vragen van de media in die na hun toespraken aan hen gesteld werden’, aldus de Britse omroep.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky hield dinsdag zijn eindejaarspersconferentie, waarin hij onder andere vertelde dat het leger om 450.000 nieuwe soldaten had gevraagd, meldt Meduza. Volgens Zelensky is de mobilisatie van nieuwe soldaten een dure en moeilijke kwestie voor Oekraïne. ‘Mobilisatie ligt erg gevoelig,’ zei de president tegen de pers in Kyiv.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Zelensky zei dat hij meer argumenten nodig heeft om het verzoek van het leger in te willigen. ‘Ten eerste is het een kwestie van mensen, ten tweede is het een kwestie van eerlijkheid, het is een kwestie van defensiecapaciteit en het is een kwestie van financiën.’ Voor extra mobilisatie op deze schaal is ongeveer 500 miljard hryvnia (12,2 miljard euro) nodig. Het parlement zal zich hierover buigen, maar een definitief besluit is nog niet genomen.
Het is de vraag hoe honderdduizenden nieuwe soldaten moeten worden gerekruteerd in Oekraïne. Het land heeft nu al moeite om nieuwe strijders voor het leger te werven, aldus Süddeutsche Zeitung. Oekraïne geeft geen informatie over de huidige omvang van het leger. Voor de oorlog had het leger ongeveer 160.000 actieve soldaten. In november schatten Amerikaanse functionarissen dat ten minste 70.000 Oekraïense soldaten zijn omgekomen en 120.000 gewond zijn geraakt.
Zelensky zei verder dat hij niet verwacht dat de Verenigde Staten Oekraïne zullen ‘verraden’ en dat hij ervan uitgaat dat het Washington Kyiv financieel zal blijven steunen. Ook hoopt hij dat de Europese Unie ‘in de nabije toekomst’ 50 miljard euro aan hulp zal vrijmaken.
Neue Zürcher Zeitung sprak met Olga Roedenko, de vierendertigjarige hoofdredacteur van The Kyiv Independent, over de corruptie in haar land en waarom de populariteit van Volodymyr Zelensky weleens een probleem zou kunnen worden.
U bent journalist in een door oorlog verscheurd land. Is het mogelijk onpartijdig te rapporteren?
‘Als ik dat zou beweren, zou ik oneerlijk zijn. Een oud-collega zei ooit dat geen enkele journalist onbevooroordeeld kan zijn. Je kunt alleen proberen je eigen vooroordelen transparant te maken.’
Hoe doet u dat?
‘We zijn een Oekraïens medium. De meeste mensen die hier werken, komen uit Oekraïne. We leven deze oorlog en we overleven hem. Wij zijn net zo goed een doelwit als ieder ander in Oekraïne. Het is duidelijk dat we willen dat Oekraïne deze oorlog wint. Dat is ons standpunt.’
Hoe ziet dat er in het dagelijks leven uit?
‘Elke dag worstelen we met de gevolgen van in een oorlogsgebied leven. We doen verslag van hoe we ons voorbereiden op de winter, hoe we omgaan met stroomuitval, hoe het de Oekraïense troepen aan het front vergaat. Maar dat betekent niet dat we de principes van de journalistiek kunnen loslaten, ook niet in oorlogstijd. We doen ook kritisch verslag van de Oekraïense politiek en het Oekraïense leger.’
Rapporteren jullie ook over corruptie in Oekraïne?
‘Natuurlijk. Er is corruptie in Oekraïne. In die zin is het land niet uniek. Ook vóór de oorlog was er corruptie, en dat is tot op heden niet veranderd.’
‘Ook vóór de oorlog was er corruptie, en dat is tot op heden niet veranderd’
Kunt u ons een voorbeeld geven van hoe u daar verslag van doet?
‘Vorig jaar hebben we onderzoek gedaan naar wanpraktijken in het Internationale Legioen, een Oekraïense militaire eenheid voor vrijwilligers die het land willen verdedigen tegen Rusland. Een hoge commandant daar zou soldaten hebben mishandeld en hen op zelfmoordmissies hebben gestuurd. Dezelfde persoon zou betrokken zijn geweest bij de verduistering van wapens. Regelmatig verdwenen er machinegeweren en munitie.’
Heeft de Oekraïense regering geprobeerd uw verslaggeving tegen te houden?
‘Niet direct. Maar er waren geen consequenties voor de verantwoordelijken na onze publicatie. Ook niet nadat we konden bewijzen dat de hoofdschuldige een crimineel is die in Polen wordt gezocht. Zelfs in Oekraïne loopt er een strafrechtelijk onderzoek tegen hem. Oekraïne heeft hier een grote kans gemist, om aan te tonen dat de rechtsstaat ook in oorlogstijd intact blijft. Ons internationale lezerspubliek was woedend over het onderzoek.’
Was u gefrustreerd dat het geen gevolgen had?
‘Niet als journalist. Als Oekraïens burger is het teleurstellend dat zich criminelen in het leger bevinden, omdat er mensenlevens op het spel staan. Maar dat na het onderzoek een van de journalisten tijdelijk de verlenging van haar oorlogsaccreditatie werd geweigerd, stelde mij als journalist teleur. Zo’n accreditatie is cruciaal. Alleen daarmee kunnen we verslag doen over het leger. We zijn er niet zeker van of de intrekking verband hield met onze verslaggeving, en inmiddels kreeg de persoon in kwestie de accreditatie terug. Maar het was een verontrustende ontwikkeling.’
Bij The Kyiv Independent werkt een groepje journalisten dat oorlogsmisdaden onderzoekt. Zij beweren dat de Russen al tachtigduizend oorlogsmisdaden hebben gepleegd. Waar komt dat getal vandaan?
‘Het is een schatting van de Oekraïense autoriteiten. Maar voor ons gaat het niet om getallen. Ons materiaal is er niet om door het Internationaal Gerechtshof in Den Haag te worden gebruikt. We willen de mensen die onder deze oorlogsmisdaden hebben geleden een gezicht geven door middels van goed geresearchede video’s, en we willen de namen noemen van degenen die hen dit hebben aangedaan. Onze eerste video gaat over Oekraïense kinderen die naar Rusland zijn ontvoerd, de tweede over kinderen die opzettelijk door Rusland zijn gedood.’
‘We willen de mensen die onder deze oorlogsmisdaden hebben geleden een gezicht geven’
Bij Neue Zürcher Zeitung merken we dat verhalen over menselijk lijden in Oekraïne steeds minder worden opgepikt door de lezers. Er is meer vraag naar informatie over de situatie aan het front. Geldt dat ook voor jullie lezers?
‘Ja, hier is het ook zo. Velen zijn geïnteresseerd in het mechanisme van de oorlog, niet eens om politieke redenen. Ik vind het altijd fascinerend om te zien welke artikelen het meest gelezen worden. Aan het begin van de oorlog dacht ik dat het verslagen zouden zijn over hoe Oekraïne de oorlog aan het winnen was. Maar nu weet ik dat het de Russische nederlagen zijn die de meeste interesse wekken.’
Is dat niet hetzelfde?
‘In wezen wel, ja. Maar als we een verhaal maken over hoe Rusland een dorp heeft verloren, is dat om de een of andere reden populairder dan wanneer we schrijven over hoe Oekraïne dit dorp heeft herwonnen. Maar we laten dat niet van invloed zijn op hoe we over dingen berichten. Het is gewoon een trend die we hebben vastgesteld.’
Rapporteren jullie ook over Oekraïense oorlogsmisdaden?
‘Nee. Daar hebben we ons nog niet mee beziggehouden. In de westerse media rijst vaak de vraag: ‘Hoe zit het met Oekraïense oorlogsmisdaden?’ Maar de omvang aan Russische kant is gewoon vele malen groter dan aan Oekraïense kant.’
Twee jaar geleden was uw president een onbekende op het politieke wereldtoneel. Tegenwoordig is Volodymyr Zelensky een politieke superster. Heeft dat ook invloed op uw werk?
‘We idealiseren Zelensky niet. Helemaal niet. En in tegenstelling tot het westerse publiek kenden wij Zelensky al lang voor 24 februari 2022, toen Rusland Oekraïne aanviel. Ikzelf ken Zelensky al sinds ik misschien tien jaar oud was, sinds de jaren negentig, toen hij optrad in comedyshows op tv.’
Is hij een goede president?
‘Hij doet goed werk op het internationale toneel, hij werft fondsen en wapens. Maar zijn roem is ook een beetje een risico voor Oekraïne. In de perceptie van velen zijn Zelensky en Oekraïne een en dezelfde geworden. Dus als Zelensky een grote fout maakt, zal dat gevolgen hebben voor heel Oekraïne. En Zelensky is menselijk en hij kan een fout maken. Dat heeft hij in het verleden ook gedaan.’
‘Als Zelensky een grote fout maakt, zal dat gevolgen hebben voor heel Oekraïne’
Welke fouten heeft hij gemaakt?
‘Een paar dagen voor de oorlog schreef ik een opiniestuk voor The New York Times waarin ik alle gemiste kansen van Zelensky in detail beschreef. Na zijn grote verkiezingsoverwinning in 2019 had hij de kans om corruptie eronder te krijgen. Maar hij koos ervoor om zich te richten op de aanleg van nieuwe wegen. Die aanleg en de daaruit voortvloeiende contracten hebben de corruptie alleen maar verder bevorderd.
Drie dagen na de publicatie van mijn artikel viel Rusland Oekraïne aan. Zelensky veranderde voor velen in een held. Je zou dus kunnen zeggen dat de timing van mijn commentaar ongelukkig was. Voor sommigen ben ik nu de ultieme Zelensky-hater, wat ik niet ben. Journalisten kunnen het zich niet veroorloven om mensen waarover ze schrijven te haten – of om verliefd op ze te worden.’
Heeft u hem onderschat?
‘Nee. Ik sta nog steeds achter alles wat ik toen schreef. Ik heb geen tweedimensionaal beeld van onze president. Natuurlijk zie ik de Zelensky die tijdens de oorlog veel voor zijn land heeft bereikt. Maar mijn beeld is genuanceerder. Ik zie ook een man die belangrijke kansen in de binnenlandse politiek heeft laten liggen.’
Zelensky is voortdurend aanwezig in de westerse media. Kunt u hem als Oekraïens journalist bereiken?
‘Nee. Onze president richt zich op grote internationale media. Ik geloof dat hij de afgelopen jaren slechts aan één Oekraïense tv-zender een langer interview heeft gegeven. Er zijn weinig mogelijkheden voor burgers om een dialoog met hem aan te gaan. Wel stuurt hij dagelijks een videoboodschap het land in.’
De communicatie gaat dus maar één kant op. Bestaat het risico dat Zelensky het contact met het Oekraïense volk verliest?
‘Gezien de huidige veiligheidsmaatregelen leeft hij waarschijnlijk erg geïsoleerd. Ik ben er niet zeker van of hij goede toegang heeft tot informatie, afgezien van wat de kringen om hem heen hem brengen.’
Als u de verklaringen van de Russen hoort over waarom ze Oekraïne moesten aanvallen, welke vindt u dan het meest overtuigend?
‘Voor chauvinistische Russen, zoals Vladimir Poetin, is de situatie sinds de Maidanrevolutie van 2014 geleidelijk verslechterd. De diepgewortelde overtuiging onder veel Russen dat Oekraïne nooit een onafhankelijk land had mogen worden, vermengde zich met de angst voor een prowesters Oekraïne. Die combinatie is giftig en het resultaat is deze oorlog.’
De Russische cultuur is ook een belangrijk onderdeel van uw eigen identiteit.
‘Ik ben inderdaad opgegroeid in een Russischtalig gezin. Mijn moeder is Oekraïense van geboorte, maar moest Russisch spreken. In de Sovjettijd werden degenen die Oekraïens spraken in grote steden vaak beschouwd als onbeschaafd of achterlijk. Dat was het resultaat van tientallen jaren, of eigenlijk eeuwen, van Russische onderdrukking van de Oekraïense cultuur en taal.
Toen ik geboren werd, sprak iedereen, ook naaste familieleden, Russisch en niet langer Oekraïens. Ik ging naar een Oekraïens sprekende school, maar die was alleen op papier Oekraïens – we spraken de meeste tijd allemaal Russisch. Later begon ik de Oekraïense cultuur pas echt te ontdekken, toen ik naar een plaatselijke universiteit ging om journalistiek te studeren. Toen kwam de Maidanrevolutie in 2013-2014, de omverwerping van de Ruslandvriendelijke regering en de eerste invasie van Oekraïne door Rusland. Vanaf dat moment hoorde je opeens veel meer Oekraïens op straat. Veel Russischtalige Oekraïners stapten over op het spreken van Oekraïens, om de banden met Rusland te verbreken.’
Spreekt u tegenwoordig liever Oekraïens of Russisch?
‘Het is moeilijk, zelfs pijnlijk. Ik ben nog niet volledig overgeschakeld op Oekraïens. Met sommige vrienden en familie spreek ik nog Russisch. Ik spreek Oekraïens in het openbaar, in restaurants, in taxi’s. De moeilijkheid is dat je met een nieuwe taal ook je identiteit opnieuw moet ontdekken. De taal van je kindertijd opgeven betekent dat je iets verliest. Tweetalige kinderen weten goed waarover ik het heb. In een andere taal ben je altijd een net iets ander persoon.’
‘De moeilijkheid is dat je met een nieuwe taal ook je identiteit opnieuw moet ontdekken’
Versnelt deze oorlog het vinden van een identiteit?
‘De oorlog heeft velen ertoe aangezet om zich in gedachten helemaal los te maken van Rusland. Dat was niet zozeer het gevolg van de raketaanvallen of de tanks, maar van het besef dat zoveel mensen in Rusland ons land haten. Dit is niet de oorlog van Poetin. Dit is een oorlog van honderdduizenden mensen in Rusland die alle Oekraïeners dood wensen. Al die miljoenen berichten op sociale media: Poetin heeft die niet geschreven. En ze zijn ook niet geschreven door betaalde cybertrollen. Ze komen van echte mensen, die juichen bij foto’s van vermoorde Oekraïense kinderen en die zeggen dat het er nog niet genoeg zijn. “Iedereen moet dood, want ze verdienen het niet om te leven“ – dat is wat Russen schrijven over Oekraïners.‘
Voelt u zich als hoofdredacteur van TheKyiv Independent over het algemeen veilig? Of heeft u speciale beschermende maatregelen nodig?
‘Ik houd me al heel lang aan een aantal basale veiligheidsregels – dat deed ik ver voor de oorlog al. Denk aan sterke wachtwoorden voor e-mail en sociale media om hacken te voorkomen. Ik zet nooit iets op sociale media wat mijn locatie onthult. In de afgelopen jaren, ook al voor de oorlog, zijn er verschillende journalisten vermoord. Die moorden zijn nooit goed onderzocht. Ik ben onlangs verhuisd, maar dat is vooral omdat de nieuwe plek veiliger is voor Russische raketten. Voorheen woonde ik in Kyiv op de bovenste verdieping van een heel hoog gebouw. Nu zit de gehele redactie op een nieuwe locatie. Het adres zetten we niet op het internet.’
Uiteraard voelt u zich bedreigd door Rusland – het land valt tenslotte uw vaderland aan. Maar voelt u zich ook bedreigd van Oekraïense kant, misschien door mensen die u als journalist ervan beschuldigen niet patriottisch te zijn?
‘Op dit moment niet nee. In Oekraïne kun je over het algemeen vrij leven en werken als journalist. Ook nu, tijdens de oorlog. Ik begrijp dat dit in de toekomst kan veranderen en dat sommige machthebbers de oorlog als voorwendsel kunnen gebruiken om de mediavrijheid verder in te perken. Maar als dat gebeurt, zullen Oekraïense journalisten terugvechten. Oekraïne heeft een zeer sterk maatschappelijk middenveld, dat aanvallen op de vrijheid van meningsuiting niet zal tolereren.’
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Oekraïne, waar de minister van Defensie is ontslagen vanwege corruptie. Lukt het het in oorlog verwikkelde land het om een vuist te maken tegen machtsmisbruik en zelfverrijking?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €5 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Waarom is de Oekraïense minister van Defensie ontslagen?
Volodymyr Zelensky, de Oekraïense president, heeft zondag bekendgemaakt dat hij zijn minister van Defensie, Oleksi Reznikov, vervangt. ‘De grootste verandering in het leiderschap van de Oekraïense oorlogsinspanningen sinds het begin van de Russische invasie’, aldus The New York Times. Zelensky benadrukte de noodzaak van een ‘nieuwe aanpak’ voor de oorlog na meer dan achttien maanden van conflict.
Defensieminister Reznikov, die in november 2021 op zijn post werd benoemd, ‘hielp bij het binnenhalen van miljarden dollars aan westerse militaire hulp om de oorlogsinspanningen van zijn land te ondersteunen’. Maar hij is ook betrokken bij een ‘corruptiezaak binnen zijn ministerie’, schrijft The Guardian.
Na onthullingen van de Oekraïense kranten Dzerkalo Tyzjnja en Oekrajinska Pravda was Reznikov in opspraak geraakt. Zo zou het ministerie van Defensie veel te hoge bedragen hebben betaald voor onder andere winterjassen en kogelvrije vesten voor het leger, en zou de uitrusting niet aan de kwaliteitseisen voldoen. Inmiddels is de regering een onderzoek gestart naar corruptie op het ministerie. Reznikov zelf heeft de beschuldigingen altijd ontkend.
Het ontslag ‘zat al maanden in de pijplijn’, schrijft El País. Al sinds februari 2023 zijn er berichten dat zich meerdere financiële schandalen binnen het ministerie van Defensie hebben voorgedaan, onder andere bij de inkoop van eieren voor het leger. Reznikov werd eerder niet direct beschuldigd, maar gaf toe dat hij ‘eindverantwoordelijk was voor zijn team’, meldt het Spaanse dagblad.
Destijds gaf de politicus een persconferentie waarin hij de balans opmaakte van zijn ambtsjaar. Hij verzekerde dat hij afstand zou doen van de defensieportefeuille zodra zijn vervanger was gevonden en noemde het stressniveau dat hij tijdens de invasie had ervaren ‘moeilijk te beschrijven’. Reznikov was een van de bepalende gezichten van Oekraïne op het wereldtoneel en een van de weinige topfunctionarissen die in Kyiv bleven toen de hoofdstad gedeeltelijk werd omsingeld door Russische troepen aan het begin van de invasie, schrijft The New York Times.
Hij wordt vervangen door Roestem Oemerov, de voorzitter van het Oekraïense Staatseigendomsfonds en lid van een oppositiepartij. Oemerov was de belangrijkste Oekraïense onderhandelaar van de graandeal met Rusland en een prominent onderhandelaar als het gaat om de uitwisseling van gevangenen. Hij maakt als Krim-Tataar onderdeel uit van een Turkssprekende minderheidsgroep die voornamelijk op de in 2014 door Rusland geannexeerde Krim woont.
Hoe is het gesteld met de corruptie in Oekraïne?
‘Oekraïne wordt al lange tijd geassocieerd met corruptie en oligarchie en Rusland heeft dit feit gebruikt om de oorlog tegen het land deels te rechtvaardigen’, schrijft Al Jazeera. Het bestrijden van corruptie was dan ook een van de speerpunten in de presidentscampagne van Zelensky in 2019. Tijdens zijn inauguratiespeech op 20 mei van dat jaar zei de president: ‘Laten we een land van andere kansen opbouwen. Waar iedereen gelijk is voor de wet en waar de spelregels eerlijk, transparant en voor iedereen hetzelfde zijn.’
Sindsdien heeft het land belangrijke stappen gezet om corruptie te bevechten, aldus de Qatarese zender. Zo is Oekraïne van de 126ste plek in 2019 opgeklommen naar plek 116 in 2022 van de Corruption Perceptions Index van Transparency International, daarin worden landen gerangschikt op de mate waarin corruptie in de publieke sector aanwezig is. Wel is het volgens de ranking nog steeds het op een na meest corrupte land van Europa, na Rusland.
‘Het zeer actieve Oekraïense maatschappelijk middenveld beschouwt (…) corruptiebestrijding als een integraal onderdeel van de oorlogsinspanning’, schrijft The Guardian. Maar oorlog is ook een situatie waarin corruptie juist kan gedijen, aldus de Britse krant. Door de staat van beleg zijn veel van de transparantiemaatregelen die Zelensky bij zijn aantreden heeft ingevoerd, weer afgeschaft. Zo hoeven overheidsfunctionarissen hun eigendommen en inkomsten niet langer te registreren.
Een dag voor het ontslag van Reznikov kwam er een ander corruptieschandaal in Oekraïne aan het licht. Zaterdag arresteerde de SBOe, de binnenlandse veiligheidsdienst van Oekraïne, Ihor Kolomojsky, een controversiële oligarch die ooit nauwe banden had met de president, op verdenking van fraude en het witwassen van geld. Kolomosjky was ‘een van de invloedrijkste zakenlieden in Oekraïne’, schrijft de Oekraïenstalige versie van de BBC.
Volgens de aanklagers, vervolgt de BBC, heeft Ihor Kolomojsky tussen 2013 en 2020 miljarden hryvnia verduisterd met behulp van zijn eigen bancaire instellingen. Saillant is dat Kolomojski in die tijd een trouw bondgenoot van Zelensky was. Hij was ‘de eigenaar van het televisiekanaal 1+1 toen de komische acteur Volodymyr Zelensky daar werkte. In 2019 steunden Kolomojsky en zijn kanaal actief de kandidatuur van Zelensky voor het presidentschap.’
Het mag dan ook een verrassing heten dat hij eindelijk wordt opgepakt, aldus dagblad Visoky Zamok uit Lviv. ‘Kolomojsky staat in de beklaagdenbank – dat is een uniek beeld. Kolomojsky zelf had dat nooit kunnen bedenken (…). Maar veel mensen dromen hier al jaren van.’ Volgens The Economistzijn Zelensky en Kolomojsky de laatste tijd gebrouilleerd geraakt. ‘Dat heeft de president in staat gesteld om hem [Kolomojsky] publiekelijk als voorbeeld te stellen in zijn strijd tegen corruptie.’
Maar sommige Oekraïense media zijn sceptisch over de vraag of de zaak tegen Kolomojsky iets oplevert. Zo ook Visoky Zamok: ‘De waarheid is dat een proces tegen Kolomojsky alleen vertrouwen kan wekken als het in de Verenigde Staten plaatsvindt. Elke zaak die in Oekraïne tegen hem wordt aangespannen, zal twijfels oproepen onder de bevolking.’
Uit recente peilingen blijkt dat zes van de tien Oekraïners geloven dat corruptie de ‘belangrijkste’ factor is die een militaire overwinning op Rusland in de weg staat, schrijft The Economist. Ook veel westerse landen die Oekraïne steunen benadrukken dat hun hulp gepaard moet gaan met een harde aanpak van gesjoemel met overheidsgeld.
Ook als het gaat om de wederopbouw van het land zijn westerse landen en private partijen bevreesd dat hun financiële steun in de zakken van de elite verdwijnt, schrijft The Guardian. ‘De particuliere sector zal geen investering riskeren als ze vrezen dat de financiering niet naar een voorgestelde nieuwe brug gaat, maar in de zak van een oligarch verdwijnt.’ Zowel de EU als internationale financiële instellingen en de G7 hebben daarom voorwaarden gesteld op het gebied van corruptiebestrijding.
‘De uiteindelijke oplossing van beide zaken – of Kolomojsky voor de rechter moet verschijnen en of het Oekraïense ministerie van Defensie kan worden gezuiverd – zal voor een deel bepalen hoe bereid het Westen is om de financiering van Oekraïne te blijven steunen’, concludeert The Economist.
Omdat zelfs Rusland corruptie in Oekraïne als rechtvaardiging van zijn agressie jegens het land gebruikt, ‘moeten we heel voorzichtig zijn met hoe we de kwestie van corruptie in Oekraïne aankaarten. Doen we dat niet, dan dragen we alleen maar bij aan het propagandaverhaal van Rusland,’ citeert Al Jazeera Koen Slootmaeckers, hoofddocent internationale politiek aan de City University of London.
Erdogan ontmoette Zelensky in de aanloop naar de NAVO-top
Oekraïne ‘verdient’ het om lid te worden van de NAVO, zei Recep Tayyip Erdogan na een ontmoeting in Istanboel met zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky. Turkije steunt de aspiraties van Kyiv om lid te worden van het Atlantisch Bondgenootschap, schrijft Al Jazeera.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Erdogan voegde eraan toe dat Rusland en Oekraïne de vredesbesprekingen moeten hervatten. Tijdens de gezamenlijke persconferentie bedankte Zelensky zijn gastheer voor zijn steun. De ontmoeting tussen de Turkse president en de Oekraïense leider vond plaats in de aanloop naar een belangrijke NAVO-top die dinsdag begint in de Litouwse hoofdstad Vilnius.
Biden was niet aanwezig bij de kroning van Charles III
De Amerikaanse president Joe Biden kwam op zondag 9 juli aan Londen en begon aan ‘een reis waarbij hij zal proberen de [trans-Atlantische] relaties te versoepelen na het missen van de kroning van koning Charles III’, schrijft Daily Mail. De Democraat, die ook een onderhoud met premier Rishi Sunak zal hebben, reist daarna naar Litouwen voor de NAVO-top, ‘tegen een achtergrond van geschillen over clusterbommen en de toelating van nieuwe leden’, aldus de Britse krant. Als laatste stop zal hij Finland aandoen, dat in april toetrad tot de NAVO.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Biden vertelde CNN in een interview dat zondag werd uitgezonden dat Oekraïne ‘niet klaar is om toe te treden’ tot het militair bondgenootschap. Desalniettemin zei hij dat de VS en hun NAVO-bondgenoten president Volodymyr Zelensky en zijn troepen de wapens blijven leveren die ze nodig hebben om de oorlog met Rusland te beëindigen.
Rusland en Oekraïne beschuldigen elkaar van mogelijke aanval
Rusland en Oekraïne beschuldigden elkaar dinsdag van pogingen om de kerncentrale in Zaporizja te saboteren, schrijft Kyiv Post. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky beweerde dat Rusland mogelijk van plan is om ‘een aanval te simuleren’ op de kerncentrale. Volgens Zelensky hebben Russische militairen ‘objecten die op explosieven lijken’ op de daken van gebouwen op de locatie geplaatst.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Aan Russische zijde beweert het nucleaire agentschap Rosatom dat het Oekraïense leger van plan is om de kerncentrale te belagen. In een toespraak voor de Russische staatstelevisie beweerde een woordvoerder van Rosatom dat Oekraïne van plan was om ‘uiterst nauwkeurige langeafstandswapens’ en drones te gebruiken om de faciliteit aan te vallen.
Volgens het IAEA zijn er ‘geen zichtbare aanwijzingen van mijnen of explosieven’ op de locatie
Het internationale atoomenergieagentschap IAEA zei woensdag dat er ‘geen zichtbare aanwijzingen van mijnen of explosieven’ waren op de locatie aan de hand van satellietbeelden, maar vroeg wel om betere toegang tot de reactordaken ter bevestiging. ‘We blijven extreem waakzaam’, voegde chef Rafael Grossi eraan toe.
Sinds het begin van de invasie bestaat de angst dat er iets met de kerncentrale in Zaporizja, de grootste in Europa, gebeurt. ‘Eerdere acties van de Moskouse strijdkrachten hebben bewezen dat ze bereid zijn enorme verwoestingen aan te richten om hun doelen te bereiken in de gebieden van Oekraïne die ze momenteel bezetten’, waarschuwt Kyiv Post.
Micheil Saakasjvili wil naar Kyiv voor medische behandeling
De Georgische ambassadeur in Oekraïne is ontboden door Volodymyr Zelensky. Hij roept Tbilisi op te stoppen met de ‘openbare executie’ van zijn voormalig president, die momenteel terechtstaat, bericht Ukrinform. De Oekraïense president kondigde dat aan nadat hij een video had bekeken van Micheil Saakasjvili, voormalig president van Georgië (van 2004 tot 2013) en belangrijkste tegenstander van het huidige (pro-Russische) regime, vanuit zijn gevangeniscel waarop hij sterk vermagerd en verzwakt te zien is.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Saakasjvili, die momenteel terechtstaat voor overtredingen die volgens hem zelf politiek gemotiveerd en beledigend zijn, vraagt om overplaatsing naar het buitenland voor medische behandeling. De vijfenvijftigjarige is al verschillende keren in hongerstaking geweest en heeft sinds zijn gevangenschap bij zijn terugkeer uit ballingschap in 2021 veel gewicht verloren, meldt het Amerikaanse online medium US News and World Report.
De voormalig president is een vijand van de Russische president Vladimir Poetin sinds de invasie van een deel van zijn land in 2008. Ook beweert hij te zijn vergiftigd door handlangers van Poetin. In een videoboodschap op maandag drong Zelensky er daarom bij de Georgische autoriteiten op aan om Saakasjvili, die de dubbele Oekraïense nationaliteit heeft, naar Kyiv te laten reizen voor medische behandeling. ‘Oekraïne heeft de Georgische autoriteiten herhaaldelijk gevraagd om deze openbare executie te stoppen,’ zei hij. ‘Geen enkele autoriteit in Europa heeft het recht om mensen te executeren. Leven is een fundamentele Europese waarde.’
Minstens drie kinderen zijn gedood door de Russische aanval
Volgens de Oekraïense autoriteiten zijn er op dinsdagavond minstens elf mensen gedood bij een Russische raketaanval op Kramatorsk in de regio Donetsk. Onder de doden zijn twee veertienjarige tweelingzusjes en een zeventienjarig meisje, aldus procureur-generaal Andriy Kostin in een bericht op Telegram. De aanval op dinsdag verwoestte het restaurant Ria Pizza, een etablissement in het centrum van de stad dat populair is bij journalisten, hulpverleners en soldaten, schrijft het onafhankelijke Russische nieuwsplatform Meduza.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Volgens Kostin troffen Russische troepen Kramatorsk met twee Iskander-raketten. In zijn dagelijkse toespraak op woensdagavond veroordeelde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky de aanval als een ‘terreurdaad’. De Oekraïense veiligheidsdienst meldde dat het een agent van de Russische geheime dienst had aangehouden, die de aanval op het café in het centrum van Kramatorsk coördineerde.
Volgens Meduza was de Oekraïense auteur Victoria Amelina in het restaurant op het moment van de aanvallen. Naar verluidt raakte ze ernstig gewond. Het Russische ministerie van Defensie beweerde een ‘tijdelijk inzetpunt’ van de 56e gemechaniseerde infanteriebrigade van de Oekraïense strijdkrachten te hebben getroffen en de woordvoerder van het Kremlin, Dmitri Peskov, verzekerde dat Rusland ‘geen civiele infrastructuur aanvalt’.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
