Na een decennium van enorme groei, die in het begin van de coronapandemie zelfs exponentieel was , verloor Netflix in de eerste drie maanden van het jaar 200.000 abonnees. New York Magazinemeldt dat Netflix in maart ‘nog maar’ 221,64 miljoen abonnees had. Dit was een onverwachte klap in het gezicht van de streaminggigant, die onmiddellijk werd afgestraft met een daling van de aandelenkoers met 25 procent.
De slechte cijfers zijn deels te wijten aan de beslissing van Netflix om zijn service in Rusland op te schorten vanwege de invasie in Oekraïne, nuanceert Hollywood Reporter. Maar volgens Los Angeles Times is de terugloop onvermijdelijk, en niet alleen doordat de pandemie op zijn retour is. Want hoewel Netflix nog steeds de dominante streamingdienst is, heeft het te maken met toenemende concurrentie van onder andere Disney+, Apple TV+, Amazon Prime, Paramount+, Peacock, Hulu en HBO Max, aldus Los Angeles Times.
Netflix was altijd terughoudend om toe te geven dat het concurrenten had
Netflix gaf dinsdag zelf toe dat het streaminglandschap de afgelopen maanden flink is veranderd. In een poging klanten terug te winnen, maakte Netflix-oprichter Reed Hastings dinsdag bekend dat zijn teams onder andere werken aan een goedkoper abonnementsaanbod, vergezeld van advertenties – een grote omwenteling voor het bedrijf.
‘Hieruit blijkt dat Netflix zijn toon verandert, wat opmerkelijk is voor de streamingdienst die altijd terughoudend was om toe te geven dat hij concurrenten had’, merkt columnist Andrew Uerkwitz op in Financial Times. Het lijkt er volgens hem op dat het bedrijf ‘in de wederopbouwmodus zit’.
In steeds meer gemeenten in Australië is het verboden om katten onaangelijnd buiten te laten lopen. De katten zouden een grote bedreiging vormen voor de inheemse fauna, meldt The Guardian.
Een studie gepubliceerd in het tijdschrift Wildlife Research heeft uitgewezen dat huiskatten ongeveer 230 miljoen inheemse Australische dieren per jaar doden. Neem ook de verwilderde katten in ogenschouw, en het totaal komt uit op ongeveer 1,7 miljard inheemse dieren. Uit onderzoek blijkt dat wilde en gedomesticeerde katten verantwoordelijk zijn voor het uitsterven van tientallen soorten dieren en een bedreiging vormen voor nog eens honderdtwintig andere soorten.
Sommige gemeenten stellen een avondklok in voor katten
In veel Australische regio’s worden de eigenaars opgedragen hun katten binnenshuis te houden, waarbij sommige gemeenten een avondklok instellen en zelfs een verbod uitvaardigen om katten buiten te laten. Vanaf juli moeten in Canberra alle katten binnen worden gehouden. Greater Bendigo doet dat al, en de Adelaide Hills voerden begin dit jaar soortgelijke regels in.
Om de huiskatten alsnog in de buitenwereld te laten komen, is het een oplossing om ze aan een lijn uit te laten. Dr. Jacqui Ley, een specialist in veterinaire gedragsgeneeskunde in Melbourne, werkt met dieren met geestelijke gezondheidsproblemen. Ze zegt in een interview met de Britse krant dat je een kat kunt leren aan de lijn te lopen. ’Sommige katten vinden het leuk om aan een lijn uitgelaten te worden. Ze zijn net als mensen. Sommige zijn sociaal, extravert, en sommige … blijven graag thuis.’
Op 13 maart onthulde het gemeentebestuur van Mumbai een verstrekkend ‘klimaatactieplan’. Op dat moment werd de stad werd geconfronteerd met temperaturen van bijna 40 graden Celsius, 7 graden warmer dan normaal voor de tijd van het jaar, merkt The Economistop. Het gemeentebestuur wil tegen 2050 een een CO2-uitstoot van netto nul bereiken, twee decennia eerder dan het doel dat de nationale regering heeft gesteld.
Mumbai is uiterst kwetsbaar voor klimaatverandering. Het is een smal en dichtbevolkt eiland, dat grotendeels bestaat uit drooggelegd land en aan drie kanten wordt omringd door de Arabische Zee. Het wordt vier maanden per jaar geteisterd door moessonregens en staat regelmatig bloot aan Bijbelse overstromingen, vooral bij vloed, aldus The Economist. ‘Dat is al erg genoeg voor de bewoners van de binnenstad. Maar het is nog erger voor de 42 procent van de bevolking die in sloppenwijken woont, die het risico lopen weggespoeld of bedolven te worden door aardverschuivingen.’
In sloppenwijken kan de temperatuur zo’n 6 tot 7 graden hoger liggen dan in de rest van de stad
De ruggengraat van het plan is een voorstel om op termijn fossiele brandstoffen volledig in de ban te doen voor de energievoorziening van Mumbai. Om dat te bereiken wil de stad het aandeel van hernieuwbare energie verhogen. Ze onderzoekt bijvoorbeeld of zonnepanelen op daken geïnstalleerd kunnen worden. Een andere prioriteit is het verbeteren van de kwaliteit en efficiëntie van de gebouwen in de stad. Vooral sloppenwijken zijn hitte-eilanden, waar de temperatuur zo’n 6 tot 7 graden hoger kan liggen dan in de rest van de stad.
Het plan bevat helaas weinig details over de manier waarop de ambities moeten worden verwezenlijkt, oordeelt het Britse zakenblad.
Om de doelstelling van maximaal 1,5 graad opwarming halen, moet de jaarlijkse uitstoot van CO2 in het jaar 2050 zijn teruggebracht van 50 gigaton naar 10 gigaton. Dat betekent een vermindering van enkele tonnen CO2 per wereldbewoner. Maar hoe ziet een ton CO2 er in de praktijk uit?
Hij mag in geen enkele ranglijst van uiterst irritante zomerhits ontbreken: Despacito, de Latin-popsong van de Puerto Ricaanse zanger Luis Fonsi en rapper Daddy Yankee. In 2017 handhaafde het nummer zich 83 kwellende weken lang aan de top van de Duitse hitlijsten. Het werd al ruim een miljard maal op Spotify gestreamd en de videoclip ervan werd op YouTube zelfs reeds meer dan zeven miljard keer aangeklikt. Afgezien van de esthetische kwaliteit van het nummer – Fonsi zingt over je langzaam uitkleden, ademen in je nek en fluisteren in je oor – was het afspelen van het nummer ook schadelijk voor het klimaat. Want streaming is niet alleen Netflix en Amazon Prime, het zijn ook muziekdiensten. Die verbruiken allemaal elektriciteit en stoten dus CO2 uit.
Dit artikel gaat over de hoeveelheid koolstofdioxide die vrijkomt bij streaming, de aankoop van jeans of de handel in bitcoins. En het wil vooral ook een idee geven wat een ton CO2 in de praktijk is. Deze standaardmaat duikt immers telkens op in de discussie over de uitstoot van broeikasgassen. Zo werd er op de COP26-klimaatconferentie in Glasgow op gewezen dat de wereldwijde jaarlijkse uitstoot, op dit moment 50 gigaton CO2-equivalenten, tegen het jaar 2050 moet zijn teruggebracht tot 10 gigaton, willen we de doelstelling van maximaal 1,5 graad opwarming halen.
Maar wacht eens even! Sliep daar niet net het woordje giga ertussen? Jazeker, maar deze prefix, die staat voor een miljard, kunnen we bij 8 miljard mensen op aarde weglaten als het gaat over de uitstoot van een enkel individu. De uitstoot per persoon ligt dus in de orde van grootte van enkele tonnen koolstofdioxide per jaar. Hoeveel precies, dat kun je terugvinden in de landenvergelijking tussen Duitsland en Rwanda.
Kleine auto
Een ton CO2– dat moet dus de richtwaarde in allerlei bijdragen zijn. Maar wat moeten we ons daarbij voorstellen? Veel mensen denken bij een ton misschien aan het gewicht van een auto. Maar personenauto’s wegen gemiddeld 1400 kilogram. Zelfs kleine auto’s wegen tegenwoordig vaak meer dan een ton. Maar ook ingeval van een voertuig die precies een ton weegt, helpt de vergelijking ons niet echt omdat je het gewicht ervan kunt voelen is als zo’n auto bijvoorbeeld over je voet rijdt. Kooldioxide daarentegen is een spoorgas, het is onzichtbaar, reukloos en goed voor slechts 0,04 procent van de lucht in onze omgeving.
Misschien kan een blik op het volume van CO2 ons daarom helpen. Onder normale druk en bij nul graden Celsius neemt een ton zuiver CO2-gas ongeveer 500 kubieke meter ruimte in beslag. Dat is evenveel als er in een ballon met een diameter van 10 meter past. Met diezelfde hoeveelheid kunnen de kamers van een kleine eengezinswoning worden gevuld. Maar wanneer koolstofdioxide in de werkelijke wereld vrijkomt, vermengt het zich onmiddellijk met de bestanddelen van lucht: stikstof, zuurstof, enzovoort. Door zijn lage concentratie beslaat een ton CO2 onder normale omstandigheden een volume van ongeveer 1,25 miljoen kubieke meter in de omgevingslucht. Dat komt overeen met een luchtkolom van honderd kilometer hoogte en een grondoppervlak van 3,5 bij 3,5 meter – tenminste wanneer je de lage luchtdruk op grotere hoogte buiten beschouwing laat.
Eén ton CO2 bevat het equivalent van 22.727 mol, dat is meer is dan tienduizend quadriljoen deeltjes
Een uitstapje naar de scheikunde levert – weinig verrassend – vooral hoofdbrekens op: het CO2-molecuul bestaat uit een koolstofatoom dat als bij een sandwich aan beide zijden gebonden is aan een zuurstofatoom. So far, so good. Koolstofdioxide weegt 44 gram per mol, opgebouwd uit 12 gram voor het koolstofatoom, en 2 x 16 gram voor de beide zuurstofatomen. De mol, zo weten we van onze scheikundelessen, is de eenheid voor chemische hoeveelheid. Eén ton CO2 bevat het equivalent van 22.727 mol, dat is meer is dan tienduizend quadriljoen deeltjes. Oef.
Deze welhaast oneindige hoeveelheid CO2-moleculen hebben een ding gemeen: ze absorberen straling bij twee banden in het spectrum, om preciezer te zijn in het infraroodbereik, dus warmtestraling – terwijl ze het zichtbare zonlicht grotendeels doorlaten. Deze absorptiebanden bevinden zich op een golflengte van circa 15 respectievelijk 4,3 micrometer. Daar wordt het molecuul aangezet tot vibratietrillingen; beide golflengten komen elk overeen met een bepaald type trilling.
De crux van absorptie door koolstofdioxide is dat het molecuul niet alleen warmtestraling absorbeert, maar deze ook weer afgeeft. En terwijl de opvallende, door de aarde gereflecteerde, warmtestraling op weg is richting de ruimte verspreidt de door de CO2-moleculen afgegeven straling zich alle richtingen op, dus ook terug naar de aarde. En dat veroorzaakt dan het broeikaseffect.
Waterdamp is goed voor veruit het grootste deel van dit broeikaseffect. Waterdamp is geheel natuurlijk en zorgt ervoor dat we het op aarde doorgaans aangenaam warm hebben. Een aandeel koolstofdioxide in het broeikaseffect is ook normaal, maar in de laatste tweehonderd jaar, dus sinds de industriële revolutie, en met name in de afgelopen decennia, neemt de CO2-concentratie in de atmosfeer snel toe, van minder dan driehonderd deeltjes per miljoen (parts per million, ppm) gedurende de laatste 600.000 jaar tot meer dan vierhonderd ppm vandaag de dag. Als gevolg daarvan is de gemiddelde temperatuur op aarde met zo’n 1,2 graden Celsius gestegen en stijgt deze nog altijd verder.
Vicieuze cirkel
Niet alleen de lucht om ons heen bevat CO2, het slaat ook neer op de grond, in veen en in planten. Het zit zelfs in poolijs. Maar de koolstofrijke permafrostbodem van Siberië ontdooit. En wanneer veen niet vanzelf uitdroogt, helpen mensen graag een handje om er weiland van te maken. Ontdooiing of uitdroging geeft de in deze landschappen opgeslagen CO2 vrij, met verdere opwarming van de aarde tot gevolg. Een vicieuze cirkel.
Dirk Notz van de Universiteit van Hamburg doet onderzoek naar het terugtrekken van het ijs in de Noordelijke IJszee. Samen met de Amerikaanse klimatoloog Juliene Stroeve publiceerde hij in 2016 een studie in het gerenommeerde tijdschrift Science. Daarin proberen zij de uitstoot van broeikasgassen te visualiseren aan de hand van de teruggang van het ijs. De uitkomst van hun studie: de uitstoot van een ton CO2 veroorzaakt het smelten van drie vierkante meter Arctisch zomerzeeijs. Misschien zijn deze drie vierkante meter ijs de meest tot de verbeelding sprekende vergelijkingswaarde voor een ton koolstofdioxide. Het is immers min of meer de ruimte die een ijsbeer inneemt.
Zo ziet een ton CO2 er daadwerkelijk uit
Vliegen
Wie naar warm land wil vliegen, kan bijvoorbeeld kiezen voor Israël. De route van München naar Tel Aviv leent zich voor het in perspectief plaatsen van de emissies die deze vlucht met zich meebrengt: volgens de CO2-calculator van het Duitse Federaal Milieuagentschap komt het broeikaseffect van een retourvlucht overeen met ongeveer een ton CO2 – let wel: per persoon. Daarvan is echter maar een kleine veertig procent toe te schrijven aan CO2 als zodanig, de overige klimaatimpact is onder meer te wijten aan condensatiestrepen en ozonvorming.
Streaming
Op het eerste gezicht lijkt het een ongelofelijk verhaal: het al genoemde nummer Despacito zou als gevolg van YouTube-klikken en Spotify-streams evenveel elektriciteit verbruikt hebben als vijf Afrikaanse landen met elkaar in een jaar. Dat is althans de conclusie van een rapport van de Franse denktank The Shift Project. Het rapport vermeldt verder dat een half uur streamen evenveel koolstofdioxide veroorzaakt als zes kilometer autorijden. Maar deze cijfers berusten op nogal gewaagde veronderstellingen.
Voor een ton koolstofdioxide via Netflix kun je drieëntwintig uur streamen
In een paper uit 2020 komt het Duitse ministerie van Milieu namelijk tot heel andere conclusies: streaming veroorzaakt gemiddeld slechts vijf gram koolstofdioxide per uur. Wel is die waarde sterk afhankelijk van de transmissietechnologie. De verouderde gsm-technologie is met 90 gram CO2 per uur het meest problematisch. Daarentegen presteert een moderne glasvezelverbinding het best: maar circa twee gram CO2 per uur. Voor een ton koolstofdioxide via Netflix en andere streamingdiensten kun je bij een gemiddelde transmissiesnelheid dus 200.000 uur streamen. Dat komt overeen met een kleine drieëntwintig jaar zendtijd. Voor het bekijken van kattenvideo’s of series als Squid Game hoef je je dus niet te schamen, althans niet wanneer het de opwarming van de aarde betreft.
Cruise
In een ligstoel naar zonnige oorden varen, met een cocktail in je hand, starend naar het ruime sop je nergens zorgen over hoeven maken – veel Duitsers dromen van zo’n vakantie. Maar een cruiseschip produceert elke dag ongeveer 0,3 ton koolstofdioxide per passagier. Als deze over een budget van een ton CO2 zou beschikken moeten de cabines dus al na drieënhalve dag ontruimd worden, waarbij niet eens rekening is gehouden met de reis van huis naar de haven en terug. En die uitstoot zal nog weer duidelijk groter zijn, mocht er ook nog eens per vliegtuig worden gereisd.
Crypto
Ontsnappen aan het juk van de banken. Een decentraal betalingsmiddel, versleuteld, veilig en democratisch. Dat beloven cryptovaluta ons, ware daar niet de gigantische elektriciteitsbehoefte voor het minen van digitale munten. Blijkens een in het vaktijdschrift Joule gepubliceerde studie vergt een bitcoin-transactie tussen de 300 en 900 kilowattuur elektriciteit, een Forbes-rapport komt op 708 kWh. Met ongeveer 400 gram CO2 per kilowattuur in de Duitse elektriciteitsmix komt dat neer op 0,28 ton koolstofdioxide per transactie. Bij vier bitcoin-overschrijvingen per dag wordt de CO2-limiet van een ton dus al overschreden.
Paketbezorging
Inmiddels kunt u thuis zelfs levensmiddelen laten bezorgen tegen supermarktprijzen, onlinebusiness is booming. Momenteel worden er jaarlijks zo’n 4 miljard pakketten bezorgd, 11 miljoen zendingen per dag. Blijkens een studie van de Universiteit van Bamberg wordt een op de zes pakketten teruggestuurd. Een teruggestuurd pakket veroorzaakt 1,2 kilogram CO2. Dat betekent dat retourzendingen dagelijks 2200 ton koolstofdioxide veroorzaken. Anders gezegd: een stad van 37.000 inwoners retourneert elke dag zoveel goederen dat zij een ton CO2 produceert. Overigens is een autorit naar de goed verwarmde winkels van de binnenstad om daar te gaan shoppen niet per se klimaatvriendelijker.
Duitsland en Rwanda
Al met al produceren de Duitsers gemiddeld tien ton koolstofdioxide per hoofd van de bevolking, met inbegrip van consumptie. Daarmee staan ze er niet goed op. Een Rwandees stoot gemiddeld maar 0,09 ton CO2 uit. Terwijl de Duitsers dus net iets meer dan een maand nodig hebben voor de productie van een ton koolstofdioxide, heeft Rwanda diezelfde hoeveelheid nog niet eens na tien jaar helemaal bereikt. Wel heeft Duitsland blijkens een EU-rapport tussen 1990 en 2018 vooral in de bouwsector CO2 bespaard. De uitstoot kon daar met 36 procent worden verlaagd. Maar zelf wat vaker dingen achterwege laten zou toch ook mogelijk moeten zijn.
Bomen
Plant vandaag een boom en compenseer je CO2-uitstoot. Klinkt te mooi om waar te zijn en dat is het ook: want één boom is niet genoeg. En verder gaat er een hoop tijd overheen, want een jonge boom bindt nog nauwelijks koolstofdioxide. Oude bomen breken CO2 dus het beste af. Een beuk heeft ongeveer 80 jaar nodig om via fotosynthese een ton CO2 om te zetten in zuurstof en organisch materiaal. Bovendien, hoe zwaarder het hout, hoe meer koolstofdioxide er in wordt opgeslagen. En wat vaak vergeten wordt: Als de boom uiteindelijk gekapt wordt en bijvoorbeeld in een schoorsteen wordt verbrand, ontsnapt alle CO2 weer in de lucht.
Zuivel
Don’t sleep on the Gouda! (In het Nederlands zoiets als: probeer Goudse kaas voordat het te laat is). In de sitcom How I Met Your Mother spoort Marshall Eriksen, gespeeld door Jason Segel, zijn vrienden aan te eten van de kaas die hij heeft aangesneden. Hun gezamenlijke spelletjesavond wordt echter een fiasco.
Na vijf jaar zuivel eten zit de gemiddelde Duitser op een ton koolstofdioxide
Ook de zuivel- en kaasindustrie promoot graag haar zogeheten gezonde, uit een perfecte wereld van boerderijen en grasland voortgekomen producten. De klimaatbalans van zuivelproducten, vooral die van boter en vetrijke kaassoorten zoals Gouda, is echter niet al te best. Een belangrijke oorzaak is het herkauwen van de melkkoeien. Daarbij worden grote hoeveelheden geproduceerd van het zeer krachtige broeikasgas methaan dat een veel sterker effect heeft dan koolstofdioxide. Om voer voor het vee te verbouwen wordt ook nog eens de grond bemest, met het eveneens voor het klimaat schadelijke lachgas als resultaat.
Omgerekend naar CO2-equivalenten ontstaat er blijkens een analyse van het Instituut voor Energie- en Milieuonderzoek in Heidelberg 9 kilogram koolstofdioxide bij de fabricage van een kilo boter. Voor harde kazen is dat 6 kilogram. Elk jaar eet een Duitser gemiddeld zo’n 25 kilo kaas en 6 kilo boter. Dat komt neer op ruim 200 kilo CO2. Na vijf jaar zit hij dus op een ton koolstofdioxide.
Internet
Hoe klimaatvriendelijk is het internet eigenlijk? Aan deze vraag heeft Google in 2019 een rapport gewijd. Het gebruik van Google-diensten zou volgens het betreffende rapport dagelijks 8 gram CO2 per persoon vergen. Het gemiddelde verbruik omvat 25 zoekopdrachten, een uur Youtube-kijken en het bijhouden van een Gmail-account. Als je daar de 60 minuten streaming tegen 5 gram CO2 van aftrekt leert een ruwe schatting dat een keer klikken 0,5 gram CO2 oplevert. Bijgevolg zijn 2 miljoen klikken goed voor een ton koolstofdioxide. Dat wordt vooral veroorzaakt door het stroomverbruik van de datacenters. Zij vormen de ruggengraat van het internetbedrijf.
New York
Elke 0,6 seconde stoot de stad New York een ton koolstofdioxide uit. Om die uitstoot te concretiseren werd ooit een simulatie gemaakt van het effect wanneer er midden tussen de wolkenkrabbers ballonnen met een diameter van tien meter zouden verschijnen. Zo’n ballon heeft plek voor 500 kubieke meter gas – en dat komt overeen met het volume van een ton CO2. Na ongeveer elke halve seconde komt er op de video weer een bol bij. Net als bij Goethes tovenaarsleerling verschijnen er voortdurend nieuwe ballonnen, binnen een tijdsbestek van enkele dagen vullen deze ballonnen de diepe ravijnen tussen de wolkenkrabbers, als was het een reusachtig ballenbad. Na een jaar torent een gigantische hoop ballonnen uit boven het Empire State Building.
Auto’s
Bij grote Duitse bedrijven met een internationale uitstraling denk je al gauw aan BMW, Daimler of VW. De autofabrikanten vormen de motor van de Duitse economie, miljoenen mensen hebben hier en bij toeleveranciers een baan. En ook vanuit immaterieel oogpunt hecht de Duitser aan zijn voertuig. Want nog altijd straalt een Porsche uit dat je het gemaakt hebt. Daarom verbaast het ook niet echt dat de door de Groenen beoogde maximum snelheid het bij de coalitiebesprekingen niet heeft gehaald – zonder dat zij daar zelfs iets in ruil voor terugkregen.
De uitstoot van een elektrische auto’s is per kilometer maar een derde dan die van een benzineauto
Vanuit ecologisch oogpunt zou dat echter wel degelijk hout hebben gesneden: blijkens een omvangrijk onderzoek van non-profitorganisatie icct stoot een personenauto met een benzine- of dieselmotor gemiddeld 250 gram CO2 per kilometer uit, dit inclusief de productie van de brandstof en het voertuig zelf. Maar hoe harder je rijdt, hoe meer broeikasgassen je produceert. Gemiddeld genomen kun je met het equivalent van een ton koolstofdioxide 4000 kilometer afleggen. Dat lijkt een flink eind maar is in werkelijkheid ongeveer de afstand die een automobilist gemiddeld in vier maanden aflegt. Daarentegen stoten elektrische auto’s per kilometer maar ongeveer een derde van diezelfde hoeveelheid koolstofdioxide uit, eveneens inclusief fabricage van de auto en productie van elektriciteit. Maar ondanks de CO2-beprijzing voor verbrandingsmotoren zijn elektrische auto’s goed voor nog geen een procent van alle op de Duitse wegen toegelaten personenwagens.
Veengrond
Een hectare veengrond bindt gemiddeld 700 ton koolstofdioxide. Als er 14 vierkante meter veengebied verloren gaat, bijvoorbeeld door turfwinning of drooglegging, komt er op termijn een ton CO2 vrij. Wereldwijd slaan wetlands 30 procent van de grondgebonden CO2 op. Door het vernatten van eerder drooggelegde moerasgrond en het aanleggen van nieuwe moerassen kan CO2 dus worden afgevangen. Maar het winnen van turf en het omzetten van veengebied in weiland leveren nog altijd een bijdrage aan de opwarming van de aarde. Naast koolstof komt hierbij methaan vrij, een bijproduct van het verrottingsproces van planten.
Rundvlees
Duitsers werken jaarlijks gemiddeld tien kilo rundvlees naar binnen, mannen twee keer zoveel als vrouwen. Dat lijkt veel, maar wie twee keer per maand een rundvleesburger eet, een keertje spaghetti Bolognese en een ander keertje chili con carne bestelt en zichzelf bij wijze van uitzondering op een biefstuk trakteert, komt al snel op een kilo rundvlees per maand. Bij een conventionele productie van 14 kilo CO2 per kilo rundvlees resulteert dat elk jaar in circa 140 kilo koolstofdioxide. Dat is ongeveer een twaalfde van de gemiddelde uitstoot door alle voedsel. Zeven jaar rundvleesconsumptie is dus goed voor ongeveer een ton CO2.
Wetenschappelijk onderzoek
Toponderzoek is dikwijls duur. Naast het salaris van onderzoekers en docenten valt er van tijd tot tijd een forse elektriciteitsrekening op de mat. Want in de laboratoria moeten de testresultaten worden gekoeld, de reagentia gecentrifugeerd en de computers bediend. Erg energie-intensief zijn grootschalige complexen zoals Cern, ’s werelds grootste onderzoekscentrum op het gebied van deeltjesfysica. Het instituut in de omgeving van Genève herbergt diverse deeltjesversnellers. Hier laat men elementaire deeltjes op elkaar botsen, in 2012 werd zo het Higgs-deeltje aangetoond. Bij Cern is vooral het koelen van de detectoren en het gebruik van gefluoreerde broeikasgassen (f-gassen) voor het detecteren van deeltjes schadelijk voor het klimaat. Daarom heeft het instituut in 2018 zijn CO2-voetafdruk openbaar gemaakt: het totale complex stootte in een jaar tijd 223.800 ton kooldioxide-equivalenten uit. Dat betekent ongeveer elke tweeënhalve minuut een ton CO2.
In de aanloop naar de COP26-klimaatconferentie in Glasgow bundelden toonaangevende laboratoria in Europa en de VS hun krachten. Ze willen gezamenlijk oplossingen ontwikkelen voor het verminderen van hun eigen uitstoot van broeikasgassen. Naast Cern hebben ook gerenommeerde instituten als Fermilab en de Europese ruimtevaartorganisatie Esa hiervoor getekend. Met elkaar willen zij werken aan best practices op het gebied van duurzaamheid.
Kleding
‘Ik heb twee actieve broeken,’ zei stand-upcomedian Felix Lobrecht ooit in een optreden. Zo maakte de podcastmaker in een klap duidelijk dat de meeste Duitsers veel te veel kleding hebben die ze vaak niet eens dragen. Hun overige jeans – en dat beseffen ze pas als er verhuisd moet worden – liggen vergeten in een verre hoek van de kledingkast. Hoewel steeds meer mensen tweedehands kopen, beleeft de zogeheten fast fashion wereldwijd een hausse.
Een aan de gevolgen van de textielproductie gewijd rapport van het Europees Milieuagentschap vermeldt dat tien procent van de wereldwijde uitstoot aan broeikasgassen toegeschreven kan worden aan de fabricage van kleding en schoenen. Met al hun shopactiviteiten maken de Duitsers het quotum van een ton koolstofdioxide in anderhalf jaar vol. De constant dalende prijs van kleding is een van de oorzaken voor de immense CO2-voetafdruk van de mode-industrie; zo bleef die prijs tussen 1996 en 2018 binnen de EU met 30 procent achter bij de inflatie, aldus het rapport. Gemiddeld gooit een inwoner van de EU jaarlijks 11 kilo kleding weg. Fabricage, aanlevering, afvalverwerking – dat alles drijft de CO2-teller op. Maar het grootste probleem is simpelweg de overvloed aan textiel. De eenvoudigste oplossing is dan ook: minder nieuwe spullen kopen.
Nieuw verdedigingssysteem zou slechts drie euro kosten
Israël heeft een belangrijke stap gezet in de richting van de voltooiing van zijn lasersysteem. Bij het uitvoeren van een reeks experimenten, werd een verscheidenheid van luchtdreigingen op ‘uitdagende afstanden‘ neergehaald, kondigde het ministerie van Defensie donderdag aan, aldus The Jerusalem Post.
Bij de experimenten, die werden uitgevoerd in het zuiden van Israël door het Directoraat Onderzoek en Ontwikkeling (DDR&D, of MAFAT in het Hebreeuws) van het ministerie van Defensie en Rafael Advanced Defense Systems, onderschepte het lasersysteem, bekend als ‘Iron Beam‘, met succes een aantal luchtdoelen, waaronder onbemande luchtvaartuigen, mortieren, raketten en antitankraketten in verschillende scenario’s.
Dit is een historisch moment voor wapensystemen. Voor het eerst werkt een op energie gebaseerd wapensysteem echt
‘Dit is een historisch moment voor de ontwikkeling van wapensystemen. Voor het eerst werkt een op energie gebaseerd wapensysteem in de praktijk,‘ zei Yaniv Rotem, directeur van onderzoek en ontwikkeling bij het ministerie van Defensie, tegen het dagblad.
Voor drie euro zou het Israëlisch defensieleger in staat zijn drones, mortiervuur of raketten tegen te houden met deze onzichtbare en stille laser. Dit verdedigingssysteem zou het voordeel hebben veel goedkoper te zijn dan de ‘Iron Dome‘, die doeltreffend is tegen raketvuur, maar iedere keer dat hij gebruikt wordt tienduizenden euro’s kost.
Recent onderzoek keek naar verschillen tussen mannen en vrouwen die hun eigen intelligentie of IQ moesten schatten. Het blijkt dat eerst het biologische en daarna het psychologische geslacht het sterkst de overschatting van IQ voorspellen, aldus The Conversation. Oftewel: geboren zijn als man of sterke mannelijke eigenschappen hebben (zowel mannen als vrouwen) vergroot de kans op een opgeblazen intellectueel zelfbeeld. Over het algemeen denken mannen dat ze beduidend slimmer zijn, terwijl vrouwen zichzelf veel bescheidener inschatten.
Dit effect wordt wel het probleem van de mannelijke hybris en de vrouwelijke nederigheid genoemd. Voor onderwijspsychologen is dit onderzoek belangrijk omdat het iets zegt over bijvoorbeeld vakkenkeuze op school: als je denkt dat je iets niet kunt, doe je het niet. De onderzoekers denken dat de uitkomsten voor een deel ook de genderloonkloof kunnen verklaren.
Het Indonesische parlement heeft dinsdag een wetsvoorstel inzake seksueel geweld aangenomen. Het heeft meer dan tien jaar geduurd voordat deze controversiële wet kon worden goedgekeurd, schrijft Al Jazeera en citeert de voorzitter van het parlement, Puan Maharani, die zichtbaar ontroerd was. ‘Deze wet is een geschenk voor alle Indonesische vrouwen,’ zei ze.
Elizabeth Ghozali, die strafrecht doceert aan de katholieke Santo Thomas-universiteit in de stad Medan, vertelde Al Jazeera dat deze wet ‘vooruitstrevender’ is en verder reikt dan alleen bestraffing van fysiek seksueel geweld. De wet omvat nu ook niet-lichamelijk seksueel misbruik en uitbuiting, gedwongen anticonceptie, gedwongen sterilisatie en gedwongen huwelijken.
Cruciaal in de wet is dat seksueel geweld binnen het huwelijk als strafbaar wordt beschouwd. Het huidige wetboek van strafrecht van Indonesië erkent verkrachting binnen het huwelijk niet.
Volgens Usman Hamid, hoofd van Amnesty Indonesia, is de wet ‘een historisch moment’
Een andere fundamentele verandering in de nieuwe wet is het aanleveren van bewijs. Volgens de Indonesische regelgeving moeten in een strafzaak doorgaans twee (of meer) bewijsstukken worden overlegd, maar het nieuwe wetsvoorstel staat toe dat naast de getuigenissen van de slachtoffers één bewijsstuk voldoende is.
Volgens Usman Hamid, hoofd van Amnesty Indonesia, is de wet ‘een historisch moment’ en heeft het tien jaar hard werk gekost van vrouwenrechtenorganisaties en slachtoffers om het bewustzijn in Indonesië voor seksueel onrecht te vergroten, vertelde hij aan Al Jazeera.
Het wetsvoorstel werd al langer gesteund door gematigde islamitische partijen, terwijl de meer extreme partijen in het voorstel een aanval zagen op de islamitische wet dat de gehuwde vrouw haar man in alles moet gehoorzamen.
In Singapore worden na lange tijd van strenge beperkingen de belangrijkste coronaregels opgeheven. Hoewel sommige inwoners al maanden reikhalzend uitkeken naar dit moment, is er ook een grote groep Singaporezen die een stuk minder opgelucht is over de versoepelingen.
Dinsdag kon Ben Lim voor het eerst in twee jaar van huis naar de trein lopen zonder mondkapje. Singapore heeft namelijk de belangrijkste coronabeperkingen opgeheven, overeenkomstig met het nieuwe beleid om ‘te leren leven’ met het virus.
Het dragen van een mondkapje is niet langer verplicht in de stad met 5,45 miljoen inwoners, en dat is volgens Lim, gezien de zinderende hitte, een zegen. ‘Het dragen van een mondkapje in ons hete en vochtige klimaat is onnodig wanneer er geen mensenmenigte is, omdat het risico van besmetting of overdracht dan nagenoeg nul is.’ De vierendertigjarige voegt eraan toe dat hij het zekere voor het onzekere neemt en een mondkapje zal blijven dragen op plekken waar het drukker is.
Sinds dinsdag mogen inwoners van Singapore bijeenkomen in groepen van tien in plaats van het eerdergestelde maximum van vijf, en het verbod op het schenken en verkopen van alcoholische dranken na half elf ’s avonds wordt opgeheven. De stad zal later deze week ook de regels aan de grens versoepelen. Internationaal reizen zal makkelijker worden voor gevaccineerden, en de grens met Maleisië gaat weer volledig open.
Een mijlpaal
Hoewel de regering benadrukt dat er geen sprake is van een ‘Bevrijdingsfeest’ waarbij alle beperkingen in één keer worden versoepeld, wordt deze week na twee jaar lang zeer strenge beperkingen door de bevolking gezien als een mijlpaal. Er heerst een voelbare opwinding onder de Singaporezen, evenals opluchting dat het leven eindelijk weer op dat van voor de pandemie begint te lijken. Sommige mensen hielden aftelfeestjes en deelden TikTok-video’s van zichzelf waarop te zien is hoe ze na middernacht blij hun mondkapjes buiten afzetten. Maar er zijn er ook die hun mondkapjes buiten op zullen houden, omdat ze het gedoe vinden om ze binnen, waar ze nog steeds verplicht zijn, weer op te zetten.
Sommige mensen deelden TikTok-video’s waarop te zien is hoe ze na middernacht blij hun mondkapjes buiten afzetten
Darren, een Singaporees die alleen zijn voornaam wilde noemen, zei zich vooral te verheugen op de opheffing van de alcoholregel. De dertigjarige kondigde aan zijn dinsdagavond tot na half elf in een bar door te brengen, om ‘ten volle gebruik te maken van deze nieuw verworven vrijheid’. Ook sommige bedrijven grijpen de gelegenheid aan voor een feestje. Zo bood Tiger Beer om in een aantal bars in het land om half elf een minuut lang gratis drankjes.
Andere inwoners zijn vooral blij dat ze weer in grotere groepen bijeen mogen komen. Voor Lesley Chew, een 40-jarige freelancer, was het bijvoorbeeld moeilijk om voor haar gezin van elf een feestje te organiseren. Zo moest ze vorig jaar de kerstviering opsplitsen om iedereen te kunnen ontvangen, zodat ze uiteindelijk twee weekenden lang kerst vierde. ‘Dat was behoorlijk vermoeiend.’ Chew is ook blij dat ze na de versoepeling weer zonder mondkapje op kan gaan, al vindt ze dat nog wel enigszins riskant. Voorlopig houdt ze haar mondkapje op, ook buiten. Deels omdat ze eraan gewend is geraakt, maar ook omdat ze niet het risico wil lopen dat ze haar achtjarige dochter met het virus besmet.
Opgelucht
Volgens een online enquête van marktonderzoeker en analysebedrijf YouGov, kijken de inwoners van Singapore het meest uit naar de hervatting van grotere sociale bijeenkomsten. Uit de enquête onder 1048 mensen blijkt dat een op de vier inwoners blij is met de versoepeling. Een derde van de onderzochten voelt zich opgelucht, ongeveer 29 procent maakt zich zorgen. Online lieten sommige inwoners weten dat de versoepelingen volgens hen te snel komen, aangezien Singapore nog duizenden infecties per dag telt. ‘Ga niet te snel over tot de orde van de dag,‘ luidde bijvoorbeeld een reactie op Twitter.
Maar restaurants en bars zijn blij met de versoepeling en verwachten deze week een toename van het aantal bezoekers. Barman Tim Rosete van cocktailbar Nemesis vertelt dat zijn aantal reserveringen met minstens twintig procent is gestegen. Nu het verbod op alcohol na halfelf is opgeheven, zal de bar haar openingstijden wijzigen en tot middernacht openblijven. Hij verwacht dat de versoepeling van de maatregelen zijn inkomsten zal verhogen. ‘Langer open betekent meer drinken,‘ zegt hij.
‘Mensen in grotere groepen hebben de neiging om meer geld aan drank te besteden‘
Anju, een Koreaans restaurant in het centrum van Singapore, heeft enkele reserveringen ontvangen voor groepen van tien personen, maar mede-oprichter Eugene Yeo merkt dat mensen toch nog op hun hoede zijn voor corona en zich nog niet haasten om met grotere groepen bijeen te komen. De mogelijkheid om grotere groepen te ontvangen zal zijn zaak volgens Yeo ten goede komen: ‘Mensen in grotere groepen hebben de neiging om meer geld aan drank te besteden.‘ Restaurants hebben de afgelopen twee jaar moeite gehad om de steeds veranderende beperkingen in Singapore bij te houden, voegt Yeo eraan toe. Hij hoopt dat de nieuwe regels enige vorm van zekerheid bieden.
Bedrijven in de voedingssector zijn erbij gebaat dat meer werknemers deze week naar hun werkplek kunnen terugkeren. Vanaf dinsdag mag 75 procent van de werknemers van alle bedrijven weer aan de slag, in plaats van 50 procent, zoals eerder. Bedrijven die flexibele werkruimtes verhuren zien als gevolg daarvan een toename van het aantal aanvragen. Balder Tol, algemeen directeur van WeWork Australië & Zuidoost-Azië, zegt dat na de aankondiging van Singapore bedrijven meteen kantoorruimte bij WeWork begonnen te reserveren en dat lopende gesprekken met grote ondernemingen in een stroomversnelling zijn geraakt. ‘Behalve dat meer werknemers terugkeren, is er ook meer ruimte nodig omdat bedrijven door de versoepelde regels meer zakenreizigers verwachten,’ aldus Tol.
Hij doelt op de vereenvoudigde reisregels die op 1 april van kracht worden. Gevaccineerde reizigers mogen Singapore dan binnen als ze twee dagen voor hun vlucht negatief getest zijn. Ze hoeven niet in quarantaine en bij aankomst niet te testen. Volgens autoriteiten is dit een poging van Singapore om zijn status als internationaal luchtvaartknooppunt terug te krijgen. Naar verwachting kan het aantal aankomsten worden teruggevoerd naar 50 procent van het niveau van voor de pandemie.
Bevolkingsdaling
Alex Holmes, econoom bij Capital Economics, zegt dat een snelle heropening van Singapores grenzen een zegen zal zijn voor de economische groei, als deze althans leidt tot een omkering van de enorme bevolkingsdaling tijdens de pandemie, die 4,1 procent bedroeg. Vooral de terugkeer van langdurige migratie is volgens hem voor Singapore van groot belang.
Ondertussen zal de versoepeling van de binnenlandse beperkingen een ‘broodnodige stimulans‘ betekenen voor horeca, toerisme en de transportsector van Singapore, aldus Holmes. Maar hij waarschuwt ook dat de maatregelen de prijsdruk zullen opvoeren en dat prijzen van vliegtickets, hotels en voedingsdiensten sterk zullen stijgen. Econoom Chua Hak Bin van Maybank wijst er bovendien op dat sommige bedrijven en restaurants te kampen hebben met personeelstekorten en wellicht niet volledig kunnen profiteren van de grotere vraag en het toenemende publiek na de heropening.
Een grotere vraag naar personeel zal de lonen doen stijgen, zodat hotels bijvoorbeeld hogere salarissen moeten bieden om werknemers uit andere sectoren, zoals de voedsel- en drankensector, terug te lokken. Dat zou kunnen leiden tot een ongezonde biedingsstrijd om lokale werknemers, waardoor de inflatiedruk voor deze binnenlandse diensten op korte termijn flink kan oplopen, aldus Chua.
In het tijdperk vóór de pandemie staken meer dan 300.000 mensen dagelijks de grens over
De heropening van de grens met Maleisië kan het tekort aan arbeidskrachten op middellange termijn enigszins verlichten wanneer meer Maleisische werknemers Singapore binnenkomen, zegt Chua. Hij merkt op dat in het tijdperk vóór de pandemie meer dan 300.000 mensen dagelijks de grens overstaken. Toch zal de aanzienlijke versoepeling van de maatregelen de groei van de dienstensector helpen stimuleren, waaronder die van de horeca, voedings- en drankensector en de detailhandel, die achterlopen bij het economische herstel.
‘De heropening komt op het juiste moment en zal de negatieve impact van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne – verstoringen van de bevoorrading en stijgende energieprijzen – voor een deel helpen compenseren,’ aldus Chua.
Honden kunnen kanker, parkinson, malaria en andere aandoeningen die veranderingen in de lichaamsgeur veroorzaken ruiken. Ze kunnen zelfs corona ruiken. Het zou enorme gevolgen voor de volksgezondheid hebben om het reukvermogen van honden in een draagbare, toegankelijke vorm te hebben, zodat ziekten in een vroeg stadium gesignaleerd kunnen worden, aldus Vox. Een smartphone kan al horen, zien en voelen, maar nog niet ruiken.
Het zal niet lang duren voordat het zover is, denkt Andreas Mershin, onderzoeker en uitvinder aan het MIT. ‘Ik denk dat het nog ongeveer vijf jaar zal duren om geurdetectie in een telefoon te krijgen. Dan heb ik het over miljoenen telefoons.’ De privacy-implicaties zijn niet gering, maar het voordeel lijkt duidelijk: een robotneus in zakformaat kan immers levensreddend zijn. ‘Ieder van ons kan een moedervlek hebben die kwaadaardig wordt’, zegt Mershin. ‘Als je zes maanden wacht, wordt dat soms een doodvonnis.’ Maar met een telefoon die een geurverandering waarneemt, word je mogelijk eerder gewaarschuwd.
De man die ervan verdacht wordt drieëntwintig mensen doodgeschoten te hebben in een New Yorks metrostation, is dinsdag aangehouden. Zijn arrestatie maakt een einde aan ‘een hectische zoektocht’, aldus The New York Times. De tweeënzestigjarige man riskeert levenslang voor ‘een terroristische aanslag op het openbaar vervoer’, zegt een medewerker van de FBI, geciteerd door Fox News. De verdachte had verschillende video’s op een YouTube-account geplaatst, dat intussen is afgesloten. Hij gaf zich over aan ‘eindeloze tirades vol beledigingen en polemische standpunten’, merkt NBC News op. Hij noemde in het bijzonder ‘een rassenoorlog’ en meldt ook dat hij last zou hebben van posttraumatische stress.
Driekwart van de werkenden in New York voelt zich minder veilig in de metro dan twee jaar geleden
De aanslag heeft het debat over veiligheid in de metrostations weer doen oplaaien. ‘Kan New York zijn ondergrondse redden?’ vraagt een columnist van de Wall Street Journalzich af. Het aantal reizigers in de metrostations is drastisch gedaald. Een peiling van vorige maand, genoemd in de column, laat zien dat driekwart van de werkenden in New York zich minder veilig voelt in de metro dan twee jaar geleden. Politicomerkt op dat de burgemeester van New York overweegt om scanners voor wapendetectie en gezichtsherkenning in de gangen van de metro te plaatsen. ‘Critici twijfelen aan de effectiviteit van de apparatuur en de implicaties voor de privacy van burgers’, aldus het platform.
Volgens de Italiaanse beurstoezichthouder CONSOB is het aantal vrouwen in Italiaanse bestuurskamers nog nooit zo hoog is geweest. ‘Eind 2021 werd 41 procent van de bestuursfuncties in beursgenoteerde ondernemingen bekleed door een vrouw’, aldus CONSOB in een rapport, ‘mede dankzij regelgeving voor genderquota’, bericht persbureau ANSA.
De intrede van vrouwen in raden van bestuur heeft volgens CONSOB voor wezenlijke veranderingen gezorgd. Zo is ‘de gemiddelde leeftijd van de bestuursleden gedaald, het aandeel afgestudeerden toegenomen en de diversificatie van beroepsprofielen vergroot’. Het rapport tekent wel aan dat slechts zestien Italiaanse beursgenoteerde bedrijven vrouwelijke CEO’s hebben, iets meer dan 2 procent van het totaal.
Nooit eerder zo veel bos gekapt in eerste kwartaal als in 2022
Ontbossingsgegevens van het Braziliaanse onderzoeksbureau Inpe wijzen uit dat in het eerste kwartaal van 2022 meer Amazonewoud vernietigd is dan in dezelfde periode in eerdere jaren. De Amazone verloor bijna 1000 vierkante kilometer aan bos, wat bijzonder hoog is, aangezien tijdens het regenseizoen over het algemeen relatief minder gekapt wordt. Dat is een record, sinds het vorige record van 2020, toen bijna 800 vierkante kilometer bos gekapt werd tijdens het eerste kwartaal, schrijft Folha de São Paulo.
Volgens het klimaatakkoord van Parijs moet Brazilië de broeikasuitstoot, onder andere veroorzaakt door houtkap, verminderen met 37 procent in vergelijking met 2005. In 2030 moet dat 50 procent minder zijn.
Onder de regering-Bolsonaro vond het hoogste niveau van ontbossing in meer dan een decennium plaats
Op dit moment onderzoekt het Braziliaanse Hooggerechtshof of de regering-Bolsonaro maatregelen tegen ontbossing in het Amazonegebied heeft ontmoedigd of tegengehouden. Onder de regering-Bolsonaro vond het hoogste niveau van ontbossing in meer dan een decennium plaats.
Volgens de oppositie is de regering-Bolsonaro nalatig geweest en heeft ze geen beleidsplan ingevoerd om ontbossing in het Amazonegebied te bestrijden. Ook zou Bolsonaro de grondrechten van de inheemse bevolking van het regenwoud hebben geschonden.
Waarom zijn gebruikers van de app zo gericht op het ontmaskeren van zogenaamde ‘schurken’ – vaak op agressieve wijze – en is er een manier om dat te laten stoppen? ‘Deze klootzak is een aalgladde meester-manipulator, en ik ben heel dankbaar dat dit viraal gaat zodat iedereen ervan op de hoogte is.’
Als je je aanmeldt bij een onlinedatingapp, waar je mensen leert kennen met wie je in sommige gevallen wilt afspreken in de hoop op seks bijvoorbeeld, dan verwacht je redelijkerwijs enige privacy.
En bijna niemand verwacht dan dat er zal gebeuren wat de mythologische ‘West Elm Caleb’ overkwam, de klunzige schurk van de New Yorkse datingscene – en internetslachtoffer. In januari ontdekte een aantal New Yorkse vrouwen met een aanzienlijke hoeveelheid TikTok-volgers dat Caleb met hen allemaal tegelijkertijd aan het daten was. Al snel kwam aan het licht dat hij nog meer misdaden had begaan, zoals dezelfde Spotify-afspeellijst naar meerdere mensen sturen en berichten onbeantwoord laten. Een vrouw herinnerde zich dat hij had gezegd dat hij niet graag in de winter datete, vanwege de kou. (Wat ze beledigend vond.) Al snel mengden ook merken zich in het gesprek over Caleb, aangezien elke aanleiding om deze toch vrij gemiddelde dater in New York City te noemen, de nodige aandacht opleverde.
Op TikTok, inmiddels het populairste webdomein ter wereld, blijkt dit fenomeen opmerkelijk vaak voor te komen. Een paar maanden voor West Elm Caleb opdook, was Couch Guy plotseling de schurk van het platform. Couch Guy is de jongeman die werd gefilmd terwijl hij thuis op de bank zat en weliswaar enthousiast, maar kennelijk niet enthousiast genoeg, reageerde toen hij werd overrompeld door een verrassingsbezoek van zijn vriendin, waarmee hij een langeafstandsrelatie had. ‘Gedurende mijn bestaan als Couch Guy’, schreef Couch Guy later in een artikel voor Slate, ‘was ik het onderwerp van beeld-voor-beeldanalyses van mijn lichaamstaal; er werden huiskamerdiagnoses gesteld van mijn mogelijke psychopathische aandoeningen, vergelijkingen gemaakt met veroordeelde moordenaars en er werd gediscussieerd over mijn “belabberde uitstraling”.’
‘Onderzoeken’
Daarop volgde Sabrina Prater, een transvrouw uit de buurt van Flint, Michigan. Een groep TikTok-gebruikers was ervan overtuigd dat ze een Buffalo Bill-achtige seriemoordenaar was, puur vanwege haar ‘uitstraling‘. En zo gaat het maar door. Het platform dat bekend is vanwege danstrends en audiomemes, is ook verworden tot een site waar ‘onderzoeken‘ plaatsvinden door gebruikers die het kleinste detail weten op te blazen tot een bron van verontwaardiging en obsessie.
Het is zo’n breed fenomeen dat het lastig is er een naam aan te geven. Het afgelopen half jaar hebben TikTok-hordes zich gestort op onderzoeken naar recente moorden, op online ‘pedofielenbendes’ en vermeende neurologische of psychiatrische aandoeningen bij populaire makers. Emma Spiro, universitair hoofddocent aan de Information School van de Universiteit van Washington, noemt deze voorvallen (waarvan de een schadelijker is dan de ander) ‘grootschalige convergenties van aandacht’. Abbie Richards, een TikTok-maker die ook desinformatie op het platform onderzoekt en erover schrijft, beschrijft het verschijnsel als ‘de memeïficatie van een persoon’. Ryan Broderick, verslaggever internetcultuur, roept TikTok uit tot ‘heksenjachtmachine’.
Een woordvoerder van TikTok erkent de tendens ondanks al het aanwezige bewijs niet; hij zegt dat de site pesterij, intimidatie en ‘haatdragend gedrag’ verbiedt, en dat gebruikers opmerkingen kunnen filteren, accounts grootschalig kunnen blokkeren en hun inhoud privé kunnen maken. Dat zijn nuttige functies, maar ze doen niet echt iets aan de cultuur van het ‘pesten van willekeurige mensen’ (zoals ik geneigd ben het te noemen). De vraag blijft: hoe kon het eigenlijk zover komen, en is er een manier om dit fenomeen te stoppen?
Gebruikers hebben eerder interactie met hun eigen content, dan met elkaar
TikTok is niet ontworpen als sociaal netwerk. ‘Het is ontworpen als een app die vermakelijke inhoud biedt‘, zegt Daniel Klug, onderzoeker systeemwetenschap aan de Carnegie Mellon University. Dat is probleem nummer 1.
De video’s op het platform worden aangeboden met secties voor commentaar, die chaotisch en moeilijk te navigeren zijn. Gebruikers kunnen ook privéberichten uitwisselen. Maar deze functies hebben weinig te maken met de belangrijkste functies van de app, namelijk video’s bekijken en ervoor zorgen dat jouw video bekeken wordt. Op grond van deze structuur beweren deskundigen zoals Klug dat TikTok niet in de eerste plaats een sociale omgeving is, zoals Facebook, Instagram of Twitter. Daar profileren gebruikers zichzelf door conversaties en zichtbare interactie met vrienden, kennissen, collega’s en beroemdheden. In plaats daarvan is TikTok ontworpen voor herhaling. Gebruikers hebben eerder interactie met hun eigen content en met het algoritme van de site, dan met elkaar.
Die opzet is bepalend voor de uitkomst. Zodra content over een specifiek onderwerp, of een specifieke persoon, trending wordt, wordt er meer content van dat type geproduceerd. TikTok wil namelijk niet dat je commentaar levert op de video’s van anderen, maar dat je je eigen versie ervan maakt. Vervolgens komt jouw versie in de algoritmisch gegenereerde ‘Voor jou’-feeds van andere gebruikers terecht, met de kans om aan te slaan. Het feit dat TikTok elke video naar die feeds stuurt, al is het maar om te zien of ze iets uithalen, betekent dat elke gebruiker, hoe onbekend ook, potentieel een hit kan worden.
Geen controle
Dat leidt tot probleem nummer 2. Zodra een TikTok-video aandacht begint te krijgen, is er geen controle meer op de verspreiding ervan. Hoewel dit lijkt op te gaan voor alle virale content op elk sociaal platform, zijn er subtiele verschillen. Een tweet of Facebook-post gaat zelden viraal zonder enige hulp. Tweets ontploffen pas na retweets door accounts met veel volgers, of door hechte clusters van accounts (zoals die van MAGA Twitter of K-popfans); Facebook-posts moeten eerst zijn gedeeld op populaire pagina’s of in zeer actieve groepen. Voor TikTok is geen tussenpersoon nodig. Je hoeft alleen maar goed te presteren voor het testpubliek dat jou standaard wordt toegewezen. Dus wanneer een potentiële schurk komt bovendrijven, kan daar nog sneller bovenop worden gedoken dan op andere platforms.
Iedereen kan dus op elk moment een virale hit scoren. Maar het omgekeerde geldt evengoed: een TikTok-ster met veel volgers kan een totale flop maken. En die legendarische wispelturigheid van het platform – plus de zweem van mysterie die rond het ‘Voor jou’-filter hangt – zorgt voor een derde probleem.
Volgens Spiro, van de Universiteit van Washington, leidt het mysterie rond het algoritme ertoe dat gebruikers er ‘folkloristische theorieën’ over bedenken. Ze gissen naar de kleuren die het algoritme leuk zou vinden, op welke momenten van de dag de interesse in nieuwe video’s het grootst is, en hoeveel seconden een clip zou moeten duren. Gebruikers hebben het gevoel dat ze ‘de strijd aangaan met het algoritme, waaraan ze antropomorfe eigenschappen toekennen’, aldus Spiro. En die strijd lijken ze alleen te kunnen winnen als er een trend ontstaat.
Andrew Downing, een zevenentwintigjarige socialemediastrateeg uit New York, vertelde me dat hij bij West Elm Caleb precies dat gevoel had. ‘Ik wist dat ik er op het juiste moment op in sprong’, vertelde hij me. ‘Ik heb al zoveel trends gezien. Dus ik weet wanneer het te laat is. Ik weet wanneer het te vroeg is.’ Zijn Caleb-video kreeg zo’n 129.000 views, normaal krijgt hij er minder dan 1000.
Op TikTok bestaat de traditie om oproepen te doen, om amateurspeurwerk te verrichten, en om anderen te beschimpen
Deze drie problemen, die voortkomen uit fundamentele aspecten van het TikTok-ontwerp, dragen bij aan een zeer vluchtige onlinecultuur waarin schijnbaar iedereen doelwit kan worden van een of ander bizar onderzoek. Paradoxaal genoeg maakt diezelfde platformstructuur het juist moeilijk om in te zien hoe schadelijk een post kan zijn. ‘Als je iemand bent met een kleine aanhang en je video’s krijgen meestal een paar honderd views, hoezo zou je er dan van uit moeten gaan dat je video ineens door miljoenen mensen bekeken wordt?’ vroeg Abbie Richards me. ‘Dit is een vreemd en nieuw probleem dat we moeten onderzoeken.’
TikTok is natuurlijk niet de eerste plek op internet waar ongecontroleerde acties van een menigte leiden tot vingerwijzen, vijandigheid en pesterijen.
Michael Trice, docent aan het MIT en geïnteresseerd in de manier waarop platforms ‘amoraliteit’ genereren, vertelde me dat het zwartmaken op TikTok een goed voorbeeld is van wat hij de ‘bait and switch’ van sociale media noemt: gebruikers hebben een bepaalde ervaring bij het gebruik van de app, maar creëren in feite een compleet andere ervaring voor iemand anders. Een TikTokker kan gefocust zijn op die ene video die hij heeft gemaakt, en zich afvragen of die goed zal worden ontvangen. Maar het onderwerp van die video kan onbedoeld worden opgepikt in een onontkoombare stroom van viraliteit en onderdeel worden van honderden of zelfs duizenden andere die allemaal kort na elkaar verschijnen, zodat de video een zogenaamde microbekendheid wordt (wat wil zeggen dat online aanhang rond een bepaalde kwestie wordt opgebouwd).
Misschien is dit verschijnsel gewoon een kenmerk (of een tekortkoming) van het leven online. Volgens Trice kan niet elke negatieve uitkomst worden toegeschreven aan de functies van een specifieke app. Als iets veel aandacht krijgt op TikTok, zijn mensen geneigd daarover te posten in de hoop dat het algoritme jouw content gaat promoten. Maar daarbij speelt nog een neiging mee. ‘Als er in participatieve culturen iets gebeurt waar mensen deel van willen uitmaken, dan gaan ze nabootsen hoe anderen in het verleden zorgden dat ze ergens deel van werden’, zegt Trice. Op TikTok bestaat de traditie om oproepen te doen, om amateurspeurwerk te verrichten, en om anderen te beschimpen. ‘Mensen gaan dergelijke vormen van communicatie imiteren.’
Collectief druk maken
Carrie Orozco, een serveerster in Las Vegas die zich in de eerste maanden van de pandemie bij TikTok aanmeldde om de tijd te doden, leerde deze codes al snel. Toen ze afgelopen herfst op het Couch Guy-drama stuitte, was haar nog niet helemaal duidelijk wat ze ermee aan moest. Maar toen ze de eerste TikTok-golf over West Elm Caleb meekreeg, begreep ze wat haar te doen stond: ‘Deze klootzak probeert zijn pielemuis in alles te steken wat maar beweegt in New York City’, zegt ze in haar video. ‘Hij is een aalgladde meester-manipulator, en ik ben heel dankbaar dat dit viraal gaat zodat iedereen in het land ervan op de hoogte is.’ Haar doel was om het ‘luchtig te houden’, zegt ze, en de video werd in twee dagen zo’n 700.000 keer bekeken.
Maar op het moment dat de West Elm Caleb-video’s de meeste aandacht kregen, begon TikTok er onverwacht een paar te verwijderen. Voor gebruikers als Orozco was het alsof de site opeens de normen afwees die eerder nog werden omarmd. ‘TikTok beloonde eerst de West Elm Caleb-hashtag door die video’s te promoten’, zegt ze. ‘En toen ineens sloeg het om.’ Ze is niet verbitterd over het feit dat haar video is verwijderd. Ze gelooft dat het de juiste beslissing was, en dat TikTok merkte dat gebruikers zich ongemakkelijk begonnen te voelen. ‘Kunnen we beter ons best doen om het leven van mensen niet overhoop te gooien? Ja, dat kan’, zegt ze. Toch weet ze niet zeker of het platform dit soort gebeurtenissen in de toekomst kan of moet modereren. ‘Dit soort zaken waar we ons collectief druk over maken – die horen wel bij de cultuur van TikTok.‘
‘Gebruikers van Twitter en Reddit en zelfs van Facebook zijn er in de loop van de tijd eigenlijk vrij goed in geworden zichzelf op te voeden’
Misschien kan TikTok inderdaad beter zijn best doen om het leven van mensen niet te verstoren. Trice zegt dat gebruikers op Twitter mondiger zijn geworden als het op intimidatie aankomt sinds Gamergate, de controverse rond berichtgeving over computergames en de bijbehorende trollencampagne die in 2014 begon. Onlinegemeenschappen zijn gaan inzien hoe ellendig het is om het ‘onderwerp van de dag’ te zijn. ‘Gebruikers van Twitter en Reddit en zelfs van Facebook zijn er in de loop van de tijd eigenlijk vrij goed in geworden zichzelf op te voeden’, zegt Trice. ‘Het lijkt me aannemelijk dat deze vorm van zelfeducatie ook meer en meer bij TikTok te zien zal zijn.’
Dat de app zich richt op herhaling zou zelfs kunnen helpen bij de verspreiding van een nieuwe gedragsethiek. TikTok-gebruikers zijn gewend om samen te werken en op innovatieve wijze met elkaars werk aan de slag te gaan. Mogelijk zorgt die samenwerkingsgeest over een tijdje ook voor een betere variant van de omgangsvormen op het platform.
De handel in Oost-Afrika krijgt een nieuwe impuls nu de Democratische Republiek Congo (DRC) eind maart als zevende lid is toegetreden tot het Oost-Afrikaanse handelsblok EAC. Burundi, Kenia, Rwanda, Zuid-Soedan, Tanzania en Oeganda zijn de andere leden van EAC. Congo is het grootste en dichtst bevolkte land dat nu deel uitmaakt van EAC. Het land brengt een markt van 90 miljoen mensen met zich mee en door de toetreding stijgt het bbp van de regio van 193 miljard dollar naar 240 miljard dollar, schrijft Quartz Africa.
Hoewel de DRC aan vijf EAC-landen grenst, is de handel tussen de DRC en de buurlanden opvallend laag, aldus EABC, de Oost-Afrikaanse Raad voor de Handel. De afgelopen zeven jaar bedroeg het aandeel van EAC-export naar de DRC gemiddeld slechts 13,5 procent. De belangrijkste importeurs van de DRC zijn momenteel China, Zuid-Afrika en Zambia. De verwachting is dat de handel in de regio nu zal toenemen.
In een historisch krappe arbeidsmarkt zijn in februari 4,4 miljoen werknemers in de VS van baan veranderd. Werkgevers namen 6,7 miljoen mensen aan, terwijl ze 11,3 miljoen vacatures hadden uitstaan, aldus een rapport van het Bureau of Labor Statistics dat deze week werd gepubliceerd.
‘We zien nog steeds een ongebruikelijke hoeveelheid beweging op de arbeidsmarkt’, aldus Erica Groshen, econoom aan de Cornell University en voormalig hoofd van het Bureau of Labor Statistics tegen The Washington Post. ‘We hielden allemaal onze adem in tijdens de ergste momenten gedurende de pandemie, maar dat is veranderd.’
De nieuwste cijfers tonen dat een langere periode van economische dynamiek zich voortzet: vorig jaar creëerden Amerikaanse werkgevers een recordaantal van 7 miljoen banen. Alleen al in februari van dit jaar kwamen er 678.000 banen bij, waardoor het werkloosheidscijfer het historische dieptepunt heeft bereikt van 3,8 procent. De huidige omstandigheden sporen werknemers ook aan om gunstigere arbeidsvoorwaarden en hogere lonen te eisen.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
