De vele decreten van Trump en de normalisering van extreemrechts gedachtegoed hebben een directe impact op het leven van de Amerikaanse burgers, en bij uitstek op het leven van minderheidsgroepen. De Duitse VS-correspondent voor Der Spiegel vertelt hoe zijn leven in de VS als getrouwde buitenlandse homo steeds onveiliger wordt.
Buiten sneeuwt het, we zitten met wat vrienden om een tafel in een woning in Brooklyn. We vieren een verjaardag en eten chicken wings, chips en kaaskoekjes. Sommige gasten kennen elkaar al 25 jaar.
Alles lijkt normaal, maar dat is het niet.
We hadden afgesproken het niet over politiek te hebben, maar dat lukt niet. Zo groot zijn de angst en onzekerheid die ons al weken wakker houden. Iedereen aan tafel, onder wie een immigrant, een zwarte man en twee homostellen, is tenminste deel van één minderheid, soms van meerdere. Wij worden vaak nog harder getroffen door de storm die in Washington waait en onze zekerheden probeert weg te vagen.
Wat zal de toekomst brengen? Wat zal er met onze levens gebeuren, en met de rechten waarvoor we generaties lang hebben gevochten? Een vriend heeft zijn kiezersregistratie van ‘democraat’ naar ‘onafhankelijk’ veranderd om niet op te vallen. Een ander hoopt dat hij dankzij zijn Ierse afkomst misschien een EU-paspoort kan bemachtigen. Weer een ander is van plan een cursus zelfverdediging te volgen. ‘We moeten ons voorbereiden,’ zegt hij.
Overdrijven we? Staat het er echt zo slecht voor? Of zijn we hysterisch en wakkert onze reactie juist nog meer verachting aan?
De nieuwe VS
Welkom in het Amerika van het jaar 2025. Het feestje vindt plaats in het appartement waar mijn Afro-Amerikaanse man en ik wonen. Het is de eerste keer dat deze groep samenkomt sinds het opnieuw aantreden van Donald Trump, en de eerste keer dat we het er hardop over hebben.
Sinds eind januari vliegen de verontrustende berichten ons om de oren. Er worden geen vluchtelingen meer toegelaten, behalve witte Zuid-Afrikaners. Er wordt een tentenstad voor immigranten opgezet in Guantanamo Bay. Antidiscriminatieprogramma’s zijn plotseling illegaal geworden en Elon Musk, de naar extreemrechts neigende rijkste man ter wereld, zit als Trumps handhaver onverkozen in het machtscentrum.
De nieuwe regering neemt minderheden in het vizier: zwarte, latino-, inheemse en lhbti-mensen. Het is een patroon dat doet denken aan de duistere perioden uit de geschiedenis van de VS, toen het vaak draaide om witte overheersing.
We werken, we doen boodschappen, we kijken tv, we sporten. Toch wordt alles bedekt door een sluier van onzekerheid. Niets lijkt zeker in het nieuwe Amerika. Het werkt verlammend. Is mijn zelfgekozen familie in gevaar? Kan ons huwelijk nietig worden verklaard? Wordt mijn visum wel verlengd? We zijn niet zomaar een homostel. Een van ons is zwart, de ander een buitenlander.
Trump probeert burgerrechten in de VS in te perken, decennia aan vooruitgang terug te draaien en het karakter van de Verenigde Staten fundamenteel te veranderen. Waarom? De georganiseerde demonisering van minderheden is een beproefd middel om de samenleving tegen een denkbeeldige vijand te verenigen en macht te consolideren.
‘Zo’n vaart zal het vast niet lopen,’ zegt een kennis. Ik snap dat hij dat zegt, hij heeft als rijke, heteroseksuele, witte man veel privileges. Het is natuurlijk nog niet zeker in hoeverre Trump daadwerkelijk zal slagen, maar het ondenkbare lijkt opeens mogelijk.
Tot de Donald u scheidt
Darren en ik zijn in de coronaherfst van 2020 getrouwd. In de woonkamer, met vier getuigen, een hond en 64 virtuele gasten, die het via een webcam konden meemaken. We wilden dit huwelijk snel afsluiten voordat Trump mogelijk herkozen werd en wij dit recht, dat het hooggerechtshof vijf jaar daarvoor had bevestigd, misschien weer zouden verliezen.
Trump heeft tijdens zijn eerste ambtsperiode drie nieuwe conservatieve rechters beëdigd, waardoor het hooggerechtshof stevig in rechtse handen is. In 2022 kwam er een eind aan het federale recht op abortus. Op dezelfde manier kan de beslissing over het homohuwelijk weer aan de deelstaten overgelaten worden. In ruim dertig staten was een huwelijk tussen twee personen van hetzelfde geslacht verboden vóór de uitspraak in 2015.
De federale rechters Clarence Thomas en Samuel Alito hadden het homohuwelijk al in 2020 op losse schroeven gezet. Nu doet het parlement van Idaho een beroep op Washington om het homohuwelijk te herzien. Experts gaan ervan uit dat deze zaak via lobbyisten en juridische processen naar de hoogste instantie gebracht kan worden.
Als er een eind komt aan het homohuwelijk staat het de VS ook vrij om ons huwelijk niet langer te erkennen – en ons meer dan duizend civiele rechten te ontnemen, zoals erfrecht, belastingvoordeel en familiebezoek in het ziekenhuis. Een roadtrip door de VS zou een risico zijn. We moeten vooral geen auto-ongeluk krijgen in Mississippi, waar de lhbti-gemeenschap al nauwelijks rechten heeft en wij elkaar niet eens in het ziekenhuis zouden mogen bezoeken.
Er wordt niet alleen getornd aan ons huwelijk maar aan ons hele leven. Overal in het staatsapparaat verdwijnen de steunbetuigingen aan onze gemeenschap. Musks opruimpatrouille, het Department of Government Efficiency (DOGE), pronkt ermee dat alle informatie over lhbti van overheidswebsites zou zijn gehaald. De Pride Month (die in juni gevierd wordt) is uit de officiële kalenders geschrapt. In veteranenklinieken worden pridevlaggen verwijderd. Het National Endowment for the Arts (NEA), het federale kunst- en cultuurbureau, heeft alle programma’s voor benadeelde groepen afgelast. Er circuleert bij overheidsinstanties een lijst met ‘ongewenste woorden’ met onder andere ‘diversiteit’, ‘ondergerepresenteerd’, ‘discriminatie’, ‘lhbti’, ‘transgender’ en ‘non-binair’.
In januari riep een rechtse activist bij een gemeenteraadsvergadering in Florida indirect op tot het lynchen van homoseksuelen
‘Visibility’, zichtbaarheid, is ontzettend belangrijk voor onze community. Onzichtbaarheid leidt ertoe dat het op een dag niet meer opvalt als onze rechten ons worden afgenomen; als we verdwijnen.
Het aantal haatmisdrijven was al voor Trumps herverkiezing aan het stijgen. Na de verkiezingen in november stuurden onbekende gebruikers racistische en homofobe sms-berichten naar tientallen zwarte, latino en lhbti-mensen; zwarten moesten maar ‘katoen gaan plukken’, latino’s en lhbti-mensen werden met deportatie bedreigd. Zelfs doodsbedreigingen zijn niet meer taboe. In januari riep een rechtse activist bij een gemeenteraadsvergadering in Florida indirect op tot het lynchen van homoseksuelen.
De zorgen om ons bestaan zitten diep in ons verankerd. Tijdens het naziregime zouden wij waarschijnlijk in een concentratiekamp terecht zijn gekomen. In Duitsland was een relatie als de onze tot in de jaren zestig illegaal; in een groot deel van de VS tot aan 2003. De aidscrisis heeft bijna een hele generatie uitgeroeid. Degenen die gespaard zijn gebleven hebben vaak blijvende schade opgelopen: overlevingsschuld, verlatingsangst, maar ook het onvermogen om hechte banden te vormen.
Al jaren kijken we toe terwijl onze wereld steeds kleiner wordt. Terwijl bijvoorbeeld in Rusland homoseksuelen worden gemarginaliseerd en vervolgd. Terwijl in Afrika land na land drastische anti-lhbti-wetten invoert. Terwijl in Azië homo’s worden vermoord. Nu zijn ook in het ‘vrije’ Westen onze rechten in gevaar. Onze toevluchtsoorden dreigen te verdwijnen.
‘Ik ben te oud voor dit soort shit,’ zei mijn vriend Richard altijd lachend. Hij was een gepassioneerde democraat uit het zuiden van het land en heeft al deze narigheid meegemaakt. Hij is in 2023 gestorven. Gelukkig hoeft hij deze ontwikkelingen niet meer mee te maken.
Een uitgewiste identiteit
Opnieuw worden zij die als zwak worden beschouwd als eerste getroffen. Binnen de lhbti-gemeenschap zijn dat transgenders.
‘Gelukkig is mijn paspoort nog tot 2033 geldig,’ zegt mijn vriendin Melissa Sklarz, die in 1999 als eerste transvrouw verkozen werd in de New Yorkse politiek.
In een van de vele decreten gericht tegen iedereen die niet in de conventionele genderhokjes past, heeft Trump verordend dat er in VS-paspoorten voortaan nog maar twee geslachten mogen staan. Deze moeten overeenkomen met de geboortegegevens: ‘M’ (male) of ‘F’ (female). De ‘X’, die in 2022 is ingevoerd, wordt weer afgeschaft. Het gevolg is dat de gedupeerden zichzelf weer moeten verloochenen of hun paspoort moeten opgeven – in een land waarvan de regering hun bestaan niet erkent.
‘Ze willen ons bestaan uitwissen,’ zegt Sklarz.
In de VS identificeren naar schatting 1,3 miljoen volwassenen en 300.000 minderjarigen zich als transgender. Dat is nog geen 0,5 procent van de totale bevolking. Ze vormen voor niemand een bedreiging en willen enkel in rust en vrede leven. Toch hebben Trump en zijn republikeinen hun de oorlog verklaard. Transpersonen mogen niet meer in het leger dienen, mogen bij sportcompetities op de universiteit niet meer bij de vrouwen meedoen en mogen per direct geen medische of psychologische ondersteuning meer krijgen op school. In de gevangenis worden ze vanaf nu op de afdeling geplaatst die overeenkomt met hun geboortegeslacht, wat transvrouwen in acuut gevaar brengt. In het militaire decreet staat dat transmensen geen ‘eerbare, eerlijke en gedisciplineerde levensstijl’ kunnen leiden omdat ze ‘geestelijk en psychisch’ ongeschikt zijn – een echo uit de tijd waarin afwijking van heteronormativiteit als psychische afwijking gold.
Waarom wordt deze groep gedemoniseerd?
‘Zodra je besluit dat één kwetsbare minderheid kan worden opgeofferd, werk je binnen een fascistisch gedachtegoed,’ aldus de Amerikaanse filosoof en genderwetenschapper Judith Butler in een interview met de Spaanse krant El País. Daarmee wordt gesuggereerd dat er ook een tweede, derde of vierde groep kan komen die men zou opofferen. Met andere woorden: transmensen zijn nog maar het begin, om de bevolking voor te bereiden op meer onderdrukking. Dit interview vond plaats op de dag dat Mike Johnson, de voorzitter van het huis van afgevaardigden, die pro-Trump is, Sarah McBride, de eerste en enige transgender afgevaardigde in het Amerikaanse Congres, verbood om de damestoiletten in het Capitool te gebruiken.
‘Het is ongelooflijk gevaarlijk. Het luidt een nieuw tijdperk in, waarin geprobeerd wordt onze samenleving te segregeren’
De parlementaire haatcampagne tegen McBride werd wekenlang voortgezet door aanhangers van de MAGA-beweging [Make America Great Again]. Laatst beledigde de republikein Mary Miller haar collega bij een commissievergadering door haar ‘de gentleman uit Delaware, Mr. McBride’ te noemen.
De extremismeonderzoeker Hanah Stiverson waarschuwt voor deze ontwikkeling: ‘Het is ongelooflijk gevaarlijk. Het luidt een nieuw tijdperk in, waarin geprobeerd wordt onze samenleving te segregeren.’ Stiverson herinnert luisteraars van radio-omroep NPR aan een vroege geweldactie van de nazi’s in 1933 in Berlijn: de vernietiging van Magnus Hirschfields Institut für Sexualwissenschaft (Instituut voor Seksuologie), dat inter- en transseksualiteit onderzocht. ‘Dit werd gezien als een makkelijk doelwit om steun te werven en sociaal acceptabel geweld te escaleren.’ In de Verenigde Staten kunnen we een soortgelijke strategie zien ontstaan.
Een to-do-lijst voor noodgevallen
Ondertussen gaat de politiek in Washington rustig door met haar toespraken, verhoren en stemmingen, terwijl Trump & co. zich erop voorbereiden ministeries, de rechterlijke macht, inlichtingendiensten en toezichthoudende instanties te ontmantelen. De eerste rechtbanken verzetten zich nu weliswaar tegen Trumps plannen, maar de ‘MAGA’-propaganda overstemt het protest tegen de uitholling van de democratische scheiding der machten.
Ook hier in New York City zie je steeds vaker Trump-petjes, een beeld dat een paar jaar geleden nog ondenkbaar was. Trump heeft hier in november bijna 100.000 stemmen bemachtigd. Op de ‘verkiezingskaart’ van de University of New York City kleurt mijn blok in Brooklyn donkerblauw (democratisch dus), terwijl je een paar straten verderop felrood ziet.
Niet te geloven, dacht ik in oktober, toen Trump zijn duistere visie in Madison Square Garden bij een laatste generale repetitie nog eens uit de doeken deed voor ruim 19.000 uitzinnige aanhangers. De rode petjes met wie ik uren in de rij had gestaan waren vrolijk, gezellig en beleefd. Maar zodra ze binnen waren, veranderden ze plotseling in een krijsende menigte, opgehitst door tientallen demagogen, met vooraan een brullende Trump – een horrorshow waarvan men nog steeds niet wilde geloven dat het de dominante werkelijkheid zou worden.
Nu voelt het alsof we in een koortsdroom zijn beland.
Op ons takenlijstje staan nu niet alleen dingen als boodschappen doen, maar ook juridische zaken zoals testamenten, volmachten en beschikkingen regelen: het soort juridische constructies die ontworpen zijn om een huwelijk te kunnen vervangen. Een advocatenkantoor dat zich hierin specialiseert, biedt dergelijke veiligheidspakketten nu voor 500 dollar aan.
Als we ons huis verlaten, hebben we nu ook altijd kopieën van al onze documenten bij ons: paspoort, visum, geboorteakte en huwelijksakte.
Sommige adviezen die de ronde doen klinken als voorbereidingen op een burgeroorlog: zorg dat je genoeg eten, drinkwater, handdoeken en toiletpapier in huis hebt. Pak alvast een tas in met documenten, contant geld en kleding. Koop een papieren wegenatlas. Regel veilige ontmoetingsplaatsen.
In het ergste geval verlaten we het land. De bekende talkshowhost Ellen DeGeneres en haar vrouw, Portia de Rossi, zijn na – en waarschijnlijk vanwege – Trumps herverkiezing van Californië naar het Verenigd Koninkrijk verhuisd.
Na het verjaardagsetentje in Brooklyn stappen we weer de ijzige sneeuw in om ons hoofd leeg te maken. De nachtelijke straten zijn leeg en het is stil. Je hoort enkel het geschraap van sneeuwscheppen. Even voelt het net als vroeger, toen we ons nog veilig voelden in de stad.
