Netanyahu beschuldigde Macron van laksheid in strijd tegen antisemitisme
In een ‘zeer directe’ brief die dinsdag openbaar werd gemaakt, reageert Emmanuel Macron in ‘scherpe’ bewoordingen op de recente beschuldigingen van Benjamin Netanyahu dat de erkenning van de Palestijnse staat door Frankrijk ‘het vuur van het antisemitisme zou aanwakkeren’. Het is een ‘belediging voor heel Frankrijk’, verklaart hij in zijn brief.
Het is een even ‘ongebruikelijke’ als ‘scherpe’ brief die Macron aan Netanyahu heeft gestuurd om ‘de staat van dienst van zijn regering op het gebied van de strijd tegen antisemitisme te verdedigen’, bevestigt The Jerusalem Post.
‘Deze beschuldigingen van passiviteit tegenover een plaag die we met alle kracht bestrijden, zijn onaanvaardbaar en beledigend voor heel Frankrijk’, protesteerde de Franse president, eraan toevoegend dat ‘de strijd tegen antisemitisme geen onderwerp van instrumentalisering mag zijn en geen aanleiding mag geven tot onenigheid tussen Israël en Frankrijk’.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
The Washington Post herinnert eraan dat ‘het aantal meldingen van antisemitische incidenten spectaculair is toegenomen’ in Frankrijk sinds de dodelijke aanval van Hamas op 7 oktober en de ‘brute’ oorlog van Israël tegen Gaza. Volgens een officieel rapport ‘werden vorig jaar ongeveer 1570 antisemitische incidenten gemeld in het land – een cijfer dat iets lager ligt dan het totale aantal gemelde incidenten in 2023, maar veel hoger dan vóór 2023’, meldt de krant.
De ‘reactie’ van de Franse president op de Israëlische premier onderstreept hoezeer ‘de spanningen tussen Netanyahu en Macron zijn verergerd’ sinds Frankrijk vorige maand ‘een diplomatieke campagne lanceerde om landen te overtuigen de Palestijnse staat te erkennen en zich ertoe verbond om in september het eerste G7-land te worden dat dit doet’, merkt Financial Times op.
‘De twee leiders hebben niet met elkaar gesproken’ sinds de beschuldigingen van Netanyahu, stelt het economische dagblad, waarbij het benadrukt dat ‘Macron bijzonder gevoelig is voor kritiek op zijn staat van dienst op het gebied van de strijd tegen antisemitisme, aangezien Frankrijk de grootste joodse gemeenschap van Europa herbergt alsook een grote moslimgemeenschap die gevoelig is voor het lot van de Palestijnen’.
Hij vindt Frankrijk te ‘laks’ in het bestrijden van antisemitisme
Frankrijk heeft maandag bekendgemaakt dat de Amerikaanse ambassadeur in Parijs, Charles Kushner, op het ministerie van Buitenlandse Zaken zal worden ontboden. Kushner beschuldigde zondag de Franse autoriteiten van een ‘lakse houding’ in de strijd tegen antisemitisme, aldus Bloomberg.
‘De beschuldigingen van Kushner, geformuleerd in een brief aan de Franse president Emmanuel Macron’, zijn ‘onaanvaardbaar’ en ‘schenden een conventie die buitenlandse diplomaten verbiedt zich te mengen in de zaken van het gastland’, aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken, geciteerd door het economische persbureau.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
In deze brief, gepubliceerd als opiniestuk in The Wall Street Journal, spreekt Kushner ‘zijn diepe bezorgdheid uit over de toename van antisemitisme in Frankrijk en het gebrek aan voldoende maatregelen van [zijn] regering om dit te bestrijden’.
Deze mening sluit aan bij die van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, die Emmanuel Macron op 19 augustus beschuldigde van ‘het aanwakkeren van antisemitisme’ door op te roepen tot internationale erkenning van de staat Palestina.
Door Palestina te erkennen beloont Macron terreur, aldus de premier
De ‘gespannen’ relaties tussen Benjamin Netanyahu en Emmanuel Macron zijn ‘nog verder verslechterd’, zo meldt Politico. In een brief aan de Franse president beschuldigt de Israëlische premier hem ervan antisemitisme aan te wakkeren met zijn besluit om de staat Palestina te erkennen, ‘waardoor hun ruzie nog verder wordt aangewakkerd’.
Benjamin Netanyahu verwijst naar de antisemitische incidenten die de afgelopen maanden in Frankrijk hebben plaatsgevonden en probeert deze in verband te brengen met het beleid van Emmanuel Macron ten aanzien van Palestina. Hij verklaart: ‘Uw oproep tot een Palestijnse staat gooit olie op het vuur van het antisemitisme.’ ‘Dit is geen diplomatie, dit is verzoeningspolitiek. Dit beloont het terrorisme van Hamas, versterkt de weigering van Hamas om de gijzelaars vrij te laten, is een aanmoediging voor degenen die Franse Joden bedreigen en voedt de Jodenhaat die momenteel in uw straten heerst’, vervolgt hij.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
In zijn ‘stevige brief’ aan de Franse president, zoals The Jerusalem Post hem omschrijft, stelt Benjamin Netanyahu ‘het standpunt van Emmanuel Macron tegenover dat van de Amerikaanse president Donald Trump’, die hij prijst om zijn strijd tegen antisemitisme. ‘Zoals president Trump heeft aangetoond, kan en moet antisemitisme worden bestreden’, schrijft de Israëlische leider.
De ‘berisping’ van Benjamin Netanyahu lokte ‘een strijdlustige reactie uit Parijs’ uit, merkt The Times of Israel op. Deze analyse ‘is onjuist, verwerpelijk en zal niet onbeantwoord blijven’, antwoordde het Franse presidentschap, waarbij het aangaf dat het staatshoofd een formeel schriftelijk antwoord zou geven aan de Israëlische regeringsleider. Frankrijk ‘beschermt en zal altijd zijn landgenoten van joodse afkomst beschermen’, verzekerde het Elysée.
Emmanuel Macron had op 24 juli aangekondigd dat Frankrijk de staat Palestina officieel zou erkennen tijdens de Algemene Vergadering van de VN in september, wat hem al ‘een scherpe berisping’ van Israël had opgeleverd, aldus Politico. Het Verenigd Koninkrijk, Canada en Australië volgden kort daarna, ‘maar met bepaalde voorbehouden’.
Frankrijk blijft werken aan het behoud van zijn invloed in Afrika
De Franse strijdkrachten hebben donderdag een einde gemaakt aan hun permanente militaire aanwezigheid in West- en Centraal-Afrika tijdens een plechtige en historische ceremonie in de Senegalese hoofdstad Dakar, waar ze officieel de laatste twee Franse militaire installaties in Senegal hebben teruggegeven. De Burkinese krant Le Pays heeft het over ‘het einde van een tijdperk’.
‘Voor Parijs past het vertrek van zijn troepen (…) in een breder proces van terugtrekking van zijn strijdkrachten uit Afrika’, schrijft het dagblad. ‘De beslissing om zich terug te trekken weerspiegelt de wil van Parijs om een paradigmaverschuiving door te voeren in een context die gekenmerkt wordt door ingrijpende politieke veranderingen op het continent.’
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Volgens Le Pays ‘bestaat de uitdaging’ voor Frankrijk ‘erin om zich aan te passen aan de nieuwe context, op een moment dat het land niet bepaald de wind mee heeft op een continent waar zijn beleid steeds meer bekritiseerd wordt’. Door van paradigma te veranderen, geeft Frankrijk Afrika echter niet op, meent de krant.
‘In het licht van de context heeft het ervoor gekozen om zich gedeisd te houden (…), terwijl het tegelijkertijd blijft werken aan het behoud van zijn invloed. (…) En we wachten af of de nieuwe strategie vruchten zal afwerpen en Frankrijk in staat zal stellen zijn plaats in de harten van de Afrikanen terug te winnen’, concludeert de krant.
Macron is op staatsbezoek in het Verenigd Koninkrijk
Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, de twee nucleaire mogendheden van West-Europa, hebben woensdag bekendgemaakt dat ze ‘voortaan het gebruik van hun kernwapens zullen coördineren en samen zullen reageren op elke grote dreiging tegen Europa’, meldt The Wall Street Journal. ‘Er bestaat geen extreme dreiging voor Europa die geen reactie van beide landen zou uitlokken’, aldus het Britse ministerie van Defensie en het kantoor van de Franse president.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Dit besluit, dat werd aangekondigd tijdens het staatsbezoek van Emmanuel Macron aan het Verenigd Koninkrijk, lijkt ‘de nucleaire afschrikking van beide landen aan de rest van Europa aan te bieden’ en wordt gezien als ‘een manier om hun bondgenoten gerust te stellen, die bezorgd zijn over de inzet van Washington voor de veiligheid van het continent’, analyseert het Amerikaanse dagblad.
Macron ontving woensdag de Syrische interim-president Al-Sharaa
‘Syrië zal zijn stabiliteit niet kunnen terugkrijgen, net zo min als het de Syrische vluchtelingen die naar huis willen terugkeren zal kunnen opvangen, zonder economisch herstel en een herstelde infrastructuur,’ verklaarde de Franse president woensdag na gesprekken in Parijs met de Syrische interim-president Ahmed al-Sharaa. Het staatshoofd riep woensdag ook de Verenigde Staten op om de sancties tegen Damascus op te heffen en hun militaire operaties tegen Islamitische Staat in het land ‘vol te houden’.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Tot slot vroeg Macron aan al-Sharaa om ‘al het mogelijke te doen om de bescherming van alle Syriërs zonder uitzondering te waarborgen, ongeacht hun afkomst, religie, denominatie of opvattingen’, na de recente dodelijke aanvallen op de Alawitische en Druzische gemeenschappen. Voor de Syrische leider ‘was dit bezoek een kans om een gematigder imago te presenteren aan de Europese landen die sceptisch over hem zijn’, analyseert Euronews. Macron, fel bekritiseerd door Frans rechts en extreemrechts voor het uitnodigen van deze man met een jihadistisch verleden, was in staat om ‘een zorgvuldige balans te vinden tussen steun en stevige verwachtingen’, aldus de zender.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar de diplomatieke spanningen tussen Frankrijk en Algerije. Vorige week zetten beide landen elkaars diplomaten uit, waardoor de toch al gespannen relatie verder verslechterde. Wat is er precies gebeurd en hoe past dit in de complexe geschiedenis tussen deze twee landen?
Wat gebeurde er vorige week?
De diplomatieke betrekkingen tussen Frankrijk en Algerije zijn vorige week sterk verslechterd na wederzijdse uitzettingen van diplomaten. Frankrijk kondigde op dinsdag 15 april aan twaalf Algerijnse diplomatieke en consulaire medewerkers te zullen uitwijzen en riep zijn ambassadeur terug uit Algiers. Dit gebeurde slechts een dag nadat Algerije twaalf Franse diplomaten had bevolen binnen 48 uur het land te verlaten, aldus Al Jazeera.
Het Franse staatshoofd probeerde de situatie aanvankelijk te bagatelliseren, schrijft Le Matin d’Algérie. ‘Toen bleek dat de Algerijnse autoriteiten niet op hun besluit terugkwamen om de diplomaten uit te zetten, verhardde de Franse toon.’ Het Palais de l’Élysée verklaarde op zijn beurt dat ‘de Algerijnse autoriteiten verantwoordelijk zijn voor een plotselinge verslechtering van onze bilaterale betrekkingen.’ De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Noël Barrot, die begin april nog naar Algiers reisde in een poging de betrekkingen te herstellen, stelde dat Algerije ‘gekozen heeft voor escalatie’.
Volgens Le Monde begon deze ruzie met de arrestatie van een medewerker van het Algerijnse consulaat in een Parijse buitenwijk op 11 april. De aanhouding – het is de eerste keer dat Frankrijk een Algerijnse consulaire medewerker heeft gearresteerd – maakte deel uit van een onderzoek naar de ontvoering van de influencer Amir Boukhors. Boukhors, beter bekend als Amir DZ, is een prominente criticus van de Algerijnse regering, met meer dan een miljoen volgers op TikTok. Hij woont sinds 2016 in Frankrijk en kreeg in 2023 politiek asiel. Boukhors werd een dag na de ontvoering weer vrijgelaten.
Het Algerijnse ministerie van Buitenlandse Zaken hekelde de arrestatie van een medewerker van zijn consulaat als ‘onaanvaardbaar en onverdedigbaar’ en beloofde dat het ‘niet onbeantwoord zou blijven’, aldus The New Arab.
‘Deze breuk is het resultaat van een complot, een opzetje van extreemrechts in Frankrijk’, schrijft het Algerijnse proregeringsdagblad L’Expression. ‘Hoewel beide staatshoofden een vreedzame relatie nastreven, worden betrekkingen telkens geschaad door incidenten die de Franse minister van Binnenlandse Zaken aanwakkert.’ Volgens het blad markeren deze gebeurtenissen een nieuw dieptepunt in de toch al gecompliceerde Frans-Algerijnse relaties.
Wat ging eraan vooraf?
Sinds de zomer van 2024 zit de relatie in een vrije val. Volgens Le Monde heeft dat te maken met drie grote gebeurtenissen. De eerste grote klap kwam op 30 juli, toen Macron in een brief aan de Marokkaanse koning steun uitsprak voor Marokko’s claim op de Westelijke Sahara, een gebied dat grotendeels door Marokko wordt bezet. Frankrijk had zich hierover eerder altijd terughoudend opgesteld, maar sprak nu expliciet van een Marokkaans autonomieplan als ‘enige serieuze oplossing’. Voor Algerije, dat juist de onafhankelijkheidsbeweging Polisario steunt, kwam dit als een klap in het gezicht. Het land riep zijn ambassadeur in Parijs terug en verweet Macron gebrek aan respect. Algerije was in het bijzonder boos omdat de stem van Frankrijk als permanent lid van de VN-veiligheidsraad veel gewicht in de schaal legt, voegt Deutsche Welle toe.
Na de Franse erkenning van de Westelijke Sahara liepen de spanningen met Algerije op, met name over immigratie en de behandeling van Algerijnse onderdanen die een OQTF (bevel om het Franse grondgebied te verlaten) hebben ontvangen.
Dit bleek ook toen er in januari 2025 tumult ontstond rondom enkele controversiële Algerijnse influencers die in Frankrijk gevestigd waren. De Franse minister van Binnenlandse Zaken, Bruno Retailleau, reageerde agressief en zette in reactie hierop een van hen op 9 januari uit. De Algerijnse autoriteiten accepteerden de influencer echter niet op hun grondgebied en stuurden hem uiteindelijk dezelfde dag nog terug naar Parijs.
Volgens The New Arab heeft de mesaanval in Mulhouse in februari 2025, die werd uitgevoerd door een Algerijn tegen wie al meerdere uitzettingsbevelen liepen, de huidige crisis verder aangewakkerd. ‘De aanval deed het migratiedebat in Parijs opnieuw oplaaien. Conservatieve ministers riepen op tot opschorting van de migratieovereenkomst uit 1968, die het verkeer van Algerijnse onderdanen en diplomaten vergemakkelijkt.’
En dan is er nog de zaak van schrijver Boualem Sansal. Hij werd in maart in Algerije tot vijf jaar cel veroordeeld omdat hij in een Frans radicaal-rechts tijdschrift had gesuggereerd dat een deel van Algerije eigenlijk Marokkaans zou zijn. De Franse regering sprak zich publiekelijk uit tegen zijn veroordeling, maar de Algerijnse autoriteiten zagen de zaak juist als een manier om hun controle en soevereiniteit te onderstrepen, aldus Le Monde. Een gratieverlening leek even in zicht, maar de hernieuwde spanningen maken die kans nu weer klein.
Na een periode van grote spanningen bereikten de president van Algerije Abdelmadjid Tebboune en zijn Franse ambtgenoot Emmanuel Macron eind maart via een telefoongesprek een akkoord om de banden te herstellen en de diplomatieke samenwerking nieuw leven in te blazen. Begin april bracht de Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noel Barrot een bezoek aan Algiers, waar hij tijdens zijn ontmoeting met president Tebboune het ‘begin van een nieuwe fase’ in de betrekkingen tussen de twee landen toejuichte. ‘De ontwikkelingen van vorige week suggereren echter dat de toenadering van korte duur was. Parijs en Algiers lijken nu klaar voor een nieuwe diplomatieke botsing, die beide partijen niet snel zullen oplossen,’ analyseert The New Arab.
Wat betekent dit voor de toekomst?
‘De Frans-Algerijnse relatie is zo complex dat ze met geen enkele andere te vergelijken is’, schrijft Le Monde. ‘Door de verstrengeling van koloniaal verleden en economische en strategische belangen is de band tussen Frankrijk en Algerije inherent moeilijk te reguleren.’ Daarnaast is Frankrijk de thuisbasis van een enorme Algerijnse diaspora – volgens sommige tellingen hebben bijna een miljoen Franse burgers de Franse en Algerijnse nationaliteit en nog eens enkele miljoenen inwoners zijn van Algerijnse komaf. ‘Aan de ene kant fungeert de Algerijnse diaspora in Frankrijk als een brug tussen de samenlevingen; aan de andere kant is het een bliksemafleider in de Franse binnenlandse politiek, vaak weerspiegeld in debatten over immigratie, integratie en nationale identiteit’, schrijft Hafed Al-Ghwell, Senior Fellow en directeur van de North Africa Initiative aan Johns Hopkins University en voormalig adviseur bij de Wereldbank, in Arab News.
Tewfik Hamel analyseert in Middle East Eye hoe gevoelig de relatie tussen Frankrijk en Algerije ligt. ‘In Frankrijk gebruiken politici over het hele spectrum de Algerijnse kwestie en migratie om nationalistische sentimenten aan te spreken. In Algerije dient kritiek op Frankrijk ook om de nationalistische ideologieën te versterken en om de aandacht af te leiden van interne uitdagingen, zoals politieke en economische stagnatie.’ Volgens hem zitten de twee landen nu vast in een neerwaartse spiraal. ‘De koloniale geschiedenis blijft een lange schaduw werpen over het heden. Voor elke vorm van duurzame verzoening is een openhartige afrekening met het verleden nodig, een hernieuwde blik op gedeelde belangen en het loskoppelen van geschiedenis en politiek. Alleen dan kunnen de twee naties een relatie smeden die gebaseerd is op gelijkheid, respect en een gedeelde lotsbestemming.’
Maher Mezahi in Africa is a Country ziet ook mogelijkheden voor het verbeteren van de Frans-Algerijnse relatie, maar geeft vooral Frankrijk hierin de verantwoordelijkheid. ‘Zolang Frankrijk niet de fundamentele problemen van extreemrechtse ideeën in haar samenleving aanpakt en de politiek leiders geen blijk geven van meer politieke durf, is een herhaling van conflicten slechts een kwestie van tijd.’
Volgens Hafed Al-Ghwell in Arab News ligt de verantwoordelijkheid bij beide landen. ‘Echte normalisatie zou een niveau van vertrouwen en wederzijds begrip vereisen dat eenvoudigweg niet bestaat.’ In plaats daarvan blijven beide regeringen in wezen gevangenen van de geschiedenis en de politiek. ‘Frankrijk kan zich niet verontschuldigen voor het verleden zonder thuis een vuurstorm te ontketenen. Aan de andere kant kan de Algerijnse regering, die wordt gedomineerd door de oude militair-politieke elite, haar revolutionaire verhaal niet loslaten en Frankrijk niet plotseling vergeven. Elke Algerijnse leider die te dicht bij Parijs staat, loopt het risico door zijn rivalen thuis als verrader te worden bestempeld.’ Zo creëert de status quo, hoe frustrerend ook, volgens hem ‘een vreemde vorm van stabiliteit’.
Het is volgens hem dus ook niet zo dat er een definitieve breuk in het verschiet ligt. ‘De twee landen zijn te sterk met elkaar verweven om volledig van elkaar los te komen. De bilaterale handel bedraagt jaarlijks bijna 12 miljard euro en groeit nog steeds. Daarnaast is er de wederzijdse afhankelijkheid op het gebied van energie.’ Bovendien blijven de banden tussen het Franse en Algerijnse volk op veel niveaus sterk, zoals blijkt uit familiebanden, culturele affiniteit en de gedeelde taal. ‘Een volledige verbreking van de betrekkingen zou destructief zijn en beide landen weten dat.’
Het is vrijwel zeker dat er drugsbendes achter zitten
De laatste paar dagen zijn gevangenissen in Frankrijk overspoeld door een golf van geweld. Maandag werden meerdere gecoördineerde acties tegen verschillende gevangenissen in Frankrijk uitgevoerd, terwijl woensdag voertuigen in brand werden gestoken op een parkeerplaats van de gevangenis van de zuidelijke stad Tarascon. Verder werd de ontvangsthal van een gevangenisdirecteur in brand gestoken in Seine-et-Marne, een bij Parijs gelegen Frans departement, en werden met automatische wapens kogels afgevuurd op de gevangenispoort in Toulon, een stad in Zuid-Frankrijk. Het nationale antiterroristische parket onderzoekt alle incidenten die zich sinds zondag hebben voorgedaan.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
President Macron heeft beloofd dat degenen die gevangenispersoneel ‘proberen te intimideren’ en ’gevangenissen aanvallen met onacceptabel geweld’ zullen worden ‘opgespoord, berecht en gestraft’. Tijdens het onderzoek werden mysterieuze inscripties met de letters DDPF gevonden, die vermoedelijk zouden staan voor ‘verdediging van de rechten van Franse gevangenen’ (Défense des Droits des Prisonniers Français). ‘Alles wijst erop dat het om georganiseerde drugsbendes ging, vooral gezien het gebruik van een kalashnikov bij een van de aanvallen, maar extreemlinkse groeperingen kunnen ook niet worden uitgesloten, gezien de inscripties die op sommige voertuigen werden aangetroffen en die nog nooit eerder waren gezien,’ merkt El País op. De aanvallen op de gevangenissen zouden een reactie zijn op het aangescherpte antidrugsbeleid van de Franse regering, die een einde wil maken aan de drugshandel in het land.
Hoewel de veroordeling van Marine Le Pen niet politiek gemotiveerd is, dreigt het vonnis wel de legitimiteit van de volgende verkiezingen te ondermijnen. Daarom moet Le Pen alsnog de kans krijgen om in 2027 mee te doen, aldus The Economist.
Van 2004 tot 2016 was Marine Le Pen de spil in het plan om EU-geld naar de nationale partij door te sluizen en daarmee partijmedewerkers te betalen die valselijk werden opgevoerd als assistenten van Europarlementariërs. Zo luidt het oordeel van de Parijse rechtbank die Le Pen en 23 andere leden van haar radicaal-rechtse partij Rassemblement National (RN) een combinatie heeft opgelegd van boetes, celstraffen en een verbod op deelname aan de verkiezingen. De uitspraak is in de Franse politiek ingeslagen als een bom vanwege één specifiek aspect van de straf die Le Pen is opgelegd: dat ze zich met onmiddellijke ingang vijf jaar lang niet meer verkiesbaar mag stellen voor een politiek ambt. En dus ook niet voor de presidentsverkiezingen in 2027, waarvoor ze als favoriet geldt.
Politiek gemotiveerd
Partijleider Le Pen en haar populistische medestanders doen het af als een politiek gemotiveerd vonnis. Dat is ongegrond en ondermijnt het vertrouwen in de rechtsstaat. Er is geen enkele reden om aan de deugdelijkheid van het vonnis te twijfelen. Er is een dik dossier vol belastend materiaal, de wet is duidelijk en er zijn geen serieuze aantijgingen van rechterlijke vooringenomenheid. De onafhankelijkheid van de rechter dient gerespecteerd te worden. Maar al is het juridisch volledig in de haak om Le Pen van deelname aan de presidentsverkiezingen uit te sluiten, het dreigt wel de legitimiteit van de volgende verkiezingen te ondermijnen. Dat is niet goed voor Frankrijk. Als het hof die uitsluiting in hoger beroep kan bekorten, zodat ze in 2027 alsnog aan de verkiezingen kan deelnemen, moet dat gebeuren.
Het opschorten van Le Pens verkiesbaarheid roept twee vragen op. Ten eerste: onder welke omstandigheden mag je kandidaten in een democratie het passief kiesrecht ontnemen? Le Pens veroordeling berust mede op een strenge wet die in 2016 werd aangenomen om een eind te maken aan de laksheid waarmee de Franse staat lange tijd optrad tegen corrupte politici zoals oud-president Jacques Chirac. Die wet maakt het mogelijk om kandidaten per direct van verkiezingen uit te sluiten. Een hervorming die Le Pen destijds steunde, en het is wrang dat ze de straffen afdoet als een aanval op de democratie nu ze zelf aan die wet wordt gehouden.
Het is een misvatting dat er in de strafmaat geen rekening mag worden gehouden met politieke of bestuurlijke gevolgen
De meeste landen hebben wel wetten om kandidaten van verkiezingen uit te sluiten, maar dan vooral wegens ernstige aantasting van de democratie zelf. Na de Maidan-revolutie in Oekraïne werden leden van de corrupte, door Rusland gesteunde regering onder Viktor Janoekovitsj van verkiezingen uitgesloten, en na de Amerikaanse Burgeroorlog werd ook in de VS iedereen uitgesloten die tegen de overheid in opstand was gekomen. De Braziliaanse oud-president Jair Bolsonaro is van verkiezingsdeelname uitgesloten omdat hij de geldigheid betwistte van de verkiezingen waarin hij in 2022 de macht verloor.
De feiten waarvoor Le Pen is veroordeeld zijn ernstig, maar niet van dezelfde orde. Het strenge vonnis beperkt nu de keuze van burgers die zelf wel kunnen bepalen wie hun stem verdient. Door het opleggen van een strafmaatregel waarvan gedacht kan worden dat politici er invloed op hebben, voedt de rechtspraak complottheorieën, zeker in het geval van politici zoals Le Pen, met een partij die op wantrouwen jegens de elite gegrondvest is.
Gelijke behandeling
Het tweede heikele punt betreft de relatie tussen politiek en rechtspraak. De rechtsstaat vereist dat politici geen andere behandeling krijgen dan andere burgers. Als het om de schuldvraag gaat, is dat heel simpel. Maar dat er in de strafmaat geen rekening mag worden gehouden met politieke of bestuurlijke gevolgen, is een misvatting. Rechters wegen in hun vonnis een hele reeks factoren mee, waaronder ook de gevolgen voor de legitimiteit van maatschappelijke instanties en processen zoals verkiezingen. Donald Trump kreeg voor de misdrijven waarvoor hij in januari in New York werd veroordeeld geen straf opgelegd omdat de rechter vond dat het Amerikaanse volk een president verdiende die niet vleugellam gemaakt was. Bij Le Pen viel het dubbeltje net de andere kant op voor de rechter, die zei dat ze juist een langere straf oplegde vanwege de schade die Le Pen in een hoog ambt zou kunnen aanrichten.
Het gevaar van zulke strenge straffen voor politici is dat het beeld ontstaat van een partijdige rechtspraak. De rechtspraak berust op het principe dat burgers zich neerleggen bij vonnissen waarmee ze het niet eens zijn. Verkiezingen moeten draagvlak creëren voor een nieuwe regering. Na Le Pens veroordeling bleek uit een peiling dat maar 54 procent van de Fransen vond dat zij een gelijke behandeling had gekregen: een krappe motie van vertrouwen in de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. Onder haar eigen kiezers was 89 procent van mening dat ze om politieke redenen op de korrel was genomen.
Le Pen moet de kans krijgen om zich in 2027 verkiesbaar te stellen
Mensen die het vonnis toejuichen, wijzen erop dat het Franse wantrouwen jegens rechtspraak en justitie vooral aan Le Pen en haar partij te wijten is. Al decennia wordt door Rassemblement National de gedachte uitgevent dat Frankrijk geregeerd wordt door een schimmige elite die vooral op eigen gewin uit is, de instanties in zijn greep heeft en zo haar partij buiten de deur houdt. Le Pen kreeg na de veroordeling niet alleen steunbetuigingen van andere rechts-radicale leiders in Europa (Viktor Orbán tweette ‘Je suis Marine’), maar ook van radicaal-links in Frankrijk: Jean-Luc Mélenchon, de leider van La France Insoumise, zei dat alleen de kiezer het lot van politici mag bepalen.
En inderdaad, Le Pen moet de kans krijgen om zich in 2027 verkiesbaar te stellen. Normaal gesproken duurt het wel twee jaar voordat een hoger beroep voor de rechter komt, maar het hof heeft verstandig genoeg besloten vonnis te wijzen in de zomer van 2026. Dan kan het haar uitsluiting verkorten (andere veroordeelden zijn slechts voor een jaar van verkiezingsdeelname uitgesloten), zodat ze nog op tijd kan meedoen aan de verkiezingen. Eric Ciotti, een rechtse medestander van Le Pen in het parlement, wil een wet die het onmogelijk maakt om iemand met onmiddellijke ingang, nog voordat het hoger beroep heeft gediend, van verkiezingen uit te sluiten. Als die wet wordt aangenomen voordat het beroep van Le Pen dient, kan ze zich misschien weer verkiesbaar stellen.
Premier Bayrou zegt open te staan voor een debat hierover. Le Pen komt er hoe dan ook niet makkelijk vanaf: ze moet twee jaar lang een elektronische enkelband dragen (met nog eens twee jaar voorwaardelijk) en ze krijgt een forse boete opgelegd. Daar valt niets op af te dingen: de straf moet worden opgelegd aan de dader, niet aan de Franse democratie.
De extreemrechtse politica spreekt van een ‘heksenjacht’
De Franse politica Marine Le Pen, de leider van de extreemrechtse partij Rassemblement National, is dinsdag vanwege financiële fraude door de rechter veroordeeld tot vier jaar celstraf, waarvan twee voorwaardelijk. Ze zou miljoenen euro’s aan geld van de Europese Unie hebben verduisterd. Verder mag ze de komende vijf jaar niet meedoen aan verkiezingen, wat betekent dat ze de presidentsverkiezingen van 2027 aan zich voorbij moet laten gaan.
In extreemrechtse kringen klinkt – uiteraard – felle kritiek op het besluit van de rechter. ‘Wanneer radicaal links de stemming niet democratisch kan winnen, gebruiken ze justitie om hun tegenstanders gevangen te zetten’, tweette Elon Musk eerder op dinsdag. Donald Trump vergeleek Le Pens situatie met die van hemzelf, omdat ook tegen hem verschillende rechtszaken werden aangespannen in de aanloop naar de presidentsverkiezingen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Le Pen presenteert de zaak tegen haar als een heksenjacht, een echo van de taal die Donald Trump gebruikte in de rechtszaak tegen hem,’ merkt CNN op. ‘Net als Trump beweert Le Pen het slachtoffer te zijn van een deep state die wil voorkomen dat haar beweging aan de macht komt. Ze trok de onafhankelijkheid van de aanklagers in twijfel en beweerde dat hun eis van onverkiesbaarheid een gewelddadige aanval op de democratie was,’ schrijft The Washington Post.
Volgens The Wall Street Journal is deze beslissing van de rechtbank ‘koren op de molen voor functionarissen van de Trump-regering, waaronder vicepresident JD Vance en Elon Musk, die het Europese politieke establishment ervan beschuldigen de democratie te verstikken door te proberen extreemrechtse partijen te isoleren’. The New York Times benadrukt echter dat de veroordeling is voorafgegaan door een ‘langdurig onderzoek’ en gebaseerd is op ‘gedetailleerd bewijsmateriaal’. Bovendien hebben andere prominente Franse politici zoals Nicolas Sarkozy zich ook schuldig gemaakt aan een ‘lange lijst van financiële onregelmatigheden’, aldus CNN. Zo verbazend is het dus niet, wil de nieuwszender zeggen.
De VS zijn niet meer het symbool van de vrije wereld, stelt hij
De Franse Europarlementariër Raphaël Glucksmann deed onlangs een symbolische oproep aan de VS om het Vrijheidsbeeld aan Frankrijk terug te geven. Volgens hem hebben de VS onder Trump hun reputatie als symbool van de vrije wereld verspeeld. ‘Als jullie regering niet langer geïnteresseerd is in de vrije wereld, dan zullen wij hier in Europa de fakkel overnemen,’ schreef hij op X, geciteerd door Le Figaro.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Ik zou hier simpelweg niet zijn geweest als honderdduizenden jonge Amerikanen niet op onze stranden in Normandië waren geland,’ begon Glucksmann zijn tweet lovend. ‘Maar het Amerika van die helden vocht tégen tirannen, niet vóór hen. Het was de vijand van het fascisme, niet de vriend van Poetin.’ Karoline Leavitt, de woordvoerder van het Witte Huis, zei in een reactie dat het ‘aan de VS te danken is dat de Fransen nu geen Duits spreken (…) Ze zouden ons geweldige land heel erkentelijk moeten zijn.’
Ze spraken met name over de betrekkingen met de VS
Friedrich Merz, winnaar van de Duitse parlementsverkiezingen en waarschijnlijk de nieuwe kanselier, is woensdagavond door Emmanuel Macron ontvangen in het Élysée-paleis voor een ‘geïmproviseerd werkdiner’, aldus Euronews. ‘Slechts drie dagen’ na zijn overwinning maakte de conservatieve leider ‘zijn eerste internationale reis, waarbij hij de dringende noodzaak onderstreepte om de Frans-Duitse as nieuw leven in te blazen tegen de achtergrond van snel verslechterende trans-Atlantische betrekkingen’, merkt de site op.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De twee mannen bespraken in het bijzonder het recente bezoek van de Franse president aan Washington en de houding die moet worden aangenomen ten opzichte van de Amerikaanse president Donald Trump. Kort na de ontmoeting publiceerde de heer Merz een bericht in het Duits en Frans op X, waarin hij zijn gastheer bedankte: ‘Hartelijk dank, beste Emmanuel Macron, voor uw vriendschap en het vertrouwen dat u stelt in de Frans-Duitse betrekkingen. Samen kunnen onze landen grote dingen bereiken voor Europa.’
Een illegale Algerijnse migrant pleegde onlangs een mesaanval
De Franse premier François Bayrou heeft er bij Algerije op aangedrongen om ‘opnieuw te onderhandelen over de overeenkomsten van 1968 die het voor Algerijnse onderdanen gemakkelijker maken om Frankrijk binnen te komen en verblijfsvergunningen te krijgen’, meldt Dernières Nouvelles d’Algérie. Daarbij riep Bayrou op tot het vermijden van diplomatieke escalatie.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Na een vergadering van de Franse interministeriële raad over immigratiecontrole op woensdag 26 februari, en ‘midden in een opflakkering van de spanningen tussen Frankrijk en Algerije’, kondigde François Bayrou aan dat ‘Frankrijk de Algerijnse regering gaat vragen om alle overeenkomsten tussen de landen opnieuw tegen het licht te houden’, aldus de website.
De kritiek op deze overeenkomsten, die door extreemrechts en de rechtervleugel al maanden met argusogen worden bekeken, zwol aan na een mesaanval in de stad Mulhouse in Oost-Frankrijk op zaterdag. Daarbij kwam een man om het leven en raakten drie agenten van de gemeentepolitie gewond. ‘De vermeende aanvaller, een 37-jarige Algerijn, had een verplichting om het Franse grondgebied te verlaten (OQTF). Frankrijk had al veertien keer geprobeerd deze man uit te zetten zonder daarin te slagen,’ aldus de site.
Niet alle landen willen troepen naar Oekraïne sturen
De leiders van de belangrijkste Europese landen hielden maandag op initiatief van president Emmanuel Macron een spoedvergadering in Parijs. Het doel was om ‘te proberen de Europese steun voor Oekraïne te coördineren, de veiligheid van het continent te garanderen en de rol van Europa binnen de NAVO te versterken op een moment dat Donald Trump zich voorbereidt om in Saoedi-Arabië te onderhandelen over de uitkomst van de oorlog met Vladimir Poetin, zonder Kyiv en zonder de Europeanen’, aldus Le Temps.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Maandag werd er in het Élysée-paleis ‘geen formele beslissing genomen, en de meeste kleinere EU-staten waren afwezig’. En toch ‘kwamen na deze “brainstormsessie” de eerste allianties en mogelijke breuklijnen al aan het licht’, analyseert Der Spiegel. De Europese leiders waren het onderling oneens over het sturen van troepen naar Oekraïne om een mogelijke toekomstige wapenstilstand te waarborgen, schrijft Politico.
‘Voorlopig zijn alleen Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk voorstander, terwijl Duitsland, Polen en Spanje het nog te vroeg vinden om het op tafel te leggen,’ merkt El País op, die gelooft dat deze kwestie ‘een test is voor de eenheid van de bondgenoten van Kyiv’. Net als Spanje vindt Duitsland discussies over het sturen van troepen ‘voorbarig’, omdat het ‘eerst wil afwachten of en hoe vrede (…) tot stand komt in Oekraïne’. ‘Er zijn echt veel dingen die moeten worden opgehelderd voordat we tot het sturen van troepen overgaan. We hebben het immers wel over de veiligheid van onze mannen en vrouwen,’ zei de Deense premier Mette Frederiksen.
De Franse president Emmanuel Macron heeft plannen aangekondigd om het Louvre in Parijs te renoveren en uit te breiden, en de Mona Lisa onder te brengen in een speciale tentoonstellingsruimte. Het project zal een ‘herontworpen, gerestaureerd, uitgebreid Louvre’ opleveren, kondigde Macron dinsdag aan, terwijl de Mona Lisa over zijn schouder meekeek. Dat meldt The Washington Post.
De aankondiging kwam nadat ’s werelds meest bezochte kunstmuseum had gewaarschuwd dat de gebouwen verslechterden en dat het enorme aantal bezoekers zijn tol eiste. ‘Elke dag is deze zaal het toneel van intense onrust,’ zei Louvre-directeur Laurence des Cars dinsdag in de Salle des États, waar de Mona Lisa nu hangt.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De renovatie omvat een nieuwe ingang aan de kant van de rivier de Seine om opstoppingen bij de ingang bij de Piramide op de binnenplaats van het Louvre te beperken. Deze ingang zal naar verwachting tegen 2031 klaar zijn. Het museum is van plan open te blijven tijdens het renovatieproject. Macron gaf geen details over de kosten van de werkzaamheden, die naar schatting in de honderden miljoenen lopen.
De president beloofde in ieder geval dat het niet ten laste zou komen van de belastingbetaler. Dat is een belangrijk punt voor zijn Franse publiek in een tijd waarin Frankrijk worstelt om de uit de pan rijzende schulden te beteugelen en het gat in zijn financiën te dichten. De nieuwe ingang zou worden gefinancierd met de ‘eigen middelen’ van het museum, zei Macron, zoals donaties van mecenassen, royalty’s van de licentie bij het Louvre Abu Dabhi en inkomsten uit kaartverkoop.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
