The Guardian zag en portretteerde de moed en ambitie van Generatie Z. Jonge klimaatactivisten van over de hele wereld nemen het voortouw in de realiteit van de opgewarmde wereld waarin zij geboren zijn.
Keuze uit het archief
In de Azerbeidzjaanse hoofdstad Bakoe is begin deze week de COP29 van start gegaan. Tijdens deze klimaattop komen leden van de Verenigde Naties bijeen om de klimaatverandering en de te nemen maatregelen daartegen te bespreken.
In dit artikel uit The Guardian van eind 2021 komen meerdere jeugdige klimaatactivisten aan het woord. Ieder van hen vertelt op welke manier zij een steentje hebben bijgedragen aan de strijd tegen klimaatverandering en hoe zij een milieuvriendelijke wereld voor zich zien.
Toen ik twintig was, gaf ik de brui aan mijn studie om langdurig in de bossen te gaan bivakkeren uit protest tegen de aanleg van een weg. Ik was doodsbang voor de naderende apocalyps van de klimaatverandering en woedend over het voor ons milieu zo catastrofale kortetermijndenken dat nieuwe wegen verkiest boven bomen. De feiten waren toen, in 1997, al overduidelijk: menselijke activiteit warmde de aarde op, met verwoestend gevolg. De tijd drong, de mens moest het roer radicaal omgooien.
Inmiddels zijn we bijna een kwarteeuw verder en is er nog maar weinig bereikt, vooral dankzij de grote bedrijven die belang hebben bij onze afhankelijkheid van niet-duurzame energiebronnen. Veel meer mensen zijn inmiddels doordrongen van het gevaar van de door mensen veroorzaakte klimaatverandering, maar het is alsof de wanhoop ons verlamt en we in dadenloosheid blijven hangen, terwijl nota bene de meest extreme voorspellingen – overstromingen, branden, epidemieën – nu beginnen uit te komen.
Ik zeg ‘we’, maar de generatie die in deze werkelijkheid van een opwarmende aarde is geboren, weigert deze rampzalige stand van zaken te accepteren. De verhalen van deze tieners en twintigers zijn indrukwekkend en vaak ook inspirerend. Zo slaagde José Adolfo Quisocala er met de oprichting van een leenbank voor scholieren die geld verdient aan recycling in om in zijn Peruaanse woonplaats zowel de milieuvervuiling als de armoede onder kinderen terug te dringen. De projecten van deze jonge activisten lopen erg uiteen, maar hebben één ding gemeen: een sterk besef van de noodzaak voor verandering op allerlei vlakken, van onderwijs en meer nadruk op de stem van inheemse bevolkingsgroepen tot het stimuleren van meer aandacht voor de waarde van de natuur.
Zoals de Oegandese activiste Hilda Flavia Nakabuye zegt: ‘Wij zijn een generatie van bange mensen, maar we zijn heel vastberaden. En we zijn eensgezind.’ Dat is de visie en de ambitie die de afgevaardigden op COP26 [de klimaatconferentie van Glasgow, begin november] zouden moeten hebben. Ons voortbestaan staat op het spel. Waren onze leiders maar zo moedig als deze jongeren. (Olivia Laing)
Marinel Ubaldo (24)
Filipijnen
In november 2013 werd het Marinel Ubaldo wel duidelijk hoe hoog de nood van de klimaatcrisis is. Er was in de Filipijnen een tyfoon op komst en die zou volgens de voorspellingen ook het landelijke dorpje in de regio Eastern Visayas treffen waar zij met haar familie woonde. Aanvankelijk maakte ze zich niet zoveel zorgen. ‘We hadden ons hele leven al met tyfoons te maken gehad, dat was niets nieuws voor ons,’ zegt ze. Haar vader, een visser, stuurde haar naar een schuilplek in de buurt, op een hoger gelegen deel van het eiland. Gelukkig maar: de tyfoon Haiyan bleek een van de zwaarste ooit gemeten, met windstoten van meer dan 300 kilometer per uur.
Gebouwen die Ubaldo wel stevig leken, werden in een oogwenk uit elkaar gerukt. Toen de tyfoon was uitgeraasd, waren er meer dan 7360 mensen omgekomen of vermist en minstens vier miljoen dakloos. De ramp heeft Ubaldo’s kijk op de planeet diepgaand veranderd. ‘Het gaf me een nieuw beeld van wat de toekomst kan zijn,’ zegt ze.
Twee jaar later kreeg ze een beurs om welzijnswerk te gaan studeren in Tacloban, een door de tyfoon verwoeste stad. Ze ging naast haar studie ook werken om haar familie te ondersteunen, die door de tyfoon alles had verloren. En ze begon steeds meer tijd te besteden aan de strijd tegen de klimaatcrisis.
Inmiddels heeft ze al meegedaan aan betogingen bij het hoofdkantoor van Shell in Manilla en bij het beeld van de stier op Wall Street, en heeft ze de eerste klimaatstaking van jongeren in Eastern Visayas helpen organiseren. Ze is vooral trots op de verklaring die ze voor de mensenrechtencommissie van de Filipijnen mocht afleggen in het kader van hun onderzoek naar de verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven voor de klimaatverandering. De commissie kwam in 2019 tot de conclusie dat 447 grote olie-, steenkool-, beton- en mijnbouwbedrijven aansprakelijk gesteld kunnen worden voor de gevolgen van hun bedrijfsvoering voor Filipijnse burgers. Het was een mijlpaal die ‘de macht van het volk’ illustreert, vindt Ubaldo: ‘Ook al ben je arm, sta je in je eentje of kom je uit een afgelegen plattelandsgemeenschap, je hebt ook macht. Je kunt altijd protesteren tegen bedrijven en politici die bijdragen aan de klimaatverandering.’
‘De dreigementen zijn in ieder geval wel een teken dat de machthebbers je stem horen’
Ubaldo houdt zich inmiddels fulltime bezig met klimaatkwesties en richt zich vooral op de steun voor burgerinitiatieven. Ze was medeoprichter van de Youth Leaders for Environmental Action Federation, is klimaatrechtvaardigheidsadviseur voor Greenpeace en werkt ook samen met Living Laudato Si’ Philippines, een interreligieuze beweging die zich inzet voor het uitbannen van steenkool.
Het werk dat ze doet is gevaarlijk. Volgens de ngo Global Witness zijn in de Filipijnen vorig jaar negenentwintig activisten om het leven gekomen. Het is niet ongebruikelijk dat activisten worden bedreigd of door de staat als communist of terrorist worden aangemerkt. Vorig jaar werden vier activisten en een journalist uit Tacloban na een illegale huiszoeking gearresteerd wegens het bezit van vuurwapens. Er wordt gezegd dat de veiligheidsdiensten met bewijsmateriaal hebben geknoeid; Amnesty International heeft om een onderzoek gevraagd. Ten tijde van die inval had Ubaldo een bericht gekregen dat ook zij zou worden opgepakt en is ze uit voorzorg bij een kennis gaan logeren.
‘Het punt is dat ze niet alleen achter jou aan komen,’ zegt ze, ‘maar ook achter je familie, je vrienden… Dat baart me meer zorgen dan mijn eigen veiligheid.’ Maar de dreigementen zijn in ieder geval wel een teken dat de machthebbers je stem horen, zegt ze. ‘Dit is voor mij een heel persoonlijke strijd. Als ik ermee stop, zou ik het gevoel krijgen dat ik verraad pleeg aan de mensen die als gevolg van klimaatrampen zijn omgekomen. Want zij zijn meer dan alleen maar cijfers, ze zijn niet louter klimaatstatistieken.’
Wie is jouw klimaatboef? ‘De grote bedrijven, allemaal. Zij profiteren van ons lijden.’
Kweekvlees of grasgevoerd? ‘Ik eet geen vlees, maar ik moet wel pescotariër blijven, anders krijg ik het aan de stok met mijn vader. Bij de familie thuis eet ik graag vis paksiw, dat is vis gestoofd in sojasaus, azijn en een beetje olie aangemaakt met uien en knoflook. Alles helemaal vers, zelfs de kruiden, je kunt rond het huis alles zelf vinden.’
Als je in de strijd tegen de klimaatverandering één ding kon veranderen, groot of klein, wat zou dat dan zijn? ‘De mensen vragen wat zij willen en hun eigen burgerinitiatieven tegen de klimaatverandering steunen. En de fossiele brandstoffen in de grond laten zitten.’ (Rebecca Ratcliffe)
Anjali Sharma (17)
Australië
Er zijn niet veel zeventienjarigen naar wie een baanbrekend juridisch vonnis is vernoemd. Maar als de eerste eiser in de zaak van ‘Sharma en anderen tegen de minister van Milieu’ had Anjali Sharma die wereldprimeur, toen de Australische rechter in mei 2021 oordeelde dat het de plicht van de minister is om kinderen voor milieuschade te behoeden.
Sharma raakte in 2019 betrokken bij de School Strike 4 Climate, toen ze had gehoord hoeveel last familie van haar op het Indiase platteland van de klimaatverandering heeft. ‘Dit maakt mensen bang, het maakt ze overstuur, want het komt nu allemaal zo dichtbij voor ons,’ zegt ze.
‘Op school kent iedereen me als “de meid van die rechtszaak”’
Met de rechtszaak hoopte ze de uitbreiding van een steenkolenmijn in New South Wales te verhinderen. Toch is die uitbreiding begin oktober goedgekeurd. Tussen de schoolexamens door kreeg Sharma er een appje over. ‘We hebben op volstrekt nieuwe juridische gronden een rechtszaak aangespannen en gewonnen, en toch heeft Sussan Ley [de Australische minister van Milieu] de mijn goedgekeurd. Het voelt soms alsof de wereld stilstaat,’ zegt ze.
Maar Sharma zit niet stil. Eerst dient dit najaar het hoger beroep van de Australische overheid tegen het vonnis inzake de zorgplicht, en dan heeft ze nog examens. En ze is erg bezig met haar grootste hobby’s, muziek en netbal. ‘Op school kent iedereen me als “de meid van die rechtszaak”. Heel anders dan bij het netballen, waar ik weer een gewone tiener kan zijn – want dat ben ik.’
Wat zou je doen als je één ding kon veranderen? ‘Alle banden verbreken die de overheid heeft met grote mijnbouwbedrijven zoals Origin en Santos, die voortdurend subsidies krijgen voor het zoeken naar nieuwe fossielebrandstofbronnen en met hun politieke invloed het Australische klimaatbeleid aansturen. Ik zou ons beleid willen baseren op de wensen van de oorspronkelijke bewoners en de mensen in de frontlinie. Dat zijn de mensen die zich echt verbonden voelen met en houden van het land.’ (Meg Keneally)
Aadya Joshi (18)
India/VS
Jarenlang liep Aadya Joshi in haar wijk in Zuid-Mumbai onderweg naar school twee keer per dag langs een soort vuilnisbelt. Wat oorspronkelijk de tuin van het politiebureau in de wijk had moeten zijn, was een afzichtelijke, overwoekerde, giftige stortplaats geworden waar tien jaar opgehoopt afval lag te rotten in de zon. Op haar vijftiende besloot Joshi daar in de zomervakantie eens iets aan te doen.
‘Ik ben gewoon het politiebureau binnengelopen en heb gevraagd: mag ik jullie tuin opruimen?’ weet ze nog. ‘Ik heb drie of vier weken lang moeten smeken – alsjeblieft, alsjeblieft – en ben elke dag teruggekomen, weer of geen weer. Ik moest ze er echt van overtuigen dat ik er niet halverwege mee zou stoppen en ze zo alleen maar meer werk zou bezorgen.’
Het is een lange, smalle strook grond van pakweg 4 bij 20 meter. Maar in de loop van vier zomerse zondagen deed Joshi daar samen met andere wijkbewoners meer dan alleen de rotzooi opruimen. Ze zorgde ook voor nieuwe aanplant van inheemse bomen en planten. Dat was zwaar maar bevredigend werk. ‘Als ik “giftig” zeg, bedoel ik dat letterlijk,’ zegt ze. ‘De eerste dag dat we aan de slag gingen, was ik zo dom om geen handschoenen te dragen. Daar ben ik twee weken ziek van geweest.’
‘Het is best moeilijk om als jongere tegen volwassenen te zeggen wat ze moeten doen’
Ze was op het idee voor inheemse planten gekomen door wat ze had gelezen over bosaanleg volgens de Miyawaki-methode en het werk van ecoloog Douglas Tallamy van de Universiteit van Delaware. Zij gaan uit van de gedachte dat je door het planten van de juiste bomen veel kunt bijdragen aan het herstel van de biodiversiteit van insecten en dieren. In Mumbai was het resultaat praktisch meteen zichtbaar: er hangen nu apen rond bij het politiebureau en in de tuin zijn weer vogels en vlinders te vinden.
‘Het is best moeilijk om als jongere tegen volwassenen te zeggen wat ze moeten doen,’ zegt Joshi. ‘Die staan er niet altijd voor open. Maar het helpt als je je ideeën met wetenschappelijke feiten kunt staven.’
Nadat ze de tuin had opgeknapt, legde Joshi een database aan van tweeduizend inheemse Indiase planten, en vorig jaar kreeg ze de jaarlijkse, door het Zweedse energiebedrijf Telge Energi ingestelde Children’s Climate Prize. Ze had ook plannen voor grotere projecten, maar die liggen nu stil: eerst gooide de coronapandemie roet in het eten, en daarna ging ze naar de VS om aan de Stanford-universiteit een studie te volgen in het Earth Systems Program. Haar advies voor anderen die haar voorbeeld willen volgen, is om klein te beginnen. ‘Als je meteen te veel hooi op je vork neemt, loopt het spaak en raak je ongemotiveerd,’ zegt ze. ‘Maar iets kleins, zoals het wijkbureau van de politie, dat is te behappen.’
Wie is je klimaatheld? ‘Douglas Tallamy. In zijn boek Bringing Nature Home beschrijft hij hoe inheemse planten de biodiversiteit in stand houden. Het hele idee was om dat onderzoek in een lokale context in India toe te passen.’
Wat doe je om te ontspannen? ‘Een goed boek lezen. Laatst bijvoorbeeld Indica: A Deep Natural History of the Indian Subcontinent van Pranay Lal, en In the Kingdom of Ice van Hampton Sides. Heel deprimerend, maar heel goed.’
Wat zou je doen als je één ding kon veranderen? ‘Overal inheemse aanplant realiseren.’ (Tim Lewis)
Hilda Flavia Nakabuye (24)
Oeganda
‘Jullie slapen nu misschien nog goed, maar dat duurt niet lang meer,’ zei Hilda Flavia Nakabuye in 2019 op de World Mayors Summit in Kopenhagen. ‘Binnenkort krijgen jullie te maken met dezelfde hitte waar wij elke dag mee leven.’ Als kind zag ze hoe de boerderij van haar grootouders te gronde ging aan zware slagregens, droogte en harde wind. De moestuinen met cassave, matoke en aardappelen verdorden, het vee stierf en uiteindelijk zag haar familie zich gedwongen het land te verkopen.
Aan de Universiteit van Kampala kwam ze tot het inzicht dat hun tegenspoed een direct gevolg was van de opwarming van de aarde, en in 2019 richtte ze de Oegandese tak van de jeugdbeweging Fridays for Future op, die nu 53.000 leden telt. Nakabuye is heel kritisch over de ontoereikende vertegenwoordiging van zuidelijke landen in de besluitvorming over het klimaat. Ze voert campagne voor evenwaardige deelname van de meest getroffen mensen en gebieden aan COP26, want ze vindt het van het grootste belang om het er bij de wereldleiders in te hameren dat ‘de wereldwijde emissies in 2030 naar verwachting met 16 procent gestegen zullen zijn, terwijl we ze voor 2030 juist met de helft moeten terugbrengen’.
‘Ik zou binnen een uur de hele fossielebrandstofindustrie stilleggen’
‘Wij zijn een generatie van bange mensen,’ zegt ze, ‘maar we zijn heel vastberaden. En we zijn eensgezind.’
Wat zou je doen als je één ding kon veranderen? ‘Haha, dat klinkt alsof je dan wel heel veel macht krijgt! Ik zou binnen een uur de hele fossielebrandstofindustrie stilleggen.’ (Sarah Donaldson)
Yusuf Baluch (17)
Pakistan
Activist is Yusuf Baluch sinds vorig jaar, na een enorme bosbrand vlak bij zijn woonplaats Gwadar in het zuidwesten van Pakistan, maar hij zegt dat de klimaatcrisis al vanaf zijn vroegste jeugd een schaduw over zijn leven werpt. Hij steekt nu veel tijd in het organiseren van de Fridays for Future-demonstraties en van schoolstakingen, ook al dreigt het Pakistaanse leger met arrestaties. ‘Opgeven is geen optie,’ zegt hij. ‘Ik moet doorvechten.’
Wat zou je doen als je één ding kon veranderen? ‘Er moeten overal klimaatclubs en informatiecentra komen, op lokaal niveau, zodat mensen beter geïnformeerd worden, zodat we hier samen tegen kunnen strijden.’ (Killian Fox)
Vic Barrett (22)
Verenigde Staten
Vic Barrett spreekt geen Pools. En de tatoeëerder bij wie hij zat sprak niet veel Engels. Maar toen hij in Katowice in 2018 tussen de bedrijven van de VN-klimaatconferentie door een tatoeage op zijn arm liet zetten, gaf Barrett hem gewoon een ruwe schets met het getal 370 en het groterdanteken. ‘We hadden daar best een leuke tijd,’ lacht de inmiddels tweeëntwintigjarige Barrett. ‘En het was een bijzondere reis, het voelde gewoon goed om daar op de een of andere manier een aandenken aan te hebben.’
Die 370 verwijst naar de CO2-concentratie in de lucht, het aantal deeltjes per miljoen: dat bedroeg 370 in 1999, toen Barrett werd geboren. Inmiddels is het al meer dan 400, wat de meeste wetenschappers beschouwen als een alarmerende graadmeter voor de door de mens veroorzaakte klimaatverandering. De lach verdwijnt van Barretts gezicht: ‘Die tattoo moet mij en anderen eraan herinneren dat er nu al hele generaties jongeren zijn geboren in een wereld waarvan we wetenschappelijk hebben vastgesteld dat ze daar niet in kunnen overleven,’ zegt hij. ‘Het onderstreept de unieke ervaring om op dit moment als jongere op deze planeet te leven.’
Barrett werd zich bewust van de ernst van de klimaatcrisis toen de orkaan Sandy huishield aan de oostkust van Noord-Amerika. Hij woonde in New York en de schade was weliswaar wijdverspreid – er werden zo’n 650.000 huizen verwoest en 8,5 miljoen mensen zaten zonder stroom – maar hij zag dat de verwoesting vooral hard toesloeg bij de lagere en middeninkomens: die mensen hadden vaker een huis op een plek die kon overstromen en waren vaak niet verzekerd. De toen veertienjarige Barrett, die zwart is en ook inheemse Hondurezen onder zijn voorouders heeft, werd actief in de non-profitorganisatie Global Kids en verdiepte zich in het fenomeen ‘milieuracisme’.
‘Ik zie liever niet dat mijn kinderen ook een rechtszaak tegen de Amerikaanse overheid moeten aanspannen’
In 2015 maakte hij deel uit van een groep van 21 jongeren die een rechtszaak aanspanden tegen de Amerikaanse overheid, omdat die al sinds de jaren zestig het gebruik van fossiele brandstoffen stimuleert en daarmee verantwoordelijk is voor een zware inbreuk op de constitutionele rechten van hun generatie. De zaak ‘Juliana v. United States’ loopt nu al een kwart van Barretts leven en is voorlopig nog niet klaar.
De afgelopen zes jaar heeft hij natuurlijk een mooie tijd gehad: spreken op een VN-top, optrekken met Greta Thunberg, uitgroeien tot een belangrijke stem in het mondiale jeugdactivisme. Maar Barrett hoopt dat de volgende generatie deze weg niet hoeft af te leggen. ‘Ik zie liever niet dat mijn kinderen ook een rechtszaak tegen de Amerikaanse overheid moeten aanspannen, klimaatstakingen moeten houden of de VN moeten toespreken,’ zegt hij. ‘Dat zouden ze natuurlijk wel hartstikke gaaf vinden, maar ik wil niet dat zij er net zo voor moeten vechten als wij doen.’
Wie is jouw klimaatheld? ‘Berta Cáceres. Dat is een Hondurese milieuactiviste die is vermoord omdat ze streed tegen een stuwdam die schadelijk was voor de mensen van haar inheemse volk.’
En je grootste klimaatboef? ‘Hypocriete politici. In de VS hebben we nu een regering die progressief zegt te zijn, maar er worden bijvoorbeeld nog steeds pijpleidingen aangelegd door beschermde gebieden van de oorspronkelijke bevolking.’
Wat zou je doen als je één ding kon veranderen? ‘Ik wil een beter raamverdrag dan het huidige VN-Klimaatverdrag. Nu zie je alleen maar professionele onderhandelaars, onderhandelen is hun werk. Ik wil meer inheemse leiders zien, meer leiders van de zwarte gemeenschap, meer leiders uit zuidelijke landen.’
Wat doe je om te ontspannen? ‘Kajakken, mijn vrienden opzoeken, soms naar de kroeg gaan, gamen. Gewoon dingen die jongeren doen.’ (TL)
José Adolfo Quisocala (16)
Peru
Op zijn zevende richtte José Adolfo Quisocala uit Peru in zijn woonplaats Arequipa voor schoolvrienden een bank op, zodat zij geld konden sparen om boeken, schriften en schooluniformen te kopen. Deze Banco del Estudiante Bartselana telt nu, negen jaar later, 6700 klanten, allemaal onder de achttien. Kinderen kunnen er een spaarrekening openen en zelfs geld verdienen door bij inzamelpunten op school plastic en papier in te leveren: het geld dat het afval opbrengt, wordt automatisch bijgeschreven op hun rekening. Elke maand kan de bank via lokale bedrijven zo 15 tot 16 ton afval recyclen.
Quisocala kwam op het idee toen hij bij verkeerslichten kinderen zag bedelen. Hij vroeg zich af hoe hij hen en hun gezinnen kon helpen wat geld te verdienen en te sparen, en tegelijk huishoudelijk afval kon recyclen dat anders tussen het zwerfvuil of op een vuilnisbelt belandt. Om zijn idee tot uitvoering te brengen moest hij nogal wat lessen missen, maar dat is volgens hem de moeite waard geweest. ‘Ik heb in mijn stad een aanzienlijke bijdrage geleverd aan het terugdringen van de armoede onder kinderen, de schooluitval en de milieuvervuiling.’
Nu hij zestien is, wil hij zelf gaan studeren en de leiding van de bank overdragen aan een nieuwe directeur
Quisocala was ook medeoprichter van een stichting die de opbrengst van door bedrijven geschonken recyclebaar afval besteedt aan projecten tegen de honger onder kinderen en voor beter onderwijs. Sinds het begin van de pandemie maakt de stichting gratis voorlichtingsfilmpjes op sociale media over het scheiden van verschillende soorten plastic en papier. ‘Dit is zulke belangrijke en relevante informatie, die op school niet wordt onderwezen, dat we het gratis beschikbaar moeten maken,’ zegt Quisocala.
Nu hij zestien is, wil hij zelf gaan studeren en de leiding van de bank overdragen aan een nieuwe directeur (ook een scholier). Hij is van plan om zich te blijven inzetten voor ‘achtergestelde en vergeten groepen in Latijns-Amerika’, met projecten waarin zij geld kunnen verdienen met activiteiten die goed zijn voor het milieu.
Wat zou je doen als je één ding kon veranderen? ‘Kinderen, jongeren, volwassenen en bejaarden bijbrengen wat ons in de toekomst te wachten staat als we op deze voet doorgaan. Het klimaat raakt aan alle aspecten van ons leven: geld, gezondheid, landbouw, flora en fauna. Met goed onderwijs hierover kunnen de mensen kleine stapjes zetten om de relatie tussen mens en natuur te verbeteren.’ (Dan Collyns)
Melati (18) en Isabel Wijsen (20)
Indonesië
Toen de zussen Melati en Isabel Wijsen op school les kregen over Nelson Mandela en Martin Luther King, werden ze aan het denken gezet over hoe zij de wereld konden veranderen. Ze waren respectievelijk tien en twaalf toen ze het initiatief namen voor Bye Bye Plastic Bags, een inmiddels in dertig landen actieve organisatie die zich inzet tegen het gebruik van plastic wegwerptasjes. ‘Het groeide organisch,’ zegt de inmiddels twintigjarige Melati. ‘Jongeren zagen een concreet voorbeeld van wat er mogelijk was.’
Hun campagne was er een uit het boekje. Ze begonnen met het maken van voorlichtingsfolders over de gevaren van plasticvervuiling op zee en startten een proefproject om hun dorp op Bali plasticvrij te krijgen. Vervolgens maakten ze een instructievideo over hoe je van gerecycled materiaal een barrière in de rivier kunt aanleggen om te voorkomen dat afval naar zee stroomt, en zetten ze een sociale werkplaats op waar vrouwen herbruikbare tassen maken. In 2018 gingen ze in hongerstaking toen de gouverneur van Bali niet met hen wilde komen praten over het overheidsbeleid. Na twee dagen zwichtte hij en sinds 2019 zijn plastic wegwerptasjes op het eiland verboden.
‘Dit moet het mondiale hoofdkwartier voor jonge baanbrekers worden’
Nu hebben de zusters Wijsen een onlineleerplatform gelanceerd, Youthopia. ‘We hebben masterclasses, workshops en mentoraten. Dit moet het mondiale hoofdkwartier voor jonge baanbrekers worden.’ Het is moeilijk voor te stellen dat het ze niet gaat lukken.
Wat zouden jullie doen als jullie één ding konden veranderen? ‘Ik zou zorgen dat er in het onderwijs meer aandacht aan deze problemen wordt besteed, en broedplaatsen voor innovatie opzetten. Jongeren krijgen niet de middelen en worden niet gestimuleerd om groots te denken en nieuwe systemen op te zetten.’ (Alice Fisher)
Scarlett Westbrook (17)
Groot-Brittannië
Scarlett Westbrook is een meisje van zeventien met een open blik, een vriendelijke glimlach en vlechten tot op haar heupen. Tot je haar hoort praten zou je nog kunnen denken dat je met een doodgewone scholier van doen hebt, en niet met de geduchte klimaatactivist die ze in werkelijkheid is. Op haar tiende liep Scarlett al mee in demonstraties en voerde ze campagne in de lokale verkiezingen (in die tijd was ze ‘helemaal voor’ het klimaatprogramma van Ed Miliband). Ze groeide op in de binnenstad van Birmingham en haar ouders, die haar wel stimuleren maar zelf geen lid zijn van een politieke partij, gingen met haar mee als zij de deuren afliep om campagne te voeren. Toen moet al duidelijk zijn geweest dat Scarlett niet in de wieg was gelegd om het leven passief aan zich voorbij te zien trekken.
Ze presteerde het om al op haar dertiende eindexamen te doen in het vak politiek en overheid – als jongste scholier aller tijden. In zeven maanden tijd had ze zichzelf de lesstof bijgebracht. Klimaat en onderwijs was haar specialiteit, en dat leidde als vanzelf naar haar latere werk als lid van het UK Student Climate Network. Haar ouders en haar leraren geloofden haar niet toen ze zei dat ze al eindexamen wilde doen in dat vak, dus stuurde ze zelf maar een mail naar de examencommissie. ‘Ik bleef net zo lang doordrammen tot ik mijn zin kreeg!’ (Een nuttige eigenschap voor een activist.)
Westbrook was een van de belangrijkste organisatoren van de klimaatstakingen in Birmingham en is voor zover bekend de jongste persoon in de parlementaire geschiedenis die bijdragen heeft geleverd aan de tekst van echte wetsvoorstellen. In 2020 kreeg ze de Women of the Future Young Star Award en dit jaar de Diana Award voor humanitair werk. Ze is altijd heel bescheiden over haar prestaties, ze wil de aandacht niet afleiden van waar het voor haar echt om gaat. Momenteel is ze het gezicht van Teach the Future, de door haar vriend Joe Brindle opgezette campagne van scholieren en studenten om het klimaat voortaan centraal te stellen in het lesprogramma van Britse scholen. Deze organisatie is verantwoordelijk voor ‘het allereerste wetsvoorstel van scholieren en studenten, de English Climate Emergency Education Act’, en voor een door Westbrook georganiseerde receptie voor meer dan honderd Lager- en Hogerhuisleden. (Teach the Future krijgt brede politieke steun van alle partijen behalve de DUP, de Ierse protestanten.) Westbrook is van mening dat het klimaat in de lesprogramma’s ‘als een gouden draad door elk onderwerp geweven moet zijn’. In haar eigen denken weet ze dat op indrukwekkende wijze te etaleren: ze kan zeer eloquent vertellen over de verbanden tussen de klimaatcrisis en het kapitalisme, kolonialisme, genderongelijkheid en pandemieën.
‘Ik wil als chirurg gaan werken in ramp- of oorlogsgebieden, om mensen te helpen. Met de klimaatcrisis zal daar steeds meer behoefte aan komen’
Uit het onderzoek van Teach the Future blijkt dat ‘slechts 4 procent van de Britse scholieren vindt dat ze genoeg weten’ over klimaatverandering. Maar het percentage scholieren dat zich daar zorgen over maakt, ligt wel veel hoger (zes op de tien maakt zich ‘enorme zorgen’). Scarlett denkt dat we het moeten hebben van klimaatactivisme en sterke burgerinitiatieven: ‘Onze regering zou ervoor kunnen kiezen iets voor het klimaat te doen, maar ze kiest er bewust voor om dat niet te doen…’
Al hecht ze veel belang aan individuele actie, ze wil ook graag wijzen op de schokkende cijfers over onze collectieve verantwoordelijkheid: ‘Honderd bedrijven zijn verantwoordelijk voor 71 procent van de [wereldwijde] uitstoot,’ zegt ze, terwijl ‘het hele Afrikaanse continent slechts verantwoordelijk is voor 2 tot 3 procent’. Ze wijst erop dat 15 procent van de mensen verantwoordelijk is voor 70 procent van het burgervliegverkeer. Terwijl ik haar bezig hoor, begin ik te dagdromen dat zij ooit een fantastische premier zou kunnen worden. Maar als ik vraag of ze de politiek in gaat, trekt ze een afwerend gezicht. ‘Absoluut niet. Ik wil geneeskunde studeren. Ik wil als chirurg gaan werken in ramp- of oorlogsgebieden, om mensen te helpen. Met de klimaatcrisis zal daar steeds meer behoefte aan komen.’
Wat doe je om te ontspannen? ‘Het voelt vaak alsof het gewicht van de toekomst op onze schouders rust, dus het is heel belangrijk dat je af en toe even tot rust komt en tijd doorbrengt met de mensen van wie je houdt, voor je eigen welzijn en je vermogen om actie te ondernemen.’
Zonne-energie of kernenergie? ‘Zon!’
Wat zou je doen als je één ding kon veranderen? ‘Een internationale Green New Deal sluiten, om niet alleen de economie binnen tien jaar van de fossiele brandstoffen af te krijgen, maar ook banen te creëren en de inkomenskloof te dichten met investeringen op de terreinen waar ze het meest nodig zijn.’ (Kate Kellaway)
Fionn Ferreira (20)
Ierland
‘Mijn twee passies zijn natuurtochten maken en uitvindingen doen,’ zegt de twintigjarige Fionn Ferreira, die in 2019 op de Google Science Fair de grote prijs won met zijn project om de plasticvervuiling in zee te verminderen. Toen hij aan het kajakken was langs de kust van West Cork, waar hij vandaan komt, drong de ernst van het probleem tot hem door: niet alleen van de grote flarden plastic die daar op de golven dobberen, maar ook van de onzichtbare plastic deeltjes in al het water om ons heen.
Op zijn vijftiende ontwierp Ferreira een spectrometer om de hoeveelheid microplastics in het water te meten, en die sloeg zo hoog uit dat hij eerst dacht dat zijn apparaat het niet goed deed. Daarna ging hij nadenken over een manier om die deeltjes uit het water te filteren. ‘Ik dacht: waar is plastic van gemaakt? Van ruwe olie. En waarom blijft ruwe olie op water drijven? Omdat het een andere polariteit heeft.’ Hij merkte dat hij door de toevoeging van magnetiet aan olie de plastic deeltjes kon aantrekken en zo het overgrote deel ervan met een magneet uit het water kon halen.
Inmiddels heeft deze scheikundestudent een start-up opgericht, Fionn & Co, en krijgt hij geld van de Footprint Coalition van Robert Downey Jr. om een prototype te bouwen dat meer dan 90 procent van de microplastics uit leidingwater kan filteren. Hij hoopt de technologie te kunnen opschalen voor gebruik in waterzuiveringsinstallaties en zelfs in riviermondingen, en zijn inventieve geest speelt ook nog met allerlei andere mogelijke ideeën.
De prijs en het geld dat hij voor zijn onderzoek heeft gekregen, sterken Ferreira in de overtuiging dat leeftijd geen horde mag zijn die echte verandering in de weg staat. ‘Ik vind dat er meer mensen op kleine schaal aan de slag moeten met uitvindingen en innovatieve ideeën,’ zegt hij, ‘want elk idee kan in potentie een verschil maken.’
Wat zou je doen als je één ding kon veranderen? ‘We moeten zorgen dat iedereen van het milieu gaat houden en echt heel boos wordt over wat ermee gebeurt. Want alleen als iedereen erachter staat en zijn steentje bijdraagt, kunnen we tot verandering komen.’ (KF)
Mya-Rose Craig (19)
Groot-Brittannië
Mya-Rose Craig was nog maar negen dagen oud toen ze voor het eerst mee uit vogelen ging bij haar woonplaats Bristol. ‘Mijn ouders en mijn oudere zus waren verwoede vogelaars. Ik kan me niet heugen dat ik ooit niet van vogels heb gehouden,’ zegt ze. Ze blogt er al over sinds haar elfde, onder de naam Birdgirl, en als @BirdgirlUK post ze er sinds haar twaalfde over op Twitter. ‘Toen begon ik echt heel erg fanatiek te worden op milieuproblemen, met name klimaatverandering,’ zegt ze.
Rond die tijd begon haar buiten ook iets op te vallen. ‘Mijn moeder is Bengaals en mijn zus en ik zijn half Bengaals, en ik merkte dat ik in de natuur nooit iemand tegenkwam die op ons leek. Toen ik me daar eens in verdiepte, besefte ik dat dit niet zomaar een oppervlakkige observatie was, maar dat het hier gaat om systematische uitsluiting, die onder andere te maken heeft met de raciaal eenzijdige samenstelling van natuurbeschermingsorganisaties en de kosten van een uitstapje in de natuur. Uit gesprekken met neven en nichten werd me duidelijk dat vogels observeren en de natuur in gaan door niet-witte mensen worden beschouwd als heel erg witte hobby’s.’
Wat zou je doen als je één ding kon veranderen? ‘Onze leiders eens echt in actie laten komen, en wel nu’
Daarom heeft Craig de non-profitorganisatie Black2Nature opgezet. Die voert campagne voor gelijke toegang tot de natuur voor iedereen, organiseert natuurkampen en activiteiten voor mensen die van oudsher worden buitengesloten van het platteland, en voert campagnes om de milieu- en natuurbeschermingssector etnisch diverser te maken. Dankzij haar activisme heeft ze inmiddels een podium gekregen in tv-programma’s als Springwatch en Countryfile en het radioprogramma Start the Week, en heeft ze een eredoctoraat ontvangen van de Universiteit van Bristol.
Inmiddels studeert ze aan de Universiteit van Cambridge en ze heeft bij uitgeverij Magic Cat het boek We Have a Dream uitgebracht, met interviews met dertig jonge milieuactivisten van kleur, ‘mensen die in de media niet het podium kregen dat ze verdienen’.
Wat zou je doen als je één ding kon veranderen? ‘Onze leiders eens echt in actie laten komen, en wel nu.’ (Lisa O’Kelly)
Iris Duquesne (18)
Frankrijk
Iris Duquesne, in de Franse media wel de ‘Franse Greta Thunberg’ genoemd, was zestien toen ze samen met vijftien andere jonge klimaatactivisten, onder wie Thunberg, bij de VN een klacht indiende tegen Frankrijk, Brazilië, Duitsland, Turkije en Argentinië. Hun historische aanklacht, dat deze landen hun rechten als kinderen schenden doordat ze niet voldoende maatregelen nemen tegen klimaatverandering, vond wereldwijd weerklank.
‘We zien dat bewindslieden en ambtenaren de klimaatcrisis keer op keer negeren’
Begin oktober heeft het betreffende VN-comité verklaard dat het over deze zaak geen uitspraak kan doen. De jongeren hadden de zaak eerst moeten voorleggen aan de nationale rechter in elk van de vijf landen – al zijn er volop precedenten die erop wijzen dat zo’n zaak daar geen schijn van kans maakt. Bij monde van haar juridische team bij de ngo Earthjustice liet Duquesne weten: ‘Het is voor ons allemaal een grote teleurstelling, maar helaas geen verrassing. We zien dat bewindslieden en ambtenaren de klimaatcrisis keer op keer negeren, en het resultaat vandaag was daarop geen uitzondering. De strijd voor klimaatrechtvaardigheid is nog niet gestreden en we blijven hiervoor ijveren, met of zonder hulp van het comité.’
Wat zou je doen als je één ding kon veranderen? ‘Via het onderwijs de volgende generatie wereldwijd meer verantwoordelijkheidsbesef bijbrengen voor het klimaat.’ (LO’K)
Jakob Blasel (21)
Duitsland
De blonde krullen van Jakob Blasel zijn een terugkerend beeld bij de Fridays for Future-betogingen in Duitsland, sinds de destijds achttienjarige scholier in december 2018 bij het regionale parlement in Kiel de eerste klimaatstaking van het land organiseerde. Het land leerde hem kennen als een slimme organisator en een gedreven motivator, die scholieren optrommelde met berichten in WhatsAppgroepen en oproepen die op de stoep voor hun school werden gespoten. ‘Ik vond het van meet af aan heel belangrijk dat niet alleen de jongeren die al met het milieu begaan waren aan Fridays for Future meededen,’ zegt hij. ‘We moesten een beweging opstarten die een hele generatie aansprak.’
Drie jaar later rammelt Blasel aan de poort bij de Bondsdag: als kandidaat voor de Groenen in zijn eigen kiesdistrict in Sleeswijk-Holstein, de noordelijkste deelstaat van Duitsland, kreeg hij in de verkiezingen van afgelopen september 23.831 stemmen, net te weinig voor een parlementszetel.
Blasel, de oudste van drie broers, zegt zich als kind wel al vaag van de klimaatverandering bewust te zijn geweest. ‘Maar pas toen ik een jaar of vijftien, zestien was, werd de klimaatcrisis iets wat me echt dwars begon te zitten.’ In 2017 zag hij een Noorse documentaire over de mondiale textielindustrie. ‘Hoe bestaat het, dacht ik bij mezelf, dat wij tieners allemaal kleding dragen die in het zuiden van de wereld in onmenselijke omstandigheden wordt vervaardigd? En zo begon ik na te denken over hoe je kleren kunt produceren op een manier die niet alleen rechtvaardiger, maar ook duurzamer is.’
‘Echt verschil maken, besefte ik, doe je via de politiek’
Hij begon meer tweedehandskleding te dragen en haalde zijn ouders over om over te stappen op een groenestroomleverancier. ‘Maar op den duur liep ik ook met die aanpak tegen een grens aan: zelfs als ik mijn eigen gedrag als consument aanpas, blijven we nog steeds afstevenen op een ecologische en maatschappelijke crisis. Echt verschil maken, besefte ik, doe je via de politiek.’
In zijn verkiezingscampagne en op sociale media noemt hij zich een ’1,5 graad-ultra’ – een knipoog naar de naam die fanatieke voetbalsupporters zichzelf graag toekennen. ‘Dat is misschien een beetje een grapje,’ zegt hij, ‘maar politiek gesproken betekent het wel dat ik ervan overtuigd ben dat we alles op alles moeten zetten om de opwarming van de aarde onder de anderhalve graad te houden.’
‘Ik zie dat veel politici zich nu wel realiseren dat we onszelf ambitieuzere klimaatdoelen moeten stellen. Maar ze vertellen nog steeds fabeltjes over de manier waarop we die gaan bereiken: dat de technologie de klimaatverandering op magische wijze zal oplossen, dat we het maar gewoon aan de markt moeten overlaten. De technologieën zijn er al, we moeten ze alleen nog gaan gebruiken. En dat gebeurt nu niet in voldoende mate.’
Blasel zegt dat hij door zijn verkiezingscampagne beter is gaan begrijpen waarom het politieke debat over de klimaatcrisis muurvast zit, en hoe daar weer beweging in te krijgen is. ‘Als activist moet je steeds je eigen punt naar voren schuiven, terwijl je als politicus juist verschillende belangen met elkaar moet verzoenen.’
De Groenen kunnen als coalitiepartner in een links-liberaal kabinet een sleutelrol gaan spelen in de nieuwe regering. Blasel zegt zijn oude activistenrol weer te willen oppakken om zijn partij tijdens de coalitiebesprekingen aan haar beloften te herinneren. ‘Ik blijf me inzetten voor de strijd tegen de klimaatcrisis. Of ik dat kan doen als parlementariër of als activist, doet er nauwelijks toe.’
Wie is jouw klimaatheld? ‘Stefan Rahmstorf, de Duitse klimatoloog die als een van de eerste wetenschappers de dramatische omvang van de klimaatcrisis aantoonde.’
Zonne-energie of kernenergie? ‘Zon. Mensen voelen zich niet veilig bij een kerncentrale. De meeste mensen die het evangelie van kernenergie blijven uitdragen, hebben dat volgens mij niet goed genoeg doordacht.’
Als je één ding kon veranderen om de klimaatcrisis te helpen oplossen, wat zou je dan doen? ‘De overstap naar duurzame energie moet de basis vormen voor elke stap die we zetten in het bezweren van deze crisis.’ (Philip Oltermann)
Disha Ravi (22)
India
Disha Ravi groeide op op het Indiase platteland en ondervond daar de gevolgen van de klimaatverandering al lang voordat ze wist wat dat was. ‘Mijn grootouders zijn boeren en kampten met watertekort. Mijn moeder moest elke ochtend voor ze naar school ging eerst water gaan halen uit de put, en we beseften helemaal niet dat dit het gevolg was van de klimaatcrisis. Pas toen ik achttien was, begon ik dat te begrijpen – en zag ik dat onze politici er niets aan doen.’
Ravi stond in 2019 mede aan de wieg van de Indiase tak van Fridays for Future en hield zich twee jaar bezig met het organiseren van workshops, lokale opruimacties en het aanplanten van bomen. Met haar baan bij een veganistische voedingsmiddelenproducent in Bangalore, waar ze met haar moeder woont, is ze ook de kostwinner van het gezin.
Een campagne die haar na aan het hart lag, betrof de Indiase boerenprotesten in 2020-2021. Een serie landbouwwetten die grote bedrijven leken te begunstigen ten koste van boeren wekten toen grote verontwaardiging, met name vanwege de voorgestelde minimumprijzen voor gewassen. Toen Greta Thunberg er in februari over tweette, haalde Ravi internationaal het nieuws. Ze werd aangehouden wegens opruiing en criminele samenzwering en naar Delhi gebracht, waar ze tien dagen vastzat. Een door haar bewerkte campagnehandleiding op sociale media had volgens de politie onvrede aangewakkerd en desinformatie verspreid.
‘Ik heb in een stad ver van zee mijn eigen huis zien vollopen met water’
Omdat de rechtszaak nog loopt, kan Ravi daar niets over zeggen, maar haar actiebereidheid is nog niet verminderd. ‘Ik heb in een stad ver van zee mijn eigen huis zien vollopen met water, ik heb bomen gekapt zien worden ten behoeve van een beter bbp, en gif in rivieren geloosd zien worden door bedrijven die alle verantwoordelijkheid van de hand wijzen. Ik weiger te accepteren dat mensen hier het slachtoffer van blijven worden.’
Als je nou één ding kon veranderen…? ‘De mensen in India hebben dagelijks met de klimaatcrisis te kampen, maar de verspreiding van de nieuwste wetenschappelijke inzichten over het milieu blijft beperkt tot de privéscholen van de elite. Goed onderwijs is de weg naar bewustzijn en de klimaatactie die we nodig hebben.’ (AF)
Lesein Mutunkei (17)
Kenia
Op zijn twaalfde besloot Lesein Mutunkei dat hij voor elke goal die hij met voetbal scoorde een boom zou planten. Hij besefte dat dit weleens een gouden idee kon zijn, immers: ‘de klimaatcrisis is een probleem dat iedereen aangaat en voetbal is een sport waar iedereen van houdt’. Hij kreeg zijn school in Nairobi zover om mee te doen, en dat was het begin van zijn Trees for Goals-beweging. In 2019, hij was toen veertien, klopte hij aan bij het Keniaanse ministerie van Milieu en werd het een nationaal project. Dit jaar is Mutunkei een van de finalisten van de Children’s Climate Prize.
‘Ik wil de kracht van het voetbal inzetten tegen ontbossing, de op één na grootste oorzaak van de klimaatverandering’
Als je nou één ding kon veranderen…? ‘Zorgen dat de FIFA en alle voetbalbonden, alle clubs, alle scholen en alle 3,6 miljard voetbalfans in de wereld meedoen met Trees for Goals en zo de kracht van het voetbal inzetten tegen ontbossing, de op één na grootste oorzaak van de klimaatverandering.’ (AF)
Amy (18) en Ella Meek (16)
Groot-Brittannië
Amy en Ella Meek richtten in 2016 Kids Against Plastic op, nadat ze les hadden gekregen over de gevolgen van plasticvervuiling. Ze kregen thuisonderwijs van hun ouders, allebei docent, die vonden dat hun kinderen wat meer moesten weten over de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen van de VN. Ze werden geïntrigeerd door doelstelling nummer 14: leven in het water. ‘We kregen allemaal beelden te zien van dieren in zee die verstrikt waren geraakt in plastic,’ zegt Amy. ‘Het was hartverscheurend, en heel schokkend.’
‘De plasticvervuiling kwam toen niet zo vaak in het nieuws, dus we hadden geen idee dat al het plastic dat we gebruikten en weggooiden zo slecht was voor het milieu,’ zegt Ella. ‘We beseften dat veel mensen zich daar waarschijnlijk ook niet van bewust waren, en daar wilden we wat aan doen.’
Hun campagne tegen plastic afval begon klein. ‘We waren nog heel jong, tien en twaalf, dus we zijn begonnen met zwerfafval rapen. En zodra we plastic begonnen te rapen, zagen we hoe snel het er overal weer vol mee ligt, dus dat was wel een motivatie,’ zegt Ella.
‘Als we niet met de campagne bezig zijn, doen we leuke dingen: tv kijken, boeken lezen, met vriendinnen kletsen’
In vijf jaar tijd hebben ze maar liefst 96.685 stuks wegwerpplastic opgeraapt. Ze willen de honderdduizend halen, want dat is het aantal zoogdieren in zee dat elk jaar sterft door plastic te eten of erin verstrikt te raken. De zussen hebben ook al honderden presentaties gegeven op scholen en festivals, waaronder een TEDx-talk, en ze hebben een landelijk Plastic Clever-programma opgezet om Britse scholen, restaurants, bedrijven, festivals en gemeenteraden te helpen hun gebruik van wegwerpplastic terug te dringen.
Wat doen jullie om te ontspannen? ‘We zijn gewone tieners, dus als we niet met de campagne bezig zijn, doen we leuke dingen: tv kijken, boeken lezen, met vriendinnen kletsen.’
Kweekvlees of grasgevoerd? ‘We zijn veganist!’
Als je nou één ding kon veranderen…? ‘Zorgen dat de mensen die aan de knoppen zitten, ook bij jongeren te rade gaan.’ (LO’K)
Noga Levy-Rapoport (19)
Groot-Brittannië
In 2019 speelde de toen net zeventienjarige Noga Levy-Rapoport een belangrijke rol bij de organisatie van de grootschalige Britse klimaatstakingen van 20 september. Dat betekende ‘maandenlang keihard werk – e-mails, vergaderingen, veel reizen van school naar werk en naar hoofdkantoren van bedrijven, om zo veel mogelijk mensen over te halen om met ons de straat op te gaan.’ Levy-Rapoport, die inmiddels studeert aan de Universiteit van Warwick, maar ook driftig campagne blijft voeren, denkt dat ‘de gevolgen van dat werk nog steeds merkbaar zijn’.
’Met greenwashing wordt alle verantwoordelijkheid voor deze internationale crisis bij ons als consument gelegd‘
Als je nou één ding kon veranderen…? ‘Zorgen dat regeringen en wereldleiders een eind maken aan het greenwashen waaraan het bedrijfsleven zich voortdurend bezondigt. Met greenwashing wordt alle verantwoordelijkheid voor deze internationale, angstaanjagend grote crisis bij ons als consument gelegd, in plaats van bij de fossielebrandstofbedrijven die profiteren van onze mensen en onze planeet. Bedrijven als BP en Shell, die voor zo veel milieuschade verantwoordelijk zijn, weten dat een CO2-vrije wereld mogelijk is, dat een duurzame en rechtvaardige samenleving mogelijk is, maar dat kan alleen als we een eind maken aan de ongecontroleerde macht die zij hebben over onze energie, onze banen en onze bestaansmiddelen.’ (KF)
Jamie Margolin (19)
Verenigde Staten
De Colombiaans-Amerikaanse Jamie Margolin uit Seattle richtte in 2017 de coalitie Zero Hour op, die in juli dat jaar de Youth Climate March aanvoerde. Ze was een van de dertien jongeren die in 2018 een rechtszaak aanspanden tegen de staat Washington, omdat die door ‘het actief verergeren van de klimaatcrisis’ hun grondrechten schendt. Ze studeert nu film aan de New York-universiteit en blijft campagne voeren voor het klimaat en voor queer-rechten.
Als je nou één ding kon veranderen…? ‘Een eind maken aan alle ontbossing en de vernietiging van de natuur.’ (KF)
Autumn Peltier (17)
Canada
‘Ik was acht toen ik een waterceremonie bijwoonde in een First Nations-gemeenschap niet ver van de mijne,’ zegt Autumn Peltier over het moment dat haar ertoe bracht om zich sterk te maken voor schoon drinkwater. ‘Ik moest naar de wc en in de gang hingen overal bordjes met “Water niet drinken” en “Water koken voor gebruik”.’ Toen ze haar moeder daarnaar vroeg, legde die uit dat het water in deze gemeenschap in het noorden van Ontario al vierentwintig jaar vervuild was.
Inmiddels vertegenwoordigt Peltier haar gemeenschap op het vlak van waterkwaliteit in de Anishinabek Nation. Ze trok voor het eerst de aandacht toen ze op de Assembly of First Nations in 2017 tegen premier Justin Trudeau zei dat ze ‘erg ontevreden was’ over zijn staat van dienst op het gebied van waterbescherming en de aanleg van oliepijpleidingen. Het jaar daarop sprak ze op de Algemene Vergadering van de VN wereldleiders toe over het thema watervervuiling. ‘Op zo’n podium weet ik dat mijn boodschap gehoord wordt en dat Canada gedwongen wordt om op dat niveau te reageren,’ zegt ze. ‘Daaraan zie je dat ik iets kan bereiken voor het water, voor onze kinderen en onze rechten als de oorspronkelijke bewoners van dit land.’
‘Ik wil de bewindslieden eens zelf laten ervaren waarvoor we vechten’
Als je nou één ding kon veranderen…? ‘Elk nieuw parlementslid aansporen een week te verblijven in een gemeenschap waar je het kraanwater niet kunt drinken en waar de huizen hard aan herstel toe zijn. De bewindslieden eens zelf laten ervaren waarvoor we vechten en waarom wij ons hier sterk voor maken.’ (KF)
Grace Maddrell (16)
Groot-Brittannië
Ze zat nog maar net op de middelbare school toen ze meedeed aan de eerste klimaatstaking, en nu heeft de net zestienjarige Grace Maddrell Tomorrow Is Too Late gepubliceerd, een boek met essays en verhalen van jonge activisten van overal ter wereld over de redenen waarom we nu dringend iets moeten doen om een klimaatramp af te wenden.
‘Deze crisis is het gevolg van kolonialisme, kapitalisme en ongelijkheid’
Als je nou één ding kon veranderen…? ‘Deze crisis is het gevolg van kolonialisme, kapitalisme en ongelijkheid. Als we iets kunnen doen aan het denken dat deze zaken in stand houdt, zouden we tot een betere wereld kunnen komen.’ (LO’K)
De jongste generatie
Ook de jongste generatie is bezorgd over de toekomst. Climate Clips van Mirjam Marks bestaat uit 89 filmpjes gemaakt door kinderen uit alle windstreken.
