Van alle lidstaten van de Raad van Europa hebben Frankrijk en Turkije de meest overbevolkte gevangenissen met 131 gevangenen per 100 beschikbare plaatsen. Dat blijkt uit een rapport dat dinsdag 19 mei werd gepubliceerd.
Deze cijfers, samengesteld door de Universiteit van Lausanne voor het in Straatsburg gevestigde orgaan met 46 leden, dateren van begin 2025. Sindsdien hebben de Franse autoriteiten recentere en nog alarmerendere cijfers verstrekt, waarbij de gevangenisoverbevolking in april 2026 wordt geschat op 139,1 procent, aldus Le Monde.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Van de 51 gevangenisautoriteiten die gegevens hebben aangeleverd (sommige landen, zoals Spanje, Groot-Brittannië en Bosnië, rapporteren per regio), hebben er veertien meer gevangenen dan beschikbare plaatsen. Op de derde plaats staan Kroatië (123 gevangenen per 100 plaatsen), Italië (121), Malta (118), Cyprus (117), Hongarije (115), België (114) en Ierland (112). Tot de landen met de beste resultaten behoren Oekraïne (50), Spanje (77) en Duitsland (80).
De landen met de meeste gevangenen zijn Turkije (458 gevangenen per 100.000 inwoners), Azerbeidzjan (271) en Moldavië (245). Onder de EU-lidstaten zijn dat Hongarije (206), Polen (189) en Tsjechië (178).
In totaal waren er op 31 januari 2025 iets meer dan 1,1 miljoen gevangenen in alle onderzochte landen, een stijging van 8,5 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Het percentage vrouwelijke gevangenen steeg van 4,8 procent naar 5,2 procent tussen januari 2024 en januari 2025, aldus de Franse krant.
De vrouwengevangenis Talavera Bruce in Rio de Janeiro bevat een leeszaal waar gevangenen boeken kunnen lenen om te lezen in hun cel. De collectie van 600 boeken – bijna allemaal gedoneerd – omvat Braziliaanse en buitenlandse literatuur, poëzie, stripverhalen en kinderboeken. Sinds 2012 kunnen gevangenen met elk boek dat ze lezen en waarover ze een opstel schrijven, hun straf met vier dagen verminderen. Dat schrijft Courrier International.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Er is echter een probleem: 30,4 procent van alle gevangenissen in Brazilië heeft geen bibliotheek. Bovendien is 53 procent van de Braziliaanse gevangenen analfabeet of heeft de middelbare school niet afgemaakt. Met zijn ‘plan voor een eerlijke straf’ wil president Lula alle gevangenissen uitrusten met scholen en ervoor zorgen dat 60 procent van alle gevangenen tegen 2027 toegang heeft tot het systeem ‘Lezen voor strafvermindering’.
Hiermee is de eerste fase van het staakt-het-vuren ten einde
Onder de voorwaarden van een akkoord dat dinsdag werd bereikt tussen Hamas en de Joodse staat onder auspiciën van Egypte, zullen ‘de lichamen van vier in gevangenschap gedode gijzelaars waarschijnlijk woensdagavond worden overgedragen aan de Israëlische autoriteiten’ in ruil voor de ongeveer zeshonderd Palestijnse gevangenen die aanvankelijk afgelopen weekend zouden worden vrijgelaten, meldt Haaretz. De uitwisseling zal ‘het einde markeren van de eerste fase van het staakt-het-vuren’ in Gaza tussen de strijdende partijen, dat half januari werd ondertekend.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De Amerikaanse speciale gezant voor het Midden-Oosten, Steve Witkoff, die woensdag in Gaza werd verwacht, heeft zijn bezoek uitgesteld tot ten vroegste 2 maart, ‘om de tweede fase van het staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas af te ronden, afhankelijk van de vooruitgang die de Israëlische onderhandelaars de komende dagen zullen boeken’, aldus Haaretz in een ander artikel.
Daarmee is Noord-Koreaanse deelname nu echt bewezen
Oekraïne heeft nu onweerlegbaar bewijs van de betrokkenheid van Noord-Korea in de oorlog met Rusland in handen, schrijft The Kyiv Independent. Oekraïense troepen hebben ‘twee Noord-Koreaanse soldaten krijgsgevangen gemaakt in de Russische oblast Koersk’, meldt de website, die de Oekraïense president Volodymyr Zelensky citeert.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘De taak was niet gemakkelijk,’ zei hij zaterdag op sociale netwerken. ‘Gewoonlijk maken Rusland en andere Noord-Koreaanse militairen hun gewonden af en doen ze er alles aan om ervoor te zorgen dat er geen bewijzen bewaard blijven van de betrokkenheid van een andere staat bij de oorlog tegen Oekraïne,’ legde hij uit. Zuid-Korea bevestigde de gevangenneming van de twee soldaten en verklaarde dat het samen met de Oekraïense diensten deelnam aan hun ondervraging.
Onder toezicht van de Verenigde Arabische Emiraten zijn maandag meer dan driehonderd Oekraïense en Russische gevangenen naar huis teruggekeerd. Onder de 189 vrijgelaten Oekraïners bevinden zich 87 soldaten, 43 leden van de nationale garde, 33 grenswachten, 24 matrozen en twee burgers, aldus The Guardian. Van de Russische gevangenen zijn er honderdvijftig vrijgelaten.
Deze uitwisseling is het resultaat van bemiddeling door de Verenigde Arabische Emiraten, meldt The National. De inspanningen van het land hebben geleid tot de vrijlating van in totaal 2484 mensen sinds het begin van de oorlog. Rusland en Oekraïne hebben geen officiële cijfers vrijgegeven over het aantal soldaten dat door de vijand wordt vastgehouden, maar in het geval van Oekraïne liggen de schattingen rond de achtduizend.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Middle East Eye merkt op dat de overeenkomst ‘illustreert hoe de Golfstaten zich positioneren als bemiddelaars’ in het conflict. De neutraliteit van de Emiraten is een voordeel geweest. De nieuwssite meldt dat zowel Oekraïners als Russen aan het begin van het conflict naar Dubai kwamen en ‘de vastgoedmarkt een impuls gaven’. De Emiraten dienen ook als platform voor de wederuitvoer van luxegoederen en militaire technologie van het Westen naar Rusland.
Er hebben zo’n zestig uitwisselingen plaatsgevonden sinds het begin van de oorlog, zoals The New York Times opmerkt, maar deze keer vindt de gevangenenruil plaats tegen de achtergrond van de terugkeer van Donald Trump naar het Witte Huis. In Kyiv ‘hopen sommigen dat Keith Kellogg, Trumps gezant voor Oekraïne en Rusland, snel zal doorhebben dat Vladimir Poetin niet erg geïnteresseerd is in een vredesakkoord en zal proberen een verlenging van de steun voor Oekraïne te krijgen. Anderen vrezen dat Trump, gezien zijn langdurige bewondering voor de Russische president, hun land zal opofferen,’ schrijft The Guardian.
Gevangenen in Abu Ghraib werden gemarteld en vernederd
Dinsdag beval een federale rechtbank in de VS het privébedrijf CACI International, waaraan het Amerikaanse ministerie van Defensie de ondervraging van gevangenen in de Iraakse Abu Ghraib-gevangenis had gedelegeerd, om drie Irakese ex-gevangenen te compenseren met een bedrag van 42 miljoen dollar. ‘Daarmee kwam een einde aan een 15 jaar durende juridische strijd‘, merkt Al-Jazeera op.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De onderaannemer werd door een jury in de Amerikaanse staat Virginia schuldig bevonden aan de ‘marteling en wrede, onmenselijke en vernederende behandeling‘ van de gedetineerden. De gecompenseerde gevangenen zijn een schoolhoofd, een fruitverkoper en journalist Salah Al-Ejaili, gearresteerd na de Amerikaanse invasie van Irak in 2003.
De publicatie in 2004 van foto‘s waarop te zien was hoe gevangenen in de Abu Ghraib-gevangenis vernederd en mishandeld werden door Amerikaanse soldaten leidde tot wereldwijde verontwaardiging.
Drie andere Franse staatsburgers zitten nog steeds gevangen
De Franse president Emmanuel Macron maakte woensdag op X bekend dat de Fransman Louis Arnaud, die sinds september 2022 werd vastgehouden in Iran, is vrijgelaten. ‘Louis Arnaud is vrij. Hij komt morgen terug naar Frankrijk na te lang in Iran opgesloten te hebben gezeten’, kondigde Macron aan, waarbij hij erop wees dat drie andere Franse staatsburgers nog steeds gevangen worden gehouden door het regime in Teheran.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De 30-jarige Arnaud, een ‘gepassioneerde reiziger’ volgens zijn familie, was door een revolutionaire rechtbank veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf wegens ‘propaganda tegen de Islamitische Republiek en poging tot ondermijning van haar veiligheid’, aldus Al Arabiya. Hij werd beschuldigd van deelname aan demonstraties na de dood van Mahsa Amini, een jonge Iraanse Koerdische vrouw die stierf nadat ze was gearresteerd door de zedenpolitie.
In Brazilië hebben vrouwen van gevangenen succes op TikTok met video’s over de bezoekjes aan hun partners. Zo zorgen ze ervoor dat het stigma verdwijnt dat aan gevangenen en hun families kleeft in een land waar meer dan 900.000 mensen achter de tralies zitten.
In het nagenoeg oneindige universum van TikTok-sterren hebben Braziliaanse ‘schoonzussen’ hun plekje veroverd. En ze hebben veel succes. Het zijn echtgenotes en vriendinnen van gevangenen – cunhadas noemen ze zichzelf: schoonzussen – die in korte, zelfgemaakte video’s het reilen en zeilen van hun dagelijks leven laten zien. Een bezoek aan hun liefje achter de tralies gaat gepaard met een mix van routine, emoties en onzekerheid.
De video ‘Dia de visita no xilindró’ [Bezoekdag in de bajes] werd een grote hit. Een meisje van in de twintig met onmogelijke wimpers en getatoeëerde handen vertelt hoe ze eindelijk haar boy gaat bezoeken, nadat ze hem vijfenveertig dagen niet heeft gezien – ‘omdat hij in eenzame opsluiting zat, ze hem daarna naar een halfopen instelling brachten en hij vervolgens naar een andere gevangenis is overgeplaatst’. De bureaucratische formaliteiten zijn net afgerond en ze is al in de gevangenis, dus staat weinig de langverwachte hereniging nog in de weg, vertelt ze. Maar dan begint de nachtmerrie. ‘Een aardige politieagent, een schatje, echt het toonbeeld van empathie,’ zegt ze sarcastisch, ‘zei dat het röntgenapparaat niet werkt. Daarom is het bezoek opgeschort. Maar hij zei dat we wel een kwartiertje mochten praten via de telefoon.’
De maker van de video slaagde erin haar lotgevallen als vrouw van een gevangene om te zetten in een bron van sponsoring en inkomsten
Vanaf dat moment toont de schoonzus een waaier aan emoties, het best werkende recept voor sociale media. En – want dit is TikTok – er loopt een katje door het beeld. Het resultaat: zes miljoen internetgebruikers zagen de video, die ruim zesduizend reacties kreeg. De maker, Mischa Lemos, heeft bijna een miljoen volgers en slaagde erin om haar lotgevallen als vrouw van een gevangene om te zetten in een bron van sponsoring en inkomsten. Haar geval is niet uitzonderlijk, maar ook niet erg gangbaar.
Overvolle gevangenissen
Tot voor kort liep niemand ermee te koop de vrouw van een gevangene te zijn. Maar clip na clip, vaak met gevangenisraps op de achtergrond, openen deze vrouwen een deur naar een tastbare werkelijkheid binnen de gevangenismuren, die af en toe de krantenkoppen haalt – dan is het vaak een met bloed bevlekt beeld, vol rellen, barbaarse slachtingen en martelingen. In Brazilië zitten meer dan 900.000 mensen gevangen; de gevangenissen zijn overvol en de omstandigheden zijn er erbarmelijk. Alleen China en de VS tellen meer gedetineerden.
Socioloog Fernanda Naiara Lobato van de Federale Universiteit van Ceará bestudeert het fenomeen van de schoonzussen op TikTok en Instagram voor haar promotieonderzoek naar vrouwen die een romantische of echtelijke relatie hebben met gedetineerde mannen. ‘Deze vrouwen vertellen over hun dagelijks leven in de taal van het internet, met memes, humor, sarcasme en betrokkenheid,’ zegt ze in een videogesprek vanuit Fortaleza.
De filmpjes van geliefden van gevangenen op sociale media zorgen ervoor dat het stigma verdwijnt dat aan gevangenen en hun families kleeft
Juist de gevangenissen van Ceará zijn momenteel in het nieuws vanwege diverse gevallen van marteling van gedetineerden, zoals het breken van vingers of het draaien van testikels. Lobato wijst op het symbolische aspect van het mishandelen van gevangenen in het ‘kamertje van de liefde’, de plek voor intimiteit ‘die ooit iets heel anders betekende’.
De filmpjes van geliefden van gevangenen op sociale media zorgen ervoor dat het stigma verdwijnt dat aan gevangenen en hun families kleeft, zegt Lobato. Daarnaast zorgen ze voor solidariteit tussen deze vrouwen en vermenselijken ze de ervaringen in gevangenissen. Ook laten ze zien dat de gevangeniswereld niet losstaat van de rest van de samenleving.
Op TikTok delen de vrouwen weinig details over hun geliefden, zegt de onderzoeker, ze praten vooral over zichzelf. Als het om de gevangenis gaat, vraagt niemand voor welke misdaad of aanklacht iemand vastzit; dat wordt als beledigend ervaren. Gevangeniscodes worden binnen noch buiten de muren geschonden, want daar zitten consequenties aan.
Vrouwelijke gedetineerden worden doorgaans in de steek gelaten door hun partners en familie
De machtigste criminele groep van Zuid-Amerika, de Primeiro Comando da Capital (PCC), domineert de gevangenissen en favela’s. Zij begonnen met de term ‘schoonzussen’ voor de vrouwen van bendeleden (hermanos, broers). De term breidde zich later uit tot elke vrouw die een gevangen man bezoekt. Vrouwelijke gedetineerden worden daarentegen doorgaans in de steek gelaten door hun partners en familie.
Drugswet
Braziliaanse gevangenissen zitten overvol. Aan het begin van deze eeuw waren er ongeveer 200.000 gevangenen, maar in ruim twee decennia is de gevangenispopulatie met een factor vier gestegen. De belangrijkste reden dat er nu meer dan 900.000 gevangenen zijn, is een antidrugswet uit 2006 die geen onderscheid maakt tussen dealers en gebruikers.
De Hoge Raad is van plan het debat te hervatten over decriminalisering van drugsbezit voor persoonlijk gebruik. Er is een datum vastgesteld voor de behandeling van een hoger beroep, dat was ingediend door een man die was betrapt met 3 gram marihuana. De zaak lag jarenlang onder op de stapel van de hoogste Braziliaanse rechtbank, wat aangeeft hoe netelig de kwestie is. In 2015 begon de Hoge Raad met het bestuderen van het hoger beroep. Drie van de elf rechters stemden voor versoepeling, maar een vierde vroeg tijd om de zaak nauwer te bestuderen. En daar bleef het steken.
Acht jaar zijn inmiddels verstreken. De verwachting is dat de rechters zullen instemmen met een versoepeling van de drugswet. De grootste optimisten dromen ervan dat de Hoge Raad het eens wordt over een bepaalde hoeveelheid die consumenten onderscheidt van dealers.
De snelheid waarmee bendes innoveren en zich aanpassen is verbluffend
De georganiseerde misdaad regeert niet alleen over de gevangenissen van Brazilië, maar beheert ze ook min of meer. Het is gebruikelijk dat de autoriteiten gedetineerden vragen of ze geïnterneerd willen worden in een gevangenis die wordt gedomineerd door een bepaalde bende, om zo gevangenisoorlogen te vermijden. En de snelheid waarmee bendes innoveren en zich aanpassen is verbluffend. Tijdens de pandemie begon de ondernemingsgezinde PCC de wachtrijen van bezoekers via Telegram te organiseren om drukte te vermijden, aldus een recent verslag in het tijdschrift Piauí. Het systeem is inmiddels uitgebreid naar andere gevangenissen.
Schendingen van mensenrechten worden door de cunhadas op sociale media niet aan de kaak gesteld. Dat blijft het terrein van groepen zoals het gevangenispastoraat van de katholieke kerk. De influencers laten hun eigen versie van hun dagelijks leven zien – mierzoet, zoals TikTok voorschrijft. Ze filmen zichzelf terwijl ze maaltijden koken om mee te nemen en de gerechten, zoals pasta bolognese of soms zelfs een biefstuk, in doorzichtige zakken stoppen. ‘Jumbo’ is in gevangenisjargon de naam voor die doorzichtige tas waarin ze eten meenemen, of nieuwe kleren of tandpasta – in veel Braziliaanse gevangenissen ontbreken zelfs de meest basale dingen.
Parallel universum
Tiktok-video’s met de hashtag #mulherdepreso [gevangenisvrouw] of #soltaopresoseujuiz [rechter, laat de gevangene vrij] tonen de beha of het parfum voor het volgende intieme bezoek. Of de cunhadas poseren in kleding waarmee ze de penitentiaire inrichting zouden willen betreden, maar die verboden is. Gevangenissen hanteren namelijk eenvoudige kledingvoorschriften voor bezoekers: T-shirt, legging en slippers. Ze maken ook van de gelegenheid gebruik om geïnteresseerden te informeren: hoe een elektronische enkelband moet worden opgeladen en wat de kosten en reistijd zijn voor dat langverwachte moment eens in de zeven of veertien dagen. En dan pakken ze hun mobiele telefoon, zetten hun liefste gezicht op en delen dat moment met de wereld.
Dit parallelle universum doet overigens veel denken aan de echte wereld. Want hoewel de meeste Braziliaanse gevangenen mestizo of zwart zijn, zijn de populairste cunhadas wit met glanzend steil haar.
Zwitserse gedetineerden hebben recht op hulp bij zelfdoding
Praten over (gedachten aan) zelfdoding of hulp op dit gebied? Bel 113 Zelfmoordpreventie: 0900-0113 of neem contact op via113.nl.
Op dinsdag 28 februari beleefde Zwitserland een primeur: voor het eerst in de geschiedenis van het land maakte een gevangene een einde aan zijn leven met de hulp van Exit, een organisatie voor hulp bij zelfdoding. Hij was ondergebracht in de penitentiaire inrichting Bostadel en is de eerste gedetineerde in Zwitserland die onder begeleiding zijn leven heeft beëindigd, schrijft Die Wochenzeitung.
De gedetineerde Peter Vogt stelde bijna vijf jaar geleden in een televisiereportage voor het eerst de vraag of hij zijn leven mocht beëindigen bij Exit. Op dat moment was het nog omstreden of gedetineerden dit recht hadden. Tegenstanders vonden dat zij hun straf zouden ontlopen door een einde te maken aan hun leven.
Alle gevangenen kunnen contact opnemen met een organisatie voor hulp bij zelfdoding
Voor veel gevangenen met een doodswens gaat dit argument echter niet op, omdat de meesten hun straf al lang hebben uitgezeten. Zij zitten nog steeds in de gevangenis omdat zij als gevaarlijk worden beschouwd en de bevolking tegen hen moet worden beschermd.
Inmiddels hebben gedetineerden in Zwitserland in beginsel het recht hebben om begeleiding bij zelfdoding te krijgen. Zo zijn er richtlijnen opgesteld over hulp bij zelfdoding in de gevangenis. Daarin staat dat alle gevangenen die wettelijk veroordeeld zijn, contact kunnen opnemen met een organisatie om begeleiding te krijgen om een einde aan hun leven te maken. Maar uiteindelijk moet de Zwitserse justitie nog steeds toestemming geven voor zelfmoord.
Peter Vogt hoopt nog steeds op een vrijlating uit de gevangenis, maar heeft al gesproken met vertegenwoordigers van Exit. De organisatie heeft naar eigen zeggen momenteel contact met twee andere gevangenen die overwegen gebruik te maken van de diensten van Exit.
Duizenden in erbarmelijke omstandigheden vastgehouden
Mensenrechtenorganisatie Viasna is met een rapport over de situatie rondom politieke gevangenen in Belarus in 2022 naar buiten gekomen gekomen. Volgens de organisatie werden afgelopen jaar bijna 6400 mensen vastgehouden. De schattingen zijn dat het totale aantal politieke gevangenen hoger ligt, omdat Viasna niet van alle arrestaties en aanhoudingen op de hoogte is.
Mensen werden aangehouden vanwege protesten tegen de regering van autoritair leider Loekasjenka, maar ook omdat ze tegen de oorlog in Oekraïne demonstreerden of foto’s zouden hebben genomen en verspreid van Russisch militair materieel. In sommige gevallen werden arrestanten na vrijlating opnieuw gearresteerd zonder aanklacht, puur om hen onder druk te zetten.
Viasna schrijft ook over martelingen door de Belarussische politie. In veel gevallen werden gevangenen geslagen met stokken of ze kregen elektrische schokken toegediend. Sommige gevangenen zitten al vast sinds de protesten in 2020 in overvolle cellen waar het licht altijd brandt en waar ze op de grond moeten slapen. Ook zou het ontbreken aan hygiënische middelen en medische hulp.
Antony Blinken, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, kondigde woensdag aan dat hij de Russische autoriteiten een ‘substantieel aanbod’ heeft gedaan om twee Amerikaanse gevangenen vrij te krijgen, meldt CNN. Het gaat om Brittney Griner, die was gearresteerd wegens het bezit van cannabis, en voormalig soldaat Paul Whelan, die sinds 2018 wordt vastgehouden nadat hij tot zestien jaar gevangenisstraf is veroordeeld wegens spionage.
Bidens steun voor de ruil verwerpt het verzet van het ministerie van Justitie
Volgens CNN is Washington bereid hen te ruilen tegen ‘Viktor Boet, een wapenhandelaar die in de Verenigde Staten een straf van vijfentwintig jaar uitzit’. De bronnen vertelden CNN dat het plan om Boet te ruilen voor Whelan en Griner de steun heeft gekregen van president Joe Biden nadat er eerder dit jaar over werd gesproken. In Bidens steun aan de ruil gaat hij voorbij aan het verzet van het ministerie van Justitie, dat over het algemeen tegen gevangenenruil is.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigde de details van de ruil niet, maar zei dat Blinken de zaak in de komende dagen zou bespreken met zijn Russische ambtgenoot, Sergej Lavrov. Dit zal hun eerste gesprek zijn sinds de oorlog in Oekraïne begon.
Honderden gevangenen, waaronder ongeveer zestig jihadisten, zijn ontsnapt uit een gevangenis in de buurt van Abuja na een aanval die woensdag werd opgeëist door Islamitische Staat (IS). ’Zwaarbewapende mannen vielen dinsdagavond de gevangenis binnen’ nadat ze de muren met explosieven hadden neergehaald, meldde Voice of America(VOA).
De autoriteiten verklaren dat een gevangenbewaarder werd gedood en dat ongeveer zeshonderd gevangenen door de schutters werden bevrijd alvorens door de nationale veiligheidsdiensten te worden teruggedreven. In de gevangenis zaten commandanten van onder meer Ansaru, een aan Al-Qaida gelieerde jihadistische groepering.
President Muhammadu Buhari bezocht de plek woensdagmiddag. ‘De aanval op de gevangenis van Abuja is het recentste incident in een reeks van wijdverspreide gewelddadige aanvallen, gepleegd door gewapende bendes in Nigeria.’
De gevangenis werd woensdag zwaar bewaakt omdat de autoriteiten zijn begonnen met het zoeken naar vermiste gevangenen. Er zouden tot driehonderd ontsnapte gevangenen zijn teruggevonden.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
