De Oekraïense schrijver Victoria Amelina overleed op zaterdag 1 juli in een ziekenhuis in Dnipro aan de verwondingen die ze opliep toen het restaurant in Kramatorsk, waar ze op 27 juni dineerde, onder vuur werd genomen door Russische raketten, bericht Kyiv Post. Amelina was in Kramatorsk met een delegatie van Colombiaanse schrijvers en journalisten toen Russische troepen twee Iskander-raketten afvuurden op het pizzarestaurant Ria Pizza in het centrum.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Nadat PEN Oekraïne bekendmaakte dat Amelina was overleden in een ziekenhuis in Dnipro, omringd door vrienden en familie, stroomden de eerbetuigingen voor haar activisme en schrijverschap vanuit de wereld van literatuur en politiek binnen. Amelina (37) won in 2021 de Joseph Conrad-prijs voor haar werk en werd genomineerd voor andere belangrijke prijzen, waaronder de Literatuurprijs van de Europese Unie. Na de grootschalige Russische invasie in 2022 zette ze haar schrijverschap grotendeels opzij om zich te richten op het documenteren van oorlogsmisdaden en het werken met kinderen nabij de frontlinie.
Mensenrechtengroeperingen noemen de aanval die Amelina doodde, op een populair restaurant met veel burgers in het oosten van Kramatorsk, een oorlogsmisdaad. Dertien mensen stierven en meer dan zestig raakten gewond.
Minstens drie kinderen zijn gedood door de Russische aanval
Volgens de Oekraïense autoriteiten zijn er op dinsdagavond minstens elf mensen gedood bij een Russische raketaanval op Kramatorsk in de regio Donetsk. Onder de doden zijn twee veertienjarige tweelingzusjes en een zeventienjarig meisje, aldus procureur-generaal Andriy Kostin in een bericht op Telegram. De aanval op dinsdag verwoestte het restaurant Ria Pizza, een etablissement in het centrum van de stad dat populair is bij journalisten, hulpverleners en soldaten, schrijft het onafhankelijke Russische nieuwsplatform Meduza.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Volgens Kostin troffen Russische troepen Kramatorsk met twee Iskander-raketten. In zijn dagelijkse toespraak op woensdagavond veroordeelde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky de aanval als een ‘terreurdaad’. De Oekraïense veiligheidsdienst meldde dat het een agent van de Russische geheime dienst had aangehouden, die de aanval op het café in het centrum van Kramatorsk coördineerde.
Volgens Meduza was de Oekraïense auteur Victoria Amelina in het restaurant op het moment van de aanvallen. Naar verluidt raakte ze ernstig gewond. Het Russische ministerie van Defensie beweerde een ‘tijdelijk inzetpunt’ van de 56e gemechaniseerde infanteriebrigade van de Oekraïense strijdkrachten te hebben getroffen en de woordvoerder van het Kremlin, Dmitri Peskov, verzekerde dat Rusland ‘geen civiele infrastructuur aanvalt’.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week gaan we dieper in op de muiterij van Wagner en leider Prigozjin in Rusland. Hoe kon dit gebeuren en welke invloed hebben de ontwikkelingen op de oorlog?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Waarom keerde Wagner zich tegen Poetin?
‘Op 23 juni begonnen in Rusland een knotsgekke 24 uur. Bedenk even hoe surrealistisch het allemaal was’, opent The Economisteen analyse van de muiterij. ‘Een gewelddadige crimineel en voormalig hotdogverkoper, bijgenaamd de “kok”, leidt een gewapende privémilitie richting Moskou en eist de hoofden van de legerleider en de minister van Defensie. Grenswachten en veiligheidspersoneel verdwijnen en laten hen passeren. Gewone burgers stromen de straat op om het spektakel gade te slaan en een praatje te maken met de militieleden. De staatstelevisie zendt midden in de nacht een speciaal nieuwsbulletin uit. De president van een kernmogendheid doet vanaf het tv-scherm een beroep op zijn veiligheidsdiensten om de opstand te stoppen en belooft een “harde reactie”. De burgemeester van Moskou roept de noodtoestand uit vanwege terreurdreiging. Nog geen vierentwintig uur later stuurt de leider van de Wagner-groep zijn mannen terug en gaat in ballingschap. De aanklacht van hoogverraad wordt ingetrokken; er wordt geen verklaring gegeven’, vat het Britse tijdschrift samen. Dit is inderdaad surrealistisch te noemen. Hoe heeft het zo kunnen gebeuren?
Sinds het begin van de oorlog van Rusland in Oekraïne heeft de Wagner-groep aan de zijde van het Russische leger gevochten, waarbij naar schatting duizenden Wagner-huurlingen zijn ingezet. Hun tactieken zijn wreed en gewelddadig, schrijft The Guardian. De groep, die zichzelf omschrijft als een private military company, bestaat al sinds 2014 en heeft zich gemengd in conflicten in Afrika en het Midden-Oosten. Maar vrijdag doorbrak Prigozjin de gelederen en beschuldigde hij in een video vol scheldwoorden de Russische militaire leiding ervan zijn troepen munitie te onthouden. Hij beweerde dat een kampement van Wagner was gebombardeerd door het Russische leger en beschuldigde het Kremlin ervan tegen het publiek te liegen over de redenen om Oekraïne binnen te vallen.
Die zaterdagochtend stak Prigozjin met zijn Wagner-troepen de grens over en nam hij de Russische stad Rostov aan de Don in. De leider van de huurlingengroep zei dat hij Rostov zou blijven bezetten tot hij kon spreken met de Russische minister van Defensie, Sergej Sjoigoe, en de chef van de Russische Generale Staf, Valeri Gerasimov – ‘zijn rivalen in de Russische militaire leiding’, aldus The Guardian. Toen daar geen gehoor aan werd gegeven, stuurde hij zijn troepen richting Moskou. Uiteindelijk mengde de Belarussische president Aljaksandr Loekasjenka zich in de onderhandelingen en kwam er een akkoord: Prigozjin en Wagner zouden vertrekken naar Belarus, hij en zijn strijders zouden niet beschuldigd worden van verraad. Wagner-strijders die door wilden vechten, konden zich aansluiten bij het Russische leger.
Volgens de Spaanse defensie-expert Jesús A. Núñez Villaverde was het belangrijkste motief voor Prigozjins muiterij het feit dat de Russische defensieminister had afgekondigd dat alle privémilities vanaf 1 juli een contract moeten tekenen met het Russische leger en onder zijn gezag zouden komen te staan. ‘Voor Prigozjin zou dit het verlies betekenen van zijn belangrijkste machtsinstrument, zowel militair als politiek en financieel; iets wat onaanvaardbaar is voor iemand die beweert de beste vertegenwoordiger van het Russische patriottisme te zijn en (tot nu toe) Poetins trouwste bondgenoot was.’
In een audioboodschap op maandag zei Prigozjin dat zijn troepen zich niet zullen scharen onder het Russische leger, dat ze geen contracten zullen ondertekenen en dat Wagner zelfs toestemming zou kunnen krijgen om zijn operaties vanuit Belarus voort te zetten, bericht The Guardian in een ander bericht. Volgens een bericht van Meduzazijn de rekruteringskantoren van Wagner maandag gewoon weer opengegaan. En The Moscow Timesmeldt dat een Wagner-kampement voor achtduizend manschappen in aanbouw is in Belarus.
Welke gevolgen hebben deze ontwikkeling voor Poetin?
‘De Russische president is vernederd’, schrijft The Economist in een tweede analyse. ‘Wagner en Prigozjin, een ex-gevangene die eindigde als Kremlin-fixer, zijn Poetins creaties. In het Russische systeem regeert Poetin door de concurrentie tussen rivaliserende facties met potentieel dodelijke gevolgen in goede banen te leiden. (…) Zijn onvermogen om de muiterij van Wagner te voorkomen, betekent dat hij faalde in zijn belangrijkste taak.’
Maar dat is nog niet alles, schrijft het Britse weekblad. ‘Poetin heeft ook de grenzen van de loyaliteit van zijn volk ontdekt. (…) Sommige burgers leken de mannen van Wagner met voedsel en water te begroeten en juichten Prigozjin toe als een held. Voor het grootste deel hield het reguliere leger zich afzijdig en keek het toe terwijl een bende huurlingen richting Moskou marcheerde.’
Volgens The Economist zit Poetin gevangen in het dilemma tussen hard optreden tegen muiters en zo mogelijk de oorlog in Oekraïne verstoren, en niets doen en zo tonen dat hij kwetsbaar is. Dat hij via Loekasjenka een deal heeft gesloten met Prigozjin is eens te meer een teken van zwakte. ‘In de wereld van Poetin laten machtige leiders mensen niet met zoiets wegkomen en vragen ze niet om hulp van de junior dictator uit het buurland.’
Ook defensie-expert Núñez Villaverde beaamt in El País dat Poetin als verliezer uit de bus is gekomen. ‘Hij heeft politiek gezien verloren, omdat hij niet in staat is het beeld te verbergen van een leider die door zijn eigen demonen wordt overmand en gedwongen wordt om zijn dreigementen met straf [voor Prigozjin] in te trekken. En ook militair gezien, omdat hij geen directe vervanger heeft voor de taken die Wagner de afgelopen jaren op zich heeft genomen.’
Volgens Meduza bestond onder een deel van de Russische elite al ontevredenheid over Poetin. ‘Ze zagen Poetin als de reden dat ze geld, macht en mogelijkheden om zichzelf te verrijken verloren.’ Deze nieuwe knauw voor de reputatie van Poetin zou mogelijk kunnen leiden tot meer onrust. ‘Zodra iedereen inziet dat de keizer naakt is, zal ook zijn hof van hypocrieten worden uitgekleed.’
Informatie van The New York Timesdat de Russische generaal Sergej Soerovikin op de hoogte was van Prigozjins plannen, lijkt erop te wijzen dat er tot in de legertop onenigheid is over Poetin, zo ontdekte de krant via bronnen binnen de Amerikaanse inlichtingendienst. Soerovikin was tot januari de hoogste bevelhebber in Oekraïne. Volgens experts waarmee NYT sprak leek Prigozjin te geloven dat grote delen van het Russische leger zich aan zijn zijde zouden scharen als zijn konvooi oprukte naar Moskou.
Volgens Núñez Villaverde leidt deze situatie tot nog meer chaos: ‘Poetins weigering om degenen die in opstand zijn gekomen tot de grond toe af te slachten, luidt alleen maar nieuwe stormen in voor de toekomst.’
En wat betekenen de gebeurtenissen voor het verloop van de oorlog?
Het nieuws over de muiterij gaf de Oekraïners hoop dat dit weleens het einde zou kunnen inleiden van de Russische invasie in hun land, aldus The Observer. ‘Maar naarmate de uren verstreken en de kans op een burgeroorlog afnam, begon de droom van een einde aan de oorlog er steeds onwaarschijnlijker uit te zien.’
Het is onbekend of Wagner zich helemaal gaat terugtrekken uit Oekraïne nu de leider naar Belarus is verbannen. Maar verschillende media speculeren al wat hiervan de gevolgen zouden kunnen zijn. ‘Kan de totale terugtrekking van de Wagner-groep van het slagveld het verloop van de oorlog in Oekraïne veranderen?’ vraagt ook Le Monde zich af. Ten eerste is belangrijk om te weten wat de huidige rol van Wagner is in de oorlog.
Volgens Le Monde beweert Wagner vijfentwintigduizend manschappen in Oekraïne te hebben, maar analisten geloven dat dit zwaar overdreven is. Zo zou Wagner naar eigen zeggen twintigduizend man hebben verloren in de slag om Bachmoet. Bovendien zijn de meeste mannen van Wagner niet meer aan het front sinds de val van Bachmoet, die op 20 mei door het Russische leger werd aangekondigd, hoewel sommige soldaten achterbleven, aldus de Franse krant. ‘De totale terugtrekking van de Wagner-troepen uit Oekraïne, mocht die bevestigd worden, zou de slagorde dus niet veranderen, althans niet op korte termijn. Bovendien zijn de mannen van Prigozjin volledig afwezig aan het zuidelijke front, waar een deel van het tegenoffensief dat het Oekraïense leger op 4 juni lanceerde, is geconcentreerd.’
Toch neemt de Russische legerleiding volgens analisten een risico als ze Wagners activiteiten in Oekraïne stopt, schrijft Le Monde. ‘De strijdkrachten van de Wagner-groep zijn veel geharder dan die van de reguliere troepen en werden ingezet in de zwaarste gevechten, waar de verliezen het hoogst waren.’ Omdat Wagner uit huurlingen en ex-gevangenen bestaat, konden ze makkelijker worden ingezet in gevaarlijke situaties waarbij veel doden vallen. ‘Politieke verantwoordelijkheid nemen voor een groot aantal doden is ingewikkelder met soldaten van het contingent dan met huurlingen. Je moet verantwoording afleggen aan hun families en nieuwe dienstplichtigen mobiliseren,’ aldus een defensie-expert in de Franse krant. Zonder Wagner is het voor Rusland dus veel moeilijker om een doorbraak te forceren in de oorlog.
Sommige analisten vragen zich ook af of de reguliere strijdkrachten uit elkaar zullen vallen als de mannen van Wagner zich terugtrekken, zelfs als een aantal van hen zich bij het reguliere leger zou kunnen aansluiten, zoals het Kremlin graag zou zien. Ook stonden enkele legeronderdelen tijdens zijn muiterij openlijk aan de kant van Prigozjin. Russische militaire bloggers hebben gesproken over deserties in eenheden aan het front na Prigozjins actie, schrijft Le Monde.
‘Een situatie die volgens de onderzoekers het directe gevolg is van de privatisering door Moskou van een deel van zijn strijdkrachten. Door te vertrouwen op huurlingen heeft Poetin een val voor zichzelf gezet: de muiterij van Prigozjin en de roep om hulp van de Tsjetsjeen [Ramzan] Kadyrov laten zien dat hij niets meer zonder hen kan’, zegt een defensie-expert tegen de Franse krant.
‘De kansen op een Oekraïense doorbraak zijn deze zomer dramatisch gestegen’, concludeert ook Luke Harding, Ruslandcorrespondent van The Observer. ‘Als het moreel in de Russische frontlinie instort en soldaten niet bereid zijn om te vechten, kan er snel terrein worden veroverd.’
Een groot deel van het geld komt van de Europese Unie
Op de Ukraine Recovery Conference hebben tientallen landen en bedrijven bij elkaar ruim 60 miljard euro aan steun toegezegd om het door oorlog verscheurde Oekraïne weer op te bouwen. Dat schrijft The National. Oekraïne heeft gezegd al tijdens de oorlog te zullen beginnen met de wederopbouw van het land.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Om Oekraïne weer volledig te heropbouwen is zeker 400 miljard dollar nodig, zo zei de regering van Oekraïne eerder. Op de conferentie kwam het meeste geld van de Europese Unie, dat tot 2027 een bedrag van 50 miljard euro in het vooruitzicht stelde. Daar komt bij de Europese Unie zegt dat een EU-lidmaatschap voor Oekraïne steeds dichterbij komt.
Om lid te worden moet het land zeven hervormingen doorvoeren. Op het gebied van de rechterlijke macht en de mediawetgeving voldoet het land inmiddels aan Europese standaarden. Twee andere kandidaat-landen, Moldavië en Georgië, zijn dichterbij. Moldavië heeft drie van de negen vereiste hervormingen doorgevoerd, Georgië heeft er drie van de twaalf af.
Een groot gebied is binnen enkele uren onder water gelopen
De oorlog in Oekraïne heeft een nieuwe wending genomen nadat explosies in de nacht van maandag op dinsdag de Nova Kachovka-dam opbliezen, waardoor het stuwmeer achter de dam begon leeg te lopen. Volgens Deutsche Welle zijn tienduizenden inwoners uit nabijgelegen dorpen geëvacueerd en dreigen ook buitenwijken van Cherson onder te lopen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De stuwdam is van groot belang voor honderdduizenden inwoners in de omgeving, voor de drinkwatervoorziening van de door Rusland geannexeerde Krim, voor irrigatie van landbouwgrond en voor de koeling van de grootste kerncentrale in Europa. Het tegenoffensief van Oekraïne, dat deze week begonnen zou zijn, zou flinke vertraging hebben opgelopen door het opblazen van de dam.
Verschillende westerse landen wijzen daarom naar Rusland als verantwoordelijke voor de explosies. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky spreekt van terrorisme door Rusland en wijst erop dat het gebied rondom de dam al in Russische handen was, waardoor het onmogelijk zou zijn geweest voor Oekraïne om de dam te laten ontploffen. Rusland wijst juist naar Oekraïne, en zegt dat het de Krim wil afsnijden van drinkwater.
Ook het ISW zegt dat er sprake is van grootschalige aanvallen
Volgens Rusland zijn Oekraïense troepen eindelijk begonnen aan het langverwachte tegenoffensief. Op staatspersbureau TASS wordt gezegd dat er sprake is van grootschalige aanvallen in de deels door Rusland bezette Oekraïense regio Zaporizja. Oekraïense autoriteiten weigeren te bevestigen dat het tegenoffensief van start is gegaan.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Zo heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky benadrukt dat zijn regering geen aankondiging zal doen over wanneer de gevechten worden ingezet. Berichten over aanvallen door Oekraïense strijdkrachten worden afgedaan als nepnieuws. Toch zeggen ook experts dat er sprake is van een nieuwe golf grootscheepse aanvallen die zouden kunnen duiden op een ingezet tegenoffensief.
Het toonaangevende Amerikaanse Institute for the Study of War zegt dat er op meerdere plekken langs de frontlinie sprake is van een toename in gevechten en van Oekraïense troepenbewegingen, maar benadrukken dat het nog maanden kan duren voordat er duidelijkheid is over de omvang en de richting van het tegenoffensief.
Bijna vijftig landen kwamen bijeen in Moldavië voor overleg
Landen die onderdeel uitmaken van de Europese Politieke Gemeenschap (EPG) zijn donderdag bijeen gekomen voor overleg, schrijft persbureau AFP.Het zwaartepunt van de top, die plaatsvond in Moldavië, was de oorlog in Oekraïne. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky was aanwezig bij de top: hij lobbyde volop voor de levering van F-16’s.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Er waren in totaal bijna vijftig landen, met name EU-lidstaten en buurlanden, aanwezig op de top. Naast gesprekken over leveringen van gevechtsvliegtuigen, werd er gesproken over wanneer de trainingen voor Oekraïense piloten moeten beginnen. Onder meer Nederland is betrokken bij het geven van die trainingen.
Daarnaast werd er op de top gewerkt aan een nieuwe zogeheten Patriot-coalitie, oftewel een samenwerking van landen die zorgen voor de levering van het luchtafweergeschut aan Oekraïne. Zelensky zelf bleef op de top herhalen dat Oekraïne dit jaar nog een NAVO- en EU-lidmaatschap zou moeten krijgen.
Oekraïne heeft dinsdag een grootschalige droneaanval op Moskou uitgevoerd, schrijft het Russische staatspersbureau TASS. Acht drones zouden in de vroege ochtend richting de Russische hoofdstad zijn gevlogen en onschadelijk zijn gemaakt door de Russische luchtafweer. Er zou enkel schade aan gebouwen zijn.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Oekraïne ontkent alle betrokkenheid bij de aanval. Volgens de Russische president Vladimir Poetin is er sprake van een provocatie. Eerder beschuldigde Rusland Oekraïne al van een inval in een Russische grensregio en een aanslag op het Kremlin. Beide keren zei Oekraïne niet betrokken te zijn.
Desondanks zei de Britse minister van Buitenlandse Zaken James Cleverly dinsdag dat Oekraïne het recht heeft om uit zelfverdediging aanvallen op Russisch grondgebied uit te voeren. ‘Legitieme militaire doelen buiten de eigen grens maken deel uit van het recht op zelfverdediging van Oekraïne,’ zei Cleverly tijdens een persconferentie in Estland volgens Sky News.
De verdachten zouden al zijn vrijgelaten in een gevangenenruil
Rusland heeft aangekondigd dat een rechtbank in de zuidelijke stad Rostov aan de Don vijf buitenlandse mannen zal berechten, meldt The Guardian. Het gaat om drie Britten, een Zweed en een Kroaat, die ervan worden beschuldigd aan de zijde van het Oekraïense leger tegen Moskou te hebben gevochten.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Het proces begint op 31 mei en de mannen worden onder andere aangeklaagd voor terrorisme. Volgens het Russische staatspersbureau RIA Novosti zouden ze hebben gevochten in het Azov-regiment en tijdens de slag om de Oekraïense stad Marioepol zijn gevangengenomen. Het Azov-regiment is door Rusland aangemerkt als een terroristische organisatie, schrijft de Britse krant. De mannen worden vermoedelijk bij verstek berecht.
De Britten zijn geïdentificeerd als John Harding, Andrew Hill en Dylan Healy. De Zweedse staatsburger heet Mathias Gustafsson en de Kroaat Vjekoslav Prebeg. Alle vijf mannen zouden al zijn vrijgelaten als onderdeel van een gevangenenruil in 2022.
De regio werd aangevallen door onbekende groeperingen
Rusland claimt weer de controle te hebben over de regio Belgorod, waar maandag gevechten uitbraken tussen nog onbekende strijders en Russische militairen, meldt het Russische staatspersbureau TASS. Ondertussen blijft nog veel onduidelijk over die aanval, waar meerdere gewonden bij vielen en die werd uitgevoerd door groeperingen die vanuit Oekraïne de grens waren overgestoken.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Zowel Oekraïne als Rusland hebben toegegeven dat de gevechten hebben plaatsgevonden, maar de landen geven tegengestelde verklaringen. Zo zegt Oekraïne dat er twee Russische rebellenbewegingen, te weten Het Legioen voor de Vrijheid van Rusland en het Russische Vrijwilligerskorps, bij de aanvallen betrokken waren. Het Legioen voor de Vrijheid van Rusland gaf de betrokkenheid zelf toe. Beide groeperingen bestaan uit Russische vrijwilligers die het naar eigen zeggen opnemen tegen het Kremlin.
Rusland kwam met een andere lezing. Zij spraken van Oekraïense militaire groeperingen die Rusland waren binnengetrokken. Onder meer Dmitri Peskov, woordvoerder van het Kremlin, gaf aan dat er veiligheidstroepen richting Belgorod waren gestuurd om de verzetsstrijders te neutraliseren. Welke van de twee lezingen ook waar is: volgens internationale experts gaat het om de grootste aanval op Russisch grondgebied sinds het begin van de oorlog.
Vorige week meldden het Verenigd Koninkrijk en Nederland dat ze F-16-gevechtsvliegtuigen gaan leveren aan Oekraïne. Ook de Verenigde Staten gaven groen licht. Maar verandert dat ook daadwerkelijk de uitkomst van de oorlog?
Vorige week kondigden het Verenigd Koninkrijk en Nederland aan dat zij een ‘F-16-coalitie’ zouden opzetten om Oekraïne te voorzien van de gevechtsvliegtuigen die het nodig heeft, schrijft The Guardian. De Verenigde Staten zeiden aanvankelijk dat zij niet bereid waren om de levering van vliegtuigen van Amerikaanse makelij toe te staan. Maar vrijdag gaf het Witte Huis toch groen licht en zei het bereid te zijn om Oekraïense piloten op te leiden.
Deze ommezwaai is ‘een stap die de Oekraïense militaire capaciteit aanzienlijk zal verbeteren zonder het risico op een onaanvaardbare escalatie met Rusland’, aldus David French in The New York Times. Volgens Christoph von Marschall van Der Tagesspiegel maken de gevechtsvliegtuigen weinig verschil voor de militaire situatie. Rusland zet zelf nauwelijks nauwelijks bemande gevechtsvliegtuigen in.
Nee: ‘Het duurt heel lang voordat Oekraïense piloten getraind zijn’
‘Er zijn te veel argumenten tegen het leveren van westerse gevechtsvliegtuigen’, schrijft correspondent diplomatie Christoph von Marschall in Der Tagesspiegel. ‘Ten eerste duurt het heel lang voordat Oekraïense piloten getraind zijn. Minstens een jaar.’ Volgens een hoge ambtenaar van de Amerikaanse regering zal de training enkele maanden in beslag nemen en in de komende weken van start gaan, bericht The Guardian.
‘Ten tweede blijft de vraag welk verschil straaljagers zouden maken voor de militaire situatie onbeantwoord. Ook de bemande Russische luchtmacht blijft grotendeels aan de grond – uit angst voor de Oekraïense luchtverdediging. Het risico te worden neergeschoten staat in geen redelijke verhouding tot de kosten van een straaljager en de opleiding van de piloten’, stelt Von Marschall.
‘Het meeste van wat straaljagers kunnen, kan ook worden bereikt met onbemande wapens’
‘Ten derde kan het meeste van wat straaljagers kunnen, ook worden bereikt met onbemande wapens: drones, raketten, langeafstandsgeschut. Deze wapens kosten veel minder’, aldus Von Marschall. ‘Geconfronteerd met de keuze waar de beperkte middelen met het grootste voordeel moeten worden ingezet, antwoordt vrijwel geen enkele militair deskundige dat Oekraïne, van alle landen, nu het meest dringend gevechtsvliegtuigen nodig heeft.’
Von Marschall vreest ten slotte dat ‘het besluit om straaljagers te leveren Vladimir Poetin voorwendselen geeft om het Westen van escalatie te beschuldigen. En op zijn beurt een militaire escalatie te rechtvaardigen.’ In reactie op de aankondiging van de ‘straaljagercoalitie’, zei de Russische onderminister van Buitenlandse Zaken Aleksandr Groesjko dat westerse landen ‘kolossale risico’s lopen, schrijft Al Jazeera.
Ja: ‘F-16’s zijn precies wat Oekraïne nodig heeft’
Columnist David French van The New York Times is minder bezorgd dat de levering van moderne gevechtsvliegtuigen aan Oekraïne zal leiden tot verdere escalatie. ‘De F-16 vormt – vooral in de bescheiden aantallen die ter discussie staan – geen wezenlijke bedreiging voor Rusland zelf. Hij vormt alleen een wezenlijke bedreiging voor de Russische invasie.’
Alexandre Vautravers, hoofdredacteur van Swiss Military Review, zei tegen Al Jazeera dat het ondanks de waarschuwing van Rusland onwaarschijnlijk is dat Moskou de situatie zal laten escaleren. ‘Telkens wanneer Oekraïne een nieuw wapensysteem heeft ontvangen, hebben we veel retoriek gehoord – maar heel weinig actie van Russische zijde.’
Volgens French kunnen moderne F-16’s de doorslag voor Oekraïne geven in de oorlog: ‘Het is een wapen dat Oekraïne defensief kan inzetten en dat relatief dicht achter de frontlinie kan toeslaan. Dat is precies wat Oekraïne nodig heeft.‘
‘F-16’s kunnen Russische troepen direct aan het front aanvallen’
Ondanks westerse luchtafweer blijft Oekraïne kwetsbaar voor Russische luchtaanvallen, aldus French, die een veteraan is van de Irakoorlog. Gevechtsvliegtuigen kunnen daar verandering in brengen: ‘Niet alleen kunnen F-16’s over de hele lengte en breedte van Oekraïne vliegen om een betere luchtverdediging te bieden; ze hebben ook een veel grotere capaciteit om Russische troepen direct aan het front en kilometers daarbuiten aan te vallen.’
French vervolgt: ‘Deze capaciteit blijkt zelfs nog belangrijker te zijn omdat meerdere Oekraïense functionarissen mij erop hebben gewezen dat het Russische stoorzendersysteem de raketten die door het beroemde Amerikaanse HIMARS-systeem worden afgevuurd veel minder effectief heeft gemaakt. (…) Meer geavanceerde gevechtsvliegtuigen kunnen ook Russische vliegtuigen aanvallen die een succesvolle tactiek toepassen, glide bombing genaamd, waarbij zij Oekraïne bombarderen vanaf posities buiten het bereik van de meeste Oekraïense luchtdoelraketten.’
Met moderne gevechtsvliegtuigen is Oekraïne niet alleen in staat een nederlaag uit te stellen, aldus French, maar heeft het ook een kans om als overwinnaar uit de bus te komen. Met de levering van F-16’s krijgt Oekraïne een mogelijkheid om ‘Rusland uit bezet Oekraïne te verdrijven en – dit is van cruciaal belang – om hernieuwde Russische agressie na deze oorlog af te schrikken.’
Zelensky deed de afgelopen tijd meerdere Europese landen aan
Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en meerdere andere westerse landen werken samen om op den duur mogelijk F-16’s of andere gevechtsvliegtuigen te gaan leveren aan Oekraïne. Dat schrijft The Guardian.De samenwerking volgt op een charmeoffensief van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die onlangs Nederland, Frankrijk, Duitsland en het VK aandeed.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De Britse premier Rishi Sunak sprak onder meer met de Nederlandse premier Mark Rutte over een internationale coalitie die er niet alleen voor moet zorgen dat Oekraïne F-16’s krijgt, maar die zich ook moet gaan buigen over de logistiek en de opleiding van piloten. Oekraïne zou tot vijftig van de geavanceerde gevechtsvliegtuigen willen hebben om beter het hoofd te kunnen bieden aan Russische luchtaanvallen.
Het VK heeft onlangs al een grote stap gezet richting nieuwe wapenleveringen door langeafstandsraketten te leveren aan Oekraïne, als eerste westerse bondgenoot. Zo leveren de VS momenteel alleen HIMARS-raketten, die maximaal tachtig kilometer ver kunnen komen, om te voorkomen dat Oekraïne de raketten inzet om Russisch grondgebied te raken. Het VK kan overigens zelf geen F-16’s leveren, omdat de Britse luchtmacht andere gevechtsvliegtuigen gebruikt.
Bloggers melden dat Oekraïne vooruitgang boekt in de stad
Pro-Russische militaire bloggers melden deze week dat het Oekraïense leger aanzienlijke vooruitgang heeft geboekt in de strijd om de stad Bachmoet, bericht de BBC. De baas van huurlingenleger Wagner Jevgeni Prigozjin meldt ook dat Russische militairen hun posities in de stad hebben verlaten. Het Russische ministerie van Defensie ontkent alle geruchten.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Door de berichten over terreinwinst vragen experts zich af of het langverwachte tegenoffensief van Oekraïne is begonnen, maar dat ontkent de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. ‘We moeten wachten. We hebben nog wat meer tijd nodig,’ zei hij in een interview. Volgens Russische bloggers zijn Oekraïense strijdkrachten echter al begonnen met een offensief, onder meer bij de stad Charkiv.
Al enkele maanden wordt er vanuit het Westen uitgekeken naar het tegenoffensief van Oekraïne. Het land zou onder meer de Krim en de oblasten Donetsk en Loehansk willen heroveren op de Russen. Oekraïne zegt nog niet genoeg wapens te hebben voor een overtuigende tegenaanval en vraagt bondgenoten al langere tijd om straaljagers
Arman Soldin deed verslag van het front bij Bachmoet
De Franse fotojournalist Arman Soldin kwam dinsdagmiddag om het leven bij een Russische raketaanval in het oosten van Oekraïne, nabij de belegerde stad Bachmoet, bericht Le Monde. Soldin, coördinator video voor Agence France-Press, maakte deel uit van een team van vijf verslaggevers dat Oekraïense soldaten volgde bij het meest actieve front van de oorlog, in de buurt van Tsjasiv Jar, een Oekraïens dorp dat dagelijks het doelwit is van Russische troepen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Hij was een zeer moedige journalist (…) die uiterst zeldzame video’s produceerde, zowel binnen als nabij Bachmoet gefilmd’, zei zijn collega van The Kyiv Independent Asami Terajima dinsdag. Soldin werd geboren in Sarajevo. Als baby werd hij in 1992 geëvacueerd naar Frankrijk bij het begin van het beleg van de stad. Hij is ten minste de elfde journalist die in Oekraïne is gedood sinds het begin van de Russische invasie op 24 februari 2022, volgens cijfers van Reporters Without Borders.
De helft van de doden zouden huurlingen van Wagner zijn
De zware gevechten in en rond de Oekraïense stad Bachmoet hebben aan zeker twintigduizend Russische militairen het leven gekost. Dat meldt het Witte Huis, schrijft persbureau Reuters. Nog eens tachtigduizend Russische militairen zouden gewond zijn geraakt bij de gevechten. Een helft van de doden zouden onderdeel hebben uitgemaakt van de Russische Wagner-groep.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Om de stad Bachmoet wordt al enkele maanden hard gevochten en beide strijdende partijen lijden zware verliezen. Oekraïne weigert zich terug te trekken en probeert tijd te winnen voor het lente-offensief, dat op het punt van beginnen staat. Rusland hoopt met een inname van Bachmoet een symbolische overwinning te boeken.
Intussen gaan Russische aanvallen op andere doelen in Oekraïne onverminderd door. Zo werden op maandag diverse aanvallen uitgevoerd op de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Meerdere raketten werden afgevuurd, grotendeels op militaire doelwitten. Het is voor het eerst in maanden dat Kyiv weer doelwit is van een grootscheepse aanval, wat kan duiden op een verandering in de strategie van Rusland.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
