Onder andere ‘het favoriete pr-bureau van Poetin’ wordt getroffen
De Britse regering heeft een reeks van tweeënnegentig sancties aangekondigd tegen Russische belangen in reactie op, wat zij noemt, ‘schijnreferenda’ over de annexatie van vier regio’s in Oost- en Zuid-Oekraïne. De maatregelen zijn gericht tegen hooggeplaatste politici, oligarchen en Russische bedrijven.
Onder de getroffen bedrijven bevinden zich onder andere IMA consulting, dat de Britse minister van Buitenlandse Zaken James Cleverly, geciteerd door de Amerikaanse website The Hill, omschrijft als ‘het favoriete pr-bureau van Poetin’; het bedrijf voor veiligheidsdocumenten Goznak, dat een ‘monopolie heeft op de productie van staatsdocumenten, waaronder versnelde paspoorten in de tijdelijk gecontroleerde gebieden’.
Ook pro-Russische regeringsfunctionarissen in de bezette gebieden van Cherson, Zaporizja, Loehansk en Donetsk en Russische oligarchen die eerder gespaard bleven, worden getroffen. Woordvoerder Karine Jean Pierre van het Witte Huis zei later dat de VS ook nieuwe sancties aan het voorbereiden zijn in verband met de referenda, die op 27 september aflopen.
Van overstromingen als verdediging tot het instellen van bufferzones: het inzetten van de natuur in gewapende conflicten is zo oud als oorlog zelf. Een extra voordeel: de natuur raakt erdoor hersteld. Zo ook rondom de Oekraïense rivier de Irpin.
Keuze uit het archief
Begin deze week werd de Nova Kachovka-dam in de regio Cherson opgeblazen, met grote overstromingen tot gevolg. Dat was niet de eerste keer dat in de oorlog in Oekraïne water werd ingezet om de tegenstander dwars te zitten. Al in de eerste dagen van de oorlog zetten de Oekraïners het gebied rond de rivier de Irpin bij Kyiv onder water om de opmars van de Russen tegen te houden. Gelukkig had dat toen minder desastreuze gevolgen dan nu in Cherson. Integendeel, de natuur bloeide ervan op.
In de eerste dagen van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne naderde de invasiemacht de rivier de Irpin en stond bijna voor de poorten van de Oekraïense hoofdstad. Maar toen het water van de rivier plotseling begon te stijgen, werden de Russen gedwongen om te draaien, waarbij ze een spoor van tanks en ander militair materieel moesten achterlaten. Kyiv kon weer ademhalen en het wetlands-ecosysteem raakte voor het eerst in meer dan zeventig jaar overstroomd.
Al had de gebeurtenis veel weg van een wonder, het was niet de hand van God die Oekraïne te hulp schoot. Jasper Humphreys, programmadirecteur van de Marjan Study Group, onderdeel van het departement oorlogsstudies aan het King’s College in Londen, dat onderzoek doet naar conflicten en milieu, noemt wat er bij de Irpin gebeurde warWilding, ofwel het manipuleren van de natuur tijdens conflictsituaties.
‘Ik werd ’s nachts wakker, een paar dagen nadat ik het verhaal over de “heldenrivier” in The Guardian had gelezen, over hoe het Oekraïense leger de opdrogende Irpin en de voormalige moerasgebieden weer onder water zette om de Oekraïense hoofdstad te redden,’ vertelt de academicus. Zo kwam hij op het woord. ‘Ik ging rechtop in bed zitten en fluisterde tegen mezelf: “Dit is warWilding.”’
Verwildering
Humphreys bedacht de term voor ‘het creëren en soms zelfs het vernietigen van een habitat als resultaat van tactische manipulatie van de natuur’. Of, om het simpeler te zeggen; ‘het toepassen van de natuur bij oorlogsvoering’. De tweede W wordt met een hoofdletter geschreven om het belang van wilding te benadrukken, legt hij uit.
‘Het tactische vernuft van het Oekraïense leger was dat ze de natuur inzetten om de invasie te stoppen, en het resultaat was positief omdat de Russische opmars door de “verwildering” van land en water tot halt werd geroepen. In die zin is deze gebeurtenis een klassiek voorbeeld van warWilding.’
Hoewel warWilding een neologisme is, is het strategische en tactische gebruik van de natuur al zo oud als oorlog zelf, zegt Humphreys, die eraan toevoegt dat de resultaten niet altijd positief uitpakken. ‘Helaas heeft warWilding ook een schaduwzijde. Saddam Hoesseins tactische manipulatie van de natuur resulteerde bijvoorbeeld in de drooglegging van de moerassen in Centraal-Irak en in de [etnische] zuivering van de Ma’dan, ofwel de moerasarabieren [de oorspronkelijke Arabische bewoners van de moerassen van Mesopotamië (het zuiden van het hedendaagse Irak en aangrenzende Iran)].’
‘De overstroming van de Irpin kan resulteren in een unieke hotspot van biodiversiteit’
Hij voegt eraan toe: ‘WarWilding is van nature onvoorspelbaar, maar als de strategische motieven creatief zijn en niet destructief, dan biedt deze tactiek uitgelezen mogelijkheden om grote stukken wildernis te redden en bufferzones in conflictgebieden te creëren. Op langere termijn kunnen deze zelfs voor vrede zorgen.’
De aanpak van het Oekraïense leger bij de overstroming van de Irpin is volgens Humphreys een goed voorbeeld van een geslaagde vorm van warWilding. ‘De overstroming van de Irpin redde niet alleen de Oekraïense staat, maar kan in het naoorlogse Oekraïne bovendien resulteren in een unieke hotspot van biodiversiteit door de heropleving van de eens zo machtige rivier en de tienduizenden hectaren aan moerasland.’
Park van de vrede
Humphreys noemt ook het Gorongosa Park in Mozambique als voorbeeld van een succesvol staaltje warWilding. ‘Negentig procent van de fauna was verwoest als gevolg van de burgeroorlog, maar dankzij gecoördineerde inspanningen en investeringen zijn de populaties olifanten en leeuwen weer hersteld. De waardering voor deze aanpak bleek uit de benoeming van het gebied tot “park van de vrede”.’
‘Op dezelfde manier zou een hersteld ecosysteem rondom de Irpin een monument kunnen worden voor een van de meest legendarische warWildings in de geschiedenis: een hotspot voor biodiversiteit, met safari’s voor toeristen, en bovendien een wildernisbarrière die Kyiv honderden jaren kan beschermen tegen indringers,’ aldus Humphreys.
De Amerikaanse bioloog en natuurbeschermer Thor Hanson, expert op het gebied van de invloed van oorlogen op het milieu, noemt de nieuwe term ‘aanstekelijk’. ‘Hij kan goed van pas komen om bepaalde milieugevolgen van oorlogsvoering mee aan te duiden,’ aldus Hanson, coauteur van het artikel Warfare Ecology uit 2008.
‘Vaker gebeurt deze verwildering onbedoeld, als gevolg van ingrijpende veranderingen in menselijk gedrag’
‘Aanzienlijke “verwilderings”-trends doen zich ook wel voor tijdens de voorbereiding op een oorlog, met name op de grote stukken land die zijn gereserveerd voor het trainen van troepen en het testen van bewapening. De gevolgen zijn dan niet noodzakelijkerwijs opzettelijk; in grote delen van zo’n gebied zijn simpelweg de meeste menselijke activiteiten opgeschort,’ zegt Hanson.
‘Ik weet nog niet goed of de term warWilding ook van toepassing is in dergelijke situaties, die zich ver buiten de context van de oorlogen zelf voordoen. Ik vind het een relevante term voor het opnieuw verwilderen van habitat als gevolg van oorlog. Dat kan om tactische redenen zijn, zoals het opzettelijk onder water zetten van de Irpin, maar vaker gebeurt deze verwildering onbedoeld, als gevolg van ingrijpende veranderingen in menselijk gedrag en landgebruik. Je kan denken aan regeneratie van verlaten landbouwgrond, of aan onderbreking van de exploitatie van een gebied, zoals commerciële visserij, bosbouw of jacht.’
Ecologische vredesopbouw
Verwijzend naar de Irpin, stelt Hanson voor om ten minste enkele van de overstroomde gebieden van het voormalige moerasland te behouden om daarmee ‘ecologische vredesopbouw’ in het naoorlogse Oekraïne te bevorderen. ‘Betwiste grensgebieden worden vaak bufferzones die conflicten kunnen helpen temperen, doordat ze het contact tussen beide partijen belemmeren,’ zegt hij.
‘Vermindering van menselijke activiteit in dergelijke gebieden kan leiden tot herstel van de habitat en de bijbehorende flora en fauna. Het klassieke moderne voorbeeld hiervan is de gedemilitariseerde zone tussen Noord- en Zuid-Korea, maar er zijn vele andere voorbeelden te vinden in de geschiedenis. Als we milieuoverwegingen een rol laten spelen bij de vredesinspanningen, kan dat beide partijen in het conflict aanzienlijke voordelen opleveren – denk aan betere waterkwaliteit, leefgebied voor wilde dieren of beheersing van overstromingen. Bovendien nemen de spanningen mogelijk af doordat het conflict over de betwiste grond wordt weggenomen.’
‘Ik ken niet alle details van de situatie rond de Irpin, maar het is denkbaar dat een dergelijke situatie kan worden bereikt als ten minste een deel van dat overstroomde land in permanent moerasgebied wordt veranderd. Strategisch gezien kunnen permanente, onbegaanbare moerasgebieden ook potentiële toegangswegen blokkeren voor aanvallen in de toekomst. Dit is een goed voorbeeld van de overlap tussen militaire overwegingen en die van milieuplanning.’
‘Er is een sterk historisch patroon van geïntensiveerde conflicten in perioden van klimaatstress’
Hoewel de twee academici het nog niet helemaal eens zijn over de exacte definitie van warWilding, beamen beiden dat het fenomeen door de huidige klimaatsituatie, de voortdurende plundering van natuurlijke hulpbronnen en de snelle vernietiging van vitale ecosystemen steeds vaker zal voorkomen.
‘Er is een sterk historisch patroon van geïntensiveerde conflicten in perioden van klimaatstress, dus we verwachten wel degelijk dat spanningen toenemen naarmate de klimaatcrisis zich verder ontvouwt. Dat zal een context creëren voor oorlogszuchtige handelingen, zowel tactisch als onbedoeld,’ zegt Hanson.
‘Ik zie een toekomst waarin de Irpin weer krioelt van de wilde dieren’
‘Beleidsmakers, wetenschappers en natuurbeschermers moeten zich bewust zijn van de mogelijkheden die “verwildering” biedt om vrede en veiligheid te bevorderen, zoals het creëren van grensoverschrijdende vredesparken en bufferzones, maar ook sociale en politieke stabiliteit op de lange termijn, die worden geassocieerd met een gezond milieu.’
Humphreys, die de Oekraïense Groep voor Natuurbehoud heeft gevraagd een studie uit te voeren naar de ecologische staat van het gebied, stelt voor dat de Irpin, net als Gorongosa, een vredespark wordt.
‘Soms is “verwildering” alleen niet genoeg, maar warWilding kan er de perfecte voorwaarden voor scheppen en die kans moeten we grijpen, zowel tijdens de oorlog als in post-conflictfases,’ zegt hij. ‘Ik zie een toekomst waarin de Irpin weer krioelt van de wilde dieren, met waterbuffels die zich wentelen in onneembare moerasgebieden, lynxen die diep in het dichte kreupelhout sluipen en daarboven rondzwevende zeearenden.’
VN moet oorlogstribunaal oprichten, aldus Zelensky
In een vooraf opgenomen toespraak tot de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York zei Volodymyr Zelensky woensdag dat Rusland een ‘passende straf moet krijgen’ voor de invasie van Oekraïne, meldt BBC. De Oekraïense president sprak nadat de Russische president Vladimir Poetin eerder op woensdag de mobilisatie van 300.000 reservisten aankondigde, ‘een besluit dat tot zeldzame protesten in de straten van Rusland leidde’, aldus de Britse zender.
Zelensky riep op tot de oprichting van een speciaal oorlogstribunaal, beschreef de vermeende oorlogsmisdaden van Rusland en schetste een ’formule’ voor vrede – meer militaire steun voor Kyiv en de bereidheid Moskou op het wereldtoneel te straffen. ‘Zijn toespraak kreeg een staande ovatie van veel deelnemers aan de sessie’, aldus het artikel.
Vladimir Poetin heeft woensdagochtend tijdens een televisietoespraak een ‘gedeeltelijke’ militaire mobilisatie in Rusland afgekondigd, bericht The Moscow Times. ‘De mobilisatiemaatregelen beginnen vandaag, 21 september,’ zei de Russische president. ‘Alleen reservisten zullen worden opgeroepen voor militaire dienst, in de eerste plaats zij die in de gelederen van de strijdkrachten hebben gediend,’ verklaarde Poetin in de vooraf opgenomen videotoespraak.
‘We doden, doden en doden, en de tijd is gekomen: we zijn in oorlog met het collectieve Westen’
Poetin rechtvaardigde het besluit door de felle gevechten te beschrijven om de Donbas-regio in Oost-Oekraïne en door te beweren dat het Westen Oekraïne onder druk zet om Russisch grondgebied aan te vallen. ‘In Washington, Londen en Brussel zetten ze Kyiv rechtstreeks onder druk om de militaire actie naar ons grondgebied te verplaatsen (…) ze praten over hoe alle beschikbare middelen moeten worden gebruikt om Rusland op het slagveld te vernietigen met het daaruit voortvloeiende verlies van politieke, economische, culturele en alle soorten soevereiniteit en de totale plundering van ons land,’ verklaarde de Russische president.
In een televisietoespraak enkele minuten nadat Poetin was uitgesproken, zei Russisch minister van Defensie Sergej Sjojgoe dat 300.000 Russische reservisten zullen worden opgeroepen voor militaire dienst als onderdeel van de ’gedeeltelijke’ mobilisatie. Sjojgoe zei later: ‘We doden, doden en doden, en de tijd is gekomen: we zijn in oorlog met het collectieve Westen.’
De kans op een ongeval bij de door de Russen bezetten kerncentrale Zaporizja is nog nooit zo groot geweest. Een atmosferisch wetenschapper beschrijft in Nature hoe onderzoekers een giftige wolk zouden opsporen in het geval van een kernramp.
Medewerkers van de waakhond voor atoomenergie van de Verenigde Naties zijn deze week [begin september] begonnen met inspecties van de kerncentrale van Zaporizja in Zuid-Oekraïne. Door beschietingen en gevechten is het risico op een kernongeluk daar toegenomen. Russische troepen houden de kerncentrale – de grootste van Europa – sinds maart bezet als onderdeel van hun aanhoudende oorlog in Oekraïne. De internationale gemeenschap heeft er met klem voor gewaarschuwd dat beschadiging van enkele van de zes reactoren in Zaporizja kan leiden tot catastrofale meltdowns, zoals die in 2011 plaatsvonden in de kerncentrale van Fukushima Daiichi in Japan.
Een netwerk van stations over de hele wereld – in de eerste instantie opgezet om het verdrag te bewaken dat proeven met kernkoppen wereldwijd verbiedt – hielp na dat ongeluk om de route te volgen en te voorspellen die de radioactieve wolk die door de beschadigde reactoren werd uitgestoten aflegde. Het netwerk is opgezet en wordt onderhouden door de Preparatory Commission for the Comprehensive Nuclear Test Ban Treaty Organization [Voorbereidende Commissie van de Verdragsorganisatie voor een alomvattend Verbod op Kernproeven] (CTBTO).
Als er zich in de centrale van Zaporizja een ongeluk zou voordoen, dan zou Jolanta Kusmierczyk-Michulec een van de eersten kunnen zijn die dat te weten komt. Kusmierczyk-Michulec is atmosferisch wetenschapper bij het Internationaal Datacentrum van de CTBTO in Wenen, dat de middelen heeft om computersimulaties te maken van de bewegingen van een radioactieve wolk, zowel vooruit als achteruit in de tijd.
Nature sprak met Kusmierczyk-Michulec over hoe door haar werk een eventueel ongeval in Zaporizja kan worden voorkomen.
Wat doet het nucleaire-monitoringsnetwerk van de CTBTO?
Het Internationaal Toezichtsysteem is een netwerk van stations die door de CTBTO worden gebouwd en onderhouden om ervoor te zorgen dat geen enkele kernexplosie onopgemerkt blijft. Daartoe gebruiken we meetstations die berusten op drie technologieën die gebruikmaken van golfvormen – seismisch, hydro-akoestisch en infrasoon – en we gebruiken ook radionuclide [detectie]technologie. Dat is de enige technologie die kan bevestigen of een explosie die door andere technologie is gedetecteerd en gelokaliseerd, ook daadwerkelijk wijst op een kernproef.
En wat is het belang van uw werk?
Wanneer een radionuclidenstation verhoogde waarden van radionucliden detecteert, doen wij een achterwaartse simulatie [van hoe de lucht beweegt] om informatie te krijgen over de mogelijke bron van dit signaal. In uitzonderlijke gevallen doen we ook voorwaartse simulaties.
We maken gebruik van een open source atmosferisch-transportmodel en van gegevens van het meteorologisch centrum ECMWF, het European Centre for Medium-Range Weather Forecasts, en van NCEP, de Amerikaanse National Centers for Environmental Prediction. Onderzoekers gebruiken dit soort modellen ook voor diverse andere doeleinden, bijvoorbeeld voor het monitoren van vulkanische emissies.
Hoe kon de CTBTO helpen om de wolk van het Fukushima Daiichi-ongeval op te sporen?
Bij de kerncentrale van Fukushima Daiichi kwam radioactiviteit vrij in de atmosfeer, die vervolgens gedurende ongeveer drie maanden door het Internationaal Toezichtsysteem op het noordelijk halfrond werd waargenomen. Er werden radioactieve edelgassen waargenomen, zoals xenon, evenals radioactieve deeltjes.
Een hypothetische wolk zou zich op 29 augustus naar het zuidoosten hebben verplaatst
Tijdens de gebeurtenissen in Fukushima hebben we modellen gemaakt van atmosferische bewegingen om te laten zien waar de luchtmassa’s heen gingen. Ik ben in 2012 bij de CTBTO gekomen, net na het ongeluk, maar ik heb nog steeds veel simulaties in verband met dat ongeluk gedaan. Het was een van de gevallen die we konden gebruiken voor wetenschappelijke doeleinden en voor onderzoek.
Hoe komen we te weten of er radioactiviteit wordt aangetroffen die afkomstig is uit de centrale van Zaporizja? Heeft u netwerkstations in de buurt?
Het feit dat een station zich dicht bij de bron bevindt, betekent niet dat dit station ook iets zal waarnemen, omdat de routes van luchtmassa’s vrij complex zijn.
De CTBTO werkt samen met de Internationale Organisatie voor Atoomenergie in het kader van IACRNE, het Inter-Agency Committee on Radiological and Nuclear Emergencies [Comité van Samenwerkende Agentschappen voor Radiologische en Nucleaire Noodsituaties, dat werd opgericht na het kernongeval in Tsjernobyl in Oekraïne in 1986. Het coördineert de internationale paraatheid en reacties op een radiologische ramp].
Na een paar dagen kan een wolk een heel eind komen, afhankelijk van de weersomstandigheden, windrichtingen en windsnelheden
De kritische responstaak van de CTBTO is om realtime gegevens te verstrekken in geval van nucleaire of radiologische noodsituaties. Het is zeer waarschijnlijk dat de internationale gemeenschap daarna via de IACRNE over het ongeval wordt geïnformeerd.
Zijn er heersende weerpatronen rond Zuid-Oekraïne die aangeven hoe de wolk zich waarschijnlijk zal verplaatsen?
Het antwoord is niet zo eenduidig. Luchtmassa’s kunnen een lange weg afleggen, gedurende lange tijd. Na een paar dagen kunnen ze een heel eind komen, afhankelijk van de weersomstandigheden, windrichtingen en windsnelheden. Gebruikelijke weerpatronen zijn niet voldoende als indicator, vooral niet in regio’s waar de windrichting nogal variabel is.
Om een betrouwbaar antwoord te kunnen geven, zouden we een simulatie vooruit in de tijd moeten maken door gebruik te maken van atmosferische transportmodellen en feitelijke weergegevens. Maar het is waarschijnlijk dat als ik de simulatie twee dagen later zou herhalen, de luchtmassa’s zich op een andere manier zouden verplaatsen.
Hebt u praktijksimulaties uitgevoerd van de manier waarop een wolk uit de centrale in Zaporizja zich zou kunnen verplaatsen?
Het IDC [Internationaal Datacentrum] oefent niet specifiek voor een dergelijke gebeurtenis, maar voordat we elkaar spraken heb ik als test enkele simulaties uitgevoerd, dus ik weet dat de windrichting zeer variabel is. Een hypothetische wolk zou zich op 29 augustus naar het zuidoosten hebben verplaatst, en na een paar dagen naar het oosten zijn gedraaid. Maar dat resultaat was gebaseerd op de voorspelde gegevens. Als er daadwerkelijk een ramp plaatsvindt, wil je een hogere betrouwbaarheid behalen. Daarom moet de simulatie in dat geval worden herhaald met de geanalyseerde gegevens zodra die beschikbaar zijn.
Volgens de Armeense Veiligheidsraad zijn in het conflict met Azerbeidzjan 207 Armenen omgekomen, waaronder 3 burgers, en zijn er bijna 300 gewonden gevallen. Aan Azerbeidzjaanse zijde is het dodental volgens Bakoe sinds het begin van de grensschermutselingen, die afgelopen dinsdag uitbraken, opgelopen tot 79 doden.
Dit is een ongekende escalatie sinds 2020, die een fragiel vredesproces tussen Armenië en Azerbeidzjan dreigt te torpederen. Fotografe Karen Minasian, die de afgelopen dagen getuige was van de botsingen, vertelde aan Radio Free Europe dat ‘veel Armeniërs voorspellen dat de vijandelijkheden waarschijnlijk zullen doorgaan’. ’Nu zoekt men elke hulp van buitenaf, inclusief wapens’, voegt Radio Free Europe daaraan toe.
Nancy Pelosi, de voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, heeft zondag tijdens een bezoek aan Jerevan de ‘illegale’ aanvallen van Azerbeidzjan veroordeeld. Haar bezoek aan de Armeense hoofdstad betekende een nieuw teken van toenadering tussen Washington en Jerevan, terwijl Moskou, de traditionele bemiddelaar in de regio, zijn handen ondertussen vol heeft aan Oekraïne.
Rusland heeft sinds 2014 heimelijk minstens 300 miljoen dollar gegeven aan politieke partijen, ambtenaren en politici in meer dan twee dozijn landen, en is van plan nog honderden miljoenen over te maken, met als doel politieke invloed uit te oefenen en verkiezingen te beïnvloeden, aldus een samenvatting van het State Department van een recent onderzoek van de Amerikaanse inlichtingendienst. Rusland heeft waarschijnlijk nog meer gegeven dat onopgemerkt is gebleven, aldus het document, bericht The New York Times.
‘Het Kremlin en zijn afgevaardigden hebben deze middelen overgemaakt in een poging het buitenlandse politieke klimaat in het voordeel van Moskou te beïnvloeden’, aldus het document. Volgens de Amerikaanse inlichtingendienst probeerde een Russische zakenman vorig jaar pro-Russische denktanks in Europa te gebruiken om extreemrechtse nationalistische partijen te steunen.
Het document waarschuwde dat Rusland de komende maanden zijn ‘instrumentarium voor heimelijke beïnvloeding’, waaronder geheime politieke financiering, in grote delen van de wereld zou kunnen gebruiken om te proberen de door de VS geleide sancties tegen Rusland te ondermijnen en om ’zijn invloed in deze regio’s te handhaven tijdens de aanhoudende oorlog in Oekraïne’, aldus The New York Times.
De wereldwijde agrovoedingsindustrie is verspillend en schadelijk, maar er zijn manieren om die aan te pakken, aldus landbouwprofessor Sayed Azam-Ali. ‘We moeten lokaal, voedzaam en divers voedsel herontdekken.’
Verstoringen in de toeleveringsketen, een pandemie, extreem weer en oorlog in Oekraïne hebben barsten in het wereldwijde voedselsysteem aan het licht gebracht die we niet mogen veronachtzamen. Eigenlijk is een volledige transformatie van de agrovoedingsindustrie bittere noodzaak. Dit houdt in dat we de gewassen die we verbouwen, de manier waarop we die verbouwen en de wijze waarop we ze vervoeren moeten diversifiëren.
Klimaatverandering is funest voor onze voedselvoorziening. Meer dan 40 procent van de tarwe op de Great Plains (het uitgestrekte gebied van prairies, steppen en grasland in het midden van de Verenigde Staten) is aan het uitdrogen. Vanwege overstromingen is in China de tarweoogst dit jaar een van de slechtste ooit. In mei steeg het kwik in India naar een recordhoogte van 49 graden Celsius. En op dit moment zucht een groot deel van Europa onder een dodelijke hittegolf.
In elke fase, van ploeg tot bord, spelen fossiele brandstoffen een rol
Daarnaast verstoort de oorlog in Oekraïne de kwetsbare mondiale voedselvoorziening. Rusland en Oekraïne leveren samen 28 procent van de wereldwijd verhandelde tarwe, 29 procent van de gerst, 15 procent van de maïs, en 75 procent van de zonnebloempitten die goed zijn voor 11,5 procent van de markt voor plantaardige olie. Rusland is daarnaast de grootste exporteur van stikstofhoudende kunstmest, de op een na grootste exporteur van kalium en de op twee na grootste exporteur van fosfor – energiebronnen die van groot belang zijn voor de landbouwsector, waar ook ter wereld.
Waar het op neerkomt is dat we een ‘fossiel voedselsysteem’ hebben: basisgewassen, geteeld in een klein aantal exporterende landen, worden over grote afstanden naar de consument vervoerd. En in elke fase, van ploeg tot bord, spelen fossiele brandstoffen een rol.
Zevenduizend plantensoorten
Wat te doen? Tot op heden is ons antwoord ‘business-as-usual’ geweest. Importerende landen proberen in allerijl alternatieve aanbieders van basisgewassen, zoals tarwe uit Oekraïne en Rusland, te vinden. Streep door de rekening is dat drieëntwintig landen, waaronder India, de uitvoer van tarwe en andere voedingsmiddelen hebben beperkt. Meer landen zullen volgen.
Nog meer investeren in reguliere basisgoederen loont steeds minder – als we al problemen hebben om een wereldbevolking van 7,8 miljard mensen te voeden, hoe kunnen we dan de voorspelde 10 miljard in 2050 voeden op een warmere planeet?
Het komt erop neer dat we van een fossiel voedselsysteem moeten overstappen op een toekomstgericht voedselsysteem, met klimaatbestendige en voedzame ‘vergeten’ gewassen, naast allerlei landbouwmethodes die zijn verdrongen door de industriële monocultuur van energie- en kunstmestverslindende producten.
De mens heeft ongeveer zevenduizend plantensoorten gekweekt. Slechts drie daarvan (tarwe, rijst en maïs) bepalen heden ten dage grotendeels het menselijke voedingspatroon. We gebruiken 10 procent van deze gewassen en 18 procent plantaardige oliën voor biobrandstoffen – wat overeenkomt met de voedselbehoefte van bijna 2 miljard mensen. In 2021 importeerde China 28 miljoen ton maïs om aan varkens te voeren. Van de in de EU en in de VS verbouwde tarwe werd respectievelijk 40 procent en 33 procent aan koeien gevoerd. We moeten stoppen om dieren en machines voedselgewassen te voeren.
We moeten een einde maken aan onze verslaving aan een eentonig dieet van uniforme, extreem bewerkte producten
Ook is het noodzakelijk om landbouwmethoden te diversifiëren en om landschappen, stedelijke ruimtes, gemeenschappelijke grond en zelfs tuinen als voedselbronnen te gaan zien. Veel landbouwvormen kunnen beter tegen extreem weer dan reguliere monoculturen en zijn een potentiële bron van levensonderhoud voor een nieuwe generatie boeren.
Tot slot behoren we voedsel culturele waarde toe te kennen en zouden we er ook vreugde uit moeten putten – het gaat niet alleen om een economisch goed, een middel om geld te verdienen. Het Global Manifesto on Forgotten Foods, gelanceerd in 2021, roept op tot een actieplan waarin vergeten voedselbronnen, van klimaatbestendige en lokale gewassen zoals fonio en bambara-aardnoot, deze transformatie kunnen bewerkstelligen. We moeten lokaal, voedzaam en divers voedsel herontdekken en een einde maken aan onze verslaving aan een eentonig dieet van uniforme, extreem bewerkte producten die de hele wereld worden overgesleept.
Dit vereist visie, investeringen, wetenschappelijke kennis en boeren die innoveren in plaats van slaafs nieuwe technologieën afnemen. Als het om het telen van vergeten gewassen in een veranderend klimaat gaat zijn zij de experts, niet wij. Producenten en consumenten, niet bedrijven, moeten het voortouw nemen bij de heroverweging van het voedselsysteem die zo broodnodig is voor het welzijn van de mensheid en de aarde.
In het noordoosten van Oekraïne heeft het leger van het land tijdens een tegenoffensief grote delen van het grondgebied heroverd en de Russische troepen verdreven. ‘Maar in de pas bevrijde gebieden zijn opluchting en verdriet met elkaar verweven, nu er berichten verschijnen over martelingen en moorden tijdens de lange maanden van Russische bezetting’, schrijft BBC.
Artem, die in de stad Balaklia in de regio Charkiv woont, vertelde BBC dat hij meer dan veertig dagen door de Russen werd vastgehouden en gemarteld met elektroschokken. Op het plaatselijke politiebureau werden volgens Artem meerdere gevangen gemarteld, waaronder vrouwen. Ook Tatiana, een schooldirecteur in de stad, werd vastgehouden door de Russen en verklaarde dat ze geschreeuw in de andere cellen kon horen. Volgens de Oekraïense politie werden acht mensen opgesloten in cellen die bedoeld waren voor twee personen.
‘In een nabijgelegen dorp werd ons de grote schade aan de school getoond. De plaatselijke autoriteiten zeiden dat dit een van de laatste vernielingen was voordat de Russen werden verdreven’, citeert de Britse omroep. Balaklia werd op 8 september na meer dan zes maanden bezetting bevrijd.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei woensdag dat hij ‘goed nieuws’ had en verklaarde dat het Oekraïense leger verschillende dorpen in de buurt van Charkiv, in het noordoosten van het land, had ingenomen. Hij specificeerde niet welke locaties op de Russen waren heroverd, en verklaarde dat ‘dit niet het moment is om ze bij naam te noemen’, meldt BBC.
In een aparte verklaring zeiden Amerikaanse functionarissen dat Oekraïne ‘langzame maar aanzienlijke vooruitgang’ boekt tegen de Russische troepen. ‘De afgelopen weken heeft Oekraïne zijn operationele beveiliging opgevoerd en weinig details gedeeld over een alom verwacht tegenoffensief in het oosten en zuiden’, aldus de Britse zender.
Moskou stelt annexatiereferenda uit na tegenaanval Kyiv
‘We wilden het referendum zeer binnenkort houden, maar vanwege de huidige situatie moeten we het voorlopig pauzeren,’ verklaart Kirill Stremoöesov, plaatsvervangend hoofd van de Russische bezettingsautoriteiten in Cherson, aan de Russische publieke televisie. ‘De redenen zijn praktisch van aard, we mogen niet te snel te werk gaan en moeten ons richten op onze belangrijkste taken: de bevolking voeden, en haar veiligheid verzekeren,’ voegde hij eraan toe.
Stremoöesov gaf toe dat ‘de essentiële Antonivka-brug’, over de rivier de Dnipro in de buurt van de stad Cherson, onbegaanbaar was voor auto’s na weken van Oekraïense beschietingen, meldt Euronews in een bericht. Moskou had opgeroepen tot herfstreferenda in de bezette regio’s, die zouden samenvallen met plaatselijke verkiezingen in Rusland. Maar de militaire tegenaanval van Kyiv op Cherson een week geleden heeft die plannen veranderd.
Rusland heeft al minstens 10 kruisraketten verspild
Oekraïne gebruikt naar verluidt houten dummy’s van geavanceerde Amerikaanse raketsystemen om Rusland te verleiden zijn raketten aan hen te verspillen. Volgens The Washington Post trokken nepversies van door de VS geleverde raketlanceersystemen ten minste tien Russische Kalibr-kruisraketten. Als reactie voert Oekraïne zijn productie van replica’s verder op in een poging Moskou te verleiden zijn dure langeafstandsraketten op nepdoelen af te vuren.
‘Wanneer onbemande vliegtuigjes de neplanceersystemen zien, lijken ze net een vipdoelwit,’ vertelde een hooggeplaatste Oekraïense functionaris aan de krant. Russische drones spotten de replica’s van langeafstandsartillerie, en geven de locatie van de dummy door aan de marine.
Sinds het begin van de oorlog heeft Rusland herhaaldelijk opgeschept dat het vele door de VS vervaardigde raketten heeft vernietigd, waaronder Himars-raketsystemen. De VS hebben deze beweringen als ‘overduidelijk onjuist’ bestempeld.
Missie moet ‘angst voor nucleaire catastrofe wegnemen’
Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) heeft maandag aangekondigd dat het een team stuurt om de kerncentrale Zaporizja, in het zuiden van Oekraïne, te bezoeken na aanhoudend artillerievuur, bericht The New York Times. Na weken van moeizame onderhandelingen met Rusland, dat het complex bezet, en Oekraïne, dat verantwoordelijk is voor de ingenieurs die het draaiende houden, lanceert het VN-agentschap ‘een cruciale maar risicovolle missie om de wereldwijde angst voor een nucleaire catastrofe weg te nemen’, schrijft de Amerikaanse krant.
Zowel Rusland als Oekraïne juichten de aankondiging van de directeur-generaal van de IAEA, Rafael M. Grossi, toe, ook al herhaalden zij hun beschuldigingen dat de andere partij verantwoordelijk was voor de beschietingen.
Oekraïeners vrezen dat Russen energie willen omleiden
Brandschade aan elektriciteitsleidingen, veroorzaakt door aanhoudende beschietingen in de buurt van de door Rusland bezette kerncentrale van Zaporizja in Oekraïne, heeft ertoe geleid dat de centrale donderdag volledig van het net is losgekoppeld geweest. ‘Noodhulpsystemen werden in werking gesteld en maakten essentiële operaties mogelijk’, aldus The Washington Post.
Donderdagavond heeft de Oekraïense president, Volodymyr Zelensky, Rusland er opnieuw van beschuldigd ‘de Oekraïners, evenals alle Europeanen, op de rand van een nucleaire catastrofe te hebben gebracht’. Russen en Oekraïners wijzen elkaar als schuldige aan van het bombardement op Zaporizja. Ook verdenkt Kyiv Moskou ervan dat het de door de centrale geproduceerde energie uiteindelijk naar Rusland wil omleiden. De Verenigde Staten delen deze vrees en waarschuwden donderdag dat elke poging om kernenergie aan Oekraïne te onttrekken ‘onaanvaardbaar’ zou zijn.
Oekraïense partizanen schakelen pro-Russische collaborateurs uit, geven doelen door aan de artillerie van Kyiv en saboteren de logistiek van de Russen. De Russische bezetter staat vooralsnog machteloos.
Dit artikel is ingesproken door Blendle:
‘Verraders kunnen zich niet meer verbergen.’ Deze boodschap van Oekraïense guerrillastrijders, die eerst op affiches in bezette steden werd verspreid, heeft nu de bezetters bereikt – begeleid door bloedvergieten. Vitaly Goera, een Oekraïense politicus die sinds het begin van de oorlog werkte voor de Russen en plaatsvervangend voorzitter werd van het bestuur van Nova Kachovka, is de voorlopig laatste in een lange rij van mensen die wegens ‘verraad’ is terechtgesteld. Partizanen schoten hem afgelopen zaterdag voor de deur van zijn eigen huis neer met een Makarov-pistool. Enkele uren later stierf hij op de intensive care.
In afwachting van het tegenoffensief van Kyiv in de bezette gebieden van Cherson en Zaporizja, bereiken de Oekraïense guerrillastrijders hun doel: oorlog voeren tot ver buiten de vijandelijke linies, zoals Quentin Tarantino’s Inglourious Bastards, en de vijand angst aanjagen door hem te doden met messen, kogels of gif.
Vergiftiging
In een ziekenhuis in Moskou overleed vorige week een andere collaborerende politicus, Vladimir Saldo, leider van het Russische bestuur in de regio Cherson. Rusland beweert dat hij een hartaanval kreeg als gevolg van het coronavirus, maar volgens Oekraïense bronnen hebben de partizanen hem met succes vergiftigd. Zijn bloed- en urinetests bevestigden de aanwezigheid van een giftige stof in zijn systeem die zijn dood veroorzaakt zou kunnen hebben.
Terwijl dit allemaal speelt, hebben partizanen Cherson volgehangen met poppen, verkleed als Russische soldaten die onder het bloed zitten. Aan bruggen zijn posters opgehangen waarop staat: ‘Moskou ligt op 500 kilometer afstand, maar ons leger slechts op 10 kilometer.’ Die afstand geeft aan hoever het Oekraïense leger verwijderd is voor een offensief ter bevrijding van de stad.
In opdracht van het verzet hebben bendes Oekraïense jongeren tientallen dronken Russische soldaten neergestoken
De campagne is niet alleen gericht aan politici, maar aan iedereen die zou kunnen collaboreren met de Russen bij hun pogingen om bezette gebieden te annexeren. Blogger Valeri Koelesjov, een bekende propagandist van het Kremlin, werd neergeschoten in zijn eigen auto. Na zijn executie lieten de partizanen een briefje achter waarop stond dat Koelesjov ‘een kaartje had gekocht voor het eeuwige concert van het Aleksandrovkoor’ [het officiële muziek- en dansensemble van de Russische strijdkrachten]. In opdracht van het verzet hebben bendes Oekraïense jongeren tientallen dronken Russische soldaten neergestoken.
De ontwrichtende activiteiten door deze commando’s worden gecoördineerd vanuit Kyiv. Aangesloten zijn niet alleen burgers die hebben besloten in de regio te blijven ondanks de Russische opmars, maar ook militairen die het lukt om de linies over te steken zonder door de bezetters te worden opgemerkt. Naast het uitschakelen van collaborateurs voeren de partizanen doeltreffende sabotagemissies uit, met name het vernietigen van spoorlijnen. Zo is de verbinding tussen het gebied van Melitopol met de stuwdam van de rivier de Dnjepr reeds verschillende malen onklaar gemaakt.
Een andere taak is het lokaliseren van doelen voor het langeafstandsgeschut, met name de effectieve Himars-systemen die door de VS werden geleverd. Munitiedepots, magazijnen of commandoposten die door de partizanen worden gelokaliseerd, worden onmiddellijk vernietigd door geleide raketten uit Oekraïne, evenals de bruggen (met name de Antonivskybrug) die de bezette zone met de rest van het veroverde gebied ten oosten van de Dnjepr verbinden. Door het opblazen van deze bruggen zijn duizenden Russische soldaten om de rivier over te steken aangewezen op schuiten, en dat levert grote logistieke problemen op.
Verkiezingsmaskerade
Een ander doel van de guerrillastrijders is het dwarsbomen van plannen van het Kremlin om pseudoreferenda te houden met het oog op annexatie van bezette gebieden in Oekraïne. De bezetters hadden 7 augustus gepland als datum voor deze maskerade, waarbij Russische militairen van huis tot huis zouden gaan ‘om de bewoners te vragen te gaan stemmen’. Deze plannen zijn keer op keer verstoord vanwege het totale gebrek aan veiligheid voor degenen die de huisbezoeken moeten afleggen.
In het bezette Zaporizja is de pro-Russische gouverneur Anton Koltson nu het volgende doelwit van de partizanen, aangezien hij opnieuw pogingen onderneemt om verkiezingsfraude te plegen, zoals hij eerder ook in 2014 op de Krim deed door tanks de straat op te sturen en stembiljetten te markeren.
De Russische autoriteiten zijn er nog niet in geslaagd de commando’s te identificeren en te ontmantelen, maar de willekeurige arrestaties gaan gewoon door en de filtratiekampen blijven bestaan. Sommige Oekraïense burgers laten weten dat de stank van de dood in Cherson intens is: in een mobiel crematorium worden de lijken verbrand van mensen die zijn doodgemarteld op verdenking van hulp aan het verzet. Zo wordt geprobeerd om bewijsmateriaal te verdoezelen dat zou kunnen leiden tot beschuldigingen van oorlogsmisdaden.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
