Met meer dan 500 nummers toont Spotify’s Billions Club welke hits wereldwijd de meeste streams trekken. Toch ontbreken opvallend veel grote namen. The Guardian onderzoekt hoe moderne hits worden geboren – en waarom sommige supersterren het afleggen tegen virale TikTok-deuntjes.
In 2011 woonden Jacob Rubeck en Nick Rattigan in een kelder in Reno, Nevada en wilden een band starten. Op een middag bedacht Rubeck een dartel Stonesachtig gitaarrifje waar Rattigan vervolgens een melodie en tekst op bedacht en Surf Curse’s ‘Freaks’ was geboren. ‘We hebben het in een half uur geschreven,’ zegt de zanger.
Freaks, een pakkend nummer over vervreemding en verlangen, kwam uit in 2013 en werd een denderend hoogtepunt van hun liveoptredens maar de buitenwereld hield zich er niet mee bezig, tot het uit het niets werd ontdekt door vele TikTokgebruikers. De spotify-streams rezen de pan uit en uiteindelijk bereikte het nummer een indrukwekkende mijlpaal. In tegenstelling tot Bob Dylan, Bruce Springsteen, Pink Floyd en Prince heeft Surf Curse wel een plek weten te bemachtigen in Spotify’s Billions Club, de playlist waar alle nummers met meer dan een miljard streams in komen te staan. Ze weten niet zo goed wat ze ermee moeten.
‘Ik had een soort oplichterssyndroom,’ zegt Rattigan. ‘Het is onecht. Ik heb het voor zover mogelijk weten te negeren.’ Rubeck voegt toe: ‘Soms snap ik het en soms weer niet. Ik vind het fijn dat jonge muzikanten kunnen zien dat ook een indie-rockband uit Reno, Nevada dit kan bereiken – maar het is ook absurd dat het gebeurd is. Verdien je het nou echt om naast vijftig, zestig jaar oude klassiekers te staan?’
Fascinatie
Ik raakte laatst gefascineerd door de Billions Club-playlist en wat het ons leert over populariteit in het streamingtijdperk. One Dance van Drake werd in oktober 2016 het eerste nummer met een miljard streams op Spotify, maar de Billions Club werd in juni 2021 pas aangemaakt, met 150 nummers. Forbes noemde de lijst ‘het nieuwe klassensysteem’ van de muziek, hij is nog steeds vrij exclusief. Op 16 januari 2025 stonden er 857 nummers in de lijst, waarvan er 131 ook de Two Billions Club, en 17 de Three Billions Club hebben bereikt. De Four Billions Club is een intieme aangelegenheid, met enkel Blinding Lights van The Weeknd en Ed Sheeran’s Shape of You. Spotify zet de clubs ook in voor marketing: onlangs publiceerde Spotify een gefilmde versie van het eerste Billions Club Live-optreden met the Weeknd, om te vieren dat hij als eerste 25 nummers in de lijst heeft (inmiddels heeft hij er 26 [vert: inmiddels alweer 27]).
Voor een groot deel van de populaire muziekgeschiedenis was het onmogelijk om de populariteit van nummers goed in kaart te brengen. In de top 40 kon je per week zien welke singles het best verkochten, maar er was geen zicht op of ze het lang uithielden. Met albumverkoopcijfers had je enige kijk op levensduur, maar niet op welke nummers het meest werden gedraaid. Klassieke rock- en zogeheten ‘adult contemporary’-radiozenders hadden een canon opgebouwd, maar de enige directe aansturing door luisteraars was in verzoekprogramma’s. Pas in de jaren 2010 werd het door de doorbraak van transparante streamingdata mogelijk om direct te bekijken waar de wereld precies naar luistert.
Spotify is hierbij geen omstander, maar een facilitator. Door obscure suggestiealgoritmen, samengestelde playlists en functies waarmee artiesten tegen betaling worden gepromoot, speelt het platform geen neutrale rol in de moderne muzikale canon. Bij de openbare streamingcijfers komen ook problemen kijken – ze nodigen vaak uit tot conflict tussen superfans of ze worden gebruikt om sterren te vernederen als ze onderpresteren. Toch is Spotify de marktleider en zijn deze statistieken dus de beste benadering van de publiekssmaak in een versplinterd internettijdperk.
Als je enkel uitgaat van de Billions Club zou je een aardig vertekend beeld krijgen van de popgeschiedenis
De Billions Club groeit steeds sneller, en hij is in de laatste anderhalf jaar zelfs in lengte verdubbeld. Naarmate er meer nummers bijkomen worden er steeds meer opvallende gaten opgevuld, maar het blijft een gekke lijst; veel van de bekendste popliederen – zoals Imagine, Jolene, Blue Monday en Get Ur Freak On – staan er nog niet in. De Beatles, Rolling Stones, Led Zeppelin, U2 en Abba zijn allemaal maar één keer vertegenwoordigd. Michael Jackson, wiens Thriller het meest verkochte album ooit is, heeft er maar twee, en er staan maar twee Motown-nummers in. Imagine Dragons heeft meer nummers dan al deze artiesten bij elkaar.
Als je enkel uitgaat van de Billions Club zou je een aardig vertekend beeld krijgen van de popgeschiedenis. Madonna zou bijvoorbeeld alleen maar bekendstaan als gastartiest op Popular van The Weeknd; Stevie Wonder enkel als sample op een nummer van Coolio; en Bob Dylan is slechts degene die een Adèle-hit heeft geschreven. Beyoncé en Jackson zouden minder bekend zijn dan de Zweedse zangeres Zara Larsson; Radiohead en REM zouden minder invloed hebben gehad op de rockgeschiedenis dan Måneskin, de Italiaanse Eurovisiewinnaars uit 2021.
‘Als ik zie dat een lied als Bridge Over Troubled Water de miljard niet heeft gehaald, voelt dat pijnlijk,’ zegt Patrick Watson, signer-songwriter uit Quebec, lachend. Zijn lied Je Te Laisserai des Mots heeft onlangs als eerste Franstalige nummer een miljard streams bereikt. Hij heeft het geschreven voor de film Mères et Filles uit 2009, en het is een tere samenstelling van piano, cello en Franse zwijmelzang. ‘Mijn bekendste nummers gaan me vaak het minst aan,’ zegt Watson. ‘Ik dacht: hier gaat niemand naar luisteren. En ik had jarenlang gelijk.’ Voordat het op TikTok razend populair werd, had het maar een miljoen streams. ‘Die getallen kan ik niet omvatten,’ vervolgt Watson. ‘Ik waardeer het, maar ik kan het moeilijk als een echte prestatie toe-eigenen.’
Houdbaarheidsdatum
De voornaamste reden dat de cijfers zo vreemd verdeeld zijn is dat Spotifygebruikers vooral een jonge smaak hebben; meer dan driekwart van de nummers uit de playlist zijn uitgekomen na 2011, het jaar dat Spotify in de VS uitkwam. Naast The Weeknd zijn de populairste artiesten Ariana Grande, Drake, Bad Bunny en Justin Bieber. Het album dat het meest op de playlist voorkomt is Sour van Olivia Rodrigo, met zeven nummers. De grootste veteranen zijn Coldplay en Eminem, die elk twaalf nummers hebben over een periode van twintig jaar. (Van alle nummers vóór 2011 is Yellow van Coldplay het meest beluisterd.) Daar tegenover staat XXXTentacion, de rapper uit Florida die in 2018 op twintigjarige leeftijd is vermoord, die in een periode van dertien maanden maar liefst tien miljardennummers wist uit te brengen. De aanwezigheid van Tones & I, Gotye en Lilly Wood and The Prick in de lijst laat zien dat de one hit wonders de wereld nog niet uit zijn.
Maar dit was allemaal te verwachten. Het wordt pas echt interessant als nummers die voor het streamingtijdperk uitkwamen toch een plek op de lijst weten te veroveren. De enige drie van voor 1961 zijn Kerstnummers, die geen houdbaarheidsdatum hebben. Maar wie had ooit gedacht dat volgens het Spotifypubliek de populairste band van de jaren zestig, met drie van de dertien nummers uit het decennium, Creedence Clearwater Revival is? Of de op drie na grootste hit uit de jaren negentig het nummer Iris, de gepijnigde powerballad van de Goo Goo Dolls?
Soms komt de Billions Club overeen met traditionele populariteit. De grootste nummers uit de twintigste eeuw zijn Bohemian Rhapsody van Queen (de op twee na bestverkochte single in het Verenigd Koninkrijk) en Every Breath You Take van The Police (officieel het meest gespeelde radionummer ooit). Legendarische albums als Rumours van Fleetwood Mac (1977), Appetite for Destruction van Guns ’n Roses (1987) en Californication van de Red Hot Chili Peppers (1999) presteren nog steeds, met elk drie nummers op de lijst. Het is opvallend dat 481 nummers drie tot vier minuten duren, de welbekende ideale radiolengte.
Jonge luisteraars verwerken het verleden chaotisch, en chronologie en context raken vaak verdraaid
Maar jonge luisteraars verwerken het verleden chaotisch, en chronologie en context raken vaak verdraaid. Rock (en dan vooral Amerikaanse rock) leeft opvallend lang door, van AC/DC tot nu-metal; pop-rockhits van rond de millenniumwisseling zoals All-Star van Smash Mouth en The Middle van Jimmy Eat World staan naast atypische Amerikaanse doorbraken van Radiohead (Creep) en Blur (Song 2).
Toch komen veel giganten van de popmuziek tekort als ze buiten hun historische context worden geplaatst; Do They Know It’s Christmas?, Candle in the Wind ’97, (Everything I Do) I Do It For You en Blurred Lines, ze zijn allemaal minder populair dan All I Want door de Ierse Kodaline, die in 2013 op nummer 67 kwam.
Net als bij alle andere muziekplatforms – zoals de radio of MTV – kunnen artiesten gebruikmaken van de systematische voorkeuren van Spotify. Artiesten weten op twee contrasterende manieren – met pakkende rapnummers van twee minuten of juist met ‘gedempte, standaard-tempo, melancholische’ achtergrondgerichte nuttigheidsmuziek die Spotify-criticus Liz Pelly ‘Spotifycore’ noemt –de afgeleide online luisteraar te bereiken. Maar dit fenomeen wordt niet in de miljardenclub weerspiegeld: telkens als ik een naam tegenkwam waar ik nooit van had gehoord bleek die plek op de lijst een verklaring te hebben in de buitenwereld.
TikTok
Ten eerste brengen de wereldwijde luistercijfers de grootste regionale hits in kaart, met name Spaanstalige liederen. Gata Only, een reggaeton-hit van de Chileense FloyyMenor en Cris MJ, domineerde deze zomer Latijns-Amerika en continentaal Europa, maar heeft de Top 40 in het Verenigd Koninkrijk volledig gepasseerd. Een andere factor komt ook snedig in het nummer voor: ‘het ritme van de TikTok.’
Tijdens de lockdown in 2020-21 werd het videoplatform een brandhaard voor opvallende obsessies met oude en nieuwe nummers, die compleet losstond van de gebruikelijke promotie- en radiowereld. TikTokhits worden aan Spotify’s redactieplaylists toegevoegd en opgepikt door het algoritme, en er ontstaat een sneeuwbaleffect. Dit verklaart een aantal opmerkelijke leden van de Billions Club, zoals jonge artiesten met namen die klinken als stukjes van automatisch gegenereerde wachtwoorden (d4vd, JVKE) en indie-rockalbums die jaren na dato opeens van de grond komen, zoals Lovers Rock van TV Girl (2014), Space Song van Beach House (2015) en Apocalypse van Cigarettes After Sex (2017). Dit is soms wat desoriënterend. Tegen de tijd dat The Walters’ bittere, dromerige I Love You So (2014) zeven jaar later een hit werd, had de band uit Chicago er al een punt achter gezet en moesten ze de handen vlug weer ineenslaan.
De meeste artiesten kunnen met streaming geen brood verdienen en de openbare tellers
die op Spotify laten zien hoe vaak een nummer beluisterd is zijn soms ontmoedigend. In de onderbetaalde middenklasse van de streameconomie is een miljardennummer dus een lot uit de loterij. Dankzij Freaks’ immense populariteit kreeg Surf Curse eindelijk een platencontract en ging het financieel voor de wind.
‘Mensen willen graag verdrietig zijn. En als je verdrietig bent wil je je niet eenzaam voelen’
‘Het is toverij,’ zegt Rattigan. ‘Wij hebben nog geluk dat het hele lied bekend is geworden. Sommigen hebben maar vijftien seconden.’ Hij heeft een ouderwets indie-rockachtig vermoeden over hoe hij het klaar heeft weten te spelen. ‘Een van de redenen dat een tien jaar oud nummer het zo goed doet is dat het gemaakt is zonder enige verwachting dat het in die sferen zou belanden.’
Liedjes barsten op TikTok uit hun voegen omdat ze goed van pas komen: structureel (op een dramatische beat-drop kan je goed monteren) maar ook emotioneel. Het is dan wel een nieuw platform, maar de aantrekking tot indienummers van bands zoals Cigarettes After Sex of Beach House is iets fundamenteels; in de jaren zestig zwijmelden ze ook al over doo-wop en meidengroepen. Nummers als Creep van Radiohead of het treurige Stick Season, Noah Kahan’s nummer 1-hit van het Verenigd Koninkrijk in 2024, vormen de achtergrondmuziek van puberliefde en gebroken harten, beladen met de wanhopige klanken van de onbeantwoorde liefde. Mijn dochter zegt dat ze om veel van die nummers heeft gehuild. ‘Ze zijn zo populair omdat je er iets bij voelt,’ zegt ze. ‘Mensen willen graag verdrietig zijn. En als je verdrietig bent wil je je niet eenzaam voelen.’
Een van haar standaard-tranentrekkers is Watsons miljardenstreamer, die een soort emotioneel Esperanto is geworden omdat het op bijna alle narigheid toepasbaar is. ‘Tijdens Covid wilden mensen volgens mij iets simpels dat ze kon troosten,’ zegt Watson. ‘Er zitten geen toeters en bellen aan.’ Er is weinig context, en hoewel dit voor promotie weinig helpt ligt daar de kracht van het nummer. ‘Vaak gaat muziek gepaard met een gezicht op een aanplakbiljet. Misschien voelt dit meer alsof iemand voor je zingt die helemaal niet bestaat.’
Ondoorgrondelijk
Watsons op een na grootste nummer, To Build a Home (met het Cinematic Orchestra), was populair geworden omdat het op TV en in films voorkwam, en daarmee gaat een nummer snel viraal. Kate Bush en The Clash waren zonder Stranger Things nooit in de Billions Club gekomen. Florence + The Machine’s Dog Days Are Over heeft zijn plaats aan de Guardians of the Galaxy te danken, en dankzij herhalingen van Friends is With or Without You het enige U2-nummer in de lijst.
Nog even terug naar Iris van de Goo Goo Dolls. Het succes van dit nummer komt door meerdere factoren: dit melodramatische liefdesnummer is voor de film City of Angels geschreven, vervolgens in 1998 op de radio afgefakkeld, in 2011 opnieuw leven ingeblazen door The X Factor, in 2021 door TikTok herontdekt, en vervolgens kwam het vorig jaar prominent in de film Deadpool & Wolverine voor. Mysterie opgelost.
Toch is het bevredigend hoe ondoorgrondelijk megapopulariteit nog steeds is. Een nummer kan wel vaart krijgen door een TikTokrage of als het op TV komt en vervolgens kan het in Spotify’s algoritmecyclus terecht komen, maar het zal de miljarden niet halen zonder enorm veel mensen die het oprecht keer op keer willen luisteren.
‘Ik besef nu: een goed nummer is gewoon een goed nummer,’ zegt Rubeck. ‘De oorwurm bestaat nog.’ Ondertussen hoort Watson vaak van fans dat Je Te Laisserai des Mots ze door moeilijke tijden heeft geholpen. ‘Het is ongelooflijk om op zo’n grote schaal een bijdrage te kunnen leveren,’ zegt hij. ‘Dat hou ik vast. De rest maakt mij niets uit.’
