Tag: Vox

  • Spanje: premier Sánchez gedagvaard in het onderzoek naar zijn vrouw

    Spanje: premier Sánchez gedagvaard in het onderzoek naar zijn vrouw

    Lees ook het andere nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Rusland: journalist Alsoe Koermasjeva veroordeeld tot 6,5 jaar gevangenisstraf

    » VS: Kamala Harris stelt haar nominatie veilig en doet mee aan de race

    Zijn vrouw wordt beschuldigd van corruptie en handel in invloed

    De Spaanse premier Pedro Sánchez zal op 30 juli als getuige worden gehoord door rechter Peinado, die een onderzoek instelt naar beschuldigingen van corruptie en handel in invloed tegen de vrouw van de premier, Begoña Gómez. Juan Carlos Peinado is hiermee ingegaan op het verzoek van de extreemrechtse partij Vox, die al weken om een dergelijke hoorzitting vroeg.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    Volgens El País overweegt het Openbaar Ministerie echter om in beroep te gaan tegen de dagvaarding van het hoofd van de uitvoerende macht. Daarbij stelt het OM de ‘onzekerheid’ aan de kaak die in het onderzoek heerst, bekritiseert het de rechter omdat hij ‘het voorwerp’ en de ‘reikwijdte’ van het onderzoek niet heeft gedefinieerd, en hekelt het de ‘gehaastheid waarmee men de procedures wil afhandelen’.

    De minister van Justitie, Felix Bolaños, beweerde ook dat de dagvaarding van Pedro Sanchez een ‘absoluut meedogenloze vervolging van de regeringsleider en zijn familie’ was, georkestreerd door extreemrechts met de medeplichtigheid van de Volkspartij, met als doel de regeringsleider ten val te brengen.

  • Hoe extreemrechts in Europa steeds normaler wordt

    Hoe extreemrechts in Europa steeds normaler wordt

    De populariteit van extreemrechtse politieke partijen neemt in steeds meer Europese landen toe. In onder andere Oostenrijk, Frankrijk, Duitsland, Zweden en Spanje is de grens tussen reguliere politieke partijen en extreemrechts aan het vervagen. Normalisering ligt op de loer.

    Keuze uit het archief

    Afgelopen week presenteerde de aankomende coalitie – bestaande uit de PVV, BBB, NSC en VVD – het hoofdlijnenakkoord dat de basis moet vormen voor een nieuwe regering. De oppositie stak haar teleurstelling en bezorgdheid over het akkoord niet onder stoelen of banken: er vielen woorden als ‘luchtkastelen op financieel drijfzand’, ‘rampzalig akkoord’ en ‘een zwarte dag voor Nederland’. Esther Ouwehand van de PvdD zei zelfs dat radicaal-rechtse partijen ‘niks te zoeken hebben in het centrum van de macht’.
    Dit artikel uit The Guardian van een jaar geleden laat zien hoe extreemrechtse partijen in Europa en de VS het zover hebben kunnen schoppen dat ze op het regeringspluche beland zijn. Journalist Owen Jones wijst op het gevaar van het imiteren van extreemrechtse retoriek door reguliere partijen en stelt dat we er alles aan moeten doen om normalisering van ultrarechts gedachtegoed te voorkomen.

    Normalisering is het proces waardoor iets ongewoons of extreems deel wordt van het leven van alledag. Wat ooit afschuw en woede wekte, wordt algauw nauwelijks meer opgemerkt. Het bekendste voorbeeld is misschien wel de manier waarop de aanwezigheid van Donald Trump een doodgewoon politiek gegeven werd. Maar deze normalisering van uiterst rechts voltrekt zich op meer plekken in de democratische wereld.

    Toen Trump eenmaal ‘normaal’ was geworden, werden gebeurtenissen die nog extremer leken dat ook. Een enquête uit 2022 wees uit dat twee op de vijf Amerikanen de kans groot achten dat het komende decennium een burgeroorlog zal uitbreken. Eén politicoloog oppert de mogelijkheid dat er in 2030 een rechtse dictator aan het hoofd van de VS zal staan.

    Dezelfde griezelige normalisering zien we ook in de Europese politiek. Rond de afgelopen eeuwwisseling, toen de rechts-populistische Freiheitliche Partei Österreichs (FPÖ) – geleid door Jörg Heider, die had laten doorschemeren dat hij sympathie koesterde voor het naziregime – een coalitie aanging met de christendemocratische Volkspartei, braken er niet alleen massale protesten uit in Wenen maar ook elders in Europa en in de VS. De EU legde Oostenrijk zelfs diplomatieke sancties op. Iedereen was het erover eens dat er een grens was overschreden; dat gezien de met bloed doordrenkte geschiedenis van Europa uiterst rechts met ferme hand buiten de deur moest worden gehouden.

    Dat gaat niet langer op. Toen de FPÖ in 2017 een nieuwe coalitie vormde, klonk er al veel minder protest. Momenteel boekt de partij winst bij gemeenteraadsverkiezingen en gaat ze aan kop in de Oostenrijkse opiniepeilingen. Als belangrijkste politieke partij maakt de FPÖ grote kans de nieuwe regering te zullen leiden. Ondertussen staat de Volkspartei, onder druk van haar rechterflank, een nog strenger antimigratiebeleid voor.

    Patroon

    En dan is er Spanje. Nog jaren na de financiële crisis leek dat land, in tegenstelling tot veel andere Europese landen, niet te worden geconfronteerd met een opkomende uiterst rechtse partij. Kopstukken van de linkse Podemos-partij hadden daarvoor een verklaring: de massale Indignados-protesten tegen de bezuinigingen, die uitbraken in 2011, leken te garanderen dat de onvrede tegen machtige belangengroeperingen was gericht in plaats van tegen kwetsbare groepen als migranten. 

    Maar bij de algemene verkiezingen van 2019 eindigde de uiterst rechtse Vox-partij als derde en ook bij de gemeenteraadsverkiezingen van afgelopen 28 mei boekte ze een onverwacht succes. Deze partij is migranten vijandig gezind en verzet zich tegen regionale autonomie in Spanje. Voor komende juli zijn er vervroegde verkiezingen uitgeschreven, waarmee de kans groter wordt dat uiterst rechts voor het eerst sinds de val van Franco op het Spaanse regeringspluche zal belanden.

    De Duitse Brandmauer begint te verbrokkelen.

    Het patroon is overduidelijk. In Duitsland is het uiterst rechtse Alternative für Deutschland (AfD) sterk in opkomst: volgens een recente peiling zou de partij bij algemene verkiezingen als tweede eindigen, vóór de regerende sociaaldemocraten. Hoewel andere partijen verklaren dat ze op nationaal niveau zullen weigeren met de AfD samen te werken, gebeurt dat op gemeentelijk niveau al regelmatig. Het toonaangevende blad Foreign Policy verklaarde onlangs dan ook dat de Duitse Brandmauer (brandmuur) begint te verbrokkelen.

    Dat is tenslotte ook in Zweden gebeurd, waar andere partijen weigerden samen te werken met Zweden Democraten, een partij met neonazistische wortels. In 2016 maakte Anna Kinberg Batra, de leider van de conservatieve Moderata samlingspartiet, Zweden Democraten nog uit voor racistisch. Maar bij de laatste verkiezingen eindigde de partij als tweede en verleende ze gedoogsteun aan de vorming van een centrumrechts minderheidskabinet.

    Zondebok

    In Frankrijk behaalde Marine Le Pen met haar partij Rassemblement national bij zowel de presidentiële als de parlementsverkiezingen van vorig jaar de beste resultaten uit de geschiedenis. De Italiaanse premier Giorgia Meloni is van de uiterst rechtse partij Fratelli d’Italia. In Oost-Europa hebben we Hongarije, waar een de facto uiterst rechtse autocratie de macht heeft en een nog extremere partij, de Ons Vaderland-beweging (Mi Hazánk Mozgalom, MHM), stijgt in de peilingen. En vergeet Polen niet, bestuurd door een radicaal rechtse regering die momenteel de Oekraïnecrisis misbruikt om een commissie in het leven te roepen die zogenaamd de Russische invloed in het land moet onderzoeken. In de praktijk is dit niet meer dan een slap excuus om de oppositie te dwarsbomen.

    Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Het lijdt geen twijfel dat uiterst rechtse partijen de groeiende economische onzekerheid en ongelijkheid graag aangrijpen om regerende partijen tot zondebok te maken. Als linkse bewegingen er beter in waren geslaagd de woede daarover naar de ware schuldigen te verleggen – zoals politici die de sociale voorzieningen uitkleden, werkgevers die slecht betaalde banen aanbieden en een financieel systeem dat de wereld in een crisis heeft gestort – dan zou uiterst rechts misschien minder aantrekkelijk zijn geweest.

    Overal in de westerse wereld imiteren reguliere partijen de retoriek en het beleid van uiterst rechts in plaats van daar krachtig tegenin te gaan en een alternatieve kijk op de toekomst te bieden

    Maar ook de reguliere partijen zijn medeplichtig. Trump is het monster dat is gecreëerd door dezelfde gevestigde Republikeinse orde, met haar anti-Obamaretoriek, haar islamofobie en haar op niets gebaseerde anticommunisme, die hem nu lijkt te verafschuwen. Overal in de westerse wereld imiteren reguliere partijen de retoriek en het beleid van uiterst rechts in plaats van daar krachtig tegenin te gaan en een alternatieve kijk op de toekomst te bieden. Het enige wat ze daarmee hebben bereikt is dat de fanatiekelingen worden gelegitimeerd en in staat zijn de discussie te bepalen.

    We dachten te hebben geleerd van de donkerste momenten van onze geschiedenis. Maar zolang we het er niet over eens worden dat uiterst rechts opnieuw de politieke perken te buiten gaat, wachten ons nieuwe gruwelen.

    Lees ook:

  • Spanje: extreemrechts komt voor het eerst in een regionale regering

    Spanje: extreemrechts komt voor het eerst in een regionale regering

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Dalende autoverkopen in Brazilië en Argentinië

    » Omstreden Israëlische wet sluit Palestijnen uit van route naar staatsburgerschap

    Vox gaat meeregeren in Castilië en León

    De extreemrechtse partij Vox en de rechtse Volkspartij (PP) hebben donderdag aangekondigd dat zij een akkoord hebben bereikt om de regio Castilië en León gezamenlijk te besturen. Door het pact met extreemrechts kan de aftredende rechtse president, Alfonso Fernandez Mañueco, worden herkozen, bericht El País. Vox krijgt de positie van vice-presidentschap toebedeeld in de regering Castilië en León, die, net als de andere regio’s van Spanje, zeer ruime bevoegdheden heeft in dit sterk gedecentraliseerde land.

    De socialistische partij van premier Pedro Sánchez veroordeelde onmiddellijk wat zij een ‘beschamend pact’ noemde. De radicaal-populistische partij maakt er geen geheim van de operatie te willen herhalen in andere regiobesturen in Spanje en ook op nationaal niveau tijdens de volgende algemene verkiezingen, die over minder dan twee jaar zullen plaatsvinden. ‘Vox heeft zojuist een beslissende sprong gemaakt in de Spaanse politiek’, analyseert El País.

    Lees ook:

  • Congo wil blauwhelmen het land uit

    Congo wil blauwhelmen het land uit

    Rusland trekt troepen aan de Oekraïense grens gedeeltelijk terug

    Vanuit de Krim, de Oekraïense regio die in 2014 door Rusland werd geannexeerd, kondigde de Russische minister van Defensie, Sergej Sjojgoe, donderdag aan dat ‘strijdkrachten, militaire commandanten en luchtlandingstroepen vanaf vrijdag 23 april de Russisch-Oekraïense grens en de Krim zullen beginnen te verlaten’, meldt The Moscow Times.

    ‘De troepen hebben aangetoond dat zij in staat zijn het land op betrouwbare wijze te verdedigen’, aldus de Russische minister. ‘Ik heb daarom besloten de inspecties in de zuidelijke en westelijke militaire districten te beëindigen.’

    De aankondiging van donderdag komt te midden van ‘verhoogde spanning met het Westen’ nadat Rusland zijn militaire aanwezigheid heeft vergroot ‘aan de grens met Oost-Oekraïne, waar gevechten tussen Oekraïense regeringstroepen en door Rusland gesteunde separatisten sinds april 2014 meer dan dertienduizend mensen het leven hebben gekost’, aldus Radio Free Europe-Radio Liberty.

    Volgens de Europese Unie hadden zich de afgelopen weken zo’n honderdduizend troepen langs de grens verzameld. De terugkeer van de troepen naar hun thuisbases zal naar verwachting op 1 mei voltooid zijn, aldus Moskou.

    Tijdelijk

    ‘Het is echter onduidelijk of de aankondiging van Sjojgoe de situatie langs de grens zal verlichten, aangezien deze alleen betrekking heeft op troepen die tijdelijk waren ingezet’, aldus US News & World Report. Volgens de Oekraïense autoriteiten zijn echter verschillende regimenten – met name parachutisten – permanent op de Krim geïnstalleerd.

    De Russische minister zei ook dat ‘militair materieel en wapens op de oefenterreinen bij de grens met Oost-Oekraïne zouden achterblijven, ter voorbereiding van andere militaire oefeningen die voor later in het jaar zijn gepland’, aldus het Amerikaanse tijdschrift.

    Volgens nieuwsblog Axios ‘mag de onmiddellijke dreiging van een Russische invasie dan wel zijn geweken, maar tienduizenden troepen blijven niet ver van Oekraïne opgesteld en een einde aan het conflict [in de Oekraïense regio Donbass] is nog steeds niet in zicht’.

    Ook de Kyiv Post meent dat ‘de oorlogsdreiging op 22 april lijkt te zijn geweken’, maar vraagt zich af ‘voor hoe lang’.

    De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is blij met het Russische besluit: ‘Oekraïne is altijd waakzaam, maar verwelkomt elke stap om de militaire aanwezigheid te verminderen en de situatie in de Donbass te de-escaleren’, schreef hij op Twitter.

    Het Westen was voorzichtiger. ‘We hebben de woorden gehoord, nu verwachten we daden’, aldus Ned Price, de woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, op de politieke nieuwssite The Hill. De NAVO verklaarde dat elke stap in de richting van de-escalatie ‘belangrijk is en al veel eerder had moeten worden gezet’. De NAVO voegde eraan toe dat de westerse militaire alliantie waakzaam blijft, bericht BBC.


    Poster extreemrechtse partij wekt verontwaardiging in Madrid

    ‘Een mena [niet-begeleide minderjarige asielzoeker]: 4700 euro per maand. Uw grootmoeder: 426 euro pensioen per maand’. De extreemrechtse partij Vox heeft een schandaal veroorzaakt in Spanje door in de metro van Madrid een affiche op te hangen waarop de gezichten te zien zijn die de genoemde personen vertegenwoordigen, met daarbij vermeld hun vermeende kosten voor de schatkist.

    De derde politieke kracht in het land sinds de parlementsverkiezingen van 2019 heeft ervoor gekozen hard campagne te voeren voor de parlementsverkiezingen van de autonome regio Madrid, die op 4 mei zullen worden gehouden. De volledige Spaanse pers is het erover eens dat het polemische affiche is gebaseerd op verdraaide cijfers.

    Volgens La Vanguardia weigert de extreemrechtse partij te zeggen welke data zij raadpleegt, en ontkennen de autoriteiten van Madrid categorisch dat niet-begeleide minderjarigen, van welke nationaliteit ook, een dergelijk bedrag ontvangen, zoals de poster suggereert. Vox schijnt de begrotingscijfers voor de centra ‘waar de minderjarigen worden ondergebracht’ verkeerd geïnterpreteerd te hebben, aldus het Catalaanse dagblad.

    Er zijn verscheidene klachten ingediend, waaronder een van de regering, en het openbaar ministerie van Madrid heeft een onderzoek geopend wegens aanzetten tot haat. El País, een centrum-linkse krant, noemt de Vox-poster ‘niets minder dan een zelfportret’; ‘Het is het afschuwelijk beeld van een partij die de grenzen van de democratische waarden van de westerse samenleving met voeten treedt’.

    ‘Mensen moeten de problemen onder ogen zien die door een bepaald soort immigratie worden veroorzaakt’

    In het kader van de verkiezingscampagne in Madrid proberen de linkse partijen in Spanje de president van de regio Madrid, Isabel Díaz Ayuso, een rechtse hardliner van de Partido Popular (PP) en favoriet voor herverkiezing, zover te krijgen haar alliantie met Vox op te geven. Volgens de laatste peilingen, die El Mundo publiceerde, zouden de PP van Díaz Ayuso en Vox samen mogelijk genoeg zetels hebben voor een meerderheid in het Madrileense regioparlement.

    De conservatieve krant ABC hekelt de ‘betreurenswaardige affiche’ en stelt dat Spanje niet langer ‘alle immigranten kan demoniseren’. Maar de krant schrijft ook dat mensen ‘hun kop niet in het zand moeten steken en de problemen onder ogen moeten zien die door een bepaald soort immigratie worden veroorzaakt’.

    Zonder details te geven, schrijft redacteur Luis Ventoso: ‘Natuurlijk zijn ze [niet-begeleide minderjarige asielzoekers] niet allemaal criminelen, (…) maar we kunnen niet ontkennen dat sommige van hen de openbare orde verstoren en ongeregeldheden in de buurt veroorzaken.’


    Maatschappelijk middenveld in de DRC roept op tot onmiddellijke terugtrekking blauwhelmen

    Ze werken voor de grootste VN-missie ter wereld, maar zijn niet meer gewenst. ‘Al meer dan veertien dagen is er een staking gaande in de stad Beni om het onmiddellijke vertrek van MONUSCO te eisen’, meldt Kinshasa Times. De stad ligt in het oosten van de Democratische Republiek Congo (DRC), in Noord-Kivu, het minst stabiele gebied van het land. En het zijn juist de vredeshandhavers die nu opdracht hebben gekregen om te vertrekken.

    In de stad is sinds 5 april alles tot stilstand gebracht om de VN-missie de deur te wijzen. ‘Geen motortaxi’s in de stad. Scholen hebben hun deuren niet geopend. Winkels en warenhuizen op de Ruwenzori- en Nyamwisi-boulevard zijn gesloten’, bericht Actualité CD. Er zijn gewelddadige demonstraties uitgebroken, waarbij ten minste vijf burgers om het leven kwamen.

    Slachtpartijen

    De verergerende instabiliteit in de regio heeft het vuurtje aangewakkerd. ‘Vandaag zijn de slachtpartijen zelfs in hevigheid verdubbeld, er worden elke dag meer mensen vermoord ’, aldus de Kinshasa Times. In de DRC bestaat dan ook een brede beweging die het gebrek aan legitimiteit van de vredesmissie aan de kaak stelt.

    Erger nog, de aanwezigheid van de blauwhelmen van MONUSCO zou de verantwoordelijkheid van de regering in Kinshasa wegnemen. En de bevolking eist dat de autoriteiten de situatie zelf in de hand nemen. Voor de regering is het tijd ‘om te handelen naar de realiteit en in overeenstemming met (…) de grondwet’, vertelt een betoger aan Radio Okapi.

    De burgers zijn ervan overtuigd dat MONUSCO zijn langste tijd heeft gehad. Daarbij moet worden vermeld dat de vredesoperatie al twintig jaar bestaat. Ondanks de twintigduizend manschappen die in de regio werden ingezet en de miljarden dollars die elk jaar worden geïnvesteerd, blijft de onveilige situatie in het land ongewijzigd. Het aantal gewapende groepen dat de regio teistert loopt in de honderden. De ontvoering van kinderen en de verkrachting van vrouwen maken deel uit van het dagelijkse leven van de plaatselijke bevolking.

    Op 22 februari is de Italiaanse ambassadeur in de DRC, terwijl hij deel uitmaakte van een VN-konvooi, in de stad Goma vermoord door een gewapende bende.

  • Einde van een tijdperk

    Einde van een tijdperk

    De plotse opkomst van een vijfde partij, de extreemrechtse Vox, heeft in Spanje gezorgd voor een politieke omwenteling, waardoor het nogal ingewikkeld wordt de autonome deelstaat Andalusië 
te besturen.

    Vox zorgt niet alleen voor nog meer verdeeldheid onder de rechtse stemmers, maar raakt het hele politieke krachtenveld in Spanje, dat voortaan uit vijf partijen zal bestaan. Een eenvoudige rekensom leert dat de politieke steun waar Susana Díaz (de socialistische president van Andalusië) 
traditiegetrouw van verzekerd was tot het verleden behoort. En als je deze verkiezingsuitslag afzet tegen de landelijke politiek is het niet aannemelijk dat de nieuwe politieke partijen – centrum-liberaal Ciudadanos en Adelante Andalucía (de Andalusische pendant van de ‘staatsprotestpartij’ Podemos) – de handen ineen zullen slaan, zodat Díaz nog een termijn kan volmaken in het presidentieel paleis San Telmo.

    Nadat de socialisten 36 jaar onafgebroken in Andalusië hebben geregeerd, wordt in de dichtstbevolkte regio van Spanje (8,4 miljoen inwoners), waar de socialisten van oudsher de meeste stemmen krijgen, het einde van een tijdperk ingeluid. Al kwamen de socialisten als winnaars uit de bus, deze desastreuze verkiezingsuitslag valt niet weg te moffelen: de 
partij van Díaz zakt van 47 naar 33 zetels. Omdat de socialisten al sinds de Transición (de vreedzame overgang van dictatuur naar democratie rond 1975) in Andalusië regeren, kunnen ze deze ondergang alleen zichzelf aanrekenen. De Andalusiërs hebben hun politieke beleid de rug toegekeerd.

    Aardverschuiving

    Bovendien blijkt uit de opkomst – de op twee na laagste sinds er regionale verkiezingen gehouden worden in Andalusië – dat het linkse electoraat 
lastig te mobiliseren is en dat het aantal rechtse stemmers duidelijk stijgt. Wat deze verkiezingen vooral laten zien is een belangrijke toename van het aantal conservatieve stemmers, en dat zal in heel Spanje zijn weerslag hebben. Andalusië, en dus heel Spanje, verschilt niet langer van de omringende landen. Met maar liefst 12 zetels en bijna 11 procent van de stemmen treedt de extreemrechtse Vox toe tot de democratische instituties.

    Waar de partij precies voor staat is nog onduidelijk, maar ze haakt aan bij het extreme nationalisme in Spanje en opkomende extreemrechtse politieke bewegingen in Europa als Rassemblement National van Marine Le Pen – die niet wist hoe snel ze de partijleider van Vox moest feliciteren – Matteo Salvini in Italië en Alternative für Deutschland. Vox is geen lokale partij, ze heeft nationale ambities. Haar toetreding tot het regionale parlement van Andalusië zal een stempel 
drukken op een jaar waarin regionale verkiezingen, gemeenteverkiezingen, Europese 
verkiezingen en wellicht landelijke verkiezingen worden gehouden.

    De vraag is of de partij alleen stemmen trekt van het door de politieke crisis 
in Catalonië aangewakkerde extreme nationalisme, of dat ook de rest van 
de kiezers die hun buik vol hebben van het Catalaanse procés gevoelig zullen zijn voor Vox. Het zou het meest 
radicale politieke antwoord zijn op de crisis in Catalonië. De conservatieve Partido Popular blijft de tweede partij en heeft de voorsprong waar Ciudadanos op mikte kunnen afremmen. Maar Ciudadanos zit de Partido Popular op de hielen, want de verkiezingen waren een behoorlijke aderlating voor de conservatieven, terwijl Ciudadanos 
als de derde grote partij uit de bus is gekomen (van 9 naar 21 zetels), en daarmee versterkt hun leider Albert Rivera zijn landelijke premierambities. De partij behoudt zijn positie in het centrum van rechts.

    Vox is geen lokale partij, ze heeft nationale ambities

    Adelante Andalucía heeft de ambities van haar politieke kopstukken en de hooggespannen verwachtingen niet waar kunnen maken. De stembusuitkomst was teleurstellend en de partij zal geen rol van betekenis kunnen 
spelen in de coalitieonderhandelingen.

    Met deze verkiezingsuitslag in Andalusië zal het lastiger zijn voor premier Pedro Sánchez om zijn politieke plannen uit te voeren. Bovendien zal zijn positie verzwakken doordat de socialisten zo veel stemmen hebben verloren. Daar komt bij dat er een duidelijke 
ruk naar rechts of zelfs extreemrechts te zien is. De conservatieve partijen 
zouden Vox niet moeten beschouwen als een nieuwe politieke partij in het politieke spectrum, maar als een 
ideologie die weinig respect heeft voor de rechtsstaat en haar instituties. Het slechtst denkbare scenario is dat het succes van Vox anderen op de gedachte brengt hetzelfde pad te volgen. Dat 
zou het ergste gevolg zijn van de 
aardverschuiving die zich in Andalusië heeft voorgedaan.

    Auteur: Alejandro Ruesga

    El País
    Spanje | dagblad | 
oplage 397.000

    Opgericht in 1976, is 
van doorslaggevende betekenis geweest voor de overgang van dictatuur naar democratie. 
Prachtige tabloidkrant 
met voortreffelijke journalisten en bijdragen van grote Spaanse schrijvers.

  • Voet aan de grond voor extreemrechts in Spanje

    Voet aan de grond voor extreemrechts in Spanje

    Alleen Ierland en Portugal weten zich voorlopig gevrijwaard van de opmars van rechts-populisme in Europa, nu extreemrechts met Vox voor het eerst in decennia voet aan de grond in Spanje heeft gekregen.

    Veertig jaar nadat in Spanje 
de Grondwet werd ingevoerd heeft een extreemrechtse, nationalistische, centralistische, eurosceptische en anti-immigratiepartij twaalf zetels weten te bemachtigen tijdens de regioverkiezingen in Spanjes dichtstbevolkte autonome regio 
Andalusië, voorheen het bastion van 
de socialistische arbeiderspartij PSOE. Niet eerder lukte het een extreemrechtse beweging te worden gekozen in een regionaal parlement in Spanje.

    De partij volgt het spoor van andere Europese politieke bewegingen die zich kunnen vinden in de internationale alt-rightbeweging van Trump-ideoloog Steve Bannon. Daarbij horen het Rassemblement National van Marine Le Pen, de Lega Nord van 
Matteo Salvini en de Alternative für Deutschland. ‘Vox wordt meegesleurd in het populistisch momentum en dat levert de partij in ieder geval een hoop pure proteststemmen op. Ze hebben alleen geen bestuurservaring, zoals bijvoorbeeld de Lega in het noorden van Italië,’ zegt Jorge Palacio, als politicoloog verbonden aan de Universidad Rey Juan Carlos.

    Marine Le Pen was een van de eersten die Vox feliciteerden met de overwinning van de partij in Andalusië. In een tweet noemde ze Vox een ‘jonge en dynamische beweging’. Eigenlijk is het eerste grote succes van de extreemrechtse nationalisten te danken aan de Brexit op 23 juni 2016. Even leek het erop dat Marine Le Pen en Geert Wilders in 2017 de succesvolle vaandeldragers van extreemrechts zouden worden, maar beiden bleven halverwege steken en slaagden er niet in een radicaal andere wind te laten waaien.

    Taboes

    Dat lukte de Oostenrijkse 
Vrijheidspartij FPÖ wel in 2017, toen 
de naar rechts opgeschoven christen-democratische Volkspartij ÖVP van Sebastian Kurz een pact sloot met Heinz-Christian Strache. In Italië werd afgelopen voorjaar een tegennatuurlijk regeringspact gesloten door de extreemrechtse Lega van Matteo 
Salvini en de links-populistische Vijfsterrenbeweging van Luigi di Maio. Hoewel de populisten in Italië strikt genomen met Silvio Berlusconi de macht al grepen.

    Wat cultuur-maatschappelijke vraagstukken betreft (immigratie, angst voor verandering, het oproepen van een verleden waarin alles beter was) 
is de winst van Vox te vergelijken met wat er in andere Europese landen speelt. Toch is hun economische programma in grote lijnen traditioneel rechts. Evenals Spanje was Duitsland een van de landen waar extreemrechts geen voet aan de grond kreeg. Het 
verleden drukte zwaar op het land en een partij die rechtser was dan de CSU, een Beierse christen-democratische partij, gelieerd aan de CDU, was onmogelijk.

    De legendarische partijleider Franz-Josef Strauss verwoordde het zo: ‘Een rechtsere partij dan de Unie kan 
in Duitsland niet worden getolereerd.’ Met de komst van de AfD zijn die taboes verdwenen. De eerste keer dat de partij in september 2013 aan de landelijke verkiezingen deelnam, kreeg ze iets minder dan 5 procent van de stemmen. Vier jaar later komt ze met 92 zetels (12,7 procent) in de Bondsdag. Omdat Merkels CDU, de CSU en de SPD samen een coalitie vormen, is de rechts-populistische AfD de belangrijkste oppositiepartij.

    Afgelopen oktober deed AfD mee aan 
de verkiezingen in de twee deelstaten waar de partij nog geen zetel had: 
Beieren en Hesse. De CDU en de CSU verloren zo veel stemmen dat Merkel besloot zich op het partijcongres niet meer kandidaat te stellen als politiek leider van haar partij. ‘Vox en AfD gebruiken hetzelfde discours vol ogenschijnlijk coherente 
verhalen waarmee ze pretenderen de cultureel-maatschappelijke problemen te begrijpen.

    Samen zullen extreemrechtse partijen een belangrijk deel van 
de agenda bepalen

    Nog een overeenkomst tussen beide partijen is dat ze zich de nationale identiteit toe-eigenen en 
de rol van politieke vernieuwers aannemen,’ zegt Franco Delle Donne, coauteur van Faktor AfD. 
Wanneer extreemrechtse partijen de politieke arena betreden, staan hun tegenstanders voor een dilemma. Of 
ze bouwen een cordon sanitaire om zo’n partij heen omdat ze in hun ogen ondemocratisch is, bijvoorbeeld omdat ze een pro-naziverleden hebben (zoals bij de Zweedse Democraten) of ze werken samen, vaak met de bedoeling om de politieke ideeën van de partij af te zwakken of om te voorkomen dat ze zichzelf als slachtoffer presenteren.

    Wat ook vaak gebeurt, is dat andere partijen, of de extreemrechtse partijen nu worden buitengesloten of niet, besmet raken door hun discours en een deel van hun agenda overnemen. Dat 
is een gevaarlijk spel. Wie zich op hun terrein begeeft, zal uiteindelijk hun discours meer gewicht geven.

    Het succes van Vox hangt nauw samen met het verlies van de traditionele 
partijen. In de meeste landen in Europa hebben grote politieke partijen zoals de volkspartijen in Duitsland iets meer dan 40 procent van de stemmen, terwijl ze in de jaren negentig samen 
op 80 procent van de stemmen konden rekenen. In Duitsland wordt het cordon sanitaire strikt toegepast, bondskanselier Merkel wijst elk pact van 
de CDU, de CSU met de AfD resoluut af. De AfD zit in geen enkel deelstaatparlement. En op lokaal niveau is de partij alleen in Saksen van betekenis.

    Het valt nog te bezien of Annegret Kramp-Karrenbauer, de opvolger 
van Merkel bij de CDU, haar lijn zal vasthouden.

    Vox-aanhangers demonstreren tegen de Catalaanse onafhankelijkheid en tegen premier Pedro Sánchez. – ©  Getty  Images
    Vox-aanhangers demonstreren tegen de Catalaanse onafhankelijkheid en tegen premier Pedro Sánchez. – © Getty Images

    ‘Welkom in de echte wereld,’ zegt Jimmie Akesson, de flamboyante voorman van de Zweedse Democraten, een populistische anti-immigratie- en eurosceptische partij die in de wieg van de welvaartsstaat is opgebloeid.

    Ook in Zweden heeft men een cordon sanitaire gelegd om de Zweedse Democraten, die een fikse winst 
wisten te boeken tijdens de laatste verkiezingen en de sleutel in handen hadden voor de terugkeer van rechts in het centrum van de macht. Maar de liberalen en de centrumpartij 
wilden de Zweedse Democraten zelfs niet als gedoogpartij en formeerden uiteindelijk een rood-groene regering. Ofschoon Jimmie Akesson zijn partij heeft vernieuwd, weegt voor velen in Zweden het naziverleden van de partij te zwaar.

    Nadat in 2000 de Europese Unie fel ageerde tegen de regeringsdeelname van de FPÖ in Oostenrijk, regeren in Denemarken sinds 2001 diverse kabinetten met gedoogsteun van 
de Deense Volkspartij, wat een grote invloed heeft op de migratiepolitiek.

    In Noorwegen werd er in 2013 geëxperimenteerd met regeringsdeelname van extreemrechts. De conservatieven regeerden met de Progressieve Partij en deden dat nog een keer in 2017, al dalen ze nu in 
de peilingen. In Finland maakte de extreemrechtse partij sinds 2015 samen met twee andere partijen deel uit van een conservatief blok.

    Twee jaar later viel dat blok uiteen in twee facties. Timo Soini, voormalig leider van de Ware Finnen, bleef minister van Buitenlandse Zaken. Het is nog te vroeg om te weten of Vox evenveel succes zal hebben bij 
de landelijke verkiezingen, te verwachten is dat het de partij tijdens de Europese verkiezingen, net als in Andalusië, voor de wind gaat. Vox 
zal profiteren van het proportioneel kiesstelsel en meeliften met ervaren politiek leiders als Le Pen en Salvini. Samen zullen extreemrechtse 
partijen een belangrijk deel van de agenda bepalen.

    Auteur: Ana Alonso

    El Independiente.com
    Spanje | Elindependiente.com

    Spaanse website opgericht door voormalig directeur van het conservatieve dagblad El Mundo. Liberaal, streng en onafhankelijk, zoals de naam al doet vermoeden. Journalisten bezitten 51 procent van de aandelen van de site.

  • Extreemrechts 
 Vox heeft zijn stem gevonden

    Extreemrechts 
 Vox heeft zijn stem gevonden

    Santiago Abascal van Vox is hard op weg naar 
het Spaanse parlement. Maar eerst nog even vrienden worden met Viktor Orbán.

    Santiago Abascal zit waarschijnlijk binnenkort op het pluche. 
De voormalige leider van de 
Baskische Partido Popular en huidige politieke leider van de extreemrechtse partij Vox heeft een plan uitgedacht dat hem na de volgende landelijke 
verkiezingen – wanneer die worden gehouden is nog onduidelijk – in het Congreso de los Diputados [het Spaanse parlement] moet brengen.

    Maar eerst is er de lakmoesproef: de Europese 
Parlementsverkiezingen in mei 2019. Abascal hoopt dan te kunnen optrekken met ultraconservatieve Europese leiders als de Hongaarse premier 
Viktor Orbán.

    Stapje voor stapje. Peiling na peiling. Hoe dichter de stembusgang nadert, hoe rooskleuriger de peilingen worden voor Vox. Abascal droomt niet van [de premierswoning] La Moncloa, hij wil de sleutel naar het parlement zien te krijgen. Dit is geen sprint. Dit is een marathon. Het is voor het eerst dat het Centro de Investigaciones Sociológicas [Sociaal Wetenschappelijk Onderzoeksinstituut] de partij in zijn maandelijkse barometer vermeldt, met 1,4 procent van de stemmen.

    Santiago Abascal, Jose Ostega Smith, Rocio Monasterio en Ortega Lara van de extreemrechtse partij Vox op een partijbijeenkomst in het Palacio de Vistalegre in Madrid. 
© HH
    Santiago Abascal, Jose Ostega Smith, Rocio Monasterio en Ortega Lara van de extreemrechtse partij Vox op een partijbijeenkomst in het Palacio de Vistalegre in Madrid. 
© HH

    In de peilingen die hij uitvoerde voor Público, kwam 
verkiezingsanalist Jaime Miquel uit op twee zetels voor Vox, dezelfde prognose als waar politicoloog Pablo Simón op uitkomt. Vox begint zowaar een factor van belang te worden. ‘Of we het erg vinden dat men ons extreemrechts noemt? Absoluut niet. We willen onze tijd niet langer verdoen met onszelf te verdedigen. We zijn de Spaanse politiek ingegaan om de schuldigen aan te wijzen, niet om excuses te maken’, steekt Abascal van wal in een telefonisch interview. Hij voegt eraan toe dat de toevoeging waarmee hij in krantenkoppen wordt omschreven, hem niet meer raakt. ‘Wat ons echt interesseert, zijn de 
commentaren van lezers onder die krantenartikelen.’

    Politicoloog Simón aarzelt niet om 
Vox in te delen bij de stroming ‘nieuwe extreemrechtse en populistische politieke partijen’, zoals de anti-immigratiepartij Zweden-Democraten of de Partij voor de Vrijheid van de Nederlandse xenofoob Geert Wilders.

    Zweden en Nederland zijn voorbeelden van 
landen waar ultrarechts het goed doet. Spanje daarentegen is samen met 
Ierland en Portugal ‘een van de landen waar zulke partijen geen parlementaire vertegenwoordiging hebben. Spanje is daarin altijd een buitenbeentje geweest’, benadrukt Simón. De tijd zal het leren.

    ‘Als we van ons land houden, noemen ze ons fachas [fascisten], als we onze grenzen willen bewaken, zijn we vreemdelingenhaters’, zegt Abascal. De oud-parlementariër komt oorspronkelijk uit Amurrio [in Baskenland], maar is de laatste tijd vaker in Madrid te vinden, zijn standplaats. Niet toevallig bevindt een van de minirijkjes van Vox zich in de Spaanse hoofdstad. Langzaam maar zeker beginnen ze mee te tellen binnen de patriottische niche en zelfs ook daarbuiten. ‘Al moet je ze niet verwarren met de falangistische partijen van weleer, die hebben altijd een beperkte electorale impact gehad’, benadrukt Simón.

    Anti-establishment

    De strategie van Abascal en zijn medepartijleden is zo veel mogelijk stemmen wegkapen bij de Partido Popular, zijn voormalige partij die hij nu ‘rechtse schijtebroeken’ noemt, en bij Ciudadanos, de jonge partij rechts van het midden. ‘We doen er nu toe in debatten over onderwerpen waarmee deze twee partijen zich profileren’, aldus Abascal. Trots komt hij met gunstige cijfers: eind september 2017 telde de partij nog drieduizend leden, een jaar later is 
het ledental opgeklommen tot 10.681. ‘Ook het aantal geregistreerde sympathisanten van de partij is enorm 
toegenomen, van twintig- naar tachtigduizend.’

    Intussen probeert Vox haar nieuwe banden met belangrijke politieke 
partijen buiten Spanje te verstevigen. Er waren contacten met [de EP-fracties] Europa van Naties en Vrijheid, waar-
onder de Italiaanse Lega Nord, en 
Europese Conservatieven en Hervormers, met ultraconservatieve partijleden als de Finse Partij en het Poolse Recht en Rechtvaardigheid. Maar nu mikken ze hoger. ‘We proberen contact te leggen met de fractie van Viktor Orbán, die in de Europese Volkspartij zit.’ Orbán is als premier van Hongarije fel voorstander van het sluiten van de grenzen voor vluchtelingen – precies dezelfde eis die Vox in Spanje heeft.

    Intussen probeert Vox haar nieuwe banden met belangrijke politieke 
partijen buiten Spanje te verstevigen. Er waren contacten met [de EP-fracties] Europa van Naties en Vrijheid, waar-
onder de Italiaanse Lega Nord, en 
Europese Conservatieven en Hervormers, met ultraconservatieve partijleden als de Finse Partij en het Poolse Recht en Rechtvaardigheid. Maar nu mikken ze hoger. ‘We proberen contact te leggen met de fractie van Viktor Orbán, die in de Europese Volkspartij zit.’ Orbán is als premier van Hongarije fel voorstander van het sluiten van de grenzen voor vluchtelingen – precies dezelfde eis die Vox in Spanje heeft.

    ‘Aan de partij kleeft het etiket ‘anti-establishment’, wat de facto een etiket binnen het establishment zelf is’

    Al een paar maanden wijst analist Miquel op de groei van Vox. ‘Aan de partij kleeft het etiket “anti-establishment”, wat de facto een etiket binnen het establishment zelf is.’ Hij voorspelt wat er kan gebeuren bij de volgende Europese verkiezingen. ‘Er komen twee Europarlementariërs van Vox, en die gaan dit merk op de markt brengen.’ Miquel denkt dat er ‘electorale ruimte ontstaat voor een rechtse anti-establishmentpartij, en dat die op middellange termijn groot zal zijn’. Hij verwacht dat als Vox vaste grond onder 
de voeten krijgt, de Partido Popular onvermijdelijk met 15 procent zal inkrimpen. De redenering van het electoraat zal als volgt zijn: ‘Als Pablo Casado [partijleider van de Partido Popular] niet doet wat ik wil, dan ga 
ik naar Vox.’ Miquel verwacht dat de partij 250.000 stemmen in Madrid kan krijgen, een ‘gigantisch aantal’.

    Het worden drukke maanden voor Vox. Meer en meer rood-geelgekleurde vlaggen zullen de bijeenkomsten en toespraken opluisteren, steeds hardere kritiek zal klinken jegens de Spanjaarden die niet tot elke prijs de ‘eenheid van Spanje’ verdedigen, en er zal 
ongemeen fel oppositie worden gevoerd tegen wat Vox marxismo cultural [cultuumarxisme] heeft gedoopt en waartoe de partij ook het ‘radicale feminisme’ rekent. Tijdens deze 
marathon zal de leider van de Spaanse ultrarechtse partij zich vooral richten op de strijd om zetels in het Europees Parlement. ‘De Europese verkiezingen zijn voor ons de lakmoesproef en 
de toegangspoort tot de landelijke instituties’, aldus Abascal. De peilingen beginnen hem gelijk te geven.

    Auteur: Danilo Albin

    Público
    Spanje | publico.es

    De Madrileense site Público richt zich specifiek op jongeren. Onafhankelijk en progressief. De site heeft een pluralistisch karakter: meerdere medewerkers komen bij het conservatieve El Mundo vandaan.