De Amerikaanse regisseur Richard Linklater biedt in Nouvelle Vague een blik achter de schermen van de filmklassieker À bout de souffle. In deze speelse reconstructie brengen hedendaagse acteurs iconische figuren zoals Jean-Luc Godard opnieuw tot leven.
Richard Linklater (65), bekend van Before Sunrise (1995), Before Sunset (2004), Boyhood (2014) en nog pakweg 25 films, bewijst met Nouvelle Vague alle eer aan de gelijknamige Franse filmbeweging. In zijn nieuwe werk keert de Amerikaanse regisseur terug naar 1960, toen de destijds 29-jarige Jean-Luc Godard zijn baanbrekende meesterwerk À bout de souffle opnam. Hedendaagse acteurs vertolken de rollen van Godard, van collega-regisseurs als Eric Rohmer, Agnès Varda en François Truffaut en van hoofdrolspelers Jean Seberg en Jean-Paul Belmondo.
‘Hij omarmt de vreugdevolle chaos die het tot een meesterwerk zal maken’
In The Detroit News noemt Adam Graham de film ‘een feestje voor filmliefhebbers waarin het idee wordt gevierd dat cinema de wereld kan veranderen’. Volgens de criticus slaagt Linklater er met zijn ‘losse, komische toon in om de jeugdige energie van de scènes te vangen waarmee Godard de filmtradities van die tijd bekeek’. Olivia Waxman gaat voor TIME terug naar de gemengde kritieken die Godards film destijds ten deel vielen. Men vond dat er ‘geen plot was in de gebruikelijke zin van het woord en schreef over de ‘irrationale samenhang van een nachtmerrie. (…) Dat tekent de rebelse geest waarmee de film is gemaakt, als reactie op wat er toen speelde: van protesten tegen de Vietnamoorlog tot de seksuele revolutie. Bewegingen die ingingen tegen alle conventies. Precies wat de jonge Franse filmmakers aan het doen waren.’ Volgens Antoine Desrues van Écran Large is het Linklater in ‘deze nepbiografie van Godards film’ niet zozeer te doen om de gedachte achter een van de invloedrijkste films uit de geschiedenis, ‘maar omarmt hij de vreugdevolle chaos die het tot een meesterwerk zal maken’.
In Le Figaro schrijft Eric Neuhoff dat het geen toeval is dat Nouvelle Vague door ‘een buitenlander’ is gemaakt, iemand die ‘met de nodige afstand een scherp, geïnspireerd en teder oog werpt op deze gezegende periode. (…) Linklater brengt een eerbetoon aan een generatie: vrolijk, levendig, nostalgisch en broederlijk.’
Nouvelle Vague van Richard Linklater draait sinds 27 november in de bioscoop.
360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.
Veeleisende plaat in dertien talen
Rosalía’s verzet tegen het algoritme
MUZIEK – In een wereld waarin luisteraars steeds meer worden aangemoedigd om achterover te leunen en het werk aan algoritmen en AI over te laten, zou het enorm bemoedigend zijn als we een album omarmen dat precies het tegenovergestelde van ons vraagt, schrijft Alexis Petridis in The Guardian. De gelauwerde Catalaanse singer-songwriter Rosalía windt er geen doekjes om dat dat precies is wat ze met Lux van haar luisteraars verlangt. Op de vraag in een podcast van The New York Times of het album – dat een liedcyclus in vier ‘movements’ bevat gebaseerd op de levens van ver- schillende vrouwelijke heiligen, waarop ze in dertien verschillende talen zingt onder begeleiding van het London Symphony Orchestra en dat in geen enkel opzicht klinkt als voorganger Motomami uit 2022 – niet erg veeleisend is, antwoordt ze: ‘Absoluut.’
Lux zou, vervolgt de Nieuw-Zeelandse omroep RNZ haar antwoord, een reactie zijn op de snelle dopamineshot die gedachteloos scrollen op sociale media met zich meebrengt: iets waar je je aandacht echt bij moet houden. Toch, aldus Petridis, is het album niet ‘louter experimenteel’, daarvoor zijn de nummers ‘te doortrokken van emotionele rauwheid’. Het zijn ‘stuk voor stuk prachtige songs, vol opvallende momenten. (…) Hoeveel moeite er ook in de totstandkoming is gestoken – van het leren van al die talen tot het inhuren van Pulitzerprijswinnaar en klassiek componist Caroline Shaw voor de arrangementen – Lux is te dramatisch, te doorleefd om te voelen als slechts de uitwerking van een slimme hypothese.’
Ondanks alle eruditie en grensoverstijgingen is Lux geen gigantisch pakket huiswerk, meent ook Pitchfork: ‘Het is een opera-achtige klaagzang voor een nieuwe generatie, een verfijnd oratorium voor het rommelige hart. Ja, de credits lezen als een conservatorium’ – Catalaanse koren, klassieke muzikanten en Pharrell Williams, om er maar een paar te noemen – ‘maar Rosalía’s stem blijft het middelpunt.’
‘Er móét een andere manier zijn om pop te maken. Björk heeft het bewezen. Kate Bush heeft het bewezen,’ licht de zangeres zelf haar motivatie nader toe – waarmee ze niet alleen afgeeft op het huidige mediaklimaat, maar ook op het mainstreammuzieklandschap.
Bewustzijnsreis langs de gruwelen in Gaza
VN-rapporteur verricht daad van liefde, moed en waarheid
LITERATUUR – In Quando il mondo dorme (2025) beschrijft de Italiaanse advocaat Francesca Albanese hoe en waarom de wereld op het hoogste politieke en diplomatieke niveau structureel wegkijkt van de oorlog in Gaza. Albanese is gespecialiseerd in internationaal recht en werd in 2022 door de Verenigde Naties aangesteld als speciaal rapporteur voor de mensenrechten in de Palestijnse gebieden. In maart 2024 sprak ze als eerste VN-functionaris van genocide door Israël. In een profielschets meldt Newsweek dat ‘Albanese en dertig VN-experts dit middels hun onderzoeken overtuigend bevestigden’.
‘In haar boek neemt de auteur ons mee op een reis die wordt gekenmerkt door de verhalen van tien mensen die haar hebben vergezeld om de geschiedenis, het heden en de toekomst van Palestina te begrijpen,’ schrijft Maria Elena De Gruttola voor het Italiaanse Avanti. Volgens de criticus gaat Albanese daarnaast in op de ‘duidelijke economische en technologische medeplichtigheid van talloze wereldwijd opererende bedrijven, wier steun het regime van de bezetter versterkt en oplossingen belemmert’.
Een ‘helder en verontrustend boek én een daad van liefde, moed en waarheid’, meldt de Franse boekensite Babelio. Volgens de recensent geeft Albanese ‘een stem aan de vrouwen, mannen en kinderen die dagelijks onrecht ervaren in Palestina’. Ze tekent onder meer de verhalen op van ‘een chirurg die is getekend door de gruwelen die hij heeft meegemaakt, een verbannen kunstenaar en een Joodse denker die door de apartheid is gebroken’. Giovanna Casagrande stelt voor Indielibri dat Albanese de mechanismen blootlegt ‘die zijn ingesteld om elke kritiek op Israël, dat wordt gedefinieerd als de enige democratie in het Midden-Oosten, tegen te gaan, terwijl het al decennia onder een apartheidsregime functioneert’.
‘Dit essay behoeft geen commentaar,’ vindt Alessia Ragno in L’Indiependente. ‘Dat dit boek in de Italiaanse boekhandel ligt, is een groot geluk en een redding uit de onwetendheid. Rijk aan bronnen, maar bovenal menselijk.’ Ragno haalt aan dat Albanese zelf in de bezette gebieden woon- de: ‘Ze heeft uit de eerste hand de gevolgen van de Israëlische koloniale bezetting ervaren en gebruikt de geschiedenis en de wet om elke stap, elke zin te demonstreren. Het lezen van haar boek is als een bewustzijnsreis.’
Het omarmen van vreugdevolle chaos
Nepbiografie van een meesterwerk uit de Franse cinema
FILM – Richard Linklater (65), bekend van Before Sunrise (1995), Before Sunset (2004), Boyhood (2014) en nog pakweg 25 films, bewijst met Nouvelle Vague alle eer aan de gelijknamige Franse filmbeweging. In zijn nieuwe werk keert de Amerikaanse regisseur terug naar 1960, toen de destijds 29-jarige Jean-Luc Godard zijn baanbrekende meesterwerk À bout de souffle opnam. Hedendaagse acteurs vertolken de rollen van Godard, van collega-regisseurs als Eric Rohmer, Agnès Varda en François Truffaut en van hoofdrolspelers Jean Seberg en Jean-Paul Belmondo.
In The Detroit News noemt Adam Graham de film ‘een feestje voor filmliefhebbers waarin het idee wordt gevierd dat cinema de wereld kan veranderen’. Volgens de criticus slaagt Linklater er met zijn ‘losse, komische toon in om de jeugdige energie van de scènes te vangen waarmee Godard de filmtradities van die tijd bekeek’. Olivia Waxman gaat voor TIME terug naar de gemengde kritieken die Godards film destijds ten deel vielen. Men vond dat er ‘geen plot was in de gebruikelijke zin van het woord en schreef over de ‘irrationale samenhang van een nachtmerrie. (…) Dat tekent de rebelse geest waarmee de film is gemaakt, als reactie op wat er toen speelde: van protesten tegen de Vietnamoorlog tot de seksuele revolutie. Bewegingen die ingingen tegen alle conventies. Precies wat de jonge Franse filmmakers aan het doen waren.’ Volgens Antoine Desrues van Écran Large is het Linklater in ‘deze nepbiografie van Godards film’ niet zozeer te doen om de gedachte achter een van de invloedrijkste films uit de geschiedenis, ‘maar omarmt hij de vreugdevolle chaos die het tot een meesterwerk zal maken’.
In Le Figaro schrijft Eric Neuhoff dat het geen toeval is dat Nouvelle Vague door ‘een buitenlander’ is gemaakt, iemand die ‘met de nodige afstand een scherp, geïnspireerd en teder oog werpt op deze gezegende periode. (…) Linklater brengt een eerbetoon aan een generatie: vrolijk, levendig, nostalgisch en broederlijk.’
Met humor, maar ook veel wrok
Atwoods leven zonder drank, drugs en seksuele escapades
LITERATUUR – Margaret Atwood had enige scrupules om een literaire autobiografie te schrijven. Ze was bang dat het saai zou worden: ‘Ik schreef een boek, ik schreef een tweede boek, ik schreef nog een boek…’ Overmatig drankgebruik, uit de hand gelopen feestjes en seksuele escapades zouden het verhaal hebben kunnen opleuken, maar zo heeft ze nu eenmaal niet geleefd, aldus Blake Morrison in The Guardian. Het resultaat noemt The Washington Post desalniettemin ‘rijk, weids en vol levensvreugde’; een wijze en geestige terugblik op het leven dat haar schrijverschap gevormd heeft. De bedenking kenmerkt Atwood (1939), die onder meer bekendstaat om haar humor en zelfspot. Als ‘nerdy brainiac’ groeide de Canadese op tussen stad en wildernis – winters in Ottawa, lange zomers in de bossen van Quebec en Ontario. Ze begon al jong gedichten en verhalen te schrijven en toont in haar werk veel en feministische betrokkenheid en ‘een hardnekkige neiging om conflicten en kritiek frontaal aan te gaan’. Met meer dan zestig boeken en de wereldwijde roem van onder meer Het verhaal van de dienstmaagd en Kattenoog groeide ze uit tot een van de invloedrijkste schrijvers van onze tijd.
Volgens Los Angeles Times leest Book of Lives: A Memoir of Sorts net zo soepel als haar romans; The New York Times noemt het een vat van toorn – ‘en toorn is interessant’. Zoals een vriend van haar zou hebben gezegd: ‘Maak haar niet boos, want dan leef je voor eeuwig.’ Een negatieve noot van New Statesman heeft eveneens met deze eigenschap te maken, namelijk dat Atwood ‘ondanks haar succes niet in staat is kritiek en oude krenkingen los te laten’.
Kristen Stewart zet met The Chronology of Water een opvallend regiedebuut neer. De film, gebaseerd op de memoires van de Amerikaanse schrijver Lidia Yuknavitch, kan rekenen op lof én kritiek.
De memoires van de Amerikaanse schrijver Lidia Yuknavitch (1963) naar het grote scherm brengen is geen geringe opgave, meent cultuurmagazine I-D. Toch zijn veel recensenten lyrisch over de verfilming door Kristen Stewart. De Californische actrice zou met The Chronology of Water ‘glansrijk [slagen] achter de camera’, met een eerste speelfilm die I.D. ‘ambitieus en abstract’ noemt. Het autobiografische relaas waarop de film is gebaseerd ‘is het meedogenloze verslag van seksueel geweld in haar [Yuknavitchs] jeugd, gevolgd door jaren van vlucht (in drugs, hyperseksualiteit en zelfdestructief gedrag), waarna de auteur (…) haar pijn kanaliseert in de literatuur’, beschrijft The Hollywood Reporter.
Volgens Variety slaagt Stewart waar velen faalden: ‘Als regisseur balanceert ze op een koord: ze maakt een film die vrijwel uitsluitend over bewustzijn gaat, en laat ons alles zien zonder ooit té expliciet te zijn.’
‘Zoals te verwachten haalt Stewart het beste uit haar acteurs,’ aldus Variety
Hierbij spelen zowel de audio als het camerawerk een grote rol, die beide de kijker tot de psyche van de hoofdpersoon doen doordringen. Ook wordt het acteerwerk van onder andere Imogen Poots geprezen. ‘Zoals te verwachten haalt Stewart het beste uit haar acteurs,’ aldus Variety. Het duo zou erin slagen Lidia ‘niet te reduceren tot een optelsom van pijnlijke herinneringen’ maar haar in al haar nuances en complexiteit te verkennen, volgens Rolling Stone. Het magazine noemt de manier waarop de regisseur ons onomwonden in het verhaal stort een beetje ‘punk’.
Die aanpak overtuigt niet iedereen; vooral uit het VK klinkt stevige kritiek. Time Out prijst Stewarts ambitie, maar vindt de film ‘te lang en herhalend’. The Upcoming struikelt over ‘clichés’, ‘overgestileerde opnamen’ en een pretentieuze toon die het emotionele gewicht zou ondergraven. The Arts Deskmeent dat de vorm het gevoel overvleugelt, Radio Times noemt de film ‘zelfgenoegzaam en naïef’, en The Guardian prijst weliswaar de intense, zintuiglijke regie en het sterke spel van Poots, maar bekritiseert tegelijk ‘jeugdig indie-gehannes’ en clichématige stileringen die vertragend werken. Zelf zal Stewart misschien niet al te veel over deze kritiek inzitten; fouten, zegt ze in een interview naar aanleiding van de film, zijn ‘fucking hot’.
The Chronology of Water verschijnt januari 2026 in de bioscoop.
In It Was Just an Accident bewijst Jafar Panahi opnieuw waarom hij tot de meest gelauwerde regisseurs van het moment behoort. ‘Grappig, ontroerend en weerzinwekkend,’ schrijft La Libre.
In It was just an accident herkent garagehouder Vahid de bestuurder van een auto die met pech komt aanrijden. Kan niet missen: het vreemde loopje en het geluid van zijn prothese; Eghbal, zijn voormalige beul in de beruchte Evin-gevangenis in Teheran. Vahid besluit hem te gijzelen en wil hem levend begraven – tot hij gaat twijfelen. Vervolgens gaat hij op zoek naar getuigen die Eghbals identiteit kunnen bevestigen.
‘Jafar Panahi, Iraans meest prominente en gerespecteerde filmmaker, maakte een wonder van een film omdat er zo veel misging’, schrijft Barry Hertz in The Globe and Mail. Daarmee verwijst hij naar de zeven maanden dat Panahi zelf in de Evin-gevangenis zat. ‘Het maakt zijn nieuwste productie tot een bewijs van vindingrijkheid en moed, terwijl het ook een stille, woedende reactie is op het Iraanse regime.’
De film is ‘een oogverblindende getuigenis van Panahi’s talent’
‘Grappig, ontroerend en weerzinwekkend,’ vindt Hubert Heyrendt in La Libre. ‘Een oogverblindende getuigenis van Panahi’s talent. Hij maakt nu deel uit van de zeer selecte kring van regisseurs die de Gouden Palm, Leeuw en Beer hebben gewonnen.’
Volgens David Ehrlich van IndieWire wordt het hart van de film gevormd door ‘de onverzoenlijke misselijkheid van het bestaan in een land waar de getraumatiseerde slachtoffers van het regime gedwongen worden als buren te leven naast de mensen die het mogelijk blijven maken’.
It was just an accident van Jafar Panahi draait vanaf 6 november in de bioscoop.
360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.
Dansbaar protest tegen het stigma van de menopauze
Niet pauzeren maar vrolijk doorknallen
In 2001 scoorde de Engelse zangeres Sophie Ellis-Bextor (46) een wereldhit met het uiterst dansbare, retro-discoachtige Murder On The Dancefloor dat twee jaar geleden opnieuw de charts bestormde dankzij de soundtrack van de speelfilm Saltburn. Onlangs verscheen Ellis-Bextors achtste album Perimenopop, waarmee ze volgens critici afrekent met leeftijdsdiscriminatie van oudere vrouwelijke muzikanten.
In Musikexpress stelt Christina Mohr dat Ellis-Bextor met deze plaat kiest voor de ‘enige juiste reactie op de schandalige biologische aanfluiting van de menselijke waardigheid die “menopauze” heet. Door niet te pauzeren maar vrolijk door te knallen.’
Haar collega van RTV Suisse legt uit dat Ellis-Bextor heeft besloten ‘de perimenopauze, de hormonale overgangsfase die voorafgaat aan de menopauze, frontaal aan te pakken. In plaats van het te stigmatiseren, maakt ze er het centrale thema van haar album van en viert ze die periode van het vrouwenleven met humor en lichtheid.’ Tegelijkertijd ‘markeert de plaat een terugkeer naar haar roots: naar het dance-popgenre dat haar begin deze eeuw zoveel succes bracht’.
Roisin O’Connor schrijft in The Independent dat Ellis-Bextor wil bewijzen dat, ‘hoe onze vrouwenhatende muziekindustrie er ook tegenaan kijkt, vrouwen na hun vijfentwintigste uitstekend in staat zijn om knallers te maken. Daar slaagt ze in, en spectaculair ook. Ze levert een huzarenstukje met deze uitstekend geproduceerde en gedurfde plaat.’
Matt Collar noteert voor AllMusic dat de zangeres een paar ‘heerlijke nummers heeft gemaakt die haar dansvloerelan laten zien en haar coole, chique accent tegen pulserende disco-grooves. Gelukkig heeft ze de kunstzinnige lyriek van haar vorige, goed ontvangen barokpopalbums niet volledig verlaten.’ In Clash Magazine is Maddy Smith alleen al onder de indruk van de grootheden die aan het album hebben meegewerkt: van wie bassist en producer Nile Rodgers (voorheen Chic), de Amerikaanse ster Selena Gomez en de Britse singer-songwriter MNEK de bekendste zijn. Het leidt, ‘afgezien van momenten die wat flauw aanvoelen’, onder meer tot ‘funky anthems, een mix van jaren 80 synths met club-geïnspireerde muziek en een hele reeks van met dance doordrenkte popgenres, met Ellis-Bextors suikerzoete zang als statement’.
Onverwacht poëtisch
Het kleine grote verhaal van Emily
Met Emily Forever bevestigt Maria Navarro Skaranger haar reputatie als schrijver die ‘met klein materiaal groot weet te raken’, meent Aftenposten. De Noorse krant typeert de roman als intiem en beeldschoon, ‘gedragen door een opvallend milde, invoelende blik’; ‘Skaranger beschrijft zonder sensatiezucht, maar met precisie, hoe een jonge vrouw haar weg zoekt in een benauwd bestaan.’
Hoofdpersoon Emily, afkomstig uit een niet al te welvarend milieu, is negentien jaar oud en zwanger, en de vader van het kind is niet van plan om zich met haar of het leven van het ongeboren kind bezig te houden. Emily’s moeder besluit om bij haar dochter in te trekken en haar voor en na de bevalling te helpen. Ondertussen dienen zich andere mannen aan in Emily’s omgeving, maar ze heeft geen tijd, of geen zin, om hun aandacht te registreren. De roman gaat over hoe Emily wordt gezien door anderen, en hoe die lijken te denken te weten wie ze is.
De Noorse krant Adresseavisen prijst de manier waarop Skaranger haar verhaal overbrengt. Dat dit een allesbehalve somber boek is, schrijft recensent Ole Jacob Hoel, is te danken aan de ‘eigenzinnige verteller die tastend, speels en licht ironisch’ observeert en daarmee een ‘onverwacht poëtische’ toon weet te vangen.
Ook bij NRK Bok valt vooral Skarangers stijl in de smaak: ‘met vitaliteit, ironie en poëzie schrijft ze over zwangerschap, bevalling en kraamtijd en bovendien over klasse, wat tot uiting komt in de materiële details en de subtiele manier waarop over zorg en afhankelijkheid wordt geschreven’. Die combinatie levert, aldus de recensent, een compacte, gelaagde en geslaagde roman op.
Morgenbladet onderstreept dat de auteur ‘innig’ schrijft over een richtingloos bestaan – grijze dagen, televisie die de leegte moet vullen, zware gedachten – en dat het vertelperspectief niet alleen origineel is, maar bovendien een grote solidariteit met Emily opwekt.
Ook in Zweden zijn de besprekingen positief. Upsala Nya Tidning noemt Emily Forever ‘een stille, stralende kleine roman’: fragmentarisch maar trefzeker, klein in gebaar en groot in effect. Het Poolse cultuurplatform Wrocławski Portal Kulturalny benadrukt hoe Skaranger de thema’s moederschap, kwetsbaarheid en een sociaal precair bestaan zonder sentimentaliteit benadert. Juist dat het verhaal geen pathetisch tintje heeft en Emily niet tot slachtoffer wordt gemaakt, maakt het resultaat volgens de recensent ontroerend. ‘(…) het is (…) Skarangers’ onverzettelijke aandringen dat iedereen zijn eigen persoon is die het [boek] zo menselijk maakt. Prachtige literatuur,’ besluit het Deense Information.
Emily Forever verscheen in september bij Uitgeverij Oevers in een vertaling van Liesbeth Huijer.
Subtielof tochovergestileerd?
Het regiedebuut van actrice Kristen Stewart
De memoires van de Amerikaanse schrijver Lidia Yuknavitch (1963) naar het grote scherm brengen is geen geringe opgave, meent cultuurmagazine I-D. Toch zijn veel recensenten lyrisch over de verfilming door Kristen Stewart. De Californische actrice zou met The Chronology of Water ‘glansrijk [slagen] achter de camera’, met een eerste speelfilm die I.D. ‘ambitieus en abstract’ noemt. Het autobiografische relaas waarop de film is gebaseerd ‘is het meedogenloze verslag van seksueel geweld in haar [Yuknavitchs] jeugd, gevolgd door jaren van vlucht (in drugs, hyperseksualiteit en zelfdestructief gedrag), waarna de auteur (…) haar pijn kanaliseert in de literatuur’, beschrijft The Hollywood Reporter.
Volgens Variety slaagt Stewart waar velen faalden: ‘Als regisseur balanceert ze op een koord: ze maakt een film die vrijwel uitsluitend over bewustzijn gaat, en laat ons alles zien zonder ooit té expliciet te zijn.’
Hierbij spelen zowel de audio als het camerawerk een grote rol, die beide de kijker tot de psyche van de hoofdpersoon doen doordringen. Ook wordt het acteerwerk van onder andere Imogen Poots geprezen. ‘Zoals te verwachten haalt Stewart het beste uit haar acteurs,’ aldus Variety. Het duo zou erin slagen Lidia ‘niet te reduceren tot een optelsom van pijnlijke herinneringen’ maar haar in al haar nuances en complexiteit te verkennen, volgens Rolling Stone. Het magazine noemt de manier waarop de regisseur ons onomwonden in het verhaal stort een beetje ‘punk’.
Die aanpak overtuigt niet iedereen; vooral uit het VK klinkt stevige kritiek. Time Out prijst Stewarts ambitie, maar vindt de film ‘te lang en herhalend’. The Upcoming struikelt over ‘clichés’, ‘overgestileerde opnamen’ en een pretentieuze toon die het emotionele gewicht zou ondergraven. The Arts Deskmeent dat de vorm het gevoel overvleugelt, Radio Times noemt de film ‘zelfgenoegzaam en naïef’, en The Guardian prijst weliswaar de intense, zintuiglijke regie en het sterke spel van Poots, maar bekritiseert tegelijk ‘jeugdig indie-gehannes’ en clichématige stileringen die vertragend werken. Zelf zal Stewart misschien niet al te veel over deze kritiek inzitten; fouten, zegt ze in een interview naar aanleiding van de film, zijn ‘fucking hot’.
The Chronology of Water verschijnt januari 2026 in de bioscoop.
De onverzoenlijke misselijkheid van het bestaan
Iraanse regisseur grossiert in prijzen
In It was just an accident herkent garagehouder Vahid de bestuurder van een auto die met pech komt aanrijden. Kan niet missen: het vreemde loopje en het geluid van zijn prothese; Eghbal, zijn voormalige beul in de beruchte Evin-gevangenis in Teheran. Vahid besluit hem te gijzelen en wil hem levend begraven – tot hij gaat twijfelen. Vervolgens gaat hij op zoek naar getuigen die Eghbals identiteit kunnen bevestigen. ‘Jafar Panahi, Iraans meest prominente en gerespecteerde filmmaker, maakte een wonder van een film omdat er zo veel misging’, schrijft Barry Hertz in The Globe and Mail. Daarmee verwijst hij naar de zeven maanden dat Panahi zelf in de Evin-gevangenis zat. ‘Het maakt zijn nieuwste productie tot een bewijs van vindingrijkheid en moed, terwijl het ook een stille, woedende reactie is op het Iraanse regime.’
‘Grappig, ontroerend en weerzinwekkend,’ vindt Hubert Heyrendt in La Libre. ‘Een oogverblindende getuigenis van Panahi’s talent. Hij maakt nu deel uit van de zeer selecte kring van regisseurs die de Gouden Palm, Leeuw en Beer hebben gewonnen.’
Volgens David Ehrlich van IndieWire wordt het hart van de film gevormd door ‘de onverzoenlijke misselijkheid van het bestaan in een land waar de getraumatiseerde slachtoffers van het regime gedwongen worden als buren te leven naast de mensen die het mogelijk blijven maken’.
It was just an accident van Jafan Panahi draait vanaf 6 november in de bioscoop.
Regisseur Scandar Copti volgt in de dramafilm Chroniques de Haïfa een Palestijns gezin in de stad Haifa, wier levens onder druk komen te staan door geheimen, geldzorgen en sociale taboes.
De kijker voelt onmiddellijk de spanning in Chroniques de Haïfa. Histoires palestiniennes (origineel Yinʿād ʿAlīkum), schrijft Sortir à Paris, dat de film typeert als een werk ‘in de traditie van geëngageerde realistische cinema’. Regisseur Scandar Copti volgt vier leden van een Palestijns gezin in Haifa, wier levens onder druk komen te staan door geheimen, sociale taboes en financiële last. Het zijn volgens de Franse site vooral ‘de alledaagse conflicten’ – de verantwoordelijkheid tegenover familie, de angst voor schande – die zwaar wegen.
‘Ik ben Palestijn voordat ik filmmaker ben’
Ook Télérama wijst op de manier waarop Copti zijn verhaal heeft opgebouwd: ‘als een puzzel’, een structuur die de verborgen spanningen langzaam blootlegt. Het blad benadrukt hoe de film ‘met overtuiging dodelijke ideologieën afwijst’ en tegelijk de intieme verhoudingen binnen een familie onderzoekt. Le Monde spreekt van ‘een netwerk van geheimen en leugens’ dat de familie uiteendrijft, en daarmee een scherp beeld schetst van de bredere sociale druk waaraan Palestijnse minderheden in Israël blootstaan. Copti zelf onderstreept in een interview in Courrier International dat zijn werk niet los te zien is van zijn afkomst; ‘Ik ben Palestijn voordat ik filmmaker ben.’ Hij groeide zelf op in Haifa en baseerde de film op ervaringen uit zijn eigen omgeving. Met niet-professionele acteurs, die maandenlang samenleefden om de familierelaties geloofwaardig te maken, wilde hij de alledaagsheid van die spanningen vangen.
Volgens Sortir à Paris wordt dat voelbaar in sleutelpassages, zoals de ontdekking van een zwangerschap en de ziekenhuisopname van dochter Fifi, momenten waarop ‘de façade van familie-eer afbrokkelt en de botsing tussen intimiteit en maatschappelijke verwachting scherp zichtbaar wordt’. ‘Alles begon met het verhaal van Shirley:’ vertelt Copti hierover, ‘een Joodse vrouw die gedwongen werd een abortus te ondergaan van een kind dat zij met een Palestijn had verwekt. Ik laat mij altijd inspireren door waargebeurde verhalen. (…) In mijn film stel ik vragen als: waarom zou ik geen seksuele relaties mogen hebben buiten het huwelijk? Of waarom zou ik mij moeten inschrijven bij het Israëlische leger?’
De film Eddington, geregisseerd door Ari Aster, speelt zich af in een kleine stad in New Mexico tijdens de eerste maanden van de pandemie. ‘Het stadje dient als een microscopisch kleine metonymie voor het hele land’, schrijft Frédéric Foubert in Première.
De speelfilm Eddington van Ari Aster speelt zich af tijdens de eerste maanden van de coronapandemie in een stoffig woestijnstadje in New Mexico. Daar voeren de sheriff (Joaquin Phoenix) en de burgemeester (Pedro Pascal) een bittere strijd over lockdown en preventiemaatregelen. Dan staat het land in brand na de dood van George Floyd door politiegeweld en komen normen en waarden nog verder op losse schroeven te staan. ‘Het stadje Eddington dient als een microscopisch kleine metonymie voor het hele land. De regisseur dompelt ons onder in een explosieve shaker die het kwaad, de gebreken en obsessies van de tijd condenseert’, schrijft Frédéric Foubert in Première.
‘Een gewaagde, verkwikkende out-of-the-box kosmisch-sociologische westerse thriller,’ vindt Owen Gleiberman in Variety. Volgens hem laat regisseur Aster ‘een boos, sinister en misschien wel gek, getransformeerd Amerika zien’. Alle recente ontwikkelingen komen aan bod. Van de ‘sluipende paranoia van de wapencultuur en complottheorieën’, tot ‘social media als donkere spiegelzaal waarin giftige krachten uitvergroot worden’ en de ‘onheilspellende opkomst van big tech’. ‘Aster is er met deze reflectieve pandemische western in geslaagd een zeer gedurfde verhandeling te maken over een diep gefragmenteerde samenleving’, noteert Dobrila Kontiç voor Kino-Zeit. ‘Dit horrordrama, dat slechts gedeeltelijk satirisch is, roept onaangename vragen op over de destructieve aspecten van politieke en persoonlijke kampvorming.’
‘Niemand maakt politieke en culturele satire met zo veel inzicht’
In Empire verklapt John Nugent dat het verhaal uiteindelijk ‘verzandt in een totale farce’ maar volgens hem is de film ‘met vaste hand’ en ‘vol zelfvertrouwen’ gemaakt. Het eind mag dan voor sommigen ‘te bizar en dubbelzinnig’ zijn; ‘niemand maakt politieke en culturele satire met zo veel inzicht’.
Sophie Monks Kaufman concludeert in The Independent dat de film aantoont dat ‘het Wilde Westen nog steeds bestaat, op de grond en online’ en is gemaakt ‘met een scherp oog voor mensen die groeien in een zanderig, door bergen geflankeerd, eenzaam landschap’.
Eddington, regie Ari Aster, met Joaquin Phoenix, Candice Bergen en Emma Stone, vanaf 2 oktober in de bioscoop.
360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.
Leugens en geheimen drijven familie uiteen
Haifa Chronicles gaat over de alledaagsheid van de spanningen
FILM – De kijker voelt onmiddellijk de spanning in Chroniques de Haïfa. Histoires palestiniennes (origineel Yinʿād ʿAlīkum), schrijft Sortir à Paris, dat de film typeert als een werk ‘in de traditie van geëngageerde realistische cinema’. Regisseur Scandar Copti volgt vier leden van een Palestijns gezin in Haifa, wier levens onder druk komen te staan door geheimen, sociale taboes en financiële last. Het zijn volgens de Franse site vooral ‘de alledaagse conflicten’ – de verantwoordelijkheid tegenover familie, de angst voor schande – die zwaar wegen.
Ook Télérama wijst op de manier waarop Copti zijn verhaal heeft opgebouwd: ‘als een puzzel’, een structuur die de verborgen spanningen langzaam blootlegt. Het blad benadrukt hoe de film ‘met overtuiging dodelijke ideologieën afwijst’ en tegelijk de intieme verhoudingen binnen een familie onderzoekt. Le Monde spreekt van ‘een netwerk van geheimen en leugens’ dat de familie uiteendrijft, en daarmee een scherp beeld schetst van de bredere sociale druk waaraan Palestijnse minderheden in Israël blootstaan. Copti zelf onderstreept in een interview in Courrier International dat zijn werk niet los te zien is van zijn afkomst; ‘Ik ben Palestijn voordat ik filmmaker ben.’ Hij groeide zelf op in Haifa en baseerde de film op ervaringen uit zijn eigen omgeving. Met niet-professionele acteurs, die maandenlang samenleefden om de familierelaties geloofwaardig te maken, wilde hij de alledaagsheid van die spanningen vangen.
Volgens Sortir à Paris wordt dat voelbaar in sleutelpassages, zoals de ontdekking van een zwangerschap en de ziekenhuisopname van dochter Fifi, momenten waarop ‘de façade van familie-eer afbrokkelt en de botsing tussen intimiteit en maatschappelijke verwachting scherp zichtbaar wordt’. ‘Alles begon met het verhaal van Shirley:’ vertelt Copti hierover, ‘een Joodse vrouw die gedwongen werd een abortus te ondergaan van een kind dat zij met een Palestijn had verwekt. Ik laat mij altijd inspireren door waargebeurde verhalen. (…) In mijn film stel ik vragen als: waarom zou ik geen seksuele relaties mogen hebben buiten het huwelijk? Of waarom zou ik mij moeten inschrijven bij het Israëlische leger?’
Opblaasbare ballen en pratende kikkers
Codes onctijferen door creatief te denken
KUNST– Museum Beelden aan Zee presenteert met Pas de Deux een expositie waarin de Britse multidisciplinaire kunstenaar Ryan Gander (1976) volgens curator Brigitte Bloksma het werk van de Franse schilder en beeldhouwer Paul Degas (1834-1917) herinterpreteert en in een hedendaagse context plaatst. Waar de schilderijen en sculpturen van Degas al anderhalve eeuw tot de verbeelding spreken, is het de eerste solotentoonstelling van Gander in Nederland.
Art Daily omschrijft Gander als een ‘veelzijdig neoconceptualist en amateur-filosoof wiens werk is doordrenkt van intellectuele speelsheid en scherpe humor. Van een kikker die menselijke taal spreekt tot onleesbare klokken, een fictieve vlag en de verzonnen geschiedenis van een paar broers en zussen.’ Zijn werken zijn ‘opvallend concreet’ en roepen tegelijkertijd ‘een ongrijpbaar gevoel van mysterie op’.
In de jaarlijkse Royal Academy Summer Exhibition in Londen zag Chiara Wilkinson namens TimeOut een serie reusachtige opblaasbare ballen van de hand van Gander. Daarop had hij vragen aangebracht als ‘Wanneer weet je dat je gelijk hebt?’ en ‘Gaan alle deuren open?’ ‘Niet alleen erg leuk om naar te kijken, maar het stelt ook de gangbare manier om naar kunst te kijken ter discussie. Met de bedoeling om nieuwsgierig en ruimdenkend te zijn voordat je het museum betreedt.’
Collega Evgenia Siokos is minder enthousiast over de installatie, bekent ze in The Telegraph. Ze vraagt zich af waarom een kunstenaar het nietsvermoedende publiek met zulke ‘banale’ vragen confronteert: ‘Wel was ik benieuwd hoe hard het geluid zou zijn wanneer ik zo’n bal losmaakte en vlak voor de bus op Piccadilly naar beneden gooide.’
Uit een profielschets van Australian Arts Review komt Gander naar voren als kunstenaar die mikt op ‘associatieve denkprocessen’. Zijn werk doet denken aan ‘een puzzel, een netwerk met meerdere verbindingen, de fragmenten van een ingebed verhaal of een enorme reeks verborgen aanwijzingen die moeten worden ontcijferd. Zo moedigt hij kijkers aan hun eigen verbanden te leggen om de schertsvertoning op te lossen die de kunstenaar in zijn werk heeft geënsceneerd.’
Ryan Gander X Paul Degas, Pas de deux, Museum Beelden aan Zee, Scheveningen, t/m 4 januari 2026.
Gedurfde metafoor voor de transformatie van Amerika
Het Wilde Westen bestaat nog steeds
FILM – De speelfilm Eddington van Ari Aster speelt zich af tijdens de eerste maanden van de corona- pandemie in een stoffig woestijnstadje in New Mexico. Daar voeren de sheriff (Joaquin Phoenix) en de burgemeester (Pedro Pascal) een bittere strijd over lockdown en preventiemaatregelen. Dan staat het land in brand na de dood van George Floyd door politiegeweld en komen normen en waarden nog verder op losse schroeven te staan. ‘Het stadje Eddington dient als een microscopisch kleine metonymie voor het hele land. De regisseur dompelt ons onder in een explosieve shaker die het kwaad, de gebreken en obsessies van de tijd condenseert’, schrijft Frédéric Foubert in Première.
‘Een gewaagde, verkwikkende out-of-the-box kosmisch-sociologische westerse thriller,’ vindt Owen Gleiberman Eddington in Variety. Volgens hem laat regisseur Aster ‘een boos, sinister en misschien wel gek, getransformeerd Amerika zien’. Alle recente ontwikkelingen komen aan bod. Van de ‘sluipende paranoia van de wapencultuur en complottheorieën’, tot ‘social media als donkere spiegelzaal waarin giftige krachten uitvergroot worden’ en de ‘onheilspellende opkomst van big tech’. ‘Aster is er met deze reflectieve pandemische western in geslaagd een zeer gedurfde verhandeling te maken over een diep gefragmenteerde samenleving’, noteert Dobrila Kontiç voor Kino-Zeit. ‘Dit horrordrama, dat slechts gedeeltelijk satirisch is, roept onaangename vragen op over de destructieve aspecten van politieke en persoonlijke kampvorming.’
In Empire verklapt John Nugent dat het verhaal uiteindelijk ‘verzandt in een totale farce’ maar volgens hem is de film ‘met vaste hand’ en ‘vol zelfvertrouwen’ gemaakt. Het eind mag dan voor sommigen ‘te bizar en dubbelzinnig’ zijn; ‘niemand maakt politieke en culturele satire met zo veel inzicht’.
Sophie Monks Kaufman concludeert in The Independent dat de film aantoont dat ‘het Wilde Westen nog steeds bestaat, op de grond en online’ en is gemaakt ‘met een scherp oog voor mensen die groeien in een zanderig, door bergen geflankeerd, eenzaam landschap’.
Eddington, regie Ari Aster, met Joaquin Phoenix, Candice Bergen en Emma Stone, vanaf 2 oktober in de bioscoop.
Het queer drama van King Princess
Over pijn, rivaliteit en verlangen
MUZIEK – Op haar nieuwe album Girl Violence, dat half september verscheen, grijpt King Princess volgens de recensenten terug op een mengeling van brutaliteit en kwetsbaarheid die haar doorbraak kenmerkte. ‘Het is gepolijst maar ook instinctief, een plaat waarin pijn en plezier, verdriet en woede hand in hand gaan’, schrijft Paste Magazine.
AP News spreekt van een werk dat ‘even eigenzinnig als oprecht’ is, waarin ‘queer verlangen en emotionele turbulentie worden verbonden met ambient synths en gruizige gitaren’. Hoogtepunten zijn volgens hen Girls en Cry Cry Cry, nummers die ‘tegelijk intiem en
explosief aanvoelen’. Volgens The New Yorker heeft Mikaela Straus, haar echte naam, op zesentwintigjarige leeftijd al een reputatie opgebouwd als ‘popster en provocateur van een nieuwe generatie’. Het New Yorkse magazine spreekt van een thuiskomst.
Maar niet elke recensent is onverdeeld positief. Indie Is Not A Genre noemt het album ambitieus, maar ook ‘oneffen’, met enkele songs die te veel op eerder werk lijken. Readdork vindt die oneffenheid juist een kracht: ‘King Princess toont lef door contrasten uit te vergroten – van rauwe humor tot openlijke wanhoop – en dat maakt Girl Violence onweerstaanbaar.’
Het ongemak en de intensiteit komen volgens Melodic Magazine het scherpst naar voren in de titeltrack, die ‘niet gaat over fysieke, maar psychologische girl violence: de wonden, de rivaliteit en het verlangen dat onderhuids woedt’.
In de ‘heerlijke, hilarische romcom’ A Nice Indian Boy benadrukt regisseur Roshan Sethi dat Bollywood-liefde niet alleen is weggelegd voor heterokoppels.
De Indiase familie van Naveen heeft zijn seksuele geaardheid geaccepteerd, maar zit niet te wachten op een grootse Bollywood-bruiloft met zijn vriend Jay. Al is Jay wit en, als adoptiekind van Indiase ouders, een vrome hindoe. Dat is het uitgangspunt in A nice Indian boy van de Amerikaans-Indiase regisseur Roshan Sethi. ‘Een heerlijke, hilarische romcom’, schrijft William Stottor in Loud and Clear Reviews. ‘Het verhaal lijkt dun, maar wordt door de uitgediepte karakters gaandeweg compact en diep ontroerend. Het is onmogelijk dat je er niet door meegesleept wordt.’
‘De financiering kwam pas rond toen Broadway-ster Jonathan Groff, de enige witte acteur, zijn contract had getekend’
Variety-criticus Guy Lodge vindt Jay ‘net iets te mooi en ideaal om geloofwaardig te zijn’, maar laat zich wel overtuigen door de manier waarop de film ‘clichés en cynisme overstijgt’. Volgens Proma Khosla in Indie Wire gaat de film over ‘het ondermijnen van stereotypen over de Indiase cultuur’. Ze stelt dat de regisseur wil benadrukken dat Bollywood-liefde niet alleen is weggelegd voor hetero’s maar geen onderscheid maakt tussen generaties en culturen. ‘Een rechttoe-rechtaan komedie,’ schrijft Jared Richard voor het Australische ABC, ware het niet dat de hoofdpersoon ‘worstelt met queerness én familietradities’. Richard heeft wel kritiek op de financiering van de film: ‘Die kwam pas rond toen Broadway-ster Jonathan Groff, de enige witte acteur in de cast, zijn contract had getekend.’
A Nice Indian Boy van Roshan Sethi draait sinds 4 september in de bioscoop.
In Night Always Comes staat de Amerikaanse huizencrisis centraal, maar vooral het gevecht van één vrouw om haar bestaan overeind te houden. ‘Vanessa Kirby’s spel toont van begin tot eind een combinatie van vastberadenheid en hulpeloosheid.’
Tussen de voicemails van haar schuldeisers door luistert Lynette naar het nieuws over de Amerikaanse huizencrisis. De hoofdpersoon van Night Always Comes, die vanaf 15 augustus op Netflix te zien is, staat op het punt haar huis uitgezet te worden vanwege onbetaalde schulden. ‘Lynette (Vanessa Kirby) woont samen met Doreen (Jennifer Jason Leigh), haar vreselijk onverantwoordelijke, instabiele moeder, en Kenny (Zack Gottsagen), haar oudere broer met het syndroom van Down’, beschrijft The New York Times. Ze combineert drie banen: barvrouw, bakker en sekswerker.
Zij en haar moeder hebben genoeg geld bij elkaar gesprokkeld om de aankoop van hun huis te starten, maar laatstgenoemde komt niet opdagen op de afspraak voor de aanbetaling en besteedt deze aan een nieuwe auto. De film van Benjamin Caron volgt Lynette één nacht, ‘waarin ze wanhopig streeft naar het onmogelijke: $ 25.000 [€ 21.400] vinden. Ze benadert een rijke klant, gespeeld door Randall Park, die haar in haar gezicht uitlacht als ze het bedrag noemt dat ze nodig heeft.’ Vervolgens steelt ze zijn auto en wordt alles van kwaad tot erger.
Glenn Kenny, recensent van de The New York Times, is zeer onder de indruk van de hoofdrolspeelster: ‘Kirby’s spel toont van begin tot eind een combinatie van vastberadenheid en hulpeloosheid.’ De Wall Street Journal is het daarmee eens en noemt haar personage ‘boeiend’. The Hollywood Reporter vindt vooral de scènes met haar broer, die ze ‘mee moet slepen in een reeks gevaarlijke situaties’, ontroerend. In zijn ontwapenende onschuld wordt hij met grote gevaren geconfronteerd – zonder dat je haar daarvoor veroordeelt, aldus recensent David Rooney. Maar hij betreurt dat de film niet dezelfde kritische kracht heeft als de gelijknamige roman van Willy Vlautin (2021). Het scenario van Sarah Conradt is ‘meer gericht op de afdaling van de hoofdpersonen naar de hel dan op de meedogenloze economische context van een Amerika dat voortdurend gentrificeert en verwatert daarmee de maatschappijkritiek die het boek zo goed maakte’.
Ook Variety is minder overtuigd door het geheel, inclusief de rol van Kirby, al bootst de Britse een ‘onberispelijk Pacific Northwest-accent’ na. Wel houdt Night Always Comes je volgens het blad scène voor scène op het puntje van je stoel. ‘De relaties tussen de personages zijn raak en overtuigend neergezet. De cinematografie – zoals te verwachten in Portland – benut de stad en haar omgeving ten volle. Cameraman Damián García toont zich hier op het hoogtepunt van zijn kunnen, met beelden die het verhaal de allure van een rauw avontuur geven. Alleen dat al maakt deze nachtelijke odyssee de moeite waard.’
Night Always Comes, sinds 15 augustus te zien op Netflix
Het oeuvre van de Japanse animatielegende Hayao Miyazaki en zijn studio Ghibli is een duizelingwekkend spektakel van schoonheid, vakmanschap en verbeeldingskracht. Twee films belichten wat hem bezielt en hoe hij te werk gaat. En maken zijn universum nog intrigerender.
De documentaires Miyazaki, Spirit of Nature van de Franse regisseur Léo Favier en Hayao Miyazaki and the Heron van Kaku Arakawa, die deze maand in de Nederlandse bioscopen draaien, bieden een fascinerende verkenning van Hayao Miyazaki’s leven en werk, waarbij de nadruk ligt op zijn diepe band met de natuur.
Spirit of Nature verweeft aan de hand van gesprekken met zijn zoon, filmmaker Goro Miyazaki, vaste producer Toshio Suzuki en Miyazaki-expert Susan Napier, archiemateriaal en fragmenten uit eigen werk zijn persoonlijke ontwikkeling in de wereldse context van zijn tijd. De regisseur van bekroonde films als Spirited Away, Princess Mononoke, My Neighbor Totoro en Howl’s Moving Castle en The Boy and the Heron geeft vrijwel nooit interviews, maar komt in Spirit of Nature aan het woord in een bescheiden hoekje van een gedeeld kantoor.
In 1985 richtte hij samen met zijn leermeester Isao Takahata en collega Toshio Suzuki uit onvrede over de stand van de animatie-industrie studio Ghibli op, dat met kaskrakers als My Neighbor Totoro en Princess Mononoke een instituut werd en dit jaar een jubileum viert. Ghibli bracht magische werelden tot leven van vindingrijke kinderen en bossen bevolkt door fabelachtige wezens. De studio telde in hoogtijdagen ruim 220 werknemers, maar het succces is grotendeels te danken aan één man: de vierentachtigjarige Hayao Miyazaki, die zich staande heeft kunnen houden tegenover de Amerikaanse studio’s, met arbeidsintensieve handgetekende animatie en commentaar op de ambiguïteit van de menselijke conditie.
In Spirit of Nature vertelt hij zelf hoe hij zijn geëngageerdheid is gevormd door zijn familie, ervaringen tijdens de oorlog en de naoorlogse schaarste, en dat hij deze wil uitdragen zonder zich te verliezen in een simpele strijd tussen goed en kwaad.
Centraal staat vaak een mensheid die geobsedeerd is door oorlog en verovering, worstelt met ongebreideld consumentisme en overgeleverd is aan de grillen van de natuur. Een mensheid die een landschap nalaat dat is verwoest door de klimaatcrisis.
Meer dan tien jaar geleden kondigde Miyazaki aan dat hij geen speelfilms meer zou maken, omdat hij niet meer aan zijn eigen onwerkbaar hoge standaarden kon blijven voldoen, zo wordt verteld in de andere documentaire; Hayao Miyazaki and the Heron. En toen maakte hij toch ‘mijn laatste film’, gezien zijn leeftijd: The Boy and the Heron, bekroond met een Oscar in 2024 voor beste animatiefilm.
Tijd zal zijn gang gaan, geeft hij zelf als commentaar op deze film, die als een boodschap aan toekomstige generaties kan worden gezien. Of zoals de Japanse titel van de film luidt: Hoe leef je je leven? Daarbij kan een Miyazaki-film je helpen.
360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.
Van de moord op Olof Palme naar de Lockerbie-aanslag
Gissen naar de waarheid
LITERATUUR – Na zijn boek Stieg Larssons erfenis, over het ontrafelen van de moord op de Zweedse premier Olof Palme in 1986, besloot Jan Stocklassa zich nooit meer in te laten met hypothesen en complottheorieën. Tot hij, opnieuw speurend in de archieven van Millenium-auteur Larsson, op een ander onopgelost mysterie stuitte. In De man die uit de lucht viel probeert Stocklassa de waarheid achter de bomaanslag op een vliegtuig boven het Schotse Lockerbie in 1988 te achterhalen. Na een jarenlang internationaal politieonderzoek werd een Libische terrorist als dader aangewezen en tot levenslang veroordeeld, terwijl de toenmalige Libische leider Muammar Khadaffi 2,7 miljard dollar moest betalen.
Catrin Fägerstrand schrijft in het Zweedse magazine Corren dat Stocklassa ‘mogelijke motieven en spannende toevalligheden’ naast elkaar zet. Ze laat de auteur vertellen waarom de Lockerbie-zaak hem zo intrigeerde: ‘Een van de 270 slachtoffers was politicus en diplomaat Bernt Carlsson, een vertrouweling van Palme. Twee jaar later werd ook hij gedood bij een aanslag. Was dat toeval? Niemand heeft er ooit serieus naar gekeken. Dat vormde het startpunt van mijn boek.’
In Bläddrat waarschuwt Anna Lavfors de lezer voor een ‘wilde reis, zowel mentaal als geografisch’. Ze wijst op de ‘wirwar van losjes verbonden informatie die als waarheid wordt gepresenteerd. Daarom kun je het boek maar beter in de categorie entertainment plaatsen.’
‘autofictie en onderzoeksjournalistiek [is] geen voor de hand liggende combinatie.’
Teodor Stig-Matz van dagblad ETC vindt ‘autofictie en onderzoeksjournalistiek geen voor de hand liggende combinatie.’ Doordat Stocklassa in één moeite door over ‘prostaatangst, zijn gestrande huwelijk en zijn liefde voor cocker-spaniël Rut schrijft, is het net of je een roman zit te lezen’.
‘Wie echt meer wil weten over de Lockerbie-ramp, moet iets anders lezen dan dit grillige boek’, vindt Per Anderson van SVT Nyheter. Beschouwt de criticus het als een ‘serieus onderzoek naar een ernstige terroristische daad’, dan raakt hij ‘moedeloos en depressief’. Leest hij het als kluchtroman, dan beleeft hij er ‘veel plezier aan’. Wanneer hij het interpreteert als ‘onthullende belichaming van samenzweerderig denken’, kan hij er ‘zelfs iets van leren’.
De man die uit de lucht viel en de jacht op de vergeten terrorist verschijnt begin september in een vertaling van Ron Bezemer bij Hollands Diep.
Nachtelijke Odyssee door Portland
Van maatschappijkritiek tot afdaling naar de hel
FILM – Tussen de voicemails van haar schuldeisers door luistert Lynette naar het nieuws over de Amerikaanse huizencrisis. De hoofdpersoon van Night Always Comes, die vanaf 15 augustus op Netflix te zien is, staat op het punt haar huis uitgezet te worden vanwege onbetaalde schulden. ‘Lynette (Vanessa Kirby) woont samen met Doreen (Jennifer Jason Leigh), haar vreselijk onverantwoordelijke, instabiele moeder, en Kenny (Zack Gottsagen), haar oudere broer met het syndroom van Down’, beschrijft The New York Times. Ze combineert drie banen: barvrouw, bakker en sekswerker.
Zij en haar moeder hebben genoeg geld bij elkaar gesprokkeld om de aankoop van hun huis te starten, maar laatstgenoemde komt niet opdagen op de afspraak voor de aanbetaling en besteedt deze aan een nieuwe auto. De film van Benjamin Caron volgt Lynette één nacht, ‘waarin ze wanhopig streeft naar het onmogelijke: $ 25.000 [€ 21.400] vinden. Ze benadert een rijke klant, gespeeld door Randall Park, die haar in haar gezicht uitlacht als ze het bedrag noemt dat ze nodig heeft.’ Vervolgens steelt ze zijn auto en wordt alles van kwaad tot erger.
Glenn Kenny, recensent van de The New York Times, is zeer onder de indruk van de hoofdrolspeelster: ‘Kirby’s spel toont van begin tot eind een combinatie van vastberadenheid en hulpeloosheid.’ De Wall Street Journal is het daarmee eens en noemt haar personage ‘boeiend’. The Hollywood Reporter vindt vooral de scènes met haar broer, die ze ‘mee moet slepen in een reeks gevaarlijke situaties’, ontroerend. In zijn ontwapenende onschuld wordt hij met grote gevaren geconfronteerd – zonder dat je haar daarvoor veroordeelt, aldus recensent David Rooney. Maar hij betreurt dat de film niet dezelfde kritische kracht heeft als de gelijknamige roman van Willy Vlautin (2021). Het scenario van Sarah Conradt is ‘meer gericht op de afdaling van de hoofdpersonen naar de hel dan op de meedogenloze economische context van een Amerika dat voortdurend gentrificeert en verwatert daarmee de maatschappijkritiek die het boek zo goed maakte’.
Ook Variety is minder overtuigd door het geheel, inclusief de rol van Kirby, al bootst de Britse een ‘onberispelijk Pacific Northwest-accent’ na. Wel houdt Night Always Comes je volgens het blad scène voor scène op het puntje van je stoel. ‘De relaties tussen de personages zijn raak en overtuigend neergezet. De cinematografie – zoals te verwachten in Portland – benut de stad en haar omgeving ten volle. Cameraman Damián García toont zich hier op het hoogtepunt van zijn kunnen, met beelden die het verhaal de allure van een rauw avontuur geven. Alleen dat al maakt deze nachtelijke odyssee de moeite waard.’
Night Always Comes, sinds 15 augustus te zien op Netflix
Je kunt ook eten wat je bent
De counter images van Hiền Hoàng
FOTOGRAFIE – De kijker voelt onmiddellijk de spanning in Hiền Hoàng werk, schrijft het toonaangevende kunsttijdschrift ArtReview. In haar series en installaties keert de Vietnamese kunstenaar steeds terug naar dezelfde vraag: hoe worden lichamen – en vooral Aziatische lichamen – gezien, geconsumeerd en vervormd door een westerse blik? ‘In haar werk speelt ze op zowel humoristische als verontrustend wijze met stereotypen’, kenschetst METAL Magazine. Bijvoorbeeld in Asia Bistro, waarin sojasaus uit een vrouwenborst druipt, of in de performance Made in Rice, waar de kunstenaar letterlijk uit rijst tevoorschijn komt. Het zijn beelden die ‘tegelijkertijd verleidelijk en afstotend zijn’, en daarom verwarren.
‘Hoàngs serie Asia Bistro kannibaliseert dat oude gezegde [je bent wat je eet], en suggereert dat je ook kunt eten wat je bént’, schrijft ArtReview, dat haar in 2024 opnam in de prestigieuze lijst Future Greats. Het ongemak wordt volgens de recensent nergens sterker dan in de serie Across the Ocean, waarin Hoàng tofu presenteert met daarin verborgen haren, een beeld dat ook Creative Review ‘banaal en verontrustend’ noemt. Het Britse tijdschrift prijst vooral de kritische kracht van het werk: ‘Fotografie toont hoe we collectief culturele beelden consumeren, en counter images verstoren dat collectieve denken.’
Ook kenmerkend voor Hoàngs werk volgens METAL Magazine is de wisselwerking tussen kunst en wetenschap, die in haar meest recente project, Garden of Entanglement, opnieuw naar voren komt. Hierin verlegt ze de aandacht van het lichaam naar de natuur en vertaalde ze samen met wetenschappers data van bomen in sculpturen van mycelium en UV-prints in een poging de herinneringen van de natuur zelf tastbaar te maken. ‘Het is een multidisciplinaire zoektocht naar onze verhouding met migratie, kolonialisme en ecologie’, aldus PhMuseum. Daarbij staat één kernachtige vraag centraal: ‘Wat zouden bomen zich van ons herinneren als wij er niet meer zijn?’
Bollywood-romcom vanuit queer-perspectief
Indiase stereotypen ondermijnd
SPEELFILM – De Indiase familie van Naveen heeft zijn seksuele geaardheid geaccepteerd, maar zit niet te wachten op een grootse Bollywood-bruiloft met zijn vriend Jay. Al is Jay wit en, als adoptiekind van Indiase ouders, een vrome hindoe. Dat is het uitgangspunt in A nice Indian boy van de Amerikaans-Indiase regisseur Roshan Sethi. ‘Een heerlijke, hilarische romcom’, schrijft William Stottor in Loud and Clear Reviews. ‘Het verhaal lijkt dun, maar wordt door de uitgediepte karakters gaandeweg compact en diep ontroerend. Het is onmogelijk dat je er niet door meegesleept wordt.’
Variety-criticus Guy Lodge vindt Jay ‘net iets te mooi en ideaal om geloofwaardig te zijn’, maar laat zich wel overtuigen door de manier waarop de film ‘clichés en cynisme overstijgt’. Volgens Proma Khosla in Indie Wire gaat de film over ‘het ondermijnen van stereotypen over de Indiase cultuur’. Ze stelt dat de regisseur wil benadrukken dat Bollywood-liefde niet alleen is weggelegd voor hetero’s maar geen onderscheid maakt tussen generaties en culturen. ‘Een rechttoe-rechtaan komedie,’ schrijft Jared Richard voor het Australische ABC, ware het niet dat hoofdpersoon ‘worstelt met queerness én familietradities’. Richard heeft wel kritiek op de financiering van de film: ‘Die kwam pas rond toen Broadway-ster Jonathan Groff, de enige witte acteur in de cast, zijn contract had getekend.’
A Nice Indian Boy van Roshan Sethi draait vanaf 4 september in de bioscoop.
De langverwachte film On ira van Enya Baroux had na zijn wereldpremière op het komediefestival van Alpe d’Huez al de nodige tongen losgemaakt. Franse critici zijn lovend over het ongekunstelde evenwicht tussen humor en drama.
Pauline Conradsson van Le Parisienwas getuige van de langdurige staande ovatie na de wereldpremière op het komediefestival van Alpe d’Huez. Ze noemt het een ‘hartstochtelijk gemaakte film, die het publiek laat lachen en tegelijkertijd omverblaast’. Le Bleu du Miroir vindt de film ‘conventioneel in de dynamiek tussen de personages, met verplichte passages van conflicten en pogingen tot verzoening’. Volgens de criticus worstelt de maker met ‘het vermijden van clichés en aarzelt ze tussen momenten van zachtheid en spanning. Zo blijft het gevoel hangen dat het vooral draait om het behoud van de feelgood-dimensie. Maar dat wordt gecompenseerd door de oprechte toon, de kwaliteit van de acteerprestaties en de dialogen.’
‘Telkens is er het talent om de subplots in het verhaal op de juiste manier af te sluiten’
Ook Olivier Delcroix vindt de dialogen in ‘deze speelfilm vol delicatessen’ volledig kloppen, schrijft hij in Le Figaro. Verder is hij vooral onder de indruk van de wijze waarop Baroux haar hoofdpersonen heeft uitgediept: ‘Hun alchemie functioneert prima. Ieder personage is even briljant vanuit het eigen misverstand. Het gebrek aan communicatie vormt de sleutel voor dit onevenwichtige viertal.’ Thierry Chèze vanPremière noemt het ‘gedurfd’ om het thema euthanasie vanuit de invalshoek van een komedie aan te kaarten. ‘De balans tussen lachen en huilen doet nergens kunstmatig of geforceerd aan. Telkens is er het talent om de subplots in het verhaal op de juiste manier af te sluiten.’
On ira van Enya Baroux draait vanaf 3 juli in de Nederlandse bioscopen.
De opnames liepen vertraging op door een sterfgeval
Eindelijk is in de Verenigde Staten de westernfilm Rust uitgebracht. De opnames van de film in oktober 2021 in New Mexico werden overschaduwd door de dood van de director of photography Halyna Hutchins, die werd neergeschoten terwijl acteur Alec Baldwin een scène repeteerde met een geladen revolver. Korte tijd later overleed ze in het ziekenhuis op 42-jarige leeftijd.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Marktleider AMC, een Amerikaanse televisiezender, vertoont de western niet. De western is ook niet beschikbaar op Netflix. De film ging in de herfst in première in Polen. Een paar filmzalen vertonen de western vanaf aanstaande vrijdag in Zuid-Californië, aldus Los Angeles Times. Rust is ook te huren op streamingplatforms voor 14,99 dollar.
Baldwin, die door de staat New Mexico werd vervolgd, ontsnapte in juli 2024 aan zijn veroordeling. Hannah Gutierrez-Reed, de vrouw die als wapenhandelaar voor de opnames was ingehuurd en toezicht moest houden op het wapengebruik tijdens de set, zit een gevangenisstraf van veertien maanden uit wegens dood door schuld. De producenten zeiden dat ze de film wilden afmaken ‘als een eerbetoon aan Hutchins en haar werk’, aldus Los Angeles Times.
In The Return geeft de Italiaanse regisseur Uberto Pasolini een sobere en rauwe draai aan Homerus’ Odyssee. Frank Scheck schrijft in The Hollywood Reporter dat Pasolini het verhaal ‘terugbrengt tot de essentie. Dat resulteert in een grimmige, plechtstatige ervaring die de kijker opwindend of bloedeloos zal vinden’.
Wanneer Odysseus na de Trojaanse Oorlog eindelijk thuiskomt in Ithaka, raakt hij verwikkeld in een bloedige strijd om zijn troon en zijn vrouw Penelope. Bovendien staat het leven van zoon Telemachos op het spel. De Italiaanse regisseur Uberto Pasolini verfilmde Homerus’ heldendicht als The Return, met Ralph Fiennes en Julliette Binoche in de hoofdrollen.
Voor LA Times schrijft Katie Walsh dat de film ‘door de eenvoud en onopgesmukte schoonheid iets van toneel wegheeft’. Maar ‘terwijl de kijker het gevoel krijgt dat hij naar een explosie toewerkt’, slaagt de regisseur er volgens haar niet in om ‘uit dit beperkte dramatische register te breken en blijft het verwachte theatrale hoogtepunt uit’. Wel zit er veel diepgang in het spel van beide acteurs, die uiting geven aan het onuitsprekelijke verdriet dat je meeneemt van het slagveld en het jarenlange lijden van degenen die thuisblijven.’
‘Een uitgeklede, ruige kijk op het epische gedicht; een en al grotten, vuurlicht, juten zakken en modder’
Volgens Federico Pontiggia van Cinematografo gaat de film ten onder aan ambities: ‘Spaarzaam geacteerd, weinig pathos, poëtisch bleekjes en een ondermijning van de geest van Homerus.’ De criticus moet weinig hebben van de ‘uitgemergelde Fiennes’, herkent Binoche ‘alleen aan haar ogen’, maar is wel te spreken over de rol van Marwan Kenzari, ‘de opmerkelijkste figuur in deze slappe variant op de Homerische canon’.
Frank Scheck vindt in The Hollywood Reporter dat Pasolini het verhaal ‘terugbrengt tot de essentie. Dat resulteert in een grimmige, plechtstatige ervaring die de kijker opwindend of bloedeloos zal vinden’.
Voor La Scimmia Pensa benadrukt Lorenzo Pietroletti dat de regisseur zich niet zozeer richt op Odysseus ‘transformatie’ tot de man die aanspoelt op het strand, maar op ‘het uiteindelijke resultaat van zijn reis’. Zo belichaamt hij de ‘posttraumatische stress van een neerslachtig persoon die zijn heroïsche masker wil afzetten’.
In The Globe and Mail houdt Johanna Schneller het een op ‘een uitgeklede, ruige kijk op het epische gedicht; een en al grotten, vuurlicht, juten zakken en modder. Daarin verbeeldt Fiennes ‘een geestverschijning met spookachtige ogen, terwijl Binoche ‘stilte gebruikt om Penelopes ijzige woede over te brengen’.
The Return, regie Uberto Pasolini; vanaf 27 maart in de bioscoop.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
