Onderwerpen: Tentoonstelling

  • Een (kunst)geschiedenis van de zeevaart

    Een (kunst)geschiedenis van de zeevaart

    De tentoonstelling Maritieme Meesterwerken in het Maritiem Museum in Rotterdam belicht de verhalen achter de schilderijen niet alleen vanuit de kunst, maar ook vanuit de geschiedenis.

    Alle walvisvaarders droegen een wollen muts en niet alleen tegen de barre kou; allemaal hadden ze een specifiek patroon, zodat de in dikke kleding verstopte mannen toch herkenbaar waren. Dat verklaart ook waarom alle tweehonderd skeletten die op Spitsbergen gevonden zijn een muts op hadden.

    Een zo’n muts figureert nu in Maritieme Meesterwerken, een tentoonstelling die de collectie van Museum Boijmans van Beuningen en het Maritiem Museum voor het eerst samenbrengt. Het leuke is dat de verhalen achter de kunstwerken niet alleen vanuit de kunst, maar ook vanuit de geschiedenis van de zeevaart worden belicht.

    Maritiem Museum Cornelis Claesz van Wieringen 1 1
    Bewapend koopvaardijschip en andere vaartuigen voor Dordrecht, circa 1600-1625. Olieverfschilderij op paneel door Cornelis Claesz van Wieringen (1575/1577-1633).
    © Eric van Straaten

    Dan blijkt bijvoorbeeld dat het schilderij Terugkeer van de reddingsboot (1876) van Hendrik Mesdag verslag doet van een reddingsactie die daadwerkelijk heeft plaatsgevonden, in de nacht van 27 op 28 november 1873. Of dat de ark van Noach van Jheronimus Bosch meer lijkt op een roeiboot waar nog niet één olifant in zou passen, laat staan van elke diersoort twee exemplaren. 

    12 februari 2021 t/m 4 september 2022, Maritiem Museum, Rotterdam, maritiemmuseum.nl

  • Slavernijverhalen uit eerste hand

    Slavernijverhalen uit eerste hand

    Vanaf februari te zien in het Rijksmuseum: Slavernij – tien waargebeurde verhalen. De eerste grote tentoonstelling over slavernij in de Nederlandse koloniale periode.

    Al in 2017 aangekondigd, nu eindelijk daar: de eerste grote tentoonstelling over slavernij in de Nederlandse koloniale periode, het donkerste en tot voor kort meest onderbelichte hoofdstuk uit onze vaderlandse geschiedenis. De tentoonstelling omvat veel objecten die niet eerder in het Rijksmuseum te zien zijn geweest: persoonlijke bezittingen die werden gekoesterd, maar ook werktuigen die op de plantages werden gebruikt, zoals een balk met ijzeren kettingen waaraan meerdere slaven tegelijk konden worden vastgeketend. 

    In tien zalen staan tien personen centraal die slaaf waren, vochten tegen slavernij of rijk zijn geworden dankzij slavernij. Een daarvan is Wally, een slaaf die werkte op een Nederlandse plantage in Suriname. Hij vluchtte, werd gepakt en ontsnapte ternauwernood aan een gruwelijke dood. Een ander is de in 1707 overleden Surapati, een slaaf van een Nederlands echtpaar in Batavia die later vocht tegen de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Hij werd in 1975 uitgeroepen tot nationale held van Indonesië.

    s
    Anoniem, ‘Tot slaaf gemaakte mannen graven trenzen’, ca. 1850. Amsterdam, Rijksmuseum.

    Verrassend genoeg is Oopjen Coppit, de ene helft van Rembrandts Marten & Oopjen, ook een van de tien hoofdpersonen. Oopjens schoonvader was rijk geworden door de verwerking van suikerriet dat op Braziliaanse plantages was geteeld en geoogst door slaven. En na de dood van Marten trouwde Oopjen met Maerten Daey, die in Brazilië had gevochten en uit eerste hand kon vertellen hoe het er op de plantages aan toeging.

    Omdat het museum naar verwachting ook de komende tijd nog beperkt bezoekers mag toelaten, is er ook een onlineversie van de tentoonstelling gemaakt. Daarnaast verschijnt er bij de expositie een magazine dat wordt uitgedeeld aan alle scholen in Nederland, de Antillen en Suriname.

    12 februari t/m 30 mei 2021 in het Rijksmuseum, Amsterdam, rijksmuseum.nl

  • Godinnen van de art nouveau. Houvast in verwarrende tijden

    Godinnen van de art nouveau. Houvast in verwarrende tijden

    Lieflijke maagden, wrede minnaressen, vrome madonna’s.

    Kunstenaars van de art nouveau (1890– 1914) putten hun inspiratie vooral uit de natuur, en decoreerden hun gebouwen, interieurs en gebruiksvoorwerpen rijkelijk met motieven uit de wereld van planten en dieren – maar ook met vrouwen. De vrouw is rond 1900 namelijk droom én nachtmerrie van een hele generatie die de werkelijkheid probeert te ontvluchten. Lieflijke maagden, wrede minnaressen, vrome madonna’s en andere clichés bepalen de boekillustraties van Aubrey Beardsley, de sieraden van René Lalique en de affiches van Alphonse Mucha.

    Ze staan voor hogere idealen, universeel menselijke gevoelens of tijdloze deugden

    De tentoonstelling laat zien dat achter deze mythische wezens vaak een diepere betekenis schuilt. Technologie en wetenschap hebben eind negentiende eeuw nieuwe inzichten en vrijheden gebracht, maar de vooruitgang heeft ook angst en twijfel gezaaid. In dat spanningsveld is het niet zozeer de schoonheid van godinnen, nimfen, feeksen, engelen en feeën die kunstenaars aantrekt, maar vooral hun symbolische waarde. Ze staan voor hogere idealen, universeel menselijke gevoelens of tijdloze deugden, en geven houvast aan een samenleving in verwarring – tegelijkertijd strijden de eerste feministen voor onderwijs, kiesrecht en een eigen carrière.


    Godinnen van de art nouveau is vanaf 20 januari 2021, Allard Pierson, Amsterdam, allardpierson.nl

  • Uitbarsting van vrijgevigheid

    Uitbarsting van vrijgevigheid

    Gerecenseerd: Kunstenaars steunen elkaar

    De Britse kunstenaar Matthew Burrows was altijd al geïnteresseerd in de lastige economische kant van zijn vak, waarover hij ook als mentor doceert. Toen dat aspect dit jaar nog eens flink werd bemoeilijkt, kwam hij met de hashtag #artistsupportpledge. Het idee is simpel, schrijft Lifestyle Asia: kunstenaars bieden werk aan tegen een prijs van minder dan 200 pond of dollar, afhankelijk van de regio. Als een kunstenaar vijf werken verkoopt, zegt deze toe op zijn beurt van een andere aanbieder werk af te nemen. Vanaf de lancering midden maart tot nu is het doe-het-zelfproject explosief gegroeid, met bijna een half miljoen werken en een geschatte omzet van 60 miljoen pond, bericht ArtReview

    Burrows beschrijft zijn steunbetuiging op kunstsite Studio International als een manier om geld te creëren op basis van een ‘cultuur van vrijgevigheid’, waarmee bovendien de poortwachters en machtsstructuren van de kunstwereld worden omzeild. (The New York Times tekent daarbij aan dat het initiatief ‘om zoveel duizenden creatieve individuen te helpen mogelijk werd gemaakt door Instagram, eigendom van Facebook’.) Le Monde spreekt de hoop uit dat ‘deze uitbarsting van vrijgevigheid niet zal eindigen zodra er weer vernissages kunnen plaatsvinden’.

    Schermafbeelding 2020 12 10 om 10.27.44 2
    De oproep Mattew Burrows van op Instagram

    Na (online)tentoonstellingen van de VS tot Maleisië en van Denemarken tot India is binnenkort in De Balie, in Amsterdam, de expositie #artistsupportpledge te zien, waar werk van bijna honderd Nederlandse kunstenaars wordt aangeboden. 

    De tentoonstelling #artistsupportpledge is van 12 december t/m 3 januari te zien op de bovenfoyer van De Balie.

  • Intens portret van verborgen realiteit

    Intens portret van verborgen realiteit

    Paul Huf Award voor ‘een geschiedenis van vrouwenhaat’

    FOTOGRAFIE – Er is nóg een epidemie die we kunnen bestrijden, dacht Laia Abril toen ze de vele foto’s bekeek van oorlogen en armoede: boulimia. Gedreven door haar eigen ervaring en een vermeend gebrek aan informatie wilde ze het taboe rondom de ziekte doorbreken, vertelt ze in een interview met Vice. Hiervoor fotografeerde ze onder andere selfies van een ‘pro-ana’-site, waarop meisjes met anorexia elkaar tips geven om nog dunner te worden. ‘Ik wilde laten zien hoe fotografie wordt gebruikt.’

    Met het resultaat, The Epilogue, gewijd aan Cammy Robinson, die op 26-jarige leeftijd aan de ziekte overleed, verwierf Abril internationaal bekendheid. Haar volgende, langlopende project, A History of Misogyny, leverde haar onder andere de Foam Paul Huf Award op, een prijs voor fotografen onder de 35. Tot nu toe maakte Abril de delen On Abortion (2018, over de straffen die in verschillende culturen voor abortus gelden) en On Rape (2020).

    ‘Het resultaat van haar inspanningen om deze moeilijke onderwerpen te visualiseren moet door een zo groot mogelijk publiek worden gezien’, haalt de British Journal of Photography het juryrapport aan. De Spaanse fotografiesite La Fábrica beschrijft hoe je als kijker plotseling gevangenzit in de privésfeer van anderen, zodat je jezelf moet verhouden tot ‘ongemakkelijke realiteiten die de samenleving veelal verborgen houdt’. The Guardian noemt Abrils werk intens, zelfs zo intens dat recensent Sean O’Hagan The Epilogue soms moest wegleggen. ‘Maar ik pakte het telkens weer op.’

    Het werk van Laia Abril stond voor 6 november gepland in Foam, Amsterdam. Houd voor meer informatie de website in de gaten: www.foam.org.

  • Opengeritst

    Opengeritst

    trs 2 2

    TENTOONSTELLING | The Rolling Stones – Unzipped
    T/m 28 februari 2021, Groninger Museum, Groningen, groningermuseum.nl

    Voor de deur van het Groninger Museum steekt sinds kort een mond zijn tong uit naar iedereen die langsloopt: het wereldberoemde logo van The Rolling Stones. Binnen is Unzipped te zien, een tentoonstelling over de grootste nog actieve rockband ter wereld. De expositie, eerder in Londen, de VS en Azië, toont ruim vierhonderd objecten uit het persoonlijke archief van de band, waaronder kekke outfits, oude instrumenten en dagboekfragmenten.

    Het is interessant om te zien hoe de Stones pionierden op het gebied van spectaculaire liveshows, aan de hand van schaalmodellen van de podia en een video waarin de concepten erachter worden uitgelegd. Veel van de uitgestalde parafernalia vertellen meer over de Stones als merk dan over de band zelf. Al is ook het appartement met één slaapkamer nagebouwd waar Mick Jagger en Keith Richards in 1962 woonden.

  • Een nieuwe orde

    Een nieuwe orde

    A New Order, A New Earth

    21 november 2020 t/m 17 januari 2021, Garage Rotterdam, garagerotterdam.nl

    Natuur is iets geworden wat we zien als een ‘ander’, als iets wat we kunnen (op-)gebruiken en naar onze hand kunnen zetten. Op dit moment gebruiken en vervuilen we in alarmerend tempo veel meer dan de natuur kan herstellen. De mensheid is uitgegroeid tot een kracht van geologische proporties, en dat heeft onvoorziene gevolgen. De balans is doorgeslagen, de planeet gaat ten onder – dankzij de mens.

    Met de tentoonstelling A New Order, A New Earth vraagt Garage Rotterdam zich af of het ook anders kan. Zijn we in staat ons te verplaatsen in het perspectief van de natuur en kunnen we de relatie met de natuur herstellen? In deze tentoonstelling komen beeldende kunst, wetenschap, wijsgerige tradities, sjamanistische wijsheden en kunstmatige intelligentie samen. A New Order, A New Earth laat je kennismaken met andere wereldvisies dan het dominante, westerse wetenschappelijke kader, dat de natuur tot kwantificeerbaar object maakt. Negen kunstenaars, denkers en wetenschappers creëren visies van een andere relatie tussen mens en natuur. Visies op de mens als (onderdeel van de) natuur, niet los daarvan.