Na een mesaanval door een Soedanees braken racistische rellen uit
De Belfast Telegraph meldde dat het de ‘grootste’ antiracisme-demonstratie ooit in de Noord-Ierse hoofdstad was, met ‘duizenden mensen die zich zaterdag in het stadscentrum verzamelden’. Verpleegkundige Beverly Simpson vertelt aan de krant: ‘Ik vind het fantastisch om zoveel mensen hun steun te zien betuigen. Ze zijn zich zeer bewust van wat er gaande is en ze zijn volledig tegen racisme.’
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De stad wordt sinds dinsdag 9 juni geteisterd door anti-immigratie-rellen nadat afgelopen maandag een video werd gepubliceerd van een Soedanese man die met een mes een man in Belfast te lijf gaat. De relschoppers, vaak jonge mannen met maskers, richtten hun vizier op huizen van etnische minderheden.
Elders in het Verenigd Koninkrijk, in Brighton, Liverpool, Sheffield en Glasgow, ontstonden aanvaringen tussen extreemrechtse demonstranten en antiracistische tegendemonstranten, meldt The Guardian.
‘Van een paar honderd mensen langs de weg in St. Petersburg, Florida, tot tienduizenden in Manhattan: de derde golf van No Kings-protesten heeft burgers in het hele land opnieuw gemobiliseerd om te protesteren tegen president Donald Trump en zijn regering’, vat Mother Jones samen.
Zoals blijkt uit de slogans, spandoeken en toespraken tijdens de demonstraties van zaterdag, ‘hebben talloze Amerikanen genoeg van de gewelddadige acties van federale immigratieagenten in Amerikaanse steden, de stijgende kosten van levensonderhoud, de aanhoudende oorlog tegen Iran en de manier waarop de regering omgaat met de Jeffrey Epstein-affaire’, merkt het progressieve tijdschrift op.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De ongeveer 3300 demonstraties die zaterdag plaatsvonden, markeerden de derde actiedag van de No Kings-coalitie sinds de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis. Volgens de organisatoren trokken de marsen minstens acht miljoen mensen, een miljoen meer dan op de laatste actiedag in oktober vorig jaar. De cijfers zijn niet onafhankelijk geverifieerd.
De grootste opkomst was bij de geplande demonstratie voor het Capitool van Minnesota in St. Paul, het epicentrum van het ICE-geweld eerder dit jaar.
‘Volgens de organisatoren woonden meer dan 200.000 mensen het evenement bij, dat evenveel tijd besteedde aan het eren van de inwoners van Minnesota die zich verzetten tegen het federale anti-immigratiebeleid als aan het aanvallen van president Donald Trump,’ meldde The Minnesota Star Tribune.
De mars vond plaats kort na de aanslag op een synagoge
Ongeveer duizend mensen kwamen zaterdag bijeen in de Britse hoofdstad, ‘ondanks het feit dat de regering en de politie hadden gevraagd om uitstel’ van de mars na ‘de dodelijke aanslag op een synagoge donderdag in Manchester’, meldt de BBC. ‘Ik roep iedereen die van plan is te demonstreren op om het leed van de Britse joden te erkennen en te respecteren’, schreef de Britse premier Keir Starmer zaterdag op X. ‘Dit is een moment van rouw. Het is niet het moment om de spanningen aan te wakkeren.’
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De demonstratie in Londen was een steunbetuiging aan de groep Palestine Action, die begin juli door de regering als ‘terroristisch’ werd aangemerkt na daden van vandalisme. De personen die zaterdag werden aangehouden, zijn door de politie gearresteerd wegens ‘steun aan een verboden organisatie’.
Ook in Rome, Barcelona en Madrid hebben honderdduizenden mensen gedemonstreerd om een einde aan de oorlog in Gaza te eisen. In de vroege avond braken in de Italiaanse hoofdstad rellen uit tussen demonstranten en de ordehandhavers, die traangas en waterkanonnen gebruikten als reactie op de flessen en het vuurwerk die de demonstranten naar hen toe gooiden. Volgens persbureau Ansa zijn elf mensen daarbij gearresteerd.
Minister van Binnenlandse Zaken stapte maandagavond op
In Nepal zijn zeker negentien mensen omgekomen tijdens demonstraties in Kathmandu en Itahari. Dat meldt The Himalayan Times. Duizenden jongeren gingen de straat op uit protest tegen corruptie en het recente verbod op zesentwintig socialemediaplatforms, waaronder X, YouTube en Facebook. Naast de dodelijke slachtoffers raakten zo’n vierhonderd mensen gewond, onder wie demonstranten, journalisten en politieagenten.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De autoriteiten hadden eerder een avondklok ingesteld in verschillende grote steden, waaronder Kathmandu, Pokhara, Butwal–Bhairahawa en Itahari, in een poging om de escalerende protesten in te dammen.
Minister van Binnenlandse Zaken Ramesh Lekhak trad maandagavond af en zei ‘morele verantwoordelijkheid’ te nemen voor het harde optreden van de politie. Volgens The Himalayan Times werd dinsdagochtend de toegang tot sociale media weer hersteld.
Tienduizenden mensen, met studenten voorop, hebben zaterdag in de straten van Belgrado gedemonstreerd om hun wantrouwen tegenover de rechts-nationalistische Servische president Aleksandar Vučić te uiten en vervroegde parlementsverkiezingen te eisen. Volgens een onafhankelijke organisatie zouden ongeveer 140.000 mensen hebben deelgenomen aan de bijeenkomst, die ’s avonds werd uiteengeslagen door de oproerpolitie, die ‘pepperspray en traangas tegen de antiregeringsdemonstranten heeft gebruikt’, meldt Radio Free Europe / Radio Liberty.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De studentenprotesten, die al maanden aanhouden, braken uit na de instorting van het betonnen dak van het station van Novi Sad in november vorig jaar, waarbij zestien doden vielen. De demonstranten schrijven dit toe aan corruptie en onbekwaamheid van de autoriteiten. Ondanks maandenlange demonstraties is Vučić niet ingegaan op de eisen van de studenten en beschuldigt hij ‘buitenlandse mogendheden’ ervan achter de demonstraties te zitten.
Het proces tegen bijna tweehonderd mensen die zijn gearresteerd tijdens recente demonstraties tegen de Turkse regering is vrijdag in Istanbul van start gegaan. ‘De meeste van de 189 verdachten die terechtstaan zijn studenten en acht van hen journalisten zijn’, meldt de BBC. ‘Ze worden beschuldigd van deelname aan illegale demonstraties na een verbod op openbare bijeenkomsten, en van het negeren van waarschuwingen om uit elkaar te gaan’, aldus de Britse omroep.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De advocaat van de journalisten kreeg toestemming van de rechtbank om hun zaak apart te behandelen en benadrukte dat ze geen demonstranten waren. ‘Journalisten verslaan demonstraties, ze worden ervoor betaald, ze waren daar in hun hoedanigheid als journalist,’ pleitte hij. Hij slaagde er niet in om de rechters van vervolging te laten afzien.
Op 19 maart braken er in Turkije massale demonstraties uit na de arrestatie op verdenking van corruptie van de burgemeester van Istanbul, Ekrem Imamoğlu, de belangrijkste rivaal van Recep Tayyip Erdoğan en favoriet voor de presidentsverkiezingen van 2028. Imamoğlu en zijn aanhangers ontkennen de beschuldigingen en spreken van een politiek proces.
De ex-president riskeert een gevangenisstraf van max 40 jaar
‘Op verzoek van oud-president Jair Bolsonaro’ kwamen zondag tienduizenden demonstranten bijeen in São Paulo om ‘amnestie te eisen voor degenen die betrokken waren bij de couppoging van 8 januari 2023’, schrijft Folha de São Paulo. De voormalige president van Brazilië nam zelf ook deel aan de demonstratie, de eerste sinds het Hooggerechtshof op 26 maart oordeelde dat hij berecht moet worden wegens poging tot staatsgreep. Volgens aanklagers probeerde de 70-jarige Bolsonaro de strijdkrachten aan zijn kant te krijgen om te voorkomen dat de linkse president Luiz Inácio Lula da Silva weer aan de macht zou komen. Hij riskeert een gevangenisstraf van maximaal veertig jaar.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Eigenlijk willen ze mij niet opsluiten, maar vermoorden, want ik ben hun een doorn in het oog,’ verkondigde hij ten overstaan van de ongeveer 50.000 mensen die zich op de grote Paulista Avenue hadden verzameld. Volgens een peiling die zondag werd gepubliceerd en door Folha de São Paulo werd aangehaald, wil 56 procent van de Brazilianen geen amnestie en gelooft 49 procent van de ondervraagden dat Bolsonaro ‘deelnam aan de planning van een staatsgreep’, terwijl 35 procent deze hypothese verwerpt.
Allerlei mensen namen deel aan de ‘Hands Off’ -protesten
Zaterdag waren er grote protesten tegen de huidige Amerikaanse regering en vooral tegen de acties van de Amerikaanse president Donald Trump en zijn adviseur Elon Musk. De demonstraties waren verspreid over ongeveer 1200 steden in alle vijftig staten van Amerika, van Alaska tot Florida. De demonstranten vormden de grootste oppositiebeweging sinds Trumps inhuldiging en er namen meer dan 150 groepen deel aan de protesten, van mensenrechtenorganisaties tot klimaatactivisten en van oorlogsveteranen tot lhbti-rechtenverdedigers, meldt Associated Press.
De demonstranten stelden meerdere acties van de regering aan de kaak, zoals de duizenden federale werknemers die ontslagen werden, bijvoorbeeld bij de ontmanteling van USAID, de hevige bezuinigingen op sociale zekerheid, het onwettig deporteren van immigranten en het stopzetten van verschillende zorg- en gezondheidsinitiatieven. In de stad Boston riepen demonstranten ‘Hands off our democracy’ en ‘Hands off our social security’. Michelle Wu, de burgemeester van Boston, zei dat ze niet wil dat haar kinderen of anderen leven in een wereld waar waarden zoals diversiteit en gelijkheid onder vuur liggen, aldus AP.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Volgens The New York Times waren er zelfs protesten in de overzeese Amerikaanse territoria en andere locaties buiten de VS. In Manhattan strekte de stoet zich uit over wel twintig huizenblokken en in de hoofdstad hadden duizenden zich verzameld rondom het Washington Monument. Velen, vooral werknemers van de federale overheid en studenten, wilden enkel anoniem bericht doen aan The New York Times omdat ze bang waren voor vergeldingsacties. Hoewel de demonstranten tegen Trump en zijn regering protesteerden, hadden velen ook kritiek op de oppositie, de Democratische partij, die volgens velen te oud en te passief is. De president gaf weinig commentaar op de protesten; hij was aan het golfen in Florida.
Afgelopen woensdag werd de burgemeester van Istanbul Ekrem Imamoglu gearresteerd en beschuldigd van terroristische daden en corruptie. De arrestatie was onderdeel van een groot onderzoek naar terrorisme en corruptie waarbij eenenvijftig mensen werden opgepakt, waaronder andere burgemeesters van de districten rond Istanbul, adviseurs van Imamoglu en leden van de Republikeinse Volkspartij (CHP), meldt de Turkse krant Hürriyet.
Ekrem Imamoglu is lid van de oppositiepartij CHP en heeft zich kandidaat gesteld voor het presidentschap. Hij wordt gezien als een van de weinige politici die van huidige president Recep Tayyip Erdogan zouden kunnen winnen in de presidentsverkiezingen van 2028, merkt Al Arabiya op. De eerste verkiezingsronde was gisteren, waarbij er een grote opkomst was. De openingsuren van de stembussen werden van vijf uur ’s middags naar half negen ’s avonds verlengd.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Ga vandaag allemaal stemmen voor de toekomst van Turkije en laat daarna jullie stemmen horen op de pleinen van Istanbul en andere provincies,’ schreef Imamoglu op sociale media aan het begin van de vijfde nacht aan demonstraties. Sinds zijn arrestatie zijn er in Istanbul hevige protesten uitgebroken die zich inmiddels hebben verspreid over een groot deel van Turkije. Delen van Istanbul zijn afgezet en er is een protestverbod ingevoerd, maar de demonstraties houden niet op, aldus het Saoedische nieuwsplatform.
Veel mensen in Istanbul zijn boos dat de burgemeester die zij verkozen hadden op deze manier uit zijn ambt wordt gezet. ‘Telkens wanneer er een sterke oppositie is (tegen Erdogan), wordt die altijd gevangen gezet,’ zegt een jonge Turkse stemmer. ‘Er is een dictatuur in Turkije op dit moment, niets anders. Het is enkel een democratie op papier.’
Ze beschuldigen Netanyahu ervan de democratie te ondermijnen
Tienduizenden mensen verzamelden zich zaterdagavond in verschillende Israëlische steden om de vrijlating van de gijzelaars te eisen en te demonstreren tegen de regering van Benjamin Netanyahu. ‘De demonstraties markeren het einde van een week van intense protesten waarin Israël het conflict met Hamas in Gaza heeft hervat en het staakt-het-vuren is verbroken,’ vat Haaretz samen.
De premier heeft een procedure gestart om Ronen Bar, het hoofd van de veiligheidsdienst Shin Bet, te ontslaan en overweegt ook om openbaar aanklager Gali Baharav-Miara te ontslaan. ‘Niets is belangrijker dan de gijzelaars,’ benadrukte oppositieleider Yair Lapid. ‘Maar we zijn ook gekomen om Gali Baharav-Miara en Ronen Bar te vertellen dat jullie er niet alleen voor staan,’ vervolgde hij. Verder beweerde hij dat het geld van belastingbetalers wordt verduisterd door leden van de regering. ‘Staken! Nu!’ riep de menigte, aldus Haaretz.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Op het Gijzelaarsplein in Tel Aviv, dat sinds 7 oktober 2023 die naam draagt, sprak Doron Steinbrecher, een gijzelaar die op 19 januari werd bevrijd, voor het eerst in het openbaar, meldt The Jerusalem Post. ‘Wij, de bevrijde gijzelaars, zullen niet in staat zijn om er weer bovenop te komen totdat iedereen terug is. Maar de natie ook niet,’ verklaarde ze. Amit Nimrodi, een 15-jarig meisje wiens broer Tamir nog steeds wordt vastgehouden in Gaza, riep de regering op om ‘de gevechten te stoppen en door te gaan met het proces dat is vastgelegd in de overeenkomst. Waar wachten jullie nog op? Breng iedereen terug!’
Op zaterdag beloofde Netanyahu de Israëliërs in een video ‘onthullingen die jullie zullen choqueren’ om zijn beslissing om het hoofd van de Shin Bet te ontslaan te rechtvaardigen. Sommigen in de media vermoeden dat hij van het hoofd van de binnenlandse inlichtingendienst af wil omdat hij een onderzoek is gestart naar de banden tussen zijn familie en Qatar en omdat hij wil dat er een commissie komt die onderzoek doet naar de gebeurtenissen van 7 oktober en het falende beleid van Netanyahu aan het licht brengt. ‘Er zal geen burgeroorlog komen en Israël zal een democratische staat blijven,’ zei Netanyahu in reactie op de kritiek.
‘De grootste demonstratie die Servië ooit heeft gezien’
Zaterdag gingen ‘honderdduizenden mensen de straat op in Belgrado, twee of drie keer zoveel als toen Slobodan Milošević ten val kwam op 5 oktober 2000’. ‘Nooit eerder in zijn geschiedenis heeft Servië zo’n grote demonstratie gezien,’ meldt Le Temps. Volgens cijfers van het ministerie van Binnenlandse Zaken waren er minstens 107.000 demonstranten; volgens de onafhankelijke telorganisatie Arhiv javnih skupova lag het aantal tussen de 275.000 en 325.000.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De protestbeweging ontstond na het ongeluk op het station van Novi Sad op 1 november, waarbij 15 mensen omkwamen toen de betonnen overkapping van het pas gerenoveerde gebouw instortte. De woede barstte los en sommige Serviërs zagen het ongeluk als een gevolg van de corruptie die volgens hen instellingen en openbare werken aantast. Zaterdagavond riepen de studenten aan het hoofd van de protestbeweging demonstranten op om de parlementszone te verlaten nadat er met flessen en stenen was gegooid, die ze op sociale netwerken presenteerden als provocaties door regeringsaanhangers.
Er werden molotovcocktails naar de politie gegooid
Terwijl de Griekse oppositie woensdag een motie van afkeuring indiende tegen de regering wegens haar reactie op de treinramp in februari 2023, waarbij zevenenvijftig doden vielen, joeg de politie buiten een demonstratie voor het parlement uiteen met traangas en verdovingsgranaten. De situatie ontaardde snel nadat demonstranten vuilnisbakken in brand staken, meldt de Engelstalige Griekse website eKathimerini. ‘Gemaskerde individuen gooiden molotovcocktails naar de oproerpolitie,’ aldus het medium.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
In totaal werden tweeëndertig mensen gearresteerd, meldt de site. Terwijl het gerechtelijk onderzoek naar het treinongeluk gestagneerd is, wordt de regering er door de oppositie en maatschappelijke organisaties herhaaldelijk van beschuldigd haar verantwoordelijkheid te verdoezelen. Ze wordt ervan beschuldigd de plaats van het ongeval te hebben schoongeveegd en zo substantieel bewijs over de oorzaken van de tragedie te hebben laten verdwijnen.
Op 28 februari 2023 kwam een vertraagde intercitytrein die van Athene naar Thessaloniki reisde frontaal in botsing met een intermodale trein die op hetzelfde stuk spoor in tegengestelde richting reed. Als gevolg van de botsing ontspoorden beide treinen gedeeltelijk. Met zevenvijftig doden, meer dan vijfentachtig gewonden en vijftig à zestig vermiste of niet-geïdentificeerde lichamen is het ongeluk de dodelijkste treinramp uit de Griekse geschiedenis.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Servië. Sinds afgelopen november vinden er grootschalige studentenprotesten plaats. De demonstranten willen een einde maken aan corruptie en wanbestuur. Wat ging eraan vooraf en hoe verlopen de protesten?
Wat ging er vooraf aan de protesten?
De directe aanleiding van de protestgolf was de instorting van een dak in het recentelijk gerenoveerde treinstation in Novi Sad, de op twee na grootste stad in Servië, op 1 november. Bij de instorting kwamen vijftien mensen om het leven. ‘De demonstranten zijn het over één ding eens: wat er mis is in de Servische politiek, heeft opnieuw zijn eigen burgers gedood’, schrijft The Guardian. Het embleem van de protesten is een rode handafdruk geworden, die symbool staat voor het bloed dat aan de handen van de machthebbers kleeft.
De instorting van het dak wordt ook wel gezien als de druppel die de emmer deed overlopen, aangezien het ongeluk het gevolg zou zijn van de grootschalige corruptie in het land. ‘Het belangrijkste voor de demonstranten is dat de instellingen hun werk doen, dat de wetten worden nageleefd. Dat degenen die verantwoordelijk zijn voor een misdaad gestraft worden met een gevangenisstraf en niet gepromoveerd worden naar een belangrijke positie. Dat iedereen verantwoordelijk is voor zijn werk, zijn woorden en zijn daden’, schrijft de Kroatische journalist Tomislav Kukec, die verslag deed voor de website Dnevno.hr. ‘Kortom, deze Serviërs komen in opstand tegen willekeur, tegen het systeem.’
In het decennium na de omverwerping van voormalig president Slobodan Milošević in 2000 heeft Servië een aantal democratische en anticorruptiehervormingen doorgevoerd. Hierdoor steeg het land in 2013 naar de 72e plaats van de 180 landen op de corruptieperceptie-index van Transparency International. Het jaar daarop begon Servië met onderhandelingen over het EU-lidmaatschap.
Sinds Aleksandar Vučić in 2017 aan de macht kwam, is Servië echter autoritairder geworden, merkt The Conversation op. ‘Corruptie is wijdverspreid en de regering heeft de spanningen en instabiele relatie met de meeste buurlanden op de westelijke Balkan, voornamelijk Kosovo, uitgebuit voor politiek gewin.’ Veel internationale organisaties die toezicht houden op corruptiebestrijding, mensenrechten en democratie hebben melding gemaakt van Vučić’s autoritaire neigingen en corruptie in Servië. Het land zakte naar de 105e plaats op de corruptieperceptie-index van Transparency International in 2024.
Studenten strijden voor een ‘rechtsstaat’ waarin ‘instellingen hun werk doen’
De demonstranten, veelal studenten, hebben een eisenlijst opgesteld. Ze willen publicatie van de volledige documentatie en verantwoordelijkheid voor de instorting van het dak in het treinstation van Novi Sad, straf voor de aanvallers van de demonstranten voor de Federale Universiteit van Servië, intrekking van aanklachten tegen arrestanten bij protesten en opschorting van gerechtelijke procedures en een verhoging van 20 procent van het budget voor hoger onderwijs. In interviews met officiële studentenvertegenwoordigers in de media wordt vooral benadrukt dat de studenten strijden voor een ‘rechtsstaat’ waarin ‘instellingen hun werk doen’, aldus de Servische Leninistisch-Marxistische website Politsturm.
Hoe verlopen de protesten?
De protesten in Novi Sad begonnen al snel na de ramp, met lokale bewoners en studenten die vijftien minuten durende wegblokkades organiseerden om in stilte de vijftien verloren levens te herdenken. Deze vorm van protest verspreidde zich over het hele land, met meer dan driehonderd steden en dorpen die dergelijke wakes hielden. De protestbeweging breidde zich verder uit. In de weken daarna werden zes grote openbare universiteiten bezet, wat het hoger onderwijs in het hele land praktisch lam legde, aangezien alle academische activiteiten in deze instellingen werden opgeschort. Op 13 februari bezetten studenten het Cultureel Studentencentrum in Belgrado, ooit een bloeiend centrum voor cultuur en het studentenleven, dat onder het beheer van het ministerie van Onderwijs in verval raakte en grotendeels voor commerciële doeleinden werd gebruikt. In verschillende steden zijn tienduizenden Serviërs de straten opgegaan.
De protesten zijn niet per se politiek van aard. ‘De studenten hebben geen leider, geen vaste politieke positie, ze geven niets om macht of oppositie,’ analyseert Kukec. ‘Links noch rechts, ze horen nergens bij. Dat is wat de machthebbers bang maakt.’
De demonstranten eisen dus niet dat de regering aftreedt, dat er snelle verkiezingen worden gehouden of dat de oppositie de macht overneemt en zijn niet echt geïnteresseerd in een verandering van leiderschap. Ze hebben er namelijk geen vertrouwen in dat het bestaande politieke systeem een betere leider naar voren zou schuiven. ‘We moeten alles opnieuw opbouwen,’ zegt Ana Ðurović, een filmstudent tegen The Guardian. ‘Studenten proberen niet deel te nemen aan de politiek of de regering. Dat is niet de bedoeling.’
‘Ze kunnen rekenen op brede steun: maar liefst 80 procent van de bevolking staat achter hun eisen’
De studentenprotesten in Servië onderscheiden zich door hun opvallend gestructureerde en collectieve zelfbestuur, schrijft Al Jazeera. Via studentenplenums – open vergaderingen waarin elke student spreekrecht heeft en besluiten democratisch worden genomen – hebben de demonstranten een efficiënt en horizontaal georganiseerde beweging opgebouwd. Specifieke werkgroepen vervullen uiteenlopende taken, zoals veiligheid, logistiek, pr en juridische zaken, waardoor de protesten soepel verlopen en niet afhankelijk zijn van een centraal leiderschap.
De beweging wijst traditionele politieke structuren bewust af. De bezettingen functioneren zonder vaste woordvoerders, sprekers wisselen elkaar voortdurend af en de studenten houden vast aan hun autonomie. Ze nemen expliciet afstand van politieke partijen, gevestigde maatschappelijke organisaties en zelfs informele activistische netwerken. Ze verklaren hun eigen politieke soevereiniteit, formuleren hun eigen prioriteiten en bepalen hun eigen spelregels. Hun beweging verschilt daarmee van recente studentenprotesten in het Westen, zoals de demonstraties voor Gaza, merkt Al Jazeera op. ‘In Servië hebben de studenten volledige controle over de bezette universiteiten en kunnen ze rekenen op brede steun: maar liefst 80 procent van de bevolking staat achter hun eisen.’
Hoe wordt er op de protesten gereageerd?
‘De protesten hebben tot nu toe Vučić en zijn Servische Progressieve Partij (SNS) op het verkeerde been gezet. Hij slaagt er al meer dan tien jaar in om de conventionele politieke oppositie buitenspel te zetten door een combinatie van overheidspatronage en de dreiging van karaktermoord via bevriende roddelbladen, ontslag of financiële druk’, schrijft TheGuardian. Ondertussen blijft Vučić zonder bewijs de indruk wekken dat krachten van buitenaf de protesten organiseren. ‘We hebben geen behoefte aan regeringen die van buitenaf worden opgelegd… zonder verkiezingen en zonder de wil van het volk,’ schreef hij op Instagram. ‘Maar met elke roddel of sporadische fysieke aanval, waaronder twee incidenten waarbij een auto werd geramd, groeien de protesten,’ concludeert het Britse dagblad.
Tegelijkertijd krabbelt de regering steeds sneller terug. Meer dan een dozijn mensen werd aangeklaagd in verband met de ramp in Novi Sad, waaronder de voormalige minister van Transport Goran Vesić. Vesić nam ontslag en ook de premier, Miloš Vučević, is inmiddels afgetreden.
De Servische media lijken niet aan de kant van de demonstranten te staan. De commerciële zender Pink en de regeringsgezinde tabloids concurreren met elkaar om de demonstranten zwart te maken, ziet Kukec. Hij geeft een voorbeeld: ‘Dan staat er: burgers boden tijdens de mars eten aan studenten aan. Ter ere van hen werd er zelfs een varken aan het spit geroosterd. “Dit is de manier waarop studenten rouwen om de slachtoffers, door zich vol te proppen met vlees, te feesten en te dansen, onder het voorwendsel dat ze de tragedie herdenken”, zo gaat het verhaal.’ Ook kwaliteitsmedia, zoals het Servische dagblad Politika, leveren regelmatig kritiek op de beweging.
The Conversation merkt op dat het in het buitenland grotendeels stil blijft ten opzichte van de protesten. ‘De EU heeft grotendeels gezwegen. Na ontvangst van brieven van ngo’s en activisten verklaarde EU-commissaris voor Uitbreiding Marta Kos dat de EU de protesten in Servië volgt en de rechtsstaat en de vrijheid van vergadering steunt.’
‘Dit begon als iets kleins, maar het is uitgegroeid tot een grote golf’
Dit staat in schril contrast met de reactie van de EU op de protesten in Georgië vorig jaar. ‘EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen zei toen: “Het Georgische volk vecht voor democratie.” Maar ze zwijgt over de protesten in Servië.’ Ook de VS hebben zich stil gehouden. Medewerkers van president Donald Trump kregen onlangs toestemming om een Trump-hotel te bouwen in Belgrado. Verder wordt overwogen om Rod Blagojevich, de voormalige gouverneur van Illinois die acht jaar in de gevangenis heeft gezeten voor corruptie, aan te stellen als nieuwe ambassadeur van de VS in Servië. Blagojevich, wiens vader uit Servië komt, heeft steun betuigd aan Vučić en het land bezocht, aldus The Conversation.
‘Adequaat reageren op de protesten is echt een hele uitdaging voor de Servische regering, omdat ze niet weten hoe ze met deze jonge mensen moeten praten die alleen maar om gerechtigheid en de waarheid vragen,’ zegt Srdan Golubović, een gevierd Servisch filmregisseur en professor van de Universiteit van Belgrado tegen The Guardian. ‘Dit begon als iets kleins, maar het is uitgegroeid tot een grote golf, omdat veel mensen uit alle steden en kleine dorpen in Servië niet langer bang zijn. Dat is het belangrijkste – het verlies van angst.’
In alle lagen van de Servische bevolking is men het erover eens dat de samenleving de afgelopen maanden ingrijpend is veranderd. Maar er is geen duidelijkheid over wat er nu gaat gebeuren. De studenten hebben een aantal principes en eisen, maar geven toe dat er geen blauwdruk is. ‘We willen gewoon een wettig land om in te leven en een vreedzame samenleving,’ aldus Anja Stanisavljević, student aan de filosofiefaculteit van Novi Sad tegen The Guardian. ‘We hebben geen volledig uitgestippeld plan, maar ik denk niet dat we zullen stoppen tot we de verandering krijgen die we willen.’
Over twee weken zijn er algemene verkiezingen in Duitsland
De demonstratie van zaterdag in Beieren overtrof met grote afstand die van vorige week zondag in Berlijn, waar volgens de politie 160.000 mensen bijeenkwamen voor het Duitse parlement. Met nog twee weken te gaan voor de algemene verkiezingen werd deze reeks protesten vorige week uitgelokt door het feit dat de conservatieve kandidaat (CDU) voor het kanselierschap en favoriet in de peilingen, Friedrich Merz, nauwere banden heeft aangeknoopt met de extreemrechtse partij Alternative für Deutschland (AfD).
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Merz werkte met de AfD samen om op 29 januari in de Bondsdag een niet-bindende motie erdoor te krijgen die tot doel had alle buitenlanders zonder papieren aan de grens te blokkeren, inclusief asielzoekers. Bij de demonstratie van zaterdag in München ‘wezen honderdduizenden vingers in de richting van Friedrich Merz’, aldus de Süddeutsche Zeitung. ‘Lange tijd leek de democratie in dit land in de schemering te staan. Nu ontwaakt ze,’ analyseert het Beierse dagblad.
EU-buitenlandchef Kaja Kallas heeft het geweld veroordeeld
De arrestaties vonden plaats tijdens nieuwe demonstraties tegen de regering in Tbilisi. Gigi Ugulava, de voormalige burgemeester van de Georgische hoofdstad, en Nika Melia, oprichter van de pro-Europese Akhali-partij, behoorden tot de tientallen gearresteerde oppositieleden. Melia werd vrijgelaten, maar hij zegt dat hij het slachtoffer was van politiegeweld, meldt Radio Free Europe – Radio Liberty.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Kaja Kallas, de hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, heeft op Twitter de ‘brute onderdrukking’ veroordeeld in een land dat lid wil worden van de EU en bevestigde opnieuw de steun van Europa voor ‘het volk van Georgië in hun strijd voor vrijheid en democratie’. Georgische Droom, de partij die sinds 2012 aan de macht is, won vorig jaar de parlementsverkiezingen, maar de oppositie betwist de resultaten van een verkiezing die volgens internationale waarnemers werd gekenmerkt door tal van onregelmatigheden.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
