De nieuwe president is zondag in besloten kring ingehuldigd
Duizenden pro-Europese Georgiërs demonstreerden zaterdag in de straten van Tbilisi en de rest van het land, aan de vooravond van de inauguratie van de nieuwe president, Michaïl Kavelasjvili. De vertrekkende president, Salome Zoerabisjvili, sloot zich aan bij de demonstranten en verklaarde dat ze ‘de uitslag van de parlementsverkiezingen van oktober zou negeren en na maandag in functie zou blijven’, aldus Euronews.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De verkiezingen werden gewonnen door de partij Georgische Droom, maar de oppositie en Zoerabisjvili hebben het over ‘onregelmatigheden’ en ‘Russische inmenging’ en roepen op tot nieuwe verkiezingen. Kavelasjvili, een 53-jarige oud-voetballer met ultraconservatieve en antiwesterse opvattingen, werd op 14 december gekozen door een kiescollege dat werd gecontroleerd door Georgische Droom. Op 29 december werd hij in een besloten bijeenkomst ingehuldigd als de nieuwe president van Georgië.
Demonstraties tegen de regering – die een golf aan kritiek ontketende door haar besluit om de gesprekken over toetreding tot de Europese Unie uit te stellen tot 2028 – zijn de afgelopen weken doorgegaan, ondanks talrijke arrestaties.
Duizenden pro-Europese betogers verzamelden zich woensdag opnieuw in de hoofdstad Tbilisi, drie dagen voor de getrapte verkiezingen, een stembusgang die naar verwachting de greep van de regerende partij zal versterken. De partij wordt ervan beschuldigd dat ze Georgië verder wegvoert van haar Europese pad sinds ze de parlementsverkiezingen op een controversiële wijze heeft gewonnen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Georgia Today meldt dat demonstranten ‘symbolisch’ een doodskist met het portret van de miljardair Bidzina Ivanisjvili, erevoorzitter van Georgische Droom, in brand hebben gestoken buiten het parlement, om duidelijk te maken dat ze willen dat Ivanisjvili en Georgische Droom hun autoritaire greep op het land opgeven.
Georgiërs protesteren tegen uitstel van EU-lidmaatschap
De mensenrechtencommissaris in Georgië beschuldigt de politie ervan dat ze demonstranten martelt. Levan Ioseliani zei dinsdag dat hij zo’n tweehonderd mensen had bezocht die waren aangehouden en gewond geraakt. De aard en ernst van de verwondingen wekken de indruk dat ‘de politie geweld tegen burgers gebruikt als strafmaatregel’, zei de openbare verdediger.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
In de hoofdstad Tbilisi wordt sinds donderdag gedemonstreerd, nadat de regering had aangekondigd dat de onderhandelingen over het EU-lidmaatschap zouden worden uitgesteld tot 2028. Dinsdagavond gebruikte de politie opnieuw een waterkanon en traangas om duizenden pro-EU-demonstranten uiteen te drijven, die voor de zesde avond op rij protesteerden.
‘Georgië staat nu op een gevaarlijke tweesprong,’ schrijft The Guardian in een redactioneel. ‘Door de pro-Europese aspiraties van een meerderheid van de bevolking zo verachtelijk te behandelen, heeft de Georgische regering een crisis veroorzaakt die doet denken aan die van Oekraïne tijdens de Maidan protesten in 2014,’ analyseert het dagblad. ‘Als het geweld in de straten van de hoofdstad en elders aanhoudt, moet Europa Tbilisi duidelijk maken dat dit grote gevolgen zal hebben.’
Op de avond van dinsdag 5 november vonden er in Israël demonstraties plaats in Tel Aviv en voor het huis van premier Benjamin Netanyahu in Jeruzalem. Reden voor de protesten was het ontslag eerder op de dag, midden in de oorlog, van de minister van Defensie Yoav Gallant, meldt Ha’Aretz.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
In Tel Aviv probeerden politieagenten dinsdagavond de demonstranten uiteen te drijven, waarbij ze voor het eerst waterkanonnen gebruikten in de stad en probeerden brandjes te blussen die door de demonstranten op de weg werden aangestoken. Benjamin Netanyahu ’heeft een risico genomen‘ met dit ontslag, analyseert de krant, die opmerkt dat ’oppositiegroepen oproepen tot massademonstraties‘.
In september steeg het aantal gevallen met meer dan een kwart
Een menigte Bengalese vrouwen demonstreerde dinsdag in Dhaka om te eisen dat de regering een einde maakt aan de dramatische toename van geweld tegen vrouwen. Ze zwaaiden met fakkels en scandeerden ’vrijheid, vrijheid‘.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Mohila Parishad, de vrouwenrechtenbeweging van het land, meldde een toename van meer dan een kwart van het aantal gevallen van geweld tegen vrouwen in september vergeleken met de voorgaande maanden.
Op dinsdag eisten de vrouwelijke studenten dat de staat de medische kosten van verkrachtingsslachtoffers zou vergoeden en dat er maatregelen zouden worden genomen om de politie te verbieden druk uit te oefenen in gevallen van verkrachting en intimidatie, aldus de Dhaka Tribune.
De demonstranten schreeuwden ‘verraders, verraders’
Dinsdag, terwijl demonstraties in volle gang waren, zijn senatoren in Mexico begonnen met de behandeling van de controversiële grondwetshervorming die de aftredende president Andrés Manuel Lopez Obrador voor ogen had en die tot doel heeft rechters – inclusief die van het Hooggerechtshof – en magistraten te laten kiezen door middel van een ‘volksstemming’.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Excélsior verwachtte een debat van ‘minstens dertig uur’ over het wetsvoorstel dat op 4 september door de afgevaardigden werd aangenomen en sprak van een ‘marathonsessie’. De zitting werd echter ‘voor onbepaalde tijd’ opgeschort toen demonstranten het gebouw binnenstormden en ‘verraders, verraders’ riepen, zoals El Universal meldde. Tegenstanders van het wetsvoorstel zijn van mening dat het de onafhankelijkheid van rechters zal ondermijnen.
In Kenia braken protesten uit naar aanleiding van belastingverhogingen
De Keniaanse president William Ruto heeft beloofd hard op te zullen treden tegen de ‘anarchie’ die losbarstte na de dodelijke protesten die gisteren uitbraken, meldt The Star. Mensen gingen de straat op om te demonstreren tegen de verhoging van de belasting op producten als brandstof en kookolie, maar Ruto ging niet mee in hun kritiek. Er zijn bij het politieoptreden al minstens tien mensen om het leven gekomen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Dinsdag gaf de president ‘een strenge waarschuwing af aan de vermoedelijke aanstichters van de chaos’ die eerder op de dag te zien waren tijdens demonstraties tegen de ontwerpbegroting voor 2024-2025 en de nieuwe belastingen, meldt het Keniaanse dagblad. In een toespraak beloofde hij streng te zullen optreden tegen ‘geweld en wetteloosheid’.
In een ander artikel meldde de krant dat er minstens drie lichamen waren gevonden in de buurt van het parlementsgebouw in de hoofdstad Nairobi. De regering kondigde ‘s avonds aan dat ze het leger had opgeroepen om de situatie aan te pakken. De onlusten braken uit in een week waarin een commando van vierhonderd politieagenten naar Haïti zal gaan in een poging de orde in dat land te herstellen.
De protesten vonden plaats naar aanleiding van de ontbinding van het oorlogskabinet
Tienduizenden demonstranten die opriepen tot nieuwe verkiezingen verzamelden zich maandag voor de Knesset en kwamen vervolgens samen voor de persoonlijke residentie van de Israëlische premier, waar ze slaags raakten met de politie. Sommige deelnemers probeerden door wegversperringen van de politie te breken, maar werden teruggedrongen. Volgens The Times of Israel zette de politie waterkanonnen in en werden negen mensen gearresteerd.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Benyamin Netanyahu ontbond maandag het oorlogskabinet van de Israëlische regering, na het vertrek vorige week van voormalig generaal Benny Gantz. Na het vertrek van de ex-militair riepen oppositiegroepen een week van straatprotesten uit. De demonstranten zijn vooral kritisch over het falen van de premier om te onderhandelen over de vrijlating van gijzelaars die in Gaza worden vastgehouden.
Een hoge Israëlische functionaris die betrokken is bij de zaak vertelde Agence France-Presse op maandag dat Israël met zekerheid wist dat enkele tientallen gijzelaars die worden vastgehouden in de Palestijnse gebieden nog in leven waren.
Autoriteiten in Moskou hebben voor protesten tijdens de presidentsverkiezingen gewaarschuwd nadat op sociale media oproepen van de oppositie voor anti-Poetin-demonstraties verschenen. Dat schrijft The Moscow Times.In de aanloop naar de verkiezingen heeft Kyiv bombardementen op Russische regio’s net over de grens opgevoerd.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De stembureaus op het meest oostelijke schiereiland van Rusland, Kamtsjatka, gingen vrijdag om acht uur ’s ochtends lokale tijd open en zullen zondag om acht uur ’s avonds sluiten in Kaliningrad, een Russische exclave die grenst aan Polen en Litouwen. Niemand lijkt te twijfelen aan een overwinning voor Poetin.
Alle belangrijke rivalen van de huidige president zijn dood, zitten in de gevangenis of zijn in ballingschap, en de autoriteiten blokkeerden de weinige echte concurrenten die probeerden mee te doen aan de verkiezing. Aleksej Navalny, Poetins meest prominente tegenstander, stierf in februari in een gevangeniskolonie.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week gaan we dieper in op de aangekondigde pensioenshervorming in Frankrijk. Wat betekent deze hervorming voor de Fransen en waarom demonstreren zij hier zo fel tegen?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Waarom wil Macron het pensioenstelsel hervormen?
‘Het feestje is voorbij voor gepensioneerden’, schreef The Wall Street Journal. Hoewel sociale hervormingen in Frankrijk regelmatig gepaard gaan met protesten en stakingen, mede door de machtige positie die vakbonden innemen in het land, wordt met de aangekondigde plannen van de regering aan een van de heilige huisjes van de Franse maatschappij getornd.
Volgens het Franse pensioenstelsel betalen de werkenden nu mee aan de pensioenen van reeds gepensioneerden. Per sector en beroep zijn er verschillende regels. De hoeveelheid geld die iemand in Frankrijk bij pensionering ontvangt, hangt af van verschillende factoren, waaronder het aantal gewerkte jaren, het verdiende salaris en de specifieke pensioenregeling. Over het algemeen krijgt een gepensioneerde 75 procent van zijn of haar voormalige loon uitgekeerd als pensioen.
Vanwege de verschillende regels per sector en beroep is het stelsel scheefgegroeid, met zeer riante pensioenen voor de een en minder hoge pensioenen voor de ander. Onderdeel van de hervorming is het gelijktrekken van pensioenen. De belangrijkste reden dat Macron het stelsel wil hervormen heeft echter te maken met de demografie van de Franse maatschappij.
Er is namelijk sprake van toenemende vergrijzing in Frankrijk: in 2021 waren er ongeveer 16,5 miljoen gepensioneerden, ongeveer een kwart van de bevolking. Omdat de pensioensleeftijd momenteel slechts 62 jaar bedraagt, en voor mensen met fysiek zware beroepen zelfs nog lager ligt, dreigt de druk op de Franse schatkist toe te nemen.
‘Het is hervormen of failliet gaan’, zei minister van Overheidsfinanciën Gabriel Attal onlangs in Le Journal du Dimanche hierover. Ruim 14 procent van het Franse bbp gaat namelijk naar het pensioenstelsel en dat drukt op de groeiende staatsschuld. Een hervorming is broodnodig, zo zeggen de autoriteiten. Maar hoe ziet deze hervorming eruit?
Hoe ziet de hervorming eruit?
In het huidige systeem wordt de pensioenuitkering berekend op basis van het aantal premiejaren en het hoogst verdiende loon. In een poging dat systeem recht te trekken, en verschillende pensioenregelingen te verenigen in één stelsel met dezelfde regels voor alle werknemers, wil president Macron een universeel puntensysteem invoeren.
Volgens dit systeem leveren bijdragen van werkenden aan het systeem punten op, die later worden gebruikt om de hoogte van de pensioenuitkeringen te berekenen. Een ander belangrijk onderdeel van de hervorming is het aantal jaar dat Fransen gewerkt moeten hebben om aanspraak te maken op een volledig pensioen. Momenteel is dat 42 jaar, dat gaat naar 43 jaar.
Maar de grootste verandering is de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd in Frankrijk. Zoals gezegd ligt deze momenteel op 62 jaar, maar in 2030 moet dit 64 jaar zijn. Vanaf september 2023 betekent dit dat Fransen ieder jaar drie maanden langer zullen moeten werken. Heikele punten, want volgensLe Journal du Dimanche voelt bijna 40 procent van de jonge werkende Fransen zich niet in staat tot aan de pensioengerechtigde leeftijd te blijven werken.
Wie vroeg begonnen is met werken of werknemers in sectoren met zware beroepen kunnen nog wel eerder stoppen met werken volgens de hervorming – er zijn dus uitzonderingen. Een ander onderdeel van de hervorming is dat de hoogte van het minimumpensioen voor een deel van de Fransen verhoogd wordt naar 1200 euro, al schrijft econoom Henri Martin van de Universiteit van Lille inLa Tribune dat dit alleen geldt voor wie zijn of haar hele leven gewerkt heeft.
Hoe is de reactie van de Fransen?
Massale stakingen, protesten in de straten van Parijs en andere grote Franse steden, confrontaties met de oproerpolitie: de Franse bevolking is op zijn zachtst gezegd niet blij met de aangekondigde plannen. Met name werknemers in beroepen met speciale pensioenregelingen, zoals treinbestuurders en leraren, vrezen dat zij door het nieuwe systeem langer zullen moeten werken en minder uitkeringen zullen ontvangen.
Ook vrezen zij dat het puntensysteem zal leiden tot een verlaging van de pensioenuitkeringen. Anderen zeggen dat vrouwen en mensen met lagere inkomens onevenredig zwaar zouden worden getroffen door de hervormingsplannen. Zeker nu de inflatie er ook in Frankrijk hard inhakt en energieprijzen hoog liggen, vinden Fransen dat Macron niet begrijpt hoe moeilijk zijn landgenoten het hebben. Hun president is, zoals wel vaker wordt gezegd, president van de rijken. Karel Yon, socioloog en professor aan de Universiteit Paris-Nanterre, zegt hierover in een interview metLe Monde dat de woede van de Fransen te begrijpen is ‘gezien de houding van de president’.
Vakbonden, reeds gepensioneerden, studenten, tegenstanders van Macron: volgens organisatoren van de protesten nemen wekelijks haast miljoenen mensen deel aan de protesten, die Frankrijk behoorlijk ontregelen. Door de stakingen ligt iedere week het openbaar vervoer grotendeels plat, blijven scholen gesloten en wordt in Parijs geen vuilnis opgehaald, wat leidt tot enorme stankoverlast. Olieraffinaderijen worden geblokkeerd en in sommige steden wordt de elektriciteitsvoorziening uit protest zelfs stilgelegd.
Er staan nog meer stakingen op het programma, met de meest recente op woensdag 15 maart. Daarnaast willen de machtige vakbonden dat er een referendum komt. ‘Het is tijd dat Macron luistert naar zijn burgers’, zegt Laurent Burger, voorzitter van een van de vakbonden, tegen Le Figaro. En ook in het parlement, waar Macron geen meerderheid heeft, wacht een zware strijd.
Hoewel een van de belangrijkste hervormingen, de verhoging van de pensioenleeftijd, al is aangenomen door de Senaat, moeten er nog veel wetsvoorstellen uit het hervormingspakket besproken worden. Er moet over gestemd worden, de artikelen moeten eventueel gewijzigd worden en linkse partijen zullen eisen dat er meer dialoog met de stakende vakbonden moet komen. Het pensioenstelsel van Frankrijk is wellicht aan een hervorming toe, maar de strijd is nog niet gestreden.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week gaan we dieper in op de aanhoudende protesten in Peru, die de grote kloof tussen hoofdstad Lima en de regio blootleggen.
Hoe zijn de protesten ontstaan?
De afgelopen weken is de instabiele situatie in Peru steeds verder uit de hand gelopen, schrijftAmericas Quarterly. De protesten sinds de afzetting van toenmalig president Pedro Castillo, na zijn mislukte poging om het Congres op 7 december 2022 te ontbinden, zijn geëscaleerd. ‘Achter de onrust en repressie schuilt de kloof tussen de politieke elite in Lima en de publieke opinie in de meer inheemse, landelijke en arme regio’s van het land. De grote onenigheden bieden bovendien kansen aan potentiële autoritaire leiders’, analyseert het tijdschrift.
Castillo is gearresteerd en wordt vastgehouden in een voorarrest van achttien maanden. Zijn besluit om het Peruaanse parlement te ontbinden werd gezien als poging tot een staatsgreep. De ex-president was verwikkeld in meerdere corruptieonderzoeken en probeerde het Congres illegaal te ontbinden in de aanloop naar een geplande afzettingsstemming. ‘Zijn afzetting vormde de genadeklap in een jarenlange botsing tussen de uitvoerende en wetgevende macht van Peru’, aldusReuters.
Dina Boluarte, die na de afzetting van Castillo de eerste vrouwelijke president in de geschiedenis van Peru werd, verklaarde al snel dat zij in functie wilde blijven tot het einde van de ambtstermijn van haar voorganger in 2026. Aanhangers van Castillo beschouwden die wens als verraad. Boluarte had immers als vicepresident altijd volgehouden dat als Castillo zou worden afgezet, zij ook zou vertrekken.
Het Congres, de meest impopulaire staatsmacht van Peru, aldus AQ, steunde Boluarte, in de hoop langer in functie te blijven en een dure campagne uit te stellen. Inmiddels zijn de verkiezingen vervroegd naar april 2024.
De achterban van Castillo, voornamelijk campesinos (landarbeiders) uit het armere zuiden en de Andes-regio, gaat sindsdien de straat op uit onvrede met de afzetting van de voormalige vakbondsleider én met het langere aanblijven van Dina Boluarte. De protesten worden door Lima met harde hand aangepakt. Bij de demonstraties zijn, volgens cijfers van 5 februari, al negenenzestig mensen omgekomen, rapporteert onlinekrant Infobae.
De protesten vinden in het hele land plaats, maar het lang gemarginaliseerde, linkse zuiden van Peru is het epicentrum en ook de plaats van het ergste geweld.
De afgelopen twee maanden van politieke onrust hebben volgens Vox de volgende situatie opgeleverd: ‘demonstranten die gebouwen in brand steken, snelwegen, luchthavens en mijnen plat leggen en te maken krijgen met het gewelddadige optreden van de politie; tientallen doden en nog meer gewonden; en een vastgeroeste politieke klasse die blijkbaar niet bereid of in staat is om in te gaan op de politieke en economische eisen van het Peruaanse volk’.
In plaats daarvan bevindt Peru zich in een lelijke impasse, schrijftThe New York Times, waarbij de regering de demonstranten blijft afschilderen als ‘pionnen van drugshandelaren, illegale mijnwerkers en terroristische groeperingen die chaos willen zaaien’, aldus president Boluarte.
Wat willen de demonstranten?
De demonstranten hebben vier duidelijke eisen gesteld: het aftreden van president Dina Boluarte, de ontbinding van het Congres, nieuwe verkiezingen dit jaar en een referendum voor het opstellen van een nieuwe grondwet.
Gouverneurs in de zuidelijke regio’s in Ayacucho, Arequipa, Puno, Cusco en Apurímac eisen eveneens het aftreden van Boluarte. Veel toegangswegen naar steden in die regio’s, zoals Cuzco en de nabijgelegen toeristische attractie Machu Picchu, worden geblokkeerd door demonstranten. Net als veel regionale luchthavens.
‘In Ayacucho, waarde moorden door terroristen [van de communistische guerrillagroep Lichtend Pad] en militairen in de jaren tachtig nog vers in het collectieve geheugen liggen, waren zeven doden door toedoen van militairen op 15 december bijzonder bitter nieuws’, schrijft Americas Quarterly.
Terwijl in vorige Peruaanse regeringen – bijvoorbeeld in 2002 en 2009 – de dood van demonstranten aanleiding gaf tot het aftreden van het kabinet, is dat tot nu toe niet gebeurd. Het Congres lijkt niet bereid terug te krabbelen en algemene verkiezingen te vervroegen in een poging de sociale onrust te verkleinen.
Sinds Boluarte aan de macht is heeft ze in sommige steden een avondklok ingesteld en een aantal andere burgerlijke vrijheden, zoals het recht op vergadering en vrij verkeer, opgeschort in verband met de aanhoudende onrust. Nu de situatie is geëscaleerd, zeggen sommige Latijns-Amerikaanse politieke leiders en Amnesty International dat Boluarte en de Peruaanse politie hun boekje te buiten zijn gegaan.
Het gebruik van buitensporig geweld tegen demonstranten heeft de woede tegen de regering van Boluarte aangewakkerd. Mensenrechtengroeperingen beschuldigen de autoriteiten ervan vuurwapens te gebruiken tegen demonstranten en rookbommen te laten vallen vanuit helikopters. Volgens het leger hebben demonstranten wapens en zelfgemaakte explosieven gebruikt, bericht Reuters.
Het Openbaar Ministerie van Peru zei op 10 januari een onderzoek in te stellen naar Boluarte en leden van haar kabinet op beschuldiging van ‘genocide, moord met voorbedachten rade en het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel’ tijdens de protesten.
Wat zijn de achterliggende oorzaken van de politieke onrust?
‘Wat begon als verontwaardiging en verdriet rond de arrestatie van Castillo en de benoeming van zijn vicepresident, Dina Boluarte, tot president, is uitgemond in grootschalige protesten in het Zuid-Amerikaanse land. De onrust weerspiegelt het gebrek aan politieke vertegenwoordiging dat veel Peruanen, vooral buiten de hoofdstad Lima, al tientallen jaren voelen’, schrijft Vox.
‘Dat gebrek aan vertegenwoordiging is de afgelopen jaren nog eens verergerd door de economische gevolgen van de pandemie en het gebrek aan toegang tot basisvoorzieningen zoals gezondheidszorg en kwaliteitsonderwijs. Nu is de situatie tot een kookpunt gekomen’, aldus de nieuwssite.
Deze onrust in het zuiden van Peru heeft diepe wortels. De grotendeels inheemse inwoners staan al eeuwen op gespannen voet met de mestizo en witte bevolking van de hoofdstad, die lange tijd de nationale politiek heeft gedomineerd, aldus Reuters. Hoewel de armoede de afgelopen decennia is afgenomen, blijft er een kloof in levensstandaard bestaan tussen de regio en de hoofdstad. Ondanks de plaatselijke rijkdom aan koper en gas in het zuiden, is de levensverwachting er nog altijd lager dan in Lima, mede door een hogere kindersterfte.
‘De instabiliteit in Peru neemt toe, en ondertussen blijft de politiek verdeeld’, schrijft AQ. Het land zit al enige tijd zonder functionerende politieke partijen, maar de situatie is nog erger geworden. ‘Het ontbreekt Peru niet alleen aan partijen, maar ook aan geloofwaardige politici die effectief kunnen regeren, het volk achter zich kunnen krijgen en bruggen kunnen slaan’, aldus het tijdschrift.
Peru heeft een moeilijke politieke periode achter de rug, met meerdere presidenten die de afgelopen jaren uit hun ambt zijn gezet. In 2020 had het land binnen vijf dagen drie presidenten.
De pandemie heeft aangetoond hoe slecht Peru in staat is om zijn burgers te helpen in tijden van nood, en miljoenen Peruanen verdienen de kost met informeel werk of in de illegale mijnbouw en smokkel. De politieke eisen van deze gemarginaliseerde burgers komen tot uiting in hun steun aan populistische figuren als Pedro Castillo, aldus AQ.
Castillo begon zijn carrière in de politiek als vakbondsleider. In 2021 werd hij tot president gekozen. Als ‘man uit de arme Andesregio Cajamarca en politiek buitenstaander in de besloten wereld van de politieke elite van Lima’, zoals Vox de afgezette president typeert, bood hij hoop aan arme, landelijke en inheemse Peruanen. Zij verwachtten dat de nieuwe president hen beter zou kunnen vertegenwoordigen en de heersende elites het hoofd zou kunnen bieden, schrijft Reuters.
Zullen de demonstraties tot politieke veranderingen leiden?
Na twee maanden van chaos belandt Peru in een spiraal van onbestuurbaarheid. In de jaren negentig kon er te midden van politieke onrust een autoritaire leider opstaan, Alberto Fujimori, met de belofte de orde te herstellen. Wat als er opnieuw een verlangen ontstaat naar een autoritair figuur, vraagt Americas Quarterly zich af.
‘De regering van Boluarte laat zien dat er in Lima en onder het establishment van Peru behoefte is aan een beleid met ijzeren vuist. Wat nog moet worden afgewacht is of er een competente, autoritaire figuur zal opstaan die van de situatie zal profiteren’, aldus het kwartaalblad.
De woede onder de demonstranten gaat nu dieper dan onvrede over wie het land bestuurt. ‘Er is diepgaande frustratie over de jonge democratie in Peru’, schrijftThe New York Times. Aanvankelijk streefden de demonstranten vooral naar machtsherstel voor Castillo of naar vervroegde nieuwe verkiezingen. Nu willen ze iets veel groters: een nieuwe grondwet.
De demonstranten vinden dat het huidige systeem van corruptie, straffeloosheid en wanbeheer te wijten is aan de grondwet uit het Fujimori-tijdperk. Zijn autoritaire bewind zorgde ervoor dat het land in de jaren negentig in rap tempo een neoliberale transformatie onderging.
De protesten in Chili van 2019, waarmeeThe Economist de huidige protesten in Peru vergelijkt, hebben inderdaad geleid tot een nieuw verkozen orgaan dat de taak kreeg een nieuwe grondwet op te stellen. Alleen werd deze vorig jaar per referendum weggestemd door het Chileense volk.
Tot nu toe lijkt het niet waarschijnlijk dat Peru een nieuwe grondwet zal krijgen. Ondanks de roep om nieuwe verkiezingen heeft het Congres van Peru herhaaldelijk het voorstel verworpen om deze te verplaatsen naar december 2023. Op dit moment is er ‘geen zicht op een politiek compromis – en evenmin op een einde aan het geweld’, meentVox.
De grote verliezer van deze politieke impasse is ‘een samenleving die in minder dan zestig dagen negenenzestig levens heeft verloren en die dringend behoefte heeft aan duidelijke antwoorden van de politiek om het land op een vreedzaam en democratisch pad te brengen’, aldus Infobae.
Twee ministers stappen op uit protest tegen harde repressie
De Peruaanse president Dina Boluarte heeft vrijdagavond in een boodschap aan de natie aangekondigd dat zij op haar post zou blijven, meldt La República. De voormalig vicepresident wordt geconfronteerd met een aanhoudende politieke crisis die haar land teistert en demonstraties die sinds december al meer dan veertig doden hebben geëist. Voorafgaand aan haar toespraak waren twee ministers opgestapt uit protest tegen de repressie tegen de aanhangers van haar voorganger Pedro Castillo, die op 7 december werd afgezet na een couppoging.
‘Wanneer het nageslacht zich dit moment herinnert, zal worden gezegd dat we nooit hebben opgegeven, dat we aan ieders verwachtingen hebben voldaan en dat vrede, dialoog en een sterke wil om samen te werken voor ons geliefde land boven alles hebben gezegevierd,’ verklaarde Boluarte in een vurige toespraak.
Ondanks de noodtoestand, die zaterdag is afgekondigd en gedurende dertig dagen van kracht is in de hoofdstad Lima en drie andere regio’s, houden de protesten aan. In Lima is op zondag 15 januari een groep demonstranten die het aftreden van president Dina Boluarte eisen ‘opnieuw de straat opgegaan’, aldus La República in een tweede artikel. De noodtoestand ‘is een reactie op de ernstige gevolgen van de botsingen tussen demonstranten, politie en militairen’, schrijft het Peruaanse dagblad.
Bij demonstraties zijn sinds december 40 doden gevallen
In Peru heeft de nationale openbaar aanklager een onderzoek naar ‘genocide’ geopend tegen president Dina Boluarte wegens het overheidsgeweld tijdens de demonstraties. Het onderzoek betreft handelingen ‘gepleegd tijdens de demonstraties van december 2022 en januari 2023 in de regio’s Apurímac, La Libertad, Puno, Junín, Arequipa en Ayacucho’, meldde El Comercio dinsdag.
Bij antiregeringsbijeenkomsten zijn sinds december veertig mensen omgekomen. De demonstranten eisen het vertrek van president Dina Boluarte, die Pedro Castillo is opgevolgd als staatshoofd, en het onmiddellijk afroepen van vervroegde verkiezingen.
Ook de kabinetschef Alberto Otárola en de ministers van Binnenlandse Zaken, Víctor Rojas, en van Defensie, Jorge Chávez, zijn onderwerp van onderzoek. Naast ‘genocide’ zijn de verdenkingen ‘moord met voorbedachten rade’ en ‘zwaar lichamelijk letsel’. In een verklaring op Twitter zei de president dat ze het besluit van het Openbaar Ministerie om een vooronderzoek in te stellen naar de gebeurtenissen tijdens de demonstraties van december 2022 ‘verwelkomt’, aldus El Comercio.
Bij demonstraties in Peru zijn ten minste zeventien mensen omgekomen. Volgens de Peruaanse ombudsman is dit de tol van botsingen tussen de politie en demonstranten die het vertrek van president Dina Boluarte en nieuwe verkiezingen eisen, tijdens een bestorming van de luchthaven van Juliaca op maandag, bericht de website van La República. Sommige slachtoffers zijn nog niet geïdentificeerd, aldus het artikel.
De inwoners van deze stad in het zuidoosten van het land ‘zijn boos omdat zij vinden dat de huidige regering heeft geprobeerd hun protest te delegitimeren’, aldus het Peruaanse dagblad. In een persconferentie heeft de Peruaanse premier beweert dat de demonstraties worden gefinancierd met drugsgeld en door buitenlandse actoren, schrijft La República in een ander artikel.
Sinds begin december vinden er protesten plaats van aanhangers van voormalig president Pedro Castillo in grote delen van Peru waarbij snelwegen worden afgesloten en luchthavens worden bezet. Castillo werd gearresteerd wegens het plegen van een staatsgreep nadat hij had geprobeerd het parlement te ontbinden. Sindsdien heeft voormalig vicepresident Dina Boluarte de leiding over het land.
De aanhang van ex-president Castillo accepteert zijn afzetting niet
De situatie in Peru is sinds de noodtoestand vorige week werd uitgeroepen alleen maar verslechterd, meldt La Republica. Met name in regio’s waar de aanhang van de afgezette president Pedro Castillo groot is, is sprake geweest van gewelddadige confrontaties tussen demonstrerende betogers en de oproerpolitie, bijgestaan door inmiddels gemobiliseerde militairen. Er zijn zeker 21 mensen om het leven gekomen.
Inheemse groeperingen, vakbonden en linkse stemmers zien de afzetting van Castillo als een politieke staatsgreep door de elite in hoofdstad Lima. Zij zien de nieuwe president Dina Boluarte als de onrechtmatige president en roepen op tot haar aftreden. Boluarte zelf heeft beloofd volgend jaar verkiezingen te houden.
Castillo zelf weigert zich intussen ook niet neer te leggen bij zijn afzetting. Op handgeschreven papier verspreidt hij via Twitter boodschappen die hij steevast ondertekent met ‘de grondwettelijke president van Peru’. Hij zegt dat hij slecht wordt behandeld in de gevangenis en wil dat internationale organisaties zijn zaak in behandeling nemen.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
