Waakhond wil verkoop van Instagram en WhatsApp afdwingen
Mark Zuckerbergs Meta, het moederbedrijf van Facebook, Instagram en WhatsApp, had een rechter gevraagd om een antitrustklacht van de Amerikaanse mededingingswaakhond, de Federal Trade Commission (FTC), voor de tweede keer te verwerpen. Rechter James Boasberg zei dinsdag echter dat de rechtszaak van de FTC doorgang kan vinden, bericht The Guardian.
De FTC, onder leiding van de nieuwe voorzitter, Lina Khan, wil Meta dwingen haar foto- en videodeelapp Instagram en haar berichtendienst WhatsApp te verkopen in een van de grootste zaken die de overheid in decennia tegen een techbedrijf heeft aangespannen. In de rechtszaak wordt Meta beschuldigd van ‘concurrentiebeperkend gedrag’.
We moeten af van het idee dat Facebook een normaal bedrijf is, stelt The Atlantic-redacteur Adrienne LaFrance. ‘Facebook gedraagt zich als een vijandige buitenlandse macht; het wordt tijd dat we het ook zo behandelen.’
In 1947 opperde Albert Einstein in dit blad [The Atlantic] dat er een wereldregering zou moeten komen om de mensheid te behoeden voor het gevaar van de atoombom. Van die utopische gedachte is nog niet veel terechtgekomen, maar tegenwoordig is een andere visionair wel bezig een aardige imitatie van een kosmocratie te bouwen. Het idee voor Facebook is bij Mark Zuckerberg (anders dan dat van de wereldregering bij Einstein) niet geboren uit een moreel verantwoordelijkheidsbesef of het verlangen naar wereldvrede. Maar de bevolking van Zuckerbergs supranationale domein bereikte deze zomer een omvang van 2,9 miljard maandelijks actieve gebruikers – meer dan de bevolking van de twee dichtstbevolkte landen ter wereld, China en India, bij elkaar.
Zuckerberg, de oprichter en CEO van Facebook, ziet deze gebruikers als inwoners van Facebookland. Hij heeft het altijd heel nadrukkelijk over ‘mensen’, niet over ‘gebruikers’, maar uiteindelijk zijn het toch radertjes in een gigantische sociale matrix, brokjes data van vlees en bloed, voer voor de adverteerders die alleen al in de eerste helft van dit jaar 54 miljard dollar aan Facebook hebben besteed – een bedrag dat het bbp van de meeste landen ter wereld overtreft.
Het bbp is een veelzeggende vergelijking, omdat je daarmee niet alleen een indruk geeft van de ongelooflijke macht van het bedrijf, maar ook duidelijk laat zien wat Facebook eigenlijk is. Het is niet zomaar een website of een platform of een uitgever of een sociaal netwerk of een online adressengids of een onderneming of een nutsbedrijf. Het is al die dingen tegelijk. Maar daarnaast is Facebook in feite ook een vijandige buitenlandse mogendheid.
‘Het is net alsof je aan het onderhandelen bent met een buitenlandse mogendheid,’ zei Hillary Clinton over Mark Zuckerberg
Dat blijkt duidelijk uit de eenzijdige gerichtheid van het bedrijf op de eigen groei, het ontbreken van maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef, de gebleken betrokkenheid bij het ondermijnen van verkiezingen, de afkeer van vrije pers, de hoogmoed en hardvochtigheid van de topmensen, en de onverschilligheid over het voortbestaan van de Amerikaanse democratie.
Enkele van de luidruchtigste critici van het bedrijf dringen aan op betere regelgeving tegen monopolievorming en op het terugdraaien van overnames, alles wat de gestage groei van Facebooks macht maar kan afremmen. Maar beschouw je Facebook als een natiestaat, een mogendheid die verwikkeld is in een koude oorlog met de VS en andere democratische landen, dan zie je dat hier niet alleen strenger toezicht van beurswaakhonden, maar een complete civiele-defensiestrategie geboden is. Hillary Clinton vertelde me vorig jaar dat ze Zuckerberg altijd iets autoritairs vond hebben. ‘Het is net alsof je aan het onderhandelen bent met een buitenlandse mogendheid,’ zei ze. ‘Hij is zo immens machtig.’ Sheera Frenkel en Cecilia Kang verwijzen in hun boek Een smerige waarheid, Facebooks gevecht om wereldheerschappij naar een mantra van Zuckerberg uit de begindagen van Facebook: ‘bedrijf boven land’. Wanneer dat bedrijf in een land alle macht heeft, krijgt zo’n slogan een onheilspellende ondertoon.
Eigen geld
De basisonderdelen van een natiestaat komen grofweg hierop neer: je moet grondgebied hebben, een munteenheid, een bestuurlijke filosofie en mensen. Om fysiek grondgebied hoef je je als imperialist in het ‘metaverse’ niet meteen te bekommeren – al bezit Zuckerberg wel 500 hectare van Kauai, een van de dunner bevolkte Hawaïaanse eilanden. En over de andere elementen op het lijstje beschikt Facebook al. Zo is Facebook zijn eigen geld aan het ontwikkelen, een betaalsysteem op basis van blockchain met de naam Diem (voorheen Libra), waarvan financiële toezichthouders en banken vrezen dat het de wereldeconomie kan verstoren en de waarde van de dollar kan decimeren.
En Zuckerberg praat al jaren over de bestuurlijke principes van het rijk dat hij heeft opgebouwd: ‘connectiviteit is een mensenrecht’, ‘laat je horen door je stem uit te brengen’, ‘politieke advertenties zijn belangrijk om mensen een stem te geven’, ‘de hele tendens van de geschiedenis gaat richting mensen die in steeds grotere aantallen bij elkaar komen’. En hij slingert die ideeën de wereld in met een nieuw soort kolonialisme, waarbij Facebook regio’s tracht te annexeren waar nog geen grote aantallen mensen online zijn. Het omstreden Free Basics-programma, dat mensen gratis internettoegang bood zolang Facebook hun portaalsite was, werd aangeprezen als een methode om mensen met elkaar in verbinding te brengen. Maar het eigenlijke doel was ervoor te zorgen dat Facebook voor mensen overal ter wereld synoniem wordt met internet.
En waar Facebook het meest van heeft, dat zijn natuurlijk mensen: een enorme massa mensen die ervoor kiezen onder Zuckerbergs bewind te leven. In zijn geschriften over nationalisme oppert de politicoloog en historicus Benedict Anderson dat een natie niet omlijnd wordt door landsgrenzen, maar door de verbeelding. In laatste instantie is de natie een denkbeeldige entiteit, want de burgers ‘zullen de meeste van hun medeburgers nooit kennen, ontmoeten of zelfs maar over hen horen, en toch leeft in het hoofd van ieder van hen dat beeld van hun verbondenheid.’ Gemeenschappen onderscheiden zich dus vooral ‘in de stijl waarmee ze door de verbeelding worden neergezet’.
Zuckerberg opperde in een blogbericht het idee van een soort grondwet voor Facebook
Zuckerberg probeert Facebook-gebruikers altijd aan te sporen om zich in te beelden dat ze deel uitmaken van een democratie. Daarom neigt hij meer naar het jargon van staatsbestuur dan van bedrijfsvoering. In februari 2009 werden de voorwaarden van Facebook zo gewijzigd dat gebruikers hun gegevens niet meer konden wissen, zelfs niet als ze hun account opzegden. Er klonk meteen luid protest tegen dit spionagegedrag van Facebook en met enige tegenzin draaide Zuckerberg het terug, volgens hem berustte het allemaal op een misverstand. Tezelfdertijd opperde hij in een blogbericht het idee van een soort grondwet voor Facebook, een ‘Verklaring van rechten en verantwoordelijkheden’, en vroeg hij mensen om daarover hun mening te geven – maar alleen als ze een Facebook-account hadden.
‘Facebook wordt door meer dan 175 miljoen mensen gebruikt,’ schreef hij. ‘Als het een land was, zou dat de op vijf na grootste bevolking ter wereld hebben. Onze voorwaarden vormen meer dan gewoon een tekst die onze rechten garandeert; het is de leidende tekst voor hoe onze dienst door iedereen overal ter wereld kan worden gebruikt.’ Inmiddels is de bevolking van Facebook alweer zeventien keer zo groot. En heeft Zuckerberg zichzelf herhaaldelijk geafficheerd als het staatshoofd van Facebook. Achteraf gezien kon je zijn obsessie met de wereldheerschappij ook al van ver zien aankomen: de obsessieve belangstelling die hij al sinds zijn schooltijd koestert voor het Romeinse Rijk in het algemeen en keizer Augustus in het bijzonder, de digitale versie van Risk die hij als tiener schreef, zijn bestendige interesse in psychologie en ‘emotionele aanstekelijkheid’.
Facebook vindt het nodig zijn winstbejag te verhullen met loze pretenties over de democratische waarden die het in feite juist ondermijnt
In een breed uitwaaierend manifest over zijn ‘mondiale gemeenschap’ formuleerde hij het in 2017 zo: ‘Al met al is het belangrijk dat het bestuur van onze gemeenschap is afgestemd op de complexiteit en de eisen van haar mensen. Wij zijn vastbesloten om steeds beter te worden, ook al vereist dat de bouw van een wereldwijd kiessysteem om jullie meer macht en inspraak te geven.’ Zoals in elk bedrijf is de enige inspraak die voor Facebook telt natuurlijk die van de aandeelhouders. Maar Facebook vindt het nodig zijn winstbejag te verhullen met loze pretenties over de democratische waarden die het in feite juist ondermijnt.
Oversight Board
De pretentie dat de meest ingrijpende beslissingen worden uitbesteed aan holle imitaties van democratische instanties is inmiddels een handig trucje van Zuckerberg om te voorkomen dat iemand hem ter verantwoording roept. Hij heeft zo’n 58 procent van de stemgerechtigde aandelen van het bedrijf in handen, maar in 2018 kondigde Facebook aan dat het een soort interne rechterlijke macht zou optuigen met de orwelliaanse naam Oversight Board [‘Comité van toezicht’ in de Nederlandse vertaling – maar ‘oversight’ kan ook ‘onachtzaamheid’ betekenen]. Dit comité beslist over lastige vragen rond het toelaten of verwijderen van content. In mei keurde dit comité bijvoorbeeld de schorsing van Donald Trump goed. Volgens Facebook zijn de leden van het comité onafhankelijk, maar ze worden wel door Facebook aangesteld en betaald.
Inmiddels beraadt Facebook zich volgens The New York Times ook op een soort wetgevend lichaam, een commissie die beslissingen kan nemen over allerlei zaken rondom verkiezingen: politiek gekleurde berichtgeving, politieke advertenties, buitenlandse inmenging. Dat leidt de aandacht weer af van de leiding van het bedrijf. Al deze regelingen voelen als één grote schijnvertoning die alleen maar laat zien wat Facebook in feite is: een buitenlandse staat met een volk zonder soevereiniteit, geregeerd door een leider met absolute macht.
Facebook is een leugens zaaiend werktuig voor de uitholling van onze beschaving
De mensen die het voor Facebook opnemen, noemen het naïef om te suggereren dat de macht van Facebook schadelijk is. Sociale netwerken bestaan nu eenmaal, zeggen ze, en zullen niet meer verdwijnen. Daar moeten we maar mee leren leven. En ze hebben gelijk dat we niet terug moeten willen naar de informatie-ecosystemen van de jaren tachtig, de jaren veertig of de jaren tachtig van de negentiende eeuw. De democratisering van het uitgeefwezen is iets prachtigs. Ik denk nog steeds dat de drievoudige revolutie van internet, smartphones en sociale media per saldo goed kan zijn voor de samenleving. Maar dat kan alleen als we platforms eisen die in ieders belang zijn. En dat is Facebook niet.
Facebook is een leugens zaaiend werktuig voor de uitholling van onze beschaving. Het is helemaal ontworpen op het uitlokken van primaire emotionele reacties en reduceert menselijke interactie tot het aanklikken van knopjes. Het algoritme schotelt gebruikers onherroepelijk steeds extremer en minder genuanceerd materiaal voor, omdat dat de meeste reacties uitlokt. Gebruikers worden stilletjes gedrild om uit te kijken naar reacties op de berichten die ze plaatsen, en dat houdt de vicieuze cirkel in stand. De leiding van Facebook heeft toegestaan dat op hun platform propaganda werd bedreven, terroristen werden gerekruteerd en genocide werd aangeprezen. Ze verdedigen zich tegen die aanklacht met een beroep op waarden zoals vrijheid van meningsuiting, maar ondermijnen ondertussen zelf de democratie.
Facebook heeft zonder toestemming te vragen psychologische experimenten uitgevoerd op gebruikers
Deze hypocriete stand van zaken is inmiddels even genoegzaam bekend als Zuckerbergs meedogenloosheid. Facebook heeft zonder toestemming te vragen psychologische experimenten uitgevoerd op gebruikers. Het voerde in het geheim een getrapt systeem in om de toelaatbaarheid van berichten te beoordelen, waarbij beroemdheden uit de wind werden gehouden. En een intern onderzoek naar de verwoestende gevolgen van Instagram op de geestelijke gezondheid van tieners werd onder het tapijt geveegd. Facebook volgt het surfgedrag van zijn gebruikers en creëert zelfs schaduwprofielen van contacten die niet eens een Facebook-account hebben, zodat ook zij kunnen worden gevolgd. Het bezweert de buitenwereld dat het strijdt tegen desinformatie en valse berichtgeving, maar misleidt wetenschappers die hier onderzoek naar doen en beteugelt het bereik van kwaliteitsnieuws op zijn platforms.
Zelfs de trouwste fans van Facebook willen wel toegeven dat het een site is vol bagger, overdrijving en leugens – maar ze betogen dan dat mensen de vrijheid moeten hebben om dat gif tot zich te nemen. ‘Facebook is misschien geen nicotine, maar ik denk dat het wel op suiker lijkt’, schreef oudgediende Andrew ‘Boz’ Bosworth in 2019 in een bedrijfsmemo. ‘Zoals bij alle consumptie is matigheid geboden. (…) Als ik ervoor kies om suiker te eten en dan maar jonger te sterven, moet ik dat zelf weten.’ Wat Bosworth er niet bij zei, is dat Facebook niet alleen in staat is een individu te vergiftigen: Facebook vergiftigt de hele wereld. Als het 2,9 miljard mensen aangaat, is het niet langer zaak de individuele gebruiker tot matiging te manen, maar de schaal van de bedrijfsactiviteiten te matigen. De vrijheid om jezelf te gronde te richten is één ding. De vrijheid om de democratische samenleving te gronde te richten is een ander verhaal.
Wapen tegen het vrije internet
Facebook wist zichzelf aan de massa te verkopen met de belofte dat het een kanaal was voor vrije meningsuiting, voor verbinding en verbondenheid. Maar in werkelijkheid is het een wapen tegen het vrije internet, tegen zelfontplooiing en democratie. Allemaal zodat Facebook zijn adverteerders de worst van jouw persoonlijke gegevens kan voorhouden.
Tot op zekere hoogte heeft Facebook dit gemeen met zijn dochter Instagram en zijn rivalen Google, YouTube (eigendom van Google) en Amazon. Allemaal doen die alsof ze een nobel doel hebben: mensen helpen hun levens met elkaar te delen, antwoorden vinden op moeilijke vragen, en je alles aan huis bezorgen wat je nodig hebt wanneer je het nodig hebt. Maar van al die giganten is Facebook het platform dat het duidelijkst afziet van alle ethische pretenties.
Facebook heeft er wel belang bij dat zijn gebruikers blijven geloven dat je er niet omheen kunt, dat ze de ogen sluiten voor wat Facebook de mensheid aandoet en gewoon van de diensten gebruik blijven maken. Iedereen die belang hecht aan de vrijheid van het individu en democratisch bestuur, zou zich zorgen moeten maken om de acceptatie van deze status quo.
Facebook wedijvert met China alsof het zelf een land is
Het is niet voor niets dat de wetgevers Facebook nu op de korrel nemen. Maar de bedreiging die dit bedrijf voor Amerika vormt, gaat om meer dan alleen zijn monopolie op nieuwe technologie. De opkomst van Facebook maakt deel uit van een bredere autocratische beweging die overal ter wereld de democratie ondermijnt en autoritaire leiders de toon laat zetten voor een nieuwe vorm van mondiaal bestuur. Kijk maar hoe Facebook zichzelf neerzet als tegenwicht van een supermacht als China. De top van Facebook waarschuwt tegen alle pogingen om de ongebreidelde groei van het bedrijf tegen te gaan – bijvoorbeeld via strenge regels voor de digitale munteenheid die het ontwikkelt – omdat men daarmee China in de kaart zou spelen, dat naar de dominantie van zijn eigen cryptomunt streeft. Met andere woorden: Facebook wedijvert met China alsof het zelf een land is.
Misschien zijn de Amerikanen zo cynisch geworden dat ze het niet meer de moeite waard vinden om hun vrijheid te beschermen tegen privacyschending, manipulatie en uitbuiting door het bedrijfsleven. Maar als Rusland en China net zo hard aan de stoelpoten van onze democratie zaagden als Facebook, zouden ze er toch anders over denken. Als mensen kunnen leren Facebook te zien als een vijandige buitenlandse mogendheid, dwingt dat ze misschien te erkennen waar ze aan meedoen, en wat ze prijsgeven, als ze erop inloggen. Uiteindelijk doet het er niet zozeer toe wat Facebook is, maar wat Facebook doet.
De groep die de meeste macht heeft om Facebook tot verandering te dwingen, dat zijn de gebruikers
Hoe kunnen we ons verweren? ‘Maatschappelijk verantwoorde’ bedrijven zouden Facebook kunnen boycotten en zo de inkomstenstroom van het bedrijf afknijpen op dezelfde manier als handelssancties de stroom aan buitenlandse valuta naar een autoritair regime afknijpen. Maar het boycotten van grote bedrijven als Coca-Cola en CVS heeft in het verleden weinig uitgehaald. Gewone werknemers van Facebook zouden zich binnen het bedrijf misschien sterk kunnen maken voor verandering. Maar alleen massaal ontslag op een schaal die het functioneren van Facebook bedreigt zou wellicht enig effect sorteren. En dat vergt wel buitengewoon veel moed en collectieve actie.
De groep die de meeste macht heeft om Facebook tot verandering te dwingen, dat zijn de gebruikers. Zonder hun aandacht is Facebook nergens meer. Amerikanen en inwoners van andere democratieën zouden Facebook en Instagram kunnen mijden, niet alleen als persoonlijke keuze, maar uit een soort burgerzin. Krijg je dan genoeg mensen bij elkaar die samen een vuist maken om dit imperium ten val te brengen? Waarschijnlijk niet. Zelfs als Facebook 1 miljard gebruikers verliest, houdt het er nog 2 miljard over. Maar we moeten wel beseffen in welk gevaar we verkeren. We moeten af van het idee dat Facebook een normaal bedrijf is, of dat zijn almacht onvermijdelijk is.
Misschien dat de wereld zich ooit eens in vrede verenigt op de wijze waar Einstein van droomde, niet langer onderhevig aan de verscheurende krachten die al sinds de oudheid leiden tot oorlogen en de val van beschavingen. Maar als het ooit zover komt, als we onszelf weten te redden, dan zal dat zeker niet dankzij Facebook zijn. Het zal in weerwil van Facebook zijn.
Kledingmerk Patagonia adverteert niet meer op Facebook
Na onthullingen in de Facebook Papers, roept CEO Ryan Gellert van het outdoorkledingmerk Patagonia bedrijven op om Facebook onder druk te blijven zetten om zijn werkwijze te verbeteren. ‘Wij vinden dat Facebook de verantwoordelijkheid heeft om ervoor te zorgen dat zijn producten geen schade aanrichten, en zolang dat niet gebeurt, zal Patagonia geen advertenties op het platform zetten’, aldus Gellert. ‘We roepen andere bedrijven op om zich bij ons aan te sluiten en Facebook te bewegen om mens en planeet voorrang te geven boven winst.’
‘Facebook verspreidt haatzaaiende uitlatingen en verkeerde informatie over klimaatverandering en onze democratie’
In de zomer van 2020 sloot Patagonia zich aan bij een groeiende lijst van bedrijven die als onderdeel van een adverteerdersboycot hun advertenties van Facebook haalden, schrijft CNN.
‘Patagonia stopte in juni 2020 met alle betaalde advertenties op Facebook-platforms omdat ze haatzaaiende uitlatingen en verkeerde informatie over klimaatverandering en onze democratie verspreiden. Nu, zestien maanden later, staan we nog steeds achter die boycot’, aldus Gellert.
Telegram kreeg er 70 miljoen gebruikers bij toen WhatsApp stillag
Berichtenapp Telegram registreerde 70 miljoen nieuwe gebruikers gedurende de Facebook-storing van 4 oktober, schrijft The Guardian. ‘De groei van Telegram overschreed de gebruikelijke dagelijkse toename en we verwelkomden op één dag meer dan 70 miljoen vluchtelingen van andere platforms’, zo schreef oprichter Pavel Doerov op zijn Telegram-kanaal. Volgens Sensor Tower, een bedrijf dat ontwikkelingen rond apps bijhoudt, steeg Telegram daardoor met 55 plaatsen naar de top van de Amerikaanse lijst van meest gedownloade iPhone-apps.
Telegram, dat zegt prioriteit te geven aan de privacy en veiligheid van gebruikers, werd in 2013 opgericht door Doerov. Eerder richtte hij met zijn broer Nikola Vkontakte op, dat uitgroeide tot het grootste sociale netwerk van Rusland, maar onder druk van de Russische regering vertrokken ze naar Dubai, waar ze Telegram oprichtten. De broers uitten herhaaldelijk kritiek op de veiligheid van WhatsApp, dat eigendom is van Facebook, en sporen aan om die app niet langer te gebruiken.
Gegevens 1,5 miljard Facebook-gebruikers te koop aangeboden
Een gebruiker heeft op darknet een database aangeboden die de gegevens van 1,5 miljard Facebook-accounts zou bevatten, bericht de Oostenrijkse krant Der Standard. De gegevens zouden zijn verzameld door middel van webscraping, het uitlezen van online inhoud. Er wordt dan niet ingebroken in systemen, maar publiek beschikbare gegevens worden verzameld en geëvalueerd in een database.
President Milos Zeman werd op zondag 10 oktober op de intensive care opgenomen, daags na de parlementsverkiezingen die zijn bondgenoot, de populistische premier Andrej Babis, een nipte nederlaag hadden toegebracht. Door zijn spoedopname is de regeringsformatie opgeschort.
‘Tot nu toe waren alle ogen op hem [president Zeman] gericht’, aldus Radio Czech International, ‘want volgens de Tsjechische grondwet is het de verantwoordelijkheid van de president om een regeringsleider te benoemen. Vóór de verkiezingen had Milos Zeman laten doorschemeren dat hij zou kiezen voor de aftredende premier, zijn bondgenoot, de miljardair en populist Andrej Babis. Babis verloor de parlementsverkiezingen echter van de centrumrechtse coalitie SPOLU (‘Samen’), die 27,78 procent van de stemmen haalde tegen 27,14 procent voor de partij van de zittende president.
‘Een andere regering zou Tsjechië distantiëren van de populistische partijen in Hongarije en Polen’
‘Een andere regering zou Tsjechië distantiëren van de populistische partijen in Hongarije en Polen, die steeds vaker worden bekritiseerd voor het schenden van de democratische waarden van de Europese Unie’, analyseert CNN.
Ondanks de nipte overwinning van de centrumrechtse coalitie ‘heeft de Tsjechische president nog steeds de vrije hand om te bepalen wie een nieuwe regering mag vormen’, merkt Frankfurter Allgemeine Zeitung op. ‘In het verleden heeft hij, dankzij een ruime interpretatie van zijn grondwettelijke bevoegdheden, Babis verscheidene malen benoemd, ondanks een gebrek aan meerderheden en een motie van wantrouwen.’ Maar de gezondheidstoestand van het 77-jarige staatshoofd is uiteraard ‘een factor van onzekerheid’, concludeert het Duitse dagblad.
Premier Babis kwam onlangs in het nieuws omdat hij betrokken zou zijn bij brievenbusfirma’s in belastingparadijzen, zoals bleek uit de Pandora Papers.
In aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen van 2020 werden de populairste Facebookpagina’s die zich richtten op Amerikaanse christenen en zwarten, beheerd door Oost-Europese trollenfabrieken, zo blijkt uit een gelekt intern onderzoek van Facebook, bericht MIT Technology Review. De pagina’s maakten deel uit van een groter netwerk dat bijna de helft van alle Amerikanen bereikte.
‘Het is ons platform dat deze trollen een enorm bereik geeft’
Door de gecoördineerde acties van de trollenfabrieken, grotendeels gevestigd in Kosovo en Macedonië, werden maandelijks 140 miljoen Amerikanen bereikt, waarvan 75 procent geen van de pagina’s volgde. Ze kregen de inhoud voorgeschoteld door Facebook zelf. ‘In plaats van dat gebruikers ervoor kiezen deze inhoud te ontvangen, is het ons platform dat deze trollen een enorm bereik geeft’, aldus Jeff Allen, voormalig datawetenschapper bij Facebook en auteur van het onderzoek.
Het interne onderzoek laat zien dat de trollenfabrieken zich richtten op hetzelfde publiek waar Rusland op mikte met een desinformatiecampagne rond de verkiezingen van 2016. Hoewel Facebook sindsdien beterschap beloofde, lijkt het bedrijf weinig te hebben gedaan om het probleem aan te pakken.
Zondag waren er in verschillende Poolse steden demonstranten op de been om het lidmaatschap EU-lidmaatschap van hun land te verdedigen. De aanleiding was de uitspraak van het Poolse Constitutionele Hof die stelt dat in sommige gevallen het Poolse recht prevaleert boven het Europees recht. Het besluit zou een eerste stap kunnen zijn in de richting van een ‘Polexit‘.
‘Ik ben hier omdat ik niet wil dat Polen de EU verlaat’, vertelde Miroslaw, een inwoner van Warschau, aan Financial Times. ‘Ik heb onder het communisme geleefd en ik wil niet dat Polen op een dag terugkeert’, zei hij.
Facebook-klokkenluider Frances Haugen toonde aan dat het bedrijf alles doet om de winst te optimaliseren, ook als dat schadelijk is voor gebruikers. Volgens The New York Times bewijst dit niet de almacht van de techreus maar juist het tegendeel: Facebook is bang om marktaandeel te verliezen.
Op 3 oktober trad een voormalige Facebook-medewerkster, die eerder vernietigende interne documenten over het bedrijf had onthuld, naar voren bij het roemruchte Amerikaanse actualiteitenprogramma 60 Minutes van CBS om haar identiteit te onthullen, schrijft het Amerikaanse tech-nieuwsplatform Vox Recode, dat de zaak analyseert.
Het gaat om Frances Haugen, voormalig productmanager bij het integriteitsteam van Facebook. De documenten die ze openbaarde vormen de basis voor een explosieve reeks artikelen die The Wall Street Journal (WSJ) publiceerde onder de titel ‘The Facebook Files’.
Uit die artikelen blijkt dat het bedrijf wist dat zijn producten aanzienlijke schade kunnen aanrichten, zoals een negatieve invloed op de geestelijke gezondheid van tieners, maar dat het nog steeds geen grote veranderingen heeft aangebracht om dergelijke problemen op te lossen.
‘Er waren belangenconflicten tussen wat goed was voor het publiek en wat goed was voor Facebook’
Haugen kwam in 60 Minutes ook met nieuwe aantijgingen, die nog niet aan de orde zijn gekomen in de uitgebreide rapportage van The Wall Street Journal. Zo zou Facebook om financiële redenen zijn normen aangaande de verspreiding van nepnieuws hebben versoepeld na de presidentsverkiezingen van 2020. Die beslissing, kort voor de rellen van 6 januari in het Capitool van de VS, zou de escalatie op 6 januari hebben bespoedigd.
‘Er waren belangenconflicten tussen wat goed was voor het publiek en wat goed was voor Facebook. En Facebook koos keer op keer voor optimalisatie van zijn eigen belangen, zoals meer geld verdienen’, aldus Haugen in het 60 Minutes-interview.
In een interne personeelsnota die twee dagen voor het CBS-interview in bezit kwam van The New York Times, wijst Nick Clegg, de vicepresident Global Affairs van Facebook, de verantwoordelijkheid voor de gebeurtenissen van 6 januari al af. Volgens hem ligt die ‘volledig bij de daders van het geweld, en degenen in de politiek en elders die hen actief aanmoedigden’. Volgens Clegg is Facebook geen ‘primaire oorzaak van polarisatie’.
Crisis
Facebook is de afgelopen vijf jaar steeds verder verstrikt geraakt in een pr- en politieke crisis. Maar wat nu speelt is onthutsend voor het bedrijf en de miljarden mensen die zijn producten gebruiken, schrijft Vox Recode. In reactie op documenten die zijn onthuld door Haugen, de klokkenluider, heeft het bedrijf de ontwikkeling van Instagram for Kids onderbroken, twee leidinggevenden voor het Congres laten getuigen en een pr-offensief ontketend dat de reeks artikelen in The Wall Street Journal afdoet als ‘selectieve berichtgeving’.
‘Dit is de eerste keer dat ik me zoiets dramatisch kan herinneren, met een anonieme klokkenluider, zoveel documenten en zo‘n grote onthulling’, zegt Katie Harbath, voormalig directeur openbaar beleid bij Facebook en nu betrokken bij het Bipartisan Policy Center en The Atlantic Council tegen Vox Recode.
Hoewel veel Facebook-medewerkers zich eerder al anoniem of intern tegen het bedrijf hebben uitgesproken, heeft slechts een handvol, zeker op hoog niveau, zich ooit openlijk uitgesproken tegen Facebook. Nooit eerder is er zo veel gedetailleerd bewijs geleverd dat het bedrijf doet alsof het alle kritiek begrijpt, maar ondertussen de systematische schade die het veroorzaakt negeert.
Evenmin heeft een Facebook-afvallige eerder dergelijke media-aandacht gehad: eerst een reeks onderzoeksartikelen in een groot nieuwsmedium, vervolgens een onthulling op primetimetelevisie en ook een getuigenis voor het Congres en dat allemaal in een tijdsbestek van slechts een paar weken.
De mate waarin Facebook kennelijk op de hoogte was van de schadelijke effecten van zijn producten en vervolgens die kennis voor het publiek achterhield, heeft ervoor gezorgd dat politici zoals de Democratische senator Richard Blumenthal de tactieken van het bedrijf hebben vergeleken met die van de tabaksindustrie.
Het bedrijf en zijn leiders noemen aantijgingen altijd simpelweg onwaar en voortkomend uit sensatiezucht
Facebook heeft gereageerd op alle beschuldigingen met de bekende riedel, die ook werd afgestoken na de kritiek van president Joe Biden dat het platform ‘mensen vermoordde’ vanwege de verspreiding van desinformatie over covid-19. Het bedrijf en zijn leiders noemen aantijgingen altijd simpelweg onwaar en voortkomend uit sensatiezucht. Ze zeggen dat informatie uit context wordt gehaald en dat Facebook niet de enige is die verantwoordelijk is voor de problemen in de wereld. Tegelijkertijd trekt Facebook de geloofwaardigheid van externe onderzoeken naar de werking van zijn platforms stelselmatig in twijfel, aldus Vox Recode.
Dit keer ging het bedrijf zelfs zo ver dat het de bevindingen van interne onderzoekers over de negatieve effecten van Instagram op de geestelijke gezondheid van tieners, in diskrediet bracht. Vorige week verspreidde het bedrijf een geannoteerde versie van het oorspronkelijke onderzoek dat eerder werd gepubliceerd. In de geannoteerde versie zegt Facebook dat de onderzoekers bevindingen waaruit blijkt dat Instagram negatief kan bijdragen aan het lichaamsbeeld van tienermeisjes ‘sensationeler’ hebben gemaakt. Ook zei het bedrijf dat de omvang van het onderzoek beperkt was.
Het feit dat de resultaten van onderzoek van het eigen personeel worden betwist, laat zien hoe schadelijk de berichten in de documenten van de klokkenluider voor Facebook zijn en hoezeer het bedrijf stappen probeert om het narratief te veranderen, meent Vox Recode.
‘Het is een belangrijk moment’, volgens Yaël Eisenstat, voormalig hoofd integriteitsoperaties tijdens verkiezingen van Facebook. Eisenstat werd een uitgesproken criticus van het bedrijf sinds ze in november 2018 vertrok. ‘Al jarenlang kennen we veel van deze problemen, via journalisten en onderzoekers, maar Facebook blijft beweren dat die mensen hun gram willen halen en dat we dus niet moesten vertrouwen op wat ze zeggen. Maar dit keer spreken de documenten duidelijk voor zich.’
Een belangrijke reden waarom dit laatste schandaal van belang is, is dat politici zich bedrogen voelen door Facebook, omdat ze Mark Zuckerberg eerder hebben gevraagd naar de mentale gezondheidseffecten van Instagram op kinderen en tieners, maar dat het bedrijf zich daarover op de vlakte hield.
In maart vertelde Zuckerberg aan het Congres dat hij niet geloofde dat het onderzoek overtuigend was, en dat ‘het onderzoek in het algemeen laat zien dat het gebruik van sociale media om contact te maken met anderen positief kunnen zijn voor de geestelijke gezondheid’. Maar hij sprak niet over de negatieve bevindingen in het onderzoek dat wordt aangehaald in The Wall Street Journal-artikelen. Daaruit blijkt dat 13 procent van de Britse en 6 procent van de Amerikaanse tieners die Instagram gebruikten en suïcidale gedachten hadden, de wens om zelfmoord te plegen tot Instagram herleidde.
Het bedrijf deelde deze resultaten van het eigen interne onderzoek ook niet toen de Republikeinse afgevaardigde Cathy McMorris Rodgers en de Democratische senator Ed Markey (D-MA) ernaar vroegen na de hoorzittingen van het Congres in maart.
Keerpunt
Steeds meer huidige en voormalige werknemers van Facebook beginnen openlijk de problemen van het bedrijf te bespreken op Twitter en binnen interne communicatiekanalen, volgens de The New York Times. Dit alles ondanks gemelde beperkingen van onderlinge communicatie tussen personeel van het bedrijf, in een poging werknemers het zwijgen op te leggen.
Sommige onderzoekers die bij het bedrijf werken, schamen zich ervoor dat Facebook de kwaliteit van het werk van zijn eigen personeel afwijst, aldus The New York Times. Facebook klopt zich net als andere grote technologiebedrijven op de borst vanwege de onderzoekers en de technische talenten van wereldklasse die in huis worden gehaald. Maar als het bedrijf zijn eigen imago in de technische en academische gemeenschap verder besmeurt, kan dat gevolgen hebben voor het kaliber van nieuw te werven werknemers.
‘Ik denk dat Facebook verkeerd inschat wat voor een keerpunt dit is, niet alleen omdat het publiek nu al deze documenten onder ogen krijgt, maar ook omdat werknemers boos beginnen te worden’, aldus Yaël Eisenstat.
Haugen heeft de al lang lopende discussies binnen en buiten het bedrijf opnieuw doen oplaaien
Maar de opening van zaken die Haugen geeft, gaat over veel meer dan over haar alleen. Door duizenden documenten te onthullen die betrekking hebben op het werk van veel mensen in het bedrijf, dat vervolgens grotendeels wordt genegeerd door de top van het bedrijf, heeft Haugen de al lang lopende discussies binnen en buiten het bedrijf over de tekortkomingen van Facebook opnieuw doen oplaaien.
‘Haugen heeft een onverbloemde en ongekende kijk gegeven in de mate waarin de Facebook-top de gevolgen van hun eigen producten en beslissingen bewust heeft genegeerd’, zegt Jesse Lehrich, mede-oprichter van de non-profitorganisatie Accountable Tech. ‘En daarmee heeft ze de weg vrijgemaakt voor anderen om zich uit te spreken.’
Facebook zit in de problemen
Kevin Roose werpt in The New York Times een ander licht op de ontwikkelingen bij Facebook. Hij ziet een bedrijf dat zich zorgen maakt over zijn toekomstige relevantie.
‘Een mogelijke manier om “The Facebook Files” te lezen (…) is als het verhaal van een onstuitbare moloch die de samenleving platwalst op weg naar de bank’, zo begint Roose zijn analyse.
‘De serie heeft vernietigend bewijs aan het licht gebracht dat Facebook wist dat Instagram de problemen over het zelfbeeld van meisjes verergerde en dat het probleem rond misinformatie over vaccins veel grote was dan het liet zien, naast nog andere zaken. En het is makkelijk om te denken dat Facebook angstaanjagend machtig is en alleen kan worden aangepakt door agressieve overheidsinterventie.
Maar er is ook een andere manier om de serie te lezen, en dat is een interpretatie die luider in mijn hoofd weergalmt naarmate elke nieuwe aflevering verscheen.
En die versie is: Facebook zit in de problemen.
Geen financiële problemen, of juridische problemen en ook niet het probleem van senatoren die tegen Mark-Zuckerberg schreeuwen. Waar ik het over heb, is het soort langzame, gestage achteruitgang die iedereen die ooit een stervend bedrijf van dichtbij heeft gezien, herkent. Het is een wolk van existentiële angst die boven een organisatie hangt waarvan beste dagen achter de rug zijn, die elke managementprioriteit en productbeslissing beïnvloedt en die leidt tot steeds wanhopiger pogingen om een uitweg te vinden.
Dit soort achteruitgang is niet per se zichtbaar aan de buitenkant, maar insiders zien er elke dag honderd kleine, verontrustende tekenen van: gebruikers-vijandige pogingen tot groei, paranoia bij het topmanagement, en geleidelijke uitputting van getalenteerde medewerkers.
‘Als Facebook zo onstuitbaar is, moet het zichzelf dan echt in de kijker spelen bij acht- tot tienjarigen?’
De documenten tonen een bedrijf dat bang is macht en invloed te verliezen in plaats van te krijgen, door eigen onderzoek dat aantoont dat veel eigen producten niet zomaar floreren. Het bedrijf doet steeds extremere pogingen om zijn giftige imago te verbeteren en te voorkomen dat gebruikers zijn apps verlaten ten gunste van aantrekkelijker alternatieven.
Die kwetsbaarheid is te zien in een artikel uit de WSJ-serie dat 28 september werd gepubliceerd. Daarin wordt uit intern Facebook-onderzoek geciteerd, waaruit blijkt dat het bedrijf een strategie heeft ontwikkeld om zich te richten op kinderen, verwijzend naar jonge tieners als een “waardevol maar onontgonnen publiek”. Het artikel levert allerlei aanknopingspunten om verontwaardigd te zijn, zoals een presentatie waarin Facebook-onderzoekers zich afvragen of “afspraakjes van kinderen om samen te spelen benut kunnen worden om mond-tot-mondreclame of groei onder kinderen te stimuleren”.
Het is niet alleen een idiote, maar ook een onthullende vraag. Want zou een zelfverzekerd, bloeiend socialemediaplatform “speeldafspraakjes moeten benutten” of uitgebreide groeistrategieën moeten ontwikkelen die zijn gericht op tienjarigen? Als Facebook zo onstuitbaar is, moet het zichzelf dan echt in de kijker spelen bij acht- tot tienjarigen?
Op zoek naar een nieuwe markt
De waarheid is dat de dorst van Facebook naar jonge gebruikers minder gaat over het domineren van een nieuwe markt maar veel meer over het voorkomen van irrelevantie.
Facebook-gebruik onder tieners in de Verenigde Staten neemt al jaren af en zal naar verwachting nog verder dalen; interne onderzoekers voorspellen dat het dagelijks gebruik in 2023 met 45 procent zal dalen. Diezelfde onderzoekers onthullen ook dat Instagram (waarvan de groei al jarenlang de afnemende interesse in Facebook zelf aantoont) marktaandeel verliest aan sneller groeiende rivalen zoals TikTok. Jongere gebruikers posten niet meer zoveel inhoud als vroeger. “Facebook is voor oude mensen”, luidde het brute vonnis dat een elfjarige jongen aan de onderzoekers van het bedrijf gaf, zo blijkt uit de interne documenten.
De problemen van Facebook komen in twee smaken: problemen die worden veroorzaakt door te veel gebruikers, en problemen die worden veroorzaakt door te weinig van het soort gebruikers dat het bedrijf zou willen hebben: cultuurscheppende, trendsettende en door adverteerders begeerde jonge Amerikanen.
‘The Facebook Files’ bewijzen het bestaan van beide smaken. In één artikel werd bijvoorbeeld gekeken naar de mislukte pogingen van het bedrijf om criminele activiteiten en mensenrechtenschendingen in ontwikkelingslanden te stoppen; een probleem dat wordt verergerd door de gewoonte van Facebook om uit te breiden in landen waar het weinig werknemers en weinig lokale expertise heeft.
‘Trendsetters die je platforms massaal verlaten is een probleem dat je einde kan betekenen’
Dit zijn problemen die kunnen worden opgelost, of op zijn minst verbeterd, door het aanwenden van voldoende middelen en aandacht.
Maar het tweede type probleem, trendsetters die je platforms massaal verlaten, is een probleem dat je einde kan betekenen. En dit lijkt het probleem te zijn waar Facebook-managers zich het meest zorgen over maken.
Neem bijvoorbeeld het derde artikel in de WSJ-serie. Daarin wordt onthuld hoe de beslissing van Facebook in 2018 om zijn nieuwsfeed-algoritme te wijzigen met als doel om “betekenisvolle sociale interacties” te bevorderen, in plaats daarvan een piek in verontwaardiging en woede veroorzaakte.
De verandering van het algoritme werd destijds gepresenteerd als het nobele streven naar gezondere gesprekken. Maar uit interne rapporten blijkt dat het een poging was om een jarenlange achteruitgang in betrokkenheid van gebruikers te keren. Likes, shares en reacties op het platform liepen terug, net als de cijfers van wat ‘original broadcasts’ wordt genoemd. Leidinggevenden probeerden die achteruitgang te keren door het nieuwsfeed-algoritme te gebruiken voor het aanprijzen van inhoud die veel opmerkingen en reacties oplevert, hetgeen ruwweg betekende: “inhoud die mensen erg boos maakt”.
“Het beschermen van onze gemeenschap is belangrijker dan het maximaliseren van onze winst”, is de reactie van Joe Osborne, een Facebook-woordvoerder. “Beweren dat we een oogje dichtknijpen voor feedback, ontkent onze inspanningen, zoals de veertigduizend mensen die werken aan veiligheid en beveiliging bij Facebook en onze investeringen van 13 miljard dollar sinds 2016.”
Wanhopig gespartel
Het is veel te vroeg om Facebook dood te verklaren. De aandelenkoers van het bedrijf is het afgelopen jaar met bijna 30 procent gestegen dankzij sterke advertentie-inkomsten en een piek in het gebruik van sommige producten tijdens de pandemie. Facebook groeit nog steeds in landen buiten de Verenigde Staten en zou daar kunnen slagen, ook als het in eigen land struikelt. En het bedrijf heeft zwaar geïnvesteerd in nieuwe initiatieven, zoals augmented- en virtualreality-producten, die het tij kunnen keren als ze succesvol uitpakken.
Maar de interne onderzoeken van Facebook vertellen een duidelijk verhaal, en dat is geen vrolijk verhaal. Jongere gebruikers stromen massaal naar Snapchat en TikTok, en oudere gebruikers posten antivaccin-memes en ruziën over politiek. Sommige Facebook-producten krimpen, terwijl andere gebruikers alleen maar boos of onzeker maken.
Critici hoeven niet per se optimistisch te zijn dat de relevantie van Facebook voor jongeren afneemt. De geschiedenis leert dat sociale netwerken zelden gracieus verouderen en dat technologiebedrijven op hun weg naar de uitgang veel schade kunnen aanrichten. Ik denk aan MySpace, dat in toenemende mate sjofeler en met spam gevuld raakte toen het leegliep, en dat eindigde met de verkoop van gebruikersgegevens aan reclamebureaus. Even verachtelijke verhalen zijn te vinden in de annalen van de meeste mislukte apps.
De komende jaren van Facebook kunnen lelijker zijn dan de afgelopen jaren, zeker als het bedrijf besluit zijn interne onderzoeken en pogingen tot integriteit terug te schroeven als gevolg van de lekken.
En niets van dit alles wil zeggen dat Facebook niet machtig is, niet gereguleerd zou moeten worden of geen controle behoeft. Het kan tegelijkertijd waar zijn dat Facebook in verval is maar nog steeds een van de meest invloedrijke bedrijven in de geschiedenis is, met het vermogen om politiek en cultuur over de hele wereld te beïnvloeden.
Maar we moeten defensief gedrag niet verwarren met gezonde paranoia, noch het wanhopige gespartel van een platform verwarren met een vertoon van macht.’
Geconfronteerd met een toename van het aantal coronabesmettingen, vooral onder jongeren, draaien de Spaanse autonome regio’s de duimschroeven aan om de heropleving van de epidemie te beteugelen. In Catalonië sluiten uitgaansgelegenheden vanaf vrijdag 9 juli weer voor veertien dagen hun deuren.
Op maandag 5 juli verklaarde de hoofdepidemioloog van het Spaanse ministerie van Volksgezondheid, Fernando Simón, dat het aantal besmettingen onder jongeren 600 gevallen per 100.000 bedraagt – driemaal het nationale gemiddelde van alle leeftijdsgroepen bij elkaar. Als oorzaak wordt vooral gewezen naar de uitbraak tijdens examenreizen op de Balearen van afgelopen maand.
Als reactie hierop beginnen de autonome regio’s, die verantwoordelijk zijn voor de volksgezondheid, maatregelen te nemen om de opmars van de epidemie af te remmen. In Catalonië zullen uitgaansgelegenheden (zoals nachtclubs, bars en karaokebars) vanaf vrijdag 9 juli gedurende minstens twee weken gesloten zijn.
Klap voor de sector
Dit besluit ‘is ontvangen als een klap voor de sector’, die hun activiteiten na een sluiting van anderhalf jaar nog maar nauwelijks had hervat, zo schrijft het conservatieve dagblad ABC. Dit zal echter geen gevolgen hebben voor de festivals die voor die twee weken zijn gepland, aldus El Periódico de Catalunya.
Ook moet iedereen die buitenevenementen met meer dan vijfhonderd mensen bijwoont, een negatieve antigeen- of PCR-test van minder dan twaalf uur oud kunnen overleggen of gevaccineerd zijn. De Catalaanse autonome regering raadt aan om ook in de buitenlucht een mond-neusmaskers te dragen.
Andere autonome regio’s, zoals Castilië en León, overwegen de avondklok opnieuw in te stellen. Intussen is al meer dan 40 procent van de Spaanse bevolking volledig gevaccineerd.
‘Buitenlandse toeristen verkassen naar plaatsen waar het aantal besmettingen minder alarmerend is dan aan de Spaanse kust’
In Barcelona spreekt de liberaal-conservatieve La Vanguardia zich in een redactioneel met de titel ‘De vijfde golf’ bezorgd uit over het Spaanse toerisme in het licht van deze toename van het aantal gevallen: ‘Een groot deel van de reserveringen die voor deze zomer waren gemaakt zijn geannuleerd. Buitenlandse toeristen blijven liever thuis of verkassen naar plaatsen waar het aantal besmettingen minder alarmerend is dan aan de Spaanse kust.’
Commentator Mariano Guindal erkent dat de situatie ‘niet zo belabberd is als tijdens de vorige vier golven’, vooral wat betreft het aantal ziekenhuisopnames en sterfgevallen.
Maar gezien de situatie in de rest van Europa was Spanje gewaarschuwd, stelt hij. ‘Het Verenigd Koninkrijk, dat een van de landen met de hoogste vaccinatiegraad was, is plotseling weer het toneel van de grootste uitbraak van de nieuwe Delta-variant geworden. Ons buurland Portugal, dat als eerste de gevolgen ondervond van het uitblijven van tijdige maatregelen, zag zich genoodzaakt de avondklok weer in te stellen.’
Haïtiaanse president Jovenel Moïse vermoord
Jovenel Moïse, president van Haïti sinds 2017, werd in de nacht van 6 op 7 juli in zijn privéwoning vermoord, maakte de vertrekkende premier Claude Joseph op 7 juli in een verklaring bekend, weergegeven door de Haïtiaanse site Alterpress.
‘Omstreeks één uur ’s nachts (…) heeft een groep niet-geïdentificeerde personen, van wie sommigen Spaans spraken, de privéwoning van de president van de Republiek bestormd en daarbij het staatshoofd dodelijk verwond’, aldus de premier.
‘Haïti ging al gebukt onder bendegeweld en protesten tegen [Moïses] steeds autoritairder bewind’
De politie doodde vier verdachten en arresteerde uren later nog twee anderen, ‘te midden van groeiende chaos in een land dat al gebukt gaat onder bendegeweld en protesten tegen [Moïses] steeds autoritairder bewind’, schrijf Associated Press.
Drie politieagenten die door de vermoedelijke schutters werden gegijzeld, werden woensdag vrijgelaten nadat de politie een huis had omsingeld waar enkele van de verdachten zich schuilhielden, zei Léon Charles, hoofd van de nationale politie van Haïti, aldus het persbureau.
De website van Haïti Press Network meldt dat ‘de gewonde first lady Martine Moïse momenteel wordt behandeld in een ziekenhuis (…)’.
Controversiële president
Het presidentschap van Jovenel Moïse wordt al enkele maanden betwist vanwege zijn autoritaire methoden, met name door een heterogene groep tegenstanders die een ‘voorlopige overgangspresident’ hebben aangesteld. Onlangs kondigde hij aan nieuwe parlementsverkiezingen uit te schrijven. Op maandag 5 juli had hij een nieuwe premier benoemd, Ariel Henry.
Het land wordt al maandenlang geteisterd door extreem geweld van bewapende bendes, met name in sommige wijken van Port-au-Prince, de hoofdstad. Dit ongecontroleerde geweld heeft de kritiek op het staatshoofd, die al bijna twee jaar het doelwit is van spontane of door de oppositie georganiseerde demonstraties, aangewakkerd.
‘Alle maatregelen worden genomen om de continuïteit van de staat te waarborgen en de natie te beschermen’, vervolgde de aftredende regeringsleider in zijn verklaring.
Donald Trump klaagt Twitter, Facebook en Google aan
De voormalige president van de VS, die na de gebeurtenissen op Capitol Hill op 6 januari 2021 van de sociale netwerken werd geweerd, slaat terug en beschuldigt Facebook, Twitter en Google van censuur. Hij zegt dat hij ‘triljoenen’ aan schadevergoeding wil.
NPR ziet het als ‘de nieuwste escalatie in de langlopende vete tussen Trump en de sociale netwerken waar hij voor en tijdens zijn presidentschap gretig gebruik van maakte’. Woensdag kondigde het voormalige staatshoofd vanuit zijn golfbaan in Bedminster, New Jersey, aan dat hij Facebook, Twitter en Google aanklaagde, omdat zij hem en de Republikeinen zouden censureren.
‘Wij eisen een einde aan de schaduwverboden, een einde aan het monddood maken en een einde aan de zwarte lijsten, verbanningen en het cancelen,’ zei de man die door de drie techbedrijven werd geschorst voor berichten die voor, tijdens en na de aanslag van 6 januari op het Capitool in Washington werden geplaatst.
Volgens CNN doet Trump een ‘laatste wanhoopspoging’ om terug te komen op sociale media
Donald Trump zegt dat hij een schadevergoeding wil die potentieel kan oplopen tot ‘triljoenen dollars’, al ‘lijkt dit onwaarschijnlijk’, vat The Verge samen.
Volgens CNN doet Trump een ‘laatste wanhoopspoging’ om terug te komen op sociale media. De zakenman ‘heeft een lange geschiedenis van het nemen van gerechtelijke stappen als tactiek om angst aan te jagen zonder daadwerkelijk door te gaan met de rechtszaak.’ Als hij deze keer zou doorzetten, is zijn aanklacht ‘waarschijnlijk bij voorbaat al gedoemd’, aldus CNN.
Zoals Yahoo!opmerkt, beweert Trumps juridische team in de drie aanklachten dat de techreuzen hem door het Eerste Amendement gewaarborgde vrijheid van meningsuiting hebben geschonden. Maar ‘het amendement beschermt tegen overheidscensuur, niet tegen censuur door bedrijven’, verduidelijkt de site. ‘Juristen hebben onmiddellijk kritiek geuit op de aanklachten en voorspeld dat hij weinig kans van slagen heeft in de rechtbank’, bevestigt The Washington Post.
Sectie 230
Ook in het geding is Sectie 230, een wet uit de jaren negentig die webbedrijven extra bescherming biedt. Toen Donald Trump in het Witte Huis zat, probeerde hij deze tevergeefs te hervormen door middel van een presidentieel decreet.
De wet ligt echter zowel van links als van rechts onder vuur, waarbij de Democraten zeggen dat zij de verspreiding van desinformatie mogelijk maakt en de Republikeinen dat zij maatregelen tegen censuur verhindert. In het laatste geval, merkt CNN op, hebben verschillende studies aangetoond dat ‘partijdige stemmen, vooral aan de rechterzijde, op grote schaal gebruikmaken van het platform’.
‘Dat Trump zich voordoet als verdediger van de vrijheid van meningsuiting is nogal gedurfd gezien zijn verleden’
The Atlantic spaart de voormalige president niet. ‘Dat hij zich voordoet als verdediger van de vrijheid van meningsuiting is nogal gedurfd’, schrijft het tijdschrift, dat eraan herinnert dat Trump journalisten heeft aangeklaagd voor hun uitlatingen, heeft opgeroepen tot wetgeving om gemakkelijker iemand te kunnen aanklagen voor smaad en heeft geprobeerd de procureur-generaal in te schakelen om achter zijn critici aan te gaan.
De aanklachten zijn zonder twijfel een publiciteitsstunt, schrijft The Atlantic. Hij probeert ‘de aandacht af te leiden van de echte juridische problemen die hij heeft, met de denkbeeldige problemen die hij wil’. Hoewel zijn ban van Twitter en Facebook al dateert van januari, is het niet toevallig dat de aankondiging een week na de aanklacht tegen de Trump Organization in een rechtbank in New York kwam, aldus The Atlantic.
The Washington Post meldt dat de aanklachten, die zijn ingediend in een federale rechtbank in Miami, waarschijnlijk weerklank zullen vinden bij Trump-aanhangers die ervan overtuigd zijn dat de platforms niet genoeg conservatieve stemmen laten horen. Terloops merkt The Wall Street Journal op dat ‘kort na de persconferentie’ de Republikeinse Partij en het Trump-comité de rechtszaken naar voren brachten in hun oproepen om donaties.
‘Het proces is nog maar net begonnen [26 april], maar het team van Aleksej Navalny heeft besloten de rechter voor te zijn.’ Zoals het dagblad Nezavissimaja Gazeta meldt, hebben de 37 hoofdkwartieren van Navalny’s oppositiepartij, die beschuldigd worden van ‘extremistische activiteiten’, besloten hun activiteiten op te schorten, zonder het verbod af te wachten dat hen waarschijnlijk te wachten staat aan het eind van het proces.
Navalny’s team weerlegt de beschuldigingen, maar zegt dat het zijn activisten en aanhangers niet in gevaar wil brengen. ‘Op verzoek van het Openbaar Ministerie zijn wij gedwongen de activiteiten van onze regionale kantoren op te schorten. Regionale sociale netwerken zullen worden bevroren en maximaal worden geanonimiseerd’, kondigden de campagneleiders van Navalny aan op de platforms Telegram en Vkontakte [het Russische Facebook].
Naast de sluiting van de regionale kantoren eist het Openbaar Ministerie de stopzetting van de activiteiten van het Anti-Corruptie Fonds (FBK) en het Fonds voor de Verdediging van de Rechten van de Burgers, twee belangrijke organisaties die eveneens door Navalny in het leven zijn geroepen en die reeds als ‘buitenlandse agenten’ zijn opgenomen in het register van verenigingen die in Rusland actief zijn.
‘Als je een onderzoek van Navalny opnieuw post op sociale media, ga je naar de gevangenis’
Het dagblad Vedomostimeldt echter dat de anticorruptieorganisatie die Navalny tien jaar geleden aan het begin van zijn politieke carrière oprichtte, heeft aangekondigd dat haar leden zullen doorgaan met hun ‘strijd tegen corruptie, tegen de regerende partij Verenigd Rusland, die van het land steelt, en tegen Vladimir Poetin, die paleizen bouwt met staatsgeld en zijn politieke tegenstanders vermoordt’.
Volgens de Moskouse openbaar aanklager Denis Popov werken deze organisaties ‘aan het scheppen van voorwaarden die kunnen leiden tot destabilisatie van de sociale en politieke situatie, en om die reden kunnen zij als extremistisch worden bestempeld’.
Bulldozer
‘De bulldozer van Justitie is nog maar net begonnen’, schrijft Vedomosti. Navalny’s netwerk zal waarschijnlijk ‘zo niet volledig worden vernietigd, dan toch ten minste ondergronds worden gedreven vóór het eindvonnis van het proces’. Zeer binnenkort zal iedereen die ook maar in de verste verte iets met Navalny’s activiteiten te maken heeft, van extremisme worden beschuldigd.
Kommersant-commentator Dmitri Drize vermoedt dat, indien het vonnis de extremistische aard van de aan Navalny gelieerde structuren erkent, hun aanhangers en donateurs gevangenisstraffen van zes tot acht jaar kunnen krijgen. ‘Dit betekent dat het doen van giften [aan deze organisaties], het openlijk campagne voeren en het steunen van acties strafbaar worden. Als je een onderzoek van Navalny opnieuw post op sociale media, ga je naar de gevangenis.’
Met de parlementsverkiezingen in september in het verschiet, zal ook de verkiezingsstrategie van Navalny’s organisatie, ‘slim stemmen’ genaamd, oftewel stemmen op elke kandidaat die geen lid is van Verenigd Rusland, in het vizier van Justitie komen. Alleen al het feit dat deze strategie wordt bepleit, zal als een uiting van extremisme worden beschouwd.
Volgens Kommersant zou het slecht kunnen uitpakken voor de zittende macht als Navanly’s netwerk gedwongen wordt ondergronds te gaan: ‘Als de onvrede onder de bevolking zich opstapelt en geen uitweg vindt, kan dat [voor de regering] ernstiger gevolgen hebben dan de demonstraties en onderzoeken van Navalny’.
Chamber of Progress, een progressieve denktank in dienst van big tech
‘Chamber of Progress is een nieuwe coalitie binnen de techindustrie die zich inzet voor een progressieve samenleving en economie alsmede progressieve arbeids- en consumentenrechten’, aldus de website van deze Amerikaanse organisatie, die op 29 maart werd gelanceerd.
Een blurb verzekert: ‘Wij zijn niet zomaar een belangengroep. (…) Wij steunen overheidsbeleid dat zal leiden tot een rechtvaardiger en toleranter land, waar alle burgers profiteren van technologische vooruitgang.’
Een lobbygroep? Een denktank? Chamber of Progress lijkt zich op het kruispunt van beide te bevinden. De organisatie wordt gefinancierd door dertien grote techbedrijven, waaronder Amazon, Facebook, Google, Twitter en Uber. ‘De groep voegt zich bij een reeds lange lijst van brancheverenigingen en lobbygroepen in deze sector’, merkt Bloomberg op, ‘nu de praktijken van deze bedrijven onder de loep worden genomen op het gebied van privacy, monopolieposities, arbeidsomstandigheden en in verband met hun rol in desinformatie’.
Het linkse tijdschrift Mother Jones beschrijft de oprichter van de organisatie, Adam Kovacevich, als ‘een voormalige pr-bons bij Google en Lime’ [de marktleider in elektrische scooters]. Kovacevich ‘stond voorheen aan het hoofd van Google’s afdeling externe zaken en managede de regeringsrelaties voor Lime. Vervolgens werkte hij voor de Democraten in Washington’, aldus website Axios.
‘Deze lofzang op linkse waarden verhult een regelrechte verdediging van de voornaamste belangen van de industrie’
Zoals Bloomberg het samenvat, is zijn doel om ‘de Democraten eraan te herinneren dat digitale bedrijven hen steunen bij het verdedigen van progressieve doelen, waaronder stemrecht, het bestrijden van klimaatverandering en het verminderen van ongelijkheid. Dit is wat de Chamber of Progress van plan is te doen, mede door het organiseren van evenementen en het publiceren van opiniestukken in de Amerikaanse pers’.
Mother Jones waarschuwt echter: ‘Deze lofzang op linkse waarden verhult een regelrechte verdediging van de voornaamste belangen van de industrie’.
Volgens de oprichter zal Chamber of Progress ‘zich concentreren op het reageren op voorgestelde regelgeving’, in een context waarin de Democraten (de meerderheid in het Congres) duidelijk kritischer staan tegenover Gafam (Google, Apple, Facebook, Amazon en Microsoft) dan de Republikeinen.
Kovacevich ‘wil voorkomen wat hij “extreme maatregelen” noemt, zoals het opsplitsen van techbedrijven’, vervolgt Mother Jones. ‘Hij haalt ook de steun van de Democraten voor vakbondsorganisatoren bij Amazon aan als een punt van zorg.’
Axios merkt op: ‘Lobby’s volgen de macht, dus de opkomst van een centrumlinkse groepering op een moment dat die ideologie domineert in Washington viel te verwachten’.
De beste whisky komt uit Japan
Voor het vijfde jaar op rij zijn de World Whiskies Awards in Engeland gegaan naar een whisky van een Japans merk, Ichiro, dat wordt gemaakt in een kleine distilleerderij in Chichibu, in de buitenwijken van Tokio, bericht de Japanse krant Asahi Shimbun. Elk jaar worden er maar vijfhonderd flessen van deze speciale whisky geproduceerd en verkocht voor een prijs van 198.000 yen – 1504 euro – per stuk.
Draghi’s coronaherstelplan krijgt groen licht
‘Alles liep op rolletjes’, vat Corriere della Sera samen. De twee kamers van het Italiaanse parlement hebben op dinsdag 27 april ‘groen licht’ gegeven voor het coronaherstelplan van de onlangs aangetreden premier Mario Draghi, aldus La Repubblica.
Een ‘zeer grote meerderheid’ stemde voor het plan van 222 miljard euro, dat door de Europese Unie wordt gefinancierd en een dag eerder door de premier werd gepresenteerd. 224 stemmen voor, 16 tegen en 21 onthoudingen in de Senaat; 442 stemmen voor, 19 tegen en 51 onthoudingen in het Huis van Afgevaardigden. Voormalig ECB-voorzitter Draghi sprak van een ‘uitdaging’ die ‘we niet mogen verliezen’ omdat ‘een mislukking ernstig zou zijn voor ons en de toekomst van Europa’. Hij noemde Italië momenteel ‘een van de meest kwetsbare landen in de EU’.
Journalist Maria Ressa wint UNESCO-prijs voor persvrijheid
Het cultuuragentschap van de VN heeft de jaarlijkse prijs voor persvrijheid toegekend aan de Filipijnse journalist Maria Ressa, bericht The Guardian. Door haar journalistieke werk is zij het doelwit geworden van de rechterlijke macht in haar land en van haatcampagnes op internet.
🔴 BREAKING!
Investigative journalist & media executive @mariaressa of the Philippines to receive the 2021 @UNESCO/ Guillermo Cano World #PressFreedom Prize.
— UNESCO 🏛️ #Education #Sciences #Culture 🇺🇳 (@UNESCO) April 27, 2021
Ressa, een voormalig onderzoeksjournalist voor de Amerikaanse zender CNN en hoofd van de binnenlandse zender ABS-CBN News, beheert nu de nieuwswebsite Rappler, waarvan menig bericht de woede van de Filipijnse leider, Rodrigo Duterte, heeft gewekt.
Ze is betrokken geweest bij vele internationale initiatieven ter bevordering van de persvrijheid, en is meerdere malen gearresteerd ‘wegens vermeende misdrijven in verband met de uitoefening van haar beroep’, aldus UNESCO.
‘Maria Ressa’s niet-aflatende strijd voor de vrijheid van meningsuiting is een voorbeeld voor vele journalisten over de hele wereld’, aldus de voorzitter van de internationale jury van de prijs, Marilu Mastrogiovanni. ‘Haar geval is emblematisch voor wereldwijde trends die een reële bedreiging vormen voor de persvrijheid en dus voor de democratie’, voegt de Italiaanse onderzoeksjournalist eraan toe.
Een persoonlijke getuigenis van de Filipijnse journalist Inday Espina-Varona.
Vrouwelijke journalisten, feministen, activisten en mensenrechtenverdedigers over de hele wereld worden geconfronteerd met online-intimidatie. In deze serie benadrukt CIVICUS, de wereldwijde alliantie van het maatschappelijk middenveld, de gendergerelateerde aard van online-intimidatie door middel van verhalen van vrouwen die werken aan het verdedigen van onze democratische vrijheid. De getuigenissen worden gepubliceerd in een samenwerking tussen CIVICUS en Global Voices [een internationale gemeenschap van schrijvers, bloggers en digitale activisten].
Sinds president Rodrigo Duterte in 2016 aan de macht kwam, bevindt het maatschappelijk middenveld op de Filipijnen zich in een vijandige omgeving. Moorden, arrestaties, bedreigingen en intimidatie van activisten en critici van de regering blijven vaak onbestraft. Volgens de Verenigde Naties wordt het belasteren van mensen met een afwijkende mening ‘in toenemende mate geïnstitutionaliseerd en genormaliseerd op manieren die zeer moeilijk ongedaan kunnen worden gemaakt’.
Ook wordt in de Filipijnen hardhandig opgetreden tegen onafhankelijke media en journalisten. Het bedreigen en aanvallen van journalisten, evenals de inzet van trollenlegers en onlinebots, vooral tijdens de pandemie, hebben bijgedragen aan zelfcensuur – met een huiveringwekkend effect op het medialandschap en grote gevolgen voor het grote publiek.
Red-tagging
Een tactiek die de regering steeds vaker gebruikt, is om activisten en journalisten te bestempelen als ‘terroristen’ of als ‘communistisch front’, met name diegenen die kritiek hebben geuit op Dutertes dodelijke ‘oorlog tegen drugs’, die al aan duizenden mensen het leven heeft gekost. Dit proces, dat in de Filipijnen bekend staat als ‘red-tagging’, brengt voor activisten het risico met zich mee dat ze in handen vallen van de staat of van regeringsgezinde milities. Sommigen die een ‘red tag’ kregen, werden later vermoord. Anderen kregen in privéberichten of op sociale media doodsbedreigingen of werden bijvoorbeeld beschuldigd van seksueel misbruik.
Vanwege de grootschalige straffeloosheid is er vrijwel geen sprake van aansprakelijkheid voor aanvallen tegen activisten en journalisten. Rechtbanken in de Filipijnen bieden geen gerechtigheid. Het maatschappelijk middenveld heeft opgeroepen tot een onafhankelijk onderzoek om de ernstige schendingen aan te pakken.
‘Zwijgen zou een overgave zijn aan tirannie’
Het verhaal van Inday Espina-Varona.
‘Het geluid van Tibetaans klokkenspel en stromend water ging over in het constante trillen van mijn telefoon in de nacht dat tientallen bezorgde vrienden een Facebookbericht aan me doorstuurden van mijn gezicht met daarboven een schreeuwende kop, die impliceerde dat ik informatie had doorgespeeld aan communistische guerrillastrijders.
Oude heks, menopauzekreng, persoon “van verwarde seksualiteit” – zo word ik op sociale media genoemd. Trollen verzoeken routinematig om mijn arrestatie als communist. Maar de actie op 4 juni 2020 was anders. Een anonieme rechtse Facebookpagina beschuldigde mij van terrorisme, van het inbreken in en het doorspelen van gevoelige, vertrouwelijke militaire informatie aan rebellen.
Die avond beperkte mijn avondeten zich tot twee happen. Mijn maag voelde als een zak stenen die op een kwaadaardige stroming in de rondte draaiden. Mijn verzameling zenmuziek, urenlang naar de sterren staren, grote hoeveelheden kalmerende olie – niets hielp om in slaap te komen.
Eentje vroeg hoe het voelde om ‘de muze van terroristen’ te zijn
De volgende dag meldden zich vreemden via Messenger. Eentje vroeg hoe het voelde om “de muze van terroristen” te zijn. Een ander zei: “Maghanda ka na bruha na terorista” (“Bereid je maar voor, jij terroristische heks”). Een derde zei in vulgaire taal dat ik het eerste schot in de vagina moest krijgen, een verwijzing naar wat president Rodrigo Duterte zijn soldaten ooit opdroeg om met vrouwelijke rebellen te doen.
Ik ben 57 jaar oud, en een kankerpatiënt met een chronisch slechte rug. Ik sluip ’s nachts niet rond. Ik trek niet rond over het platteland. Ik schrijf niet eens over het leger. Maar wekenlang voelde ik me een doelwit op een schietbaan. Wekenlang gluurde ik in zijspiegels naar motorfietsen met twee passagiers – die vaak worden vermeld in berichten over moorden.
Ook zag ik de grotere dreiging in. Deze aanval was niet gericht op ideeën of woorden. De aanklacht betrof een handeling waarop gevangenisstraf stond, of erger. Zoals ook sommige militaire functionarissen overkomt.
Niet verrassend; de huidige regering houdt zich weinig bezig met feiten. Ze gebruikt “communistisch” als een verzamelnaam voor alles wat de Filipijnen bezighoudt. Anonieme groeperingen hebben bijna driehonderd andersdenkenden gedood, en deze aanvallen volgden meestal op red-taggingcampagnes. Ook werden sinds Duterte in 2016 aan de macht kwam negentien journalisten vermoord.
Het voelt dwaas om ruzie te maken met een geautomatiseerd systeem
Journalisten, wetgevers, voorvechters van burgerlijke vrijheden en internetgebruikers noemden het bericht al een leugen. Tientallen meldden het bericht bij de beheerder. Waaronder ikzelf. We kregen allemaal een geautomatiseerd antwoord: het bericht was niet in strijd met de voorwaarden van Facebook.
Het voelt dwaas om ruzie te maken met een geautomatiseerd systeem, maar toch verzamelde ik bewijs alvorens contact op te nemen met de managers van Facebook. Mijn normale reactie op beledigende berichten op Facebook of Twitter is een lachende emoji en een block. Bedreigingen zijn een andere zaak.
“Laten we eens kijken hoe dapper je bent als we je komen opzoeken in de straat waar je woont” wisten we te traceren tot een Filipijnse criminoloog die in een Japanse bar werkte. Hij verontschuldigde zich en verwijderde het bericht.
Nadat ik Duterte factcheckte op zijn gewoonte om verkrachting af te schuiven op drugsgebruik, zei iemand dat mijn “verdedigingsverslaafdheid” moest worden bestraft met de verkrachting van mijn dochter.
“Dat zou je moeten leren”, luidde de boodschap van een account zonder teken van leven. Een ander zei dat hij mij zou komen verkrachten. Beide accounts hadden dezelfde eigenschappen. Ze linkten naar vergelijkbare accounts. Facebook verwijderde deze, evenals de journalist-ontpopt-zich-tot-rebelse-spionpagina.
Gevaren trotseren om ons recht op persvrijheid en vrije meningsuiting uit te oefenen, is niet hetzelfde als een regering die deze rechten respecteert
De publieke druk om producten van trollen op te ruimen heeft het aantal haatboodschappen doen afnemen. Maar er is nog altijd een toename in het aantal anonieme pagina’s die zijn gericht op red-tagging, waarvan politie- en militaire functionarissen en regeringsaccounts de berichten verspreiden.
Sommige officieren werden zelfs ontmaskerd als het brein achter dergelijke pagina’s. Toen Facebook onlangs verschillende accounts verwijderde die aan de strijdkrachten werden gelinkt, waren regeringsfunctionarissen woedend en brulden ze valse beweringen over “een aanval op de vrijheid van meningsuiting”.
Deze reactie illustreert hoe onofficiële en officiële platforms in ons land verbonden zijn en vaak overeenkomstig optreden. Wat begint als desinformatie op sociale media, kan vervolgens worden opgepikt door de overheid of dankzij een officiële uitspraak een extra boost krijgen op diezelfde sociale media.
Gerechtigheid werkt traag
We hebben officieel klachten ingediend tegen een aantal overheidsfunctionarissen, inclusief degenen die betrokken zijn bij de meest fanatieke antiopstandgroep op Facebook. Maar gerechtigheid werkt traag. Ondertussen doe ik ademhalingsoefeningen en probeer ik voorzorgsmaatregelen te nemen.
Ambtenaren ontkennen elk onderdrukkend effect van deze continue aanvallen af, omdat Filipino’s in het algemeen, en journalisten in het bijzonder, zich blijven uitspreken. Maar gevaren moeten trotseren om ons recht op persvrijheid en vrije meningsuiting te kunnen blijven uitoefenen, is iets anders dan een regering hebben die deze rechten respecteert.
Twee jaar geleden vroeg journalist Patricia Evangelista van Rappler aan een kleine groep collega’s wat ons zou doen zwijgen. “Niets”, was de eenduidige reactie. En dus vecht ik elke dag tegen mijn angst. Ik moet wel, want zwijgen zou een overgave zijn aan tirannie. En daar zal ik nooit aan toegeven.’
Inday Espina-Varona
Inday Espina-Varona is een bekroonde journalist uit de Filipijnen en redacteur voor ABS-CBN News en het katholieke persbureau LiCAS.news. Ze is voormalig voorzitter van de National Union of Journalists of the Philippines (NUJP) en de eerste journalist uit het land die de Reporters Without Borders (RSF)-prijs voor Onafhankelijkheid ontving.
Londen gaat het kernwapenarsenaal van het land uitbreiden, en ziet Rusland en China als zijn belangrijkste bedreigingen. Dat onthulde de Britse premier dinsdag in een presentatie van het buitenland- en defensiebeleid voor de komende tien jaar.
Voor zijn eerste grote internationale gebaar na brexit, ‘heeft Boris Johnson besloten om het Verenigd Koninkrijk opnieuw te positioneren in de wereld met een onverwachte gok: door de kernmacht uit te breiden en een abrupt einde te maken aan de ontwapening die dertig jaar geleden begon aan het einde van de Koude Oorlog’, schrijft het Spaanse dagblad El Mundo.
In feite is de Britse premier tegen het beleid van al zijn voorgangers ingegaan door te besluiten het aantal kernkoppen in het Trident-programma te verhogen van 195 tot 260. Bij de vorige strategische evaluatie, in 2010, was het de bedoeling het aantal kernkoppen tegen 2025 terug te brengen tot 180.
‘Veranderende veiligheidssituatie’
Dit doel is ‘niet langer haalbaar’ als gevolg van ‘veranderingen in de veiligheidssituatie’ in de afgelopen tien jaar, aldus de beleidstekst.
De leider van de Labour oppositie, Keir Starmer, vond dat het besluit van Boris Johnson brak met de ‘partij overstijgende inspanningen om het nucleaire arsenaal af te bouwen’, meldt The Washington Post. Hoewel Labour ‘voorstander blijft van het Trident-onderzeeërprogramma en de instandhouding van een geloofwaardige afschrikkingsmacht’, bekritiseerde hij de minister-president omdat hij het ‘strategische doel’ van een dergelijke beleidsdraai niet had onderbouwd.
In een opinieartikel in de Zwitserse krant Le Temps steekt Beatrice Fihn, uitvoerend directeur van de Internationale Campagne tot Afschaffing van Kernwapens (ICAN), haar woede niet onder stoelen of banken en hekelt zij een besluit dat onverantwoordelijk, gevaarlijk en in strijd met het internationale recht is.
Facebook tekent deal Rupert Murdoch in Australië
De techreus gaat zijn reclame-inkomsten delen met Australische krantenuitgevers. Dinsdag werd een miljardendeal getekend met onder andere News Corp, de mediagroep van Rupert Murdoch.
De aangekondigde overeenkomst tussen Facebook en de twee belangrijkste mediabedrijven van Australië, News Corp Australia en Nine Entertainment, is een ‘belangrijke doorbraak na weken van gespannen onderhandelingen’ over de invoering van de wet die internetgiganten verplicht de media een deel van hun inkomsten te betalen, meldt de Australische krant The Age(onderdeel van Nine Entertainment).
Facebook en News Corp Australia zijn overeengekomen dat het sociale netwerk ‘enkele miljarden dollars’ betaalt om gedurende drie jaar nieuwscontent van de Australische groep te delen, schrijft La Libre Belgique op.
Deze aankondigingen volgen op het ‘getouwtrek tussen de Australische regering en de internetmultinationals’, die fel gekant waren tegen een wetsontwerp dat de internetgiganten zou dwingen overeenkomsten te sluiten met persgroepen, om een deel van de inkomsten die gegenereerd worden door het delen van hun inhoud op hun platforms aan hen uit te betalen, aldus La Libre Belgique.
Blokkade
In februari heeft Facebook in Australië acht dagen lang alle nieuwsberichten geblokkeerd, wat internationaal heftige reacties uitlokte. Uiteindelijk werd een compromis bereikt tussen Mark Zuckerberg en de Australische regering en werd een aangepast wetsvoorstel op 25 februari aangenomen.
Is dit het begin van een nieuw tijdperk in de betrekkingen tussen internetplatforms en de media? Volgens La Libre Belgique ‘zou de Australische wet model kunnen staan voor het oplossen van conflicten tussen techreuzen en wetgevers over de hele wereld om de verhoudingen tussen de traditionele media, die in grote financiële moeilijkheden verkeren, en de kolossen die het internet domineren en een groot deel van de reclame-inkomsten binnenhalen, in evenwicht te brengen’.
Volgens de BBCdaarentegen was de Australische wet in de eerste plaats ontworpen ‘om grote bedrijven zoals News Corp te helpen, in tegenstelling tot kleinere mediakanalen’.
Bolivia lijkt opnieuw diep verscheurd te zijn na de arrestatie, op zaterdag 13 maart, van de voormalige president Jeanine Áñez.
Maandag 15 maart verzamelden tienduizenden demonstranten zich in de belangrijkste steden van het land, zoals de hoofdstad La Paz, Cochabamba en Sucre, maar vooral in de economische hoofdstad Santa Cruz, in het oosten van het land, de belangrijkste stad van de oppositie tegen de MAS (Beweging voor het socialisme) en haar leider, Evo Morales, president van 2006 tot 2019.
‘Sinds de middag van 15 maart zijn duizenden mensen uit verschillende wijken van de stad en uit alle hoeken van het departement naar Santa Cruz gekomen om deel te nemen aan de protesten’, meldt het Boliviaanse dagblad El Deber. De demonstranten vroegen om de vrijlating van de ‘politieke gevangenen’.
Naast Jeanine Áñez zijn twee van haar voormalige ministers en voormalige hoge militaire en politiefunctionarissen aangeklaagd wegens ‘opruiing’, ‘terrorisme’ en ‘samenzwering’.
‘Morgen zal iedere tegenstander of criticus van de MAS het doelwit zijn’
Deze uiterst gespannen situatie is het meest recente gevolg van de ernstige crisis die het land heeft doorgemaakt in 2019, toen de oppositie en vele sociale bewegingen de verkiezingsfraude aan de kaak stelde die was gepleegd door Evo Morales, die zich kandidaat stelde voor een – ongrondwettelijke – vierde termijn.
Op dat moment hadden de demonstraties en de repressie ervan meer dan dertig doden geëist. ‘De spanning was zodanig dat de politie in opstand kwam en het hoofd van de strijdkrachten Evo Morales voorstelde een stap terug te doen’, aldus de website BBC Mundo.
Na een jaar interim-presidentschap door Jeanine Áñez kwam de MAS weer aan de macht na de verkiezingsoverwinning van Luis Arce, de opvolger van Evo Morales.
De MAS beschuldigt Jeanine Áñez er nu min of meer van dat zij indertijd een staatsgreep heeft gepleegd.
In een redactioneel commentaar getiteld ‘Het delirium van de absolute macht’ schrijft El Deber bezorgd:
‘De gebeurtenissen die het land ongelovig aanschouwt, zouden slechts het begin kunnen zijn van de ontmanteling van het democratische systeem, waarna zelfs de internationale gemeenschap en organisaties niet meer in staat zullen zijn iets doeltreffends te doen, behalve dan de gebruikelijke “veroordelingen”.’
Dagblad Los Tiempos, dat in Cochabamba is gevestigd, maar in het hele land wordt verspreid, schrijft: ‘Vandaag zijn leden van de interim-regering, het leger en de politie het doelwit geweest van intimidatie; morgen zal iedere tegenstander of criticus van de MAS het doelwit zijn.’
Kenia en Somalië strijden om de zee én olie
Sinds maandag 15 maart staan Kenia en Somalië tegenover elkaar voor het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Het gaat om een geschil over de afbakening van hun zeegrenzen. Een zaak waarin nationalisme, economische belangen en vermoedens van inmenging door elkaar lopen.
Het is ‘een zaak die de diplomatieke betrekkingen tussen de buurlanden onder druk heeft gezet’, schrijft Al Jazeera. Voor Somalië moet de zuidoostelijke grens doorgetrokken worden tot in de wateren. Voor Kenia moet de grens evenwijdig lopen met de breedtegraden, dat wil zeggen volkomen horizontaal.
Dat dit stuk zee zo betwist is, heeft zo zijn economische redenen. Het gaat om een driehoek van 100.000 vierkante kilometer die rijk is aan olie en vis. Voor Somalië, een land dat door armoede wordt geteisterd, betekent dit het vooruitzicht van een ongekende economische hefboom. Voor Kenia is het een kans om zijn ontwikkeling voort te zetten.
Maar in het al zeven jaar voortslepende conflict lijkt een oplossing nog ver weg. Aan de vooravond van het begin van de hoorzittingen in Den Haag kondigde Kenia aan dat het zou weigeren om voor het ICJ te verschijnen. ‘Kenia moet niet deelnemen aan zijn eigen onthoofding’, beweert de Keniaanse krant The Standard.
Nairobi is van mening dat de hoorzittingen, die vanwege corona virtueel worden gehouden, niet bevorderlijk zijn voor een goede verdediging. Ook ziet Kenia in het ICJ een zekere inmenging van Europa. Met de verdediging van Somalië als voorwendsel, ‘is Europa [klaar] om Kenia van zijn grondgebied te beroven’, aldus de Keniaanse krant.
Eerder berichtten we al over Googles dreigement om Australië te verlaten, vanwege een wetsvoorstel van de regering dat eist dat nieuwsuitgevers voor hun inhoud worden betaald. Sindsdien, meldt Sydney Morning Herald, sloot het bedrijf miljoenencontracten met grote Australische uitgevers.
Zo niet Facebook. Als reactie op het voorstel verhindert het bedrijf persgroepen en gebruikers om nieuwsartikelen op het sociale netwerk in het land te delen of te bekijken. De Australische regering noemt de blokkade ‘autoritair’, de Sydney Morning Herald ‘onthutsend’.
De officiële reactie van Facebook luidt als volgt:
‘We staan voor een onaangename keuze: proberen te voldoen aan een wet die de realiteit van de relatie [tussen het netwerk en de uitgevers] negeert, of stoppen met het toestaan van nieuwsinhoud op onze diensten in Australië. Met een bezwaard hart kiezen we voor de tweede optie.’
Fakebook
Afgezien van de afname van het verkeer naar hun sites die de maatregel tot gevolg zal hebben, maken veel Australische media, zoals The Australian Financial Review, zich zorgen over het verdwijnen van betrouwbare informatie op het netwerk. De krant is van mening dat ‘Facebook de Australische waarheid opoffert (…) om te voorkomen dat er een duur wereldwijd precedent wordt geschapen’.
Volgens een rapport van de Universiteit van Canberra over digitaal nieuws in 2020 gebruikt 39 procent van de Australiërs Facebook om het nieuws te raadplegen en 49 procent om informatie over de covid-19-epidemie te verkrijgen.
‘Terwijl Australië zich voorbereidt op de lancering van het belangrijkste vaccinatieprogramma van ons leven, zullen de antivaxers, die zoals we hebben gezien verkeerde informatie op Facebook verspreiden, niet langer worden weersproken door een persbericht van lokale gezagsdragers’, aldus Financial Review.
Met al dit nepnieuws, waarschuwt ook The Australian, ‘wordt Facebook “Fakebook”’ en zorgt Mark Zuckerberg ervoor dat zijn ‘Australische gebruikers machteloos staan tegenover gevaarlijk nepnieuws’.
‘Vrijheid voor Pablo Hasél. Weg met Franco’s rechtssysteem’
Meer dan veertig mensen zijn gearresteerd na gewelddadige protesten in Madrid, Barcelona en Granada tegen de opsluiting van Pablo Hasél, meldde El Mundo woensdag (17 februari). In de Spaanse hoofdstad verzamelden honderden mensen zich ’s middags bij Puerta del Sol om de rapper te steunen, na zijn veroordeling tot negen maanden gevangenisstraf vanwege tweets waarin hij de politie en de monarchie aanvalt. De ‘ongeoorloofde maar vreedzame’ demonstratie ontmondde tegen de avond in ‘een veldslag’.
In Barcelona verzamelden honderden mensen zich voor de tweede dag op rij, wat uitliep op ‘het verbranden van containers en het opzetten van barricades’.
El País sprak met enkele demonstranten. Jorge Gómez, 24, licht toe: ‘Er is een gebrek aan vrijheid van meningsuiting, alleen omdat Hasél vanzelfsprekende dingen heeft gezegd.’ [Hasél noemde voormalig koning Juan Carlos I een maffiabaas.] Gómez noemt de wetten die de rapper hebben veroordeeld ‘middeleeuws’. Julia Castro, 22, voert aan dat: ‘veel reggaetonliedjes denigrerende boodschappen over vrouwen bevatten en toch door miljoenen mensen worden gehoord, terwijl slechts een minderheid naar Hasél luistert.’
De kreet die het meest is gehoord op het centrale plein van Madrid is ‘Nazi’s overdag en politie ’s nachts’ en ‘Hier zijn de antifascisten’. Op spandoeken staat de slogan ‘Ontvoerd door de staat, iedereen op straat! Laten we zijn vrijheid heroveren!’ en ‘Vrijheid voor Pablo Hasél. Weg met Franco’s rechtssysteem’. Volgens het Spaanse dagblad begonnen de bijeenkomsten in feestelijke sfeer, met liedjes waarin de vrijlating van de Catalaanse rapper wordt geëist.
Ook Amnesty International veroordeelt de opsluiting van de rapper.
Pablo Hasél's imprisonment is an excessive and disproportionate restriction on his freedom of expression, but he is not alone in suffering the consequences of unjust laws. https://t.co/eN2rr75lyc
In het VK worden vrijwilligers ingeënt met het coronavirus
De Britse regering heeft besloten een experiment te financieren dat van plan is om ongeveer negentig vrijwilligers te ‘infecteren’ met covid-19 om informatie te verzamelen over de reactie van het immuunsysteem. De ethische instantie voor klinische proeven heeft groen licht gegeven voor het experiment. Over een paar weken zullen gezonde mensen tussen de 18 en 30 jaar door middel van druppels in de neus met het virus worden besmet.
Deze wereldprimeur roept enkele vragen op. Zoals: wat is een gepaste beloning als je ermee instemt te worden geïnjecteerd met een virus dat wereldwijd al 2,4 miljoen mensen heeft gedood? Het antwoord is volgens The Times 4000 pond (4600 euro). In het project is in totaal 33 miljoen pond geïnvesteerd.
Op middellange termijn hopen de onderzoekers de tests te kunnen voortzetten om nog ambitieuzere doelen te bereiken, legt professor Peter Openshaw van Imperial College London uit in TheGuardian. ‘Deze onderzoeken zijn uniek en kunnen ons in staat stellen om sneller vooruitgang te boeken, niet alleen bij het begrijpen van de ziekte, maar ook bij het vinden van geschikte behandelingen en vaccins’, aldus de wetenschapper. Deze hulp zou meer dan welkom zijn in een tijd waarin de verspreiding van nieuwe varianten de internationale wetenschappelijke gemeenschap zorgen baart.
Balans
Het wetenschappelijke Nature stelde al aan het begin van de pandemie de vraag of dergelijke ‘tests op mensen’ acceptabel zouden zijn. De media bevestigden vervolgens dat het noodzakelijk was ‘een redelijk evenwicht te vinden tussen de risico’s die deze mensen lopen en het belang dat deze inspanning vormt voor de gemeenschap. De onderzoeken brengen risico’s met zich mee, maar nemen ze ook weg.’
Zeeschildpadden worden in Texas gered van de kou
In Texas is een congrescentrum ingericht om de ‘laatste slachtoffers van het strenge winterweer op te vangen’, schrijft NBC News. Het gaat om duizenden door de kou verdoofde zeeschildpadden, die op het strand zijn aangespoeld.
De verdoving houdt in dat de schildpadden hun flippers niet meer kunnen bewegen en vanzelf komen bovendrijven. Ze weten dat ze moeten bewegen om te kunnen overleven, maar zijn niet in staat om hun lichaam daartoe aan te zetten, legt een medewerker van het centrum uit in een filmpje op CNN. Als gevolg daarvan worden ze levenloos.
Bewoners, van wie sommigen zelf geen warmte of basisvoorzieningen in hun eigen huis hebben vanwege het ongewoon koude weer, hebben de zeeschildpadden gered en naar het congrescentrum in een vakantieoord in het zuiden van Texas gebracht.
‘Zo ongeveer om de vijftien minuten komt er weer een pick-uptruck of SUV aanrijden’, zegt Ed Caum, uitvoerend directeur van de South Padre Island Convention and Visitors Bureau, geciteert door The Guardian.
Hij vertelt dat mensen soms een of twee zeeschildpadden meebrengen, soms meer. ‘Gisteren kwamen er soms ook aanhangwagens vol met vijftig tot honderd stuks.’ Tot nu toe zijn er meer dan 3500 zeeschildpadden ‘verzameld’; Caum is terughoudend met de term gered, want ‘we weten dat we er enkele gaan verliezen’.
Nu er opnieuw een koufront nadert, is niet bekend wanneer de zeeschildpadden weer het water in kunnen. De temperatuur in het gebied was op woensdagmiddag ongeveer 4 graden Celsius. De schildpadden kunnen pas teruggeplaatst worden in de Golf van Mexico als het kwik boven de 15 graden uitstijgt.
Eerder beschreef The Guardianal hoe de winterstorm de ongelijkheid in toegang tot elektriciteit vergroot onder Texanen; hoewel de staat de meeste elektriciteit produceert in de VS, ‘bevonden miljoenen kansarme inwoners zich de afgelopen weken in kou en duisternis’.
Facebook en andere sociale media lenen zich perfect voor de verspreiding van complottheorieën. De kritische lezer, die manipulatie vreest van gevestigde bronnen, laat zich daarbij het makkelijkst misleiden.
Dit artikel verscheen eerder in #61.
Op Facebook verscheen rond de Italiaanse verkiezingen in 2014 een bericht dat zich al snel als een virus verspreidde. De titel luidde: ‘Italiaanse senaat neemt (met 257 stemmen voor en 165 onthoudingen) een wetsvoorstel van senator Cirenga aan om 134 miljard euro beschikbaar te stellen aan politici die na een verkiezingsnederlaag een nieuwe baan moeten zoeken’.
Het bericht kwam van een Facebookpagina die bekendstaat om zijn satirische inhoud en waar altijd grappen worden gemaakt over de Italiaanse politiek. Er stonden zeker vier onjuiste beweringen in: de genoemde senator bestaat niet, het totaal aantal stemmen was hoger dan mogelijk in het Italiaanse parlement, het genoemde bedrag was meer dan 10 procent van het Italiaans bnp, en de wet zelf was verzonnen.
Maar blijkbaar raakte de grap een snaar bij ontevreden kiezers, die hem in minder dan een maand tijd zo’n 35.000 keer deelden. En daarna gebeurde er iets eigenaardigs. Het bericht werd opnieuw gepubliceerd, nu met commentaar erbij, op een Facebookpagina met politieke opinies.
Weer verspreidde het zich, maar dit keer met een vernisje van respectabiliteit. En nu verwijzen demonstranten in heel Italië vaak naar deze ‘wet’ om te laten zien hoe corrupt de Italiaanse politiek wel niet is.
Epidemisch verschijnsel
Welkom in de duistere wereld van de complottheorie. De epidemische verspreiding van onjuiste informatie via internet is een bekend verschijnsel. Geloof je bijvoorbeeld dat het aidsvirus is gemaakt door de Amerikaanse overheid om de Afro-Amerikaanse bevolking eronder te houden, dan ben je slachtoffer.
Complottheorieën lijken te ontstaan wanneer valse berichtgeving de geloofwaardigheidsbarrière weet te doorbreken
Een verhaal als dat van de Italiaanse ‘wet’ werpt interessante vragen op. Waar doen mensen onjuiste ideeën op? En hoe komt het dat ze erin gaan geloven? Sinds kort weten we een paar belangrijke antwoorden op deze vragen, dankzij het werk van Walter Quattrociocchi en zijn collega’s aan de universiteit van Boston. Zij hebben onderzocht hoe gewone mensen reageren op berichten op Facebook waarvan bekend is of ze waar zijn of niet.
Ze gingen na hoe meer dan een miljoen mensen reageerden op politieke informatie die in de Italiaanse verkiezingstijd van 2013 op Facebook werd gezet. Om precies te zijn keken de onderzoekers hoe deze mensen berichten afkomstig van gevestigde nieuwsmedia, alternatieve nieuwsbronnen en opiniepagina’s ‘liketen’ en becommentarieerden.
Daarna brachten ze in kaart hoe dezelfde mensen reageerden op onjuist nieuws dat in roulatie gebracht werd door zogenaamde trollen, op pagina’s waarvan bekend is dat ze satirisch nieuws of anderszins onjuiste bewerkingen brengen.
De uitkomsten leverden interessant leesvoer op. Quattrociocchi en de zijnen analyseerden hoelang een discussie over een bericht doorging, door de tijd te meten tussen de eerste publicatie en het laatste commentaar daarop. Ze ontdekten dat elke discussie even lang duurde, ongeacht het type inhoud.
Wantrouwen
Vervolgens keken Quattrociocchi en co of mensen die deelnemen aan dit soort discussies ook meedoen aan discussies over berichten die duidelijk onwaar zijn, zoals die over de verzonnen wet. En ze ontdekten dat sommige mensen meer geneigd zijn in te gaan op onjuiste berichten dan andere. Mensen die vooral reageren op berichten van alternatieve nieuwsbronnen, blijken meer dan anderen geneigd deel te nemen aan een discussie over onwaar nieuws, verspreid door een trol. ‘We zien dat de grootste groep die reageert op de berichten van trollen, de groep is die voornamelijk alternatieve informatiebronnen gebruikt – en die dus meer blootstaat aan twijfelachtige beweringen.’
Ze ontdekten dat elke discussie even lang duurde, ongeacht het type inhoud
Dat is een interessante uitkomst. Quattrociocchi en co wijzen erop dat veel mensen zich wenden tot alternatieve nieuwsmedia uit wantrouwen tegenover de conventionele nieuwsbronnen, die in Italië sterk onder invloed staan van politici uit de ene of de andere hoek. Maar deze zoektocht naar andere nieuwsbronnen lijkt vol gevaren.
‘Vreemd genoeg zijn mensen die alternatief nieuws tot zich nemen – dus degenen die de “massamanipulatie” van de gevestigde media proberen te omzeilen – het meest ontvankelijk voor de toediening van vals nieuws,’ concluderen zij.
Geloofwaardigheidsbarrière
Daarmee doemt een interessant mechanisme op: complottheorieën lijken te ontstaan door een proces waarin satirisch commentaar of overduidelijk valse berichtgeving op de een of andere manier de geloofwaardigheidsbarrière weet te doorbreken. En dat lijkt te gebeuren via groepen mensen die zichzelf willens en wetens blootstellen aan alternatieve nieuwsbronnen.
Natuurlijk, er zijn waarschijnlijk ook andere manieren waarop complottheorieën opduiken. Het is best mogelijk dat het soms gaat om een waarheid die opzettelijk is achtergehouden door een hogere macht, zoals de overheid, een groot bedrijf, et cetera. Maar dit onderzoek maakt aannemelijk dat er ook een mechanisme bestaat waardoor onware verhalen uiteindelijk voor waar worden aangenomen.
De vraag is nu hoe we die kennis kunnen gebruiken om het verspreiden en duiden van informatie, uit welke bron dan ook, te verbeteren.
Hondervijfentachtig lesbische, homoseksuele, biseksuele, queer, non-binaire en trans acteurs komen in SZ-Magazine uit voor hun seksuele oriëntatie of genderidentiteit, ‘en eisen meer erkenning en diversiteit in theater, film en televisie’.
‘Tot nu toe konden we niet open zijn over ons privéleven zonder te vrezen voor professionele gevolgen’, schrijven de acteurs in het manifest #ActOut. Enkele bekende namen zijn Ulrich Matthes (Der Untergang), Godehard Giese (Transit) en Mark Waschke (Dark).
185 Schauspieler*innen outen sich im neuen SZ-Magazin als lesbisch, schwul, bi, queer, nicht-binär, trans*. Was sie mit #actout erreichen wollen – am Freitag im neuen Heft in der @SZ und jetzt digital unter https://t.co/GYWsgfjudBpic.twitter.com/Ej84a9W8EQ
‘Mij is altijd verteld dat ik niet publiekelijk uit de kast moet komen,’ zegt Tatort-actrice Karin Hanczewski tegen SZ-Magazin. ‘Er zijn bijvoorbeeld castingdirectors die zeggen: als je uit de kast komt, kan ik je geen rollen meer geven.’
Ook heerst er volgens Hanczewski angst onder lesbische actrices om overgeslagen te worden voor rollen waarbij ze een begeerlijke vrouw moeten spelen. ‘Dat is precies de grote angst voor lesbische actrices: dat ze niet meer als sexy gezien worden en daarom niet zullen worden gecast.’
De groep ageert hier nu tegen in hun manifest: ‘Alsof we bepaalde personages en relaties niet zouden kunnen spelen als we uitkomen voor onze seksuele oriëntatie en genderidentiteit. (…) Wij zijn acteurs. Wij hoeven niet samen te vallen met de personages die we spelen. We doen alsof – dat is de essentie van ons werk.’
De ondertekenaars van het manifest roepen de Duitse film-, televisie- en theaterwereld op eindelijk meer diversiteit te omarmen. ‘De [Duitse] maatschappij is er allang klaar voor. De kijkers zijn er klaar voor.’ Nu de industrie nog.
Bekentenis in Spaans corruptieschandaal raakt oud-premier Rajoy
Spanje is opgeschrikt door een nieuwe ontwikkeling in de al jaren voortslepende corruptiezaak rondom de rechtse Partido Popular. Volgens een bekentenis van de voormalig penningmeester van de PP, Luis Bárcenas, heeft toenmalig partijleider en oud-minister president Mariano Rajoy bewijs van illegale financiering van de partij vernietigd en was Rajoy op de hoogte van een zwarte boekhouding, bericht El País.
Bárcenas staat op 8 februari voor de rechter in een zaak over de illegale financiering van de partij van oud-premiers José María Aznar en Rajoy, die plaatsvond van 1990 tot 2009. In de verklaring die de oud-penningmeester naar de rechtbank heeft gestuurd, belooft hij met justitie samen te werken in de nog lopende onderzoeken, aldus El País.
Mogelijk leidt dit tot verdere aanklachten tegen de partijtop van de PP, waarvan al meerderen, waaronder Bárcenas zelf, veroordeeld zijn in corrupties- en fraudeschandalen met publieke aanbestedingen.
‘Dit is de erfenis van Rajoy. Bij hem moet jullie zijn’
Het Spaanse Openbaar Ministerie twijfelt alleen aan de woorden van Bárcenas, meldt het Spaanse dagblad El Mundo. Het OM is van mening dat zijn bekentenis rijkelijk laat is en eist bewijzen die zijn beweringen ondersteunen. De bekentenis van Bárcenas is ‘weinig geloofwaardig’ gezien hij al meerdere keren zijn verhaal heeft gewijzigd, aldus het OM.
Bárcenas stelt dat hij bandopnames heeft waarop een andere voormalig penningmeester, Álvaro Lapuerta, vertelt dat hij zwarte betalingen in contant geld deed aan PP-kopstukken, waaronder Rajoy, aldus El Mundo in een ander artikel.
De huidige partijleiding van de PP verklaart tegen El Mundoin een derde artikel, dat zij niets meer te maken hebben met de illegale praktijken uit het verleden. ‘Bárcenas heeft geen enkel lid van de huidige partijleiding genoemd omdat hij dat niet kan. We kennen hem niet, we weten niet wie die meneer is en we hebben niets met hem te maken. Dit is de erfenis van Rajoy. Bij hem moet jullie zijn.’
Myanmarezen protesteren online en offline tegen staatsgreep
Donderdag werden de Myanmarezen wakker zonder toegang tot Facebook. De nieuwe regering die na de staatsgreep van 1 februari door het leger is geïnstalleerd, had ’s nachts de belangrijkste internetproviders gevraagd het sociale netwerk te blokkeren. Facebook was een belangrijk kanaal voor verzet tegen de door het leger gepleegde coup, die weigerde de uitslag te erkennen van de verkiezingen die Aung San Suu Kyi in november 2020 een verpletterende overwinning opleverden, schrijft Courrier International.
Sinds maandag kleuren veel Myanmarezen hun Facebookprofielfoto zwart en rood als steunbetuiging aan de Nationale Liga voor Democratie (NLD) en haar gearresteerde leider.
Het protest tegen de militaire coup werd gecoördineerd via internet. Campagnes die opriepen tot burgerlijke ongehoorzaamheid, aanvankelijk gelanceerd door gezondheidswerkers, hebben zich als een lopend vuurtje via sociale media verspreid, meldt Frontier Myanmar.
Democratiekliniek
‘Werknemers van honderd ziekenhuizen kwamen woensdag niet opdagen op het werk,’ aldus het nieuws- en zakenblad. Studenten geneeskunde in Yangon en Mandalay volgenden hun voorbeeld. Een Facebook-pagina die was gelanceerd om hun campagne te steunen, verzamelde in de loop van de dag meer dan 170.000 volgers.
‘Om de continuïteit van de zorg te waarborgen, hebben de gezondheidswerkers een “democratiekliniek” opgezet waar online consulten worden gegeven’, aldus Frontier.
Ook professoren, studenten en ingenieurs die voor de aan het leger gelieerde mobiele operator Mytel werken, weigerden woensdag naar hun werk te gaan. Donderdag circuleerden op Twitter beelden van ambtenaren van het ministerie van Landbouw die zich bij de beweging aansloten.
Het sluiten van Facebook betekent dat de militairen niet de duizenden video’s en beelden hoeven te zien van de lawaaiprotesten die de Myanmarezen sinds dinsdag elke avond om acht uur organiseren. Op balkons en voor hun huizen komen families en buren samen, terwijl ze op potten en pannen slaan. Een gezamenlijk gebaar om nee te zeggen tegen een terugkeer naar de dictatuur, aldus CI.
Duizenden verontwaardigde vrouwen, tieners en sympathisanten trokken gisteravond in Polen de straat op, nadat bekend was gemaakt dat ook het beëindiging van een zwangerschap wegens foetale afwijkingen verboden wordt, meldt de Poolse krant Gyzeta Wyborcza.
Hoewel de beslissing in oktober al was genomen door het Constitutioneel Hof, werd de uitvoering ervan vertraagd vanwege de vele protesten. Gisteren maakte de regering abrupt bekend dat de uitspraak in de staatscourant werd gepubliceerd, wat betekent dat deze in werking is getreden.
Polen had al een van Europa’s meest beperkte abortuswetten, waarbij de procedure slechts in drie gevallen legaal was: afwijkingen van de foetus, zwangerschappen als gevolg van verkrachting of incest en als er sprake was van een levensbedreigende situatie voor de vrouw. De laatste twee redenen blijven toegestaan.
De demonstranten scandeerden ‘Ik denk, ik voel, ik beslis!’ en ‘Vrijheid van keuze in plaats van terreur!’, schrijft The New York Times. In Warschau marcheerden ze naar het hoofdkwartier van de regerende Partij voor Recht en Rechtvaardigheid en zongen liedjes als I Will Survive.
Zelfmoord in China vestigt de aandacht op centra die ouderen oplichten
De vermoedelijke zelfmoord van een voormalige inwoner van een bejaardentehuis in Centraal-China heeft de aandacht gevestigd op particuliere bedrijven die ouderen overtuigen hun spaargeld in risicovolle ondernemingen te steken in ruil voor huisvesting en zorg.
Cao Ronglin, 62, sprong volgens ooggetuigenverslagen vorige week van een brug over een rivier in Yiyang, provincie Hunan, meldt nieuwssite Caixin. Zijn lichaam is vrijdag gevonden. Cao stopte het grootste deel van zijn spaargeld in investeringsproducten die werden aangeboden door de lokale ouderenzorgverlener Yiyang Nanuo Elderly Apartment Co. Ltd. in ruil voor een bed in een verzorgingshuis, volgens een persoon die bekend is met zijn situatie. Maar Cao verloor zijn onderkomen nadat het bedrijf verwikkeld raakte in een illegaal geldinzamelingsschandaal.
Het incident laat zien hoe sommige gewetenloze particuliere bedrijven in China, een snel vergrijzende natie met een ernstig tekort aan verpleeghuizen, ouderen misleiden om risicovolle investeringen te doen, aldus Caixin.
Facebook keert de politiek de rug toe
Geschrokken van de vele politieke controverses die zijn sociale netwerk in de Verenigde Staten en de rest van de wereld hebben aangewakkerd, kondigde Mark Zuckerberg woensdag (27 januari) aan dat het platform activisten of politieke groepen niet langer zal aanbevelen aan zijn gebruikers, meldt CNN.
Tijdens een telefonische vergadering over de financiële resultaten van zijn groep zei Zuckerberg: ‘Een van de meest voorkomende opmerkingen van onze gebruikers op dit moment is dat ze niet willen dat politieke kwesties en conflicten hun gebruikservaring in de weg zitten.’
Ondanks de pandemie boekte Facebook in 2020 $29 miljard winst, 58% meer dan in 2019.
Nieuwe hoop voor migranten aan de Mexicaanse grens
Manuel, gevlucht uit Venezuela, is een van de meer dan 70.000 asielzoekers die vallen onder de Migrant Protection Protocols (MPP), ook wel bekend als het Blijf in Mexico-programma. Het programma, dat nu ten einde loopt, was het resultaat van een overeenkomst tussen de regering van Trump en die van de Mexicaanse president Andrés Manuel López Obrador.
Manuel werd gedwongen voertuigen klaar te maken voor drugshandelaren, schrijft Animal Politico in een reportage. Eind 2019 werd hij enkele weken lang dagelijks naar een plek in de staat Tamaulipas gereden, in het noordoosten van het land, aan de grens met Texas, waar gepantserde auto’s stonden te wachten met dubbele bodems waarin wapens en drugs werden opgeslagen.
‘Ik werkte vijftien of zestien uur per dag, ze betaalden me niet eens een peso’
‘Ik werkte vijftien of zestien uur per dag, ze betaalden me niet eens een peso. Ze intimideerden me en zeiden dat mijn betaling bestond uit beveiliging.’
Sinds januari 2019 dwingen de MPP’s migranten die asiel aanvroegen in de Verenigde Staten terug te keren naar Noord-Mexico in afwachting van hun voorkomen voor de Amerikaanse rechter.
Zo werden Manuel en naar schatting 30.000 andere Guatemalanen, Honduranen, Salvadoranen en Venezolanen overgeleverd aan de maffiosi in een gebied dat ze niet kenden. De rechtbanken zijn wegens covid-19 sinds maart 2020 gesloten. Al meer dan een jaar wacht Manuel ergens aan de grens tot een Amerikaanse rechtbank zijn asielzaak beoordeelt.
Het besluit van Joe Biden om dit programma te beëindigen, biedt nieuwe hoop.
In totaal zijn sinds eind januari 2019 70.476 mensen teruggekeerd naar Mexico in afwachting van hun verschijning voor een Amerikaanse rechter. De meesten van hen waren Hondurezen (23.052 asielzoekers), Guatemalteken (15.799), Cubanen (11.175), Salvadoranen (8.120), Ecuadoranen (5.900), Venezolanen (2633) en Nicaraguanen (2329).
Voormalig Israëlische inlichtingenagent Avner Avraham, die eerder een spionagemuseum opzette in Tel Aviv, richt nu SpyLegends op, een bureau dat producenten, regisseurs en acteurs adviseert over spionagescènes. Hij rekruteerde hiertoe ex-leden van de Mossad en de Shin Bet, de Israëlische inlichtingen- en contraspionagediensten, evenals gepensioneerden van de geheime diensten van andere landen, waaronder de CIA.
De 54-jarige Avraham heeft al ervaring met dit soort werk: hij werkte als adviseur bij de productie van Final Operation, de film van de Amerikaanse regisseur Chris Weitz over de gevangenneming in Argentinië van nazi Adolf Eichmann, met Ben Kingsley als leider van de Mossad.
Hollywood is niet zijn enige werkterrein. Ook elders in de wereld worden projecten onder zijn leiding uitgevoerd. In alle gevallen moeten de werknemers geheimhoudingsovereenkomsten ondertekenen.
SpyLegends heeft een eigen Speakers Academy en opent binnenkort ook een webshop.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
