De wereld is ‘één misverstand, één misrekening, verwijderd van nucleaire vernietiging’. Deze uitspraak deed António Guterres maandag bij de opening van een conferentie over het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens bij de VN. De secretaris-generaal van de internationale organisatie wees op de risico’s van de crises in het Midden-Oosten, op het Koreaanse schiereiland en in Oekraïne, zo meldt The New York Times.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Anthony Blinken, uitte tijdens de conferentie kritiek op Rusland, dat zich in zijn ogen schuldig maakt aan ’gevaarlijke en roekeloze nucleaire intimidatie’. Verder was hij kritisch over de opstelling van Noord-Korea en Iran. Vladimir Poetin zei op zijn beurt in een boodschap dat ’er geen winnaar kan zijn in een nucleaire oorlog en dat zo’n oorlog nooit zou mogen plaatsvinden’.
Stop levering reserveonderdelen en technische expertise
Internationale luchtvaartexperts zullen steeds sneller aarzelen om in Rusland aan boord van een vliegtuig te gaan omdat ze weten wat er mis kan gaan, aldus Wired. Dat zit zo. Eind mei telde de Russische commerciële luchtvaart 876 vliegtuigen, eind februari waren dat er nog 968. De meeste zijn van Airbus of Boeing, en beide bedrijven hebben vanwege sancties de levering van reserveonderdelen aan Russische luchtvaartmaatschappijen stopgezet. ‘Ze kunnen geen enkel onderdeel van Boeing of Airbus krijgen,’ aldus Bijan Vasigh, van de Embry-Riddle Aeronautical University in Florida. ‘En ook het leveren van technische expertise is verboden.’
En dat terwijl vliegtuigen voortdurend onderhoud en reparaties nodig hebben, sommige onderdelen moeten zelfs zeer regelmatig worden vervangen. Banden bijvoorbeeld moeten om de 120 tot 400 landingen worden vervangen. Voor binnenlandse vluchten betekent dat om de een, twee of drie maanden. Boeing stopte de levering aan de Russische markt op 1 maart, Airbus volgde een dag later. ‘Die banden gaan slijten,’ zegt Max Kingsley-Jones, van Ascend by Cirium, een adviesbureau voor de luchtvaart, ‘en ze kunnen niet aan vervanging komen; dat is een potentieel risico.’
‘Sommige van die onderdelen hebben een beperkte levensduur’
Ook computersystemen vereisen regelmatig onderhoud, evenals vliegtuigmotoren en hulpaggregaten. ‘Sommige van die onderdelen hebben een beperkte levensduur,’ zegt Kingsley-Jones. ‘Ze moeten letterlijk uit het vliegtuig worden gehaald en worden vervangen, na een bepaalde tijd of een bepaald aantal vluchten.’
De Russische capaciteit op het gebied van luchtvaarttechniek moet niet worden onderschat, voegt hij eraan toe. ‘Ze zijn zeer capabel, hebben een eigen luchtvaartindustrie en zijn goed in staat om hun vliegtuigen te onderhouden.’ Maar naarmate de voorraad officiële reserveonderdelen van de Russische luchtvaartmaatschappijen slinkt, zullen zij gedwongen worden tot alternatieve maatregelen. Als de situatie de komende twee, drie maanden niet verandert, zouden vliegtuigen ofwel aan de grond moeten worden gehouden, ofwel de lucht in moeten met niet-goedgekeurde of niet-geautoriseerde onderdelen, voorspelt Vasigh.
Ondanks het aanhoudende bloedvergieten in het oosten van hun land, keren veel Oekraïners terug naar huis, aldus de vluchtelingenorganisatie van de VN, die bijhoudt hoeveel vluchtelingen de grens zijn overgestoken. Op 16 juni bedroeg het aantal migraties vanuit Oekraïne naar de buurlanden 7,7 miljoen. Maar het aantal teruggekeerden bedraagt 2,6 miljoen, wat suggereert dat een derde van degenen die waren vertrokken, weer is teruggekeerd, aldus The Economist.
De VN denkt dat mensen terugkeren naar delen van het land waar de gevechten zijn afgenomen
De cijfers vertellen niet het hele verhaal, want soms gaat het om snelle bezoekjes om de situatie ter plaatse te beoordelen, familieleden te bezoeken of andere mensen te helpen om te vertrekken. Hulporganisatie International Rescue Committee meldt dat sommige werknemers pendelen tussen Moldavië en Odessa. Toch denkt de VN dat mensen terugkeren naar delen van het land waar de gevechten zijn afgenomen, omdat deze veilig genoeg worden geacht om in ieder geval tijdelijk te verblijven.
De oorlog met Rusland heeft ervoor gezorgd dat de EU haar vizier richt op Afrika voor olie en gas. Het continent heeft die brandstoffen evengoed nodig.
Naar aanleiding van de Russische invasie in Oekraïne is de EU al een tijdje wanhopig op zoek naar vervangers voor steenkool, olie en gas. In het document REPowerEU stelt de Europese Commissie zich ten doel ‘Europa vóór 2030 onafhankelijk te maken van Russische fossiele brandstoffen’. Daartoe wil de EU in de eerste plaats samenwerken met ‘internationale partners om alternatieve energiebronnen te vinden’, zoals het gas dat in sommige Afrikaanse landen onder de grond is opgeslagen.
In de afgelopen maanden hebben verschillende Europese ambtenaren Algiers, Dakar, Abuja, Brazzaville en Luanda bezocht om de mogelijkheden voor grotere gasinvoer te onderzoeken. De Europese Commissie heeft een tripartiete overeenkomst ondertekend om de aankomst van Israëlisch gas via Egypte te verzekeren. Bovendien worden de investeringen van Europese ondernemingen in lng-projecten nieuw leven ingeblazen. Enkele voorbeelden: BP in Senegal en Mauritanië; ENI in Algerije, Egypte, Nigeria, Angola en de Republiek Congo; Equinor en Shell in Mozambique en Tanzania.
Afrikaanse ontwikkeling
Aardgas wordt echter niet alleen geëxporteerd, maar ook steeds meer binnen Afrikaanse landen gebruikt. Het wordt veelal gezien als een belangrijke stap richting de energietransitie, en een garantie voor ontwikkeling. Gasflessen kunnen heviger vervuilende energiebronnen als brandhout of houtskool vervangen, die nu nog op grote schaal in Afrikaanse huishoudens worden gebruikt, en die slecht zijn voor de gezondheid.
De belangrijkste toepassing van gas – vooral in een werelddeel waar maar weinig mensen toegang hebben tot stroom – is het opwekken van elektriciteit. Hiervan wordt al gebruikgemaakt in landen als Ghana, dat weliswaar het grootste deel van zijn olie naar internationale markten exporteert, maar gas gebruikt om in elektrische energie te voorzien. Bovendien kunnen zowel de nationale als de regionale markten via pijpleidingen van aardgas worden voorzien.
Momenteel doorkruist de West-Afrikaanse gaspijpleiding het grondgebied van Nigeria, Benin, Togo en Ghana en een andere pijpleiding verbindt Zuid-Afrika met Mozambique. Dat systeem wordt nog verder uitgebreid via verschillende projecten, zoals de Afrikaanse Renaissance-pijpleiding – een van de twee tussen Mozambique en Zuid-Afrika – en een initiatief dat de levering van gas vanuit Tanzania aan Oeganda mogelijk maakt. In Nigeria werkt men ten slotte aan de Trans-Sahara-gaspijpleiding, die reikt tot aan Algerije, en aan een leiding tussen Nigeria en Marokko. Belangrijk aan deze laatste twee pijpleidingen is dat ze kunnen worden aangesloten op de Europese gasnetwerken.
Export leidt hoe dan ook tot de uitputting van een niet-hernieuwbare hulpbron
Maar is dat wel mogelijk, om tegelijkertijd naar buiten toe uit te breiden en intern te optimaliseren? Zijn die twee doelen verenigbaar? Kunnen gasleveringen aan Europa worden verhoogd terwijl tegelijkertijd de Afrikaanse huishoudens en productiesector van energie worden voorzien? Hoe kunnen projecten op de buitenlandse markt worden gecombineerd met de energietransitie waar zoveel mensen in Afrika en Europa terecht om vragen?
Sommigen zijn van mening dat al deze doelstellingen samenvallen. Hun voornaamste argument is het geloof dat groeiende Europese belangstelling zal leiden tot de investeringen die nodig zijn om de energiebronnen te exploiteren. Verder wordt beweerd dat de uitvoer van gas naar Europa Afrikaanse landen aanvullende middelen zal verschaffen om in de eigen ontwikkeling te investeren. Maar er zijn factoren die stemmen tot een minder optimistische houding.
Risico’s van aardgas
De energiebehoeften van Afrika zijn veel groter dan die van Europa. Hoezeer de productie en beschikbaarheid van gas op een gegeven moment ook mogen toenemen, export leidt hoe dan ook tot de uitputting van een niet-hernieuwbare hulpbron. Zo kan een soort hypotheek ontstaan, die de middellange- en langetermijnstrategie voor de ontwikkeling van Afrikaanse energie en industrie in de weg staat.
De infrastructuur die de elektriciteitsvoorziening en de levering van gasflessen aan huishoudens op het continent mogelijk maakt, is niet geschikt voor de export van gas. Waar sprake is van gasexport, ontstaan vaak zogenaamde enclave-economieën. Er zijn talrijke verhalen over mislukte ontwikkelingsprocessen die geworteld waren in de winning en verkoop van natuurlijke hulpbronnen.
De aanleg van meer gasinfrastructuur zou ontwikkeling dus flink kunnen tegenwerken
Ook vanuit andere hoek klinken tegenargumenten, namelijk van Afrikaanse milieugroeperingen: gas is een fossiele brandstof, die bijdraagt aan klimaatverandering. Investeren in gas betekent dus dat er minder geld wordt besteed aan de bevordering van hernieuwbare energiebronnen. De Europese belangstelling zou bovendien van korte duur kunnen blijken, aangezien de EU ernaar streeft haar afhankelijkheid van fossiele brandstoffen vóór 2030 drastisch te verminderen. De aanleg van meer gasinfrastructuur zou ontwikkeling dus flink kunnen tegenwerken.
Net als andere onderaardse grondstoffen leidt de aanwezigheid van gas nogal eens tot perverse, politieke situaties in landen waar het sociaal contract tussen heerser en burger op losse schroeven staat. Zo worden de opbrengsten van gasverkoop vaak ingezet om de macht en de rijkdom van machthebbers uit te breiden, en niet om openbare diensten en economische ontwikkeling te financieren.
Het spreekt voor zich dat de stabiliteit van het sociaal contract en van staatsinstellingen in verschillende Afrikaanse landen sterk uiteenloopt. Maar externe partijen maken geen onderscheid tussen meer of minder democratische regeringen. Paradoxaal genoeg kan Europa’s streven om op het gebied van energie autonoom te worden en niet langer afhankelijk te zijn van een autocraat als Vladimir Poetin, uiteindelijk een steun zijn voor andere autocraten.
Toekomstige dilemma’s
Op een moment als dit, waarop iedereen onder hoogspanning staat, zullen Afrikaanse en Europese leiders weinig interesse hebben in deze redenen, die ertegen pleiten om Europa van meer Afrikaans gas te voorzien. Gelukkig neemt dit alles niet de aandacht weg van de tweede en derde strategie van het REPowerEU-plan, waarmee enige vooruitgang kan worden geboekt, namelijk energiebesparing en versnelde overgang op hernieuwbare energiebronnen.
Ook Afrika kan een belangrijke rol spelen bij de productie van deze schone energiebronnen, zowel voor binnenlands gebruik als voor export. Maar ook dit toekomstbeeld levert dilemma’s op. We kunnen nog niet voorzien wat voor evenwicht Afrikaanse leiders vinden tussen de belangen van internationale investeerders en de behoeften van hun eigen burgers.
Ooit waren er ‘grote verhalen’ die alles verklaarden, van het morele gedrag van staten tot aan literatuur. Met het wegvallen van overkoepelende verhaallijnen is er behoefte ontstaan aan een nieuwe manier van denken over wat ons verbindt, van Manilla tot Silicon Valley tot aan Moskou, aldus de Russisch-Britse journalist.
‘Beste Peter. Ik heb lang gewacht voor ik je schreef, maar het laatste nieuws maakt duidelijk dat het eenvoudigweg gevaarlijk is om nog langer te zwijgen.
Mijn ex-collega’s zitten in de gevangenis. Maandenlang hebben mijn vrienden en ik moeite gehad om ook maar enige aandacht van de media te krijgen. Nu is er iets gebeurd dat wel degelijk de aandacht van de belangrijkste nieuwsagentschappen heeft getrokken – maar ik vraag me af hoelang het zal duren. Is er een manier om die aandacht vast te houden? Ik heb het gevoel dat wij allemaal gijzelaars zijn hier – en het is angstaanjagend. Alles, iedere misdaad, is hier mogelijk geworden.’
Ik kreeg deze boodschap deze zomer van een vriend in Belarus, een paar dagen nadat de dictator van het land, Alexander Loekasjenka, een MIG-straaljager had ingezet om een internationale passagiersvlucht te onderscheppen bij de doorkruising van ‘zijn’ luchtruim en een journalist uit Belarus en zijn vriendin, die in vermeende veiligheid in Litouwen hadden gewoond, van boord had gehaald. Een paar dagen later verscheen de gevangengenomen journalist, Roman Protasevitsj, met duidelijke sporen van marteling op de staatstelevisie. In een setting die de showprocessen onder Stalin in herinnering roept, bekende hij verraad.
In het kort
• De stuitende ontvoering van een journalist uit Belarus en zijn vriendin door Loekasjenka is alweer in de vergetelheid geraakt.
• De reden is dat Loekasjenka’s schandelijke misdaden niet in een ruimere betekenisketen terecht zijn gekomen.
• Alles is onderdeel van één samenhangende geschiedenis.
Er was sprake van enige verontwaardiging in wat we graag de internationale gemeenschap noemen; de woorden ‘kaping’ en zelfs ‘terroristische daad’ vielen. En vervolgens raakte, zoals mijn vriend al vreesde, het voorval in vergetelheid. Loekasjenka kreeg te maken met milde represailles, zoals een verbod aan de staatsluchtvaartmaatschappij van Belarus om op Europa te vliegen. Zijn boodschap aan iedereen die het waagde hem tegen te werken was krachtiger: ik kan met je doen wat ik wil, waar je ook bent.
Een gebeurtenis wordt pas onthouden als het past binnen een breder kader
Het kostte me moeite het verzoek van mijn vriend te beantwoorden. Een gebeurtenis wordt pas onthouden als het past binnen een breder kader. Iedereen die weleens een geheugenspelletje heeft gedaan weet dat je afzonderlijke dingen onthoudt door ze in een reeks te plaatsen, zodat ze betekenis krijgen als onderdeel van een groter geheel. Zo is het ook in de media en politiek: een voorval krijgt pas zeggingskracht als onderdeel van een brede narratief.
Maar Loekasjenka’s schandelijke misdaden zijn niet in een ruimere betekenisketen terechtgekomen. En dit geldt niet alleen voor Belarus. Van Birma tot Syrië, van Jemen tot Sri Lanka hebben we meer bewijs dan ooit van misdaden jegens de menselijkheid – van marteling, chemische aanvallen, clusterbombardementen, verkrachting, repressie en willekeurige vrijheidsberoving. Maar de verhalen dwingen maar moeizaam aandacht af, laat staan consequenties. We hebben meer mogelijkheden om te publiceren dan ooit; er zijn geen geografische beperkingen; ons publiek behelst in potentie de hele wereld. Toch komt op de meeste onthullingen of onderzoeken geen respons. Hoe kan dat?
DE SELECTIE VAN 360
360 selecteerde dit jaar drie verhalen, uit de categorieën Distinguished Reporting, Public Discourse en Investigative Reporting.
In deze en in alle andere tijden hebben we een journalistiek nodig die ons informeert over wat er buiten ons blikveld gebeurt, over wat politici proberen geheim te houden, en die regeringen dwingt verantwoording af te leggen over beslissingen die de welvaart van gewone mensen bedreigen. En daar hoort geen enkel ander streven bij dan het zo gewetensvol mogelijk de werkelijkheid proberen te beschrijven. Of zoals Peter Pomerantsev het in zijn artikel beschrijft: ‘We gaan een hobbel te lijf die slechts een onregelmatigheid in een hoek van de tuin leek, maar als we hem uitgraven leiden de wortelstokken ons naar de tuin van de buren. Dit is een nieuwe missie van de journalistiek. Uitzoeken waarom een kwestie in Manilla ook te maken heeft met Silicon Valley en Moskou en jou.’
Instorting
De instorting van de Sovjet-Unie had moeten aanzetten tot bespiegeling en ons moeten aanmoedigen niemand uit te sluiten van het grotere mensenrechtenverhaal tegen politieke repressie. En in de jaren negentig leek dit ook even mogelijk. Toen de democratiseringsgolf zowel de pro-Sovjet- als de pro-Amerika-dictaturen over de hele wereld omverwierp; toen in 1998 het Internationaal Hof van Strafrecht in Den Haag werd opgericht; toen met succes humanitaire interventies werden uitgevoerd van in de westerse Balkanlanden tot in Oost-Afrika. Even leek het er inderdaad op dat de rechtvaardigheid eerlijker zou worden verdeeld.
Maar er gebeurde iets anders. In plaats van dat er meer deelnemers werden toegelaten in het mensenrechtenverhaal, stortte het hele verhaal in elkaar. Eerst kregen sommige slachtoffers meer aandacht dan andere, geleidelijk aan kregen geen enkele slachtoffers meer langdurige aandacht. De verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog hadden de wereld gedwongen de Verklaringen van de Rechten van de Mens van de VN te onderschrijven, althans in principe, en de post-Koude Oorlog-rampen in Srebrenica en Rwanda hadden humanitaire interventies in de hand gewerkt en de weg geopend naar het ‘recht op bescherming’.
Bij vorige misdaden tegen de menselijkheid gold altijd onwetendheid als excuus
Bij vorige misdaden tegen de menselijkheid gold altijd onwetendheid als excuus. Van Auschwitz tot Srebrenica tot Rwanda konden leiders beweren dat ze zich ofwel niet bewust waren van de feiten, ofwel dat de feiten twijfelachtig waren of de gebeurtenissen te snel gingen om in te grijpen. Maar inmiddels hebben we toegang tot alwetende media, die vaak met overvloedig en ogenblikkelijk bewijsmateriaal komen. En toch hebben die minder effect dan ooit. Het misdaadportret bestaat nog altijd uit allemaal losse beelden.
Dat voelde in de Koude Oorlog anders. Toen leek er een verband te bestaan tussen de arrestatie van één enkele Sovjet-dissident en een bredere geopolitieke, institutionele, morele, culturele en historische strijd. In de media, boeken en films uit die tijd werden de verhalen van afzonderlijke politiek gevangenen en mensenrechtenschendingen verteld als onderdeel van een breder, overkoepelend verhaal over de algemene vrijheidsstrijd tegen dictatuur, een strijd met de ziel van de geschiedenis als inzet. En dankzij dat complete verhaal voelden inwoners van democratieën zich deel uitmaken van een identiteit: wij staan aan de kant van de vrijheid versus de tirannie. Er waren instanties die dit narratief en deze identiteit ondersteunden. Politiek gevangenen voelden zich minder kwetsbaar wanneer informatie over hun arrestatie bekend werd gemaakt op de BBC of Radio Free Europe, of opgepikt door Amnesty International, in de Verenigde Naties ter sprake kwam, naar voren werd gebracht door Amerikaanse presidenten in bilateraal topoverleg met het Sovjetleiderschap.
Hierdoor hielden we onze aandacht erbij. En toen de zonden van het Westen zelf werden onthuld, zoals het CIA-programma met Koude Oorlog-gerelateerde heimelijke moorden en coups in de jaren zeventig, ontstond er bovendien een kader om de aandacht en de verontwaardiging van het westerse publiek te kanaliseren.
Er was wat je een ‘groot verhaal’ zou kunnen noemen, dat alles omvatte: van het morele gedrag van staten tot aan literatuur en kunst en hoe de mensen zichzelf zagen. Het was verbonden met verlichtingsidealen aangaande ‘vooruitgang’ en ‘bevrijding’, waarbij feiten en bewijzen iets waren om gerespecteerd, bevestigd of verworpen te worden met redelijke argumenten of verifieerbaar bewijs. Zelfs het Sovjetregime maakte deel uit van een taal en wereldbeeld waarin rechten – de rechten van gekoloniseerde of voorheen economisch onderdrukte volken – er althans in theorie toe deden. Het zette zelfs een handtekening onder mensenrechtenbeloftes, die Sovjet-dissidenten in staat stelden van de Kremlinleiders te eisen ‘hun eigen wetten te eerbiedigen’.
In deze strijd tussen verheven ideeën, waarin beide partijen hun idealen superieur verklaarden, ontstond ruimte voor dissidenten om van de macht te eisen dat ze haar idealen na zou leven. In de periferie werden deze idealen aangeheven om steun te vragen voor vrijheidsbewegingen van een van beide kampen.
Haken en ogen
Natuurlijk zaten er haken en ogen aan die grote verhalen. Vaak werden slachtoffers van rivaliserende ideologieën bevoorrecht terwijl er continentwijde blinde vlekken bleven bestaan. Priesters die in Polen door de communisten waren vermoord kregen meer aandacht in de westerse media dan priesters die door bondgenoten van de VS waren vermoord in El Salvador. Het Rode Leger dat opstanden in Boedapest en Praag neersloeg werd oneindig intensiever gevolgd dan de neergeslagen antikoloniale opstanden in Kenia.
Vooralsnog worden ‘de cheques die in 1945 werden uitgeschreven aan de kwetsbaarste volken in de wereld – aangeduid als “internationale humanitaire wet” – niet verzilverd’, aldus David Miliband, de voormalig Britse minister van Buitenlandse Zaken en het huidige hoofd van het IRC (International Rescue Committee). Wij zijn wat hij noemt het Straffeloze Tijdperk ingegaan: ‘Een tijd waarin militairen, milities en huurlingen in conflicten over de hele wereld menen met alles weg te komen. En omdat ze met alles wegkomen, doen ze ook alles.’
Het verval kwam deels van binnenuit. De taal voor rechten en vrijheden werd uitgehold door leiders die haar misbruikten en lege hulzen achterlieten. Het Sovjetregime versjacherde de taal die bestemd was voor economische gerechtigheid en gelijkheid – tegenwoordig klinkt alleen al het woord ‘socialist’ velen in het voormalige communistische blok als een vloek in de oren. In het Westen werden verheven begrippen als vrijheid en tirannie ingezet als excuus voor niet-uitgelokte oorlogen en bezoedeld door de onvermijdelijke consequenties van de oorlog. In 2003 koppelde president George W. Bush voorafgaand aan de invasie van de Verenigde Staten in Irak doelbewust de tweespalt uit de Koude Oorlog aan zijn visie op het Midden-Oosten door beloftes te maken als ‘de democratie zal overwinnen’ en ‘vrijheid kan de toekomst zijn van ieder land’. In werkelijkheid had de invasie een burgeroorlog tot gevolg en honderdduizenden doden, werd de macht van Iran vergroot en veranderde Syrië in een vazalstaat van een nieuwe autoritaire as. Onder de bevolking in rijke democratieën leidde de invasie tot cynisme en een verbitterde zoektocht naar de eigen identiteit. Woorden die in Oost-Berlijn en Praag nog volop betekenis hadden, verloren in Bagdad hun strekking. En voor beelden gold dat net zo goed.
Anders dan democratie – luidt de weinig subtiele boodschap – is dictatuur sterk en stabiel
Dit rottingsproces van binnenuit ging gepaard met de aanval van buitenaf. Het grote leidmotief van de huidige Russische en nu ook Chinese propaganda is dat het verlangen naar vrijheid en de strijd voor mensenrechten niet leiden tot voorspoed maar tot ellende en bloedvergieten. Russische propagandakanalen koppelen graag flitsen van volksopstanden in Syrië of Oekraïne aan beelden van de daaruit voortvloeiende conflicten in die landen, alsof de oorlog het onvermijdelijke gevolg van de revoltes was en niet de reactie van dictaturen om ze neer te slaan. Anders dan democratie – luidt de weinig subtiele boodschap – is dictatuur sterk en stabiel.
Nobelprijs
De Nobelprijs voor de Vrede werd vorig jaar toegekend aan twee journalisten: Maria Ressa, de uitgever van Rappler, uit de Filippijnen, en Dmitri Moeratov, de uitgever van Novaja Gazeta, uit Rusland. Als we goed naar hun werk kijken, tekent zich iets interessants af.
Maria Ressa’s situatie had heel goed zo’n ver-van-mijn-bedshow voor de rest van de wereld kunnen zijn. Ze staat als journalist bloot aan kritiek van de Filippijnse regering, omdat ze de wederrechtelijke moorden aan de kaak stelt die onder president Rodrigo Duterte zijn gepleegd. Journalisten in de hele wereld staan dag in dag uit bloot aan kritiek en in de Filippijnen worden ze regelmatig vermoord zonder dat er veel aandacht in het buitenland voor is. Zelfs de massamoorden door proregeringbendes, waar Maria (die zitting heeft in de Raad van Commissarissen van Coda Story) verslag van deed, zijn nauwelijks goed voor een krantenkop in het buitenland. Toch wist Maria onze aandacht vast te houden. Hoe?
Toen ze zich verdiepte in wat haar overkwam, merkte Maria dat iets aan Duterte’s aanvallen – zijn gebruik van trollenlegers en cybermilitia’s om zijn tegenstanders te intimideren, bekladden en breken – zowel nieuw was als universeel. Hij paste niet alleen censuur toe, hij zorgde daarnaast voor een hoop heisa op de sociale media, zodat de waarheid werd overstemd en de werkelijkheid vervormd. Maria beperkte haar onderzoek niet tot de Filippijnen, maar breidde het uit naar Facebook, de schadelijke kanten van de sociale media, de rechteloosheid van digitale misinformatie. Haar campagne en de manier waarop ze haar verhaal vertelde voerden niet alleen naar het presidentieel paleis in Manilla maar ook naar Silicon Valley, naar iedere verkiezing waarmee online was gesjoemeld, naar ieder conflict dat werd gevoed door digitale haatcampagnes, naar iedere vrouw of minderheid die werd getiranniseerd of getreiterd op sociale media, naar iedere ouder die bezorgd was over wat hun kinderen online overkwam. Haar verhaal kreeg belang voor iedere wetgever en civiel ambtenaar die zich afvragen hoe ze deze nieuwe grens moeten trekken. Het actualiseerde ons denken over vrijheid van meningsuiting in het digitale domein en dwong technologiebedrijven om op z’n minst toe te geven dat illegaal gecoördineerde campagnes geen rechtmatige uitingsvorm waren maar een vorm van censuur. Eén bestaand persoon die iets onaangenaams zegt, alla. Maar als een handvol trollen pretendeert dat duizenden niet-bestaande personen hetzelfde zeggen, ligt dat anders.
Maria bracht in haar onderzoek landen met elkaar in verband die nooit onder één noemer waren gebracht
Daarnaast bracht Maria in haar onderzoek landen met elkaar in verband die nooit onder één noemer waren gebracht. Niemand had ooit Rusland en de Filippijnen op één lijn gezien. Hun dissidenten ontmoeten elkaar niet. Ze stonden in de Koude Oorlog aan verschillende kanten. Maar inmiddels zijn deze twee prominente gebieden op het gebied van online manipulatie onderdeel van een samenhangend verhaal geworden. Maria bekeek research van Russische journalisten om te begrijpen wat in haar eigen land gaande was en begon Rusland en de Filippijnen te zien als één frontlinie van digitaal autoritarisme.
Wereldomspannend narratief
In Rusland ontstond bovendien nog een andere schijnbaar lokale kwestie die uitgroeide tot een wereldomspannend narratief. Toen Russische activisten en journalisten voor het eerst, in het vroege Poetin-tijdperk, de wereld probeerden duidelijk te maken dat het regime stoelde op diefstal uit staatsbezittingen en witwaspraktijken in westerse landen, haalden de meesten hun schouders op. Wat kan het schelen? Het was misschien niet goed voor Rusland, maar Londen en New York werden er rijker van en het Kremlin zwakker. Het kostte tien jaar moeizaam argumenteren en bewijs verzamelen om te laten zien dat het bij de corruptie in Rusland en Afrika, Centraal-Azië en het Midden-Oosten niet alleen ging om een lokale tragedie. Wij werden er net zo goed door geraakt. Corruptie was ook een manier om democratieën te infiltreren en ondermijnen, onze buitenlandpolitiek in opspraak te brengen, politici om te kopen, uiterst rechtse politiek een podium te geven. Er werd een elite gecreëerd die haar invloed en macht aanwendde om oorlogen te beginnen en ermee weg te komen, omdat westerse landen inmiddels afhankelijk waren van de onrechtmatige investeringen. Er werd een wereld gecreëerd waarin de rijken der aarde er andere regels op na houden, niet geplaagd door het binnenlandse recht waar dan ook. En zo werden de ongelijkheid en woede gevoed waardoor het geloof van burgers in democratische instellingen werd ondermijnd. En de vijand zat niet alleen in het Kremlin, het betrof ook tussenpersonen en witwassers op achtenswaardige kantoren in New York en Londen.
Het was een hele klus om aan te tonen dat de tragedie van een ziekenhuis in Noord-Rusland, dat door bureaucraten was geplunderd om vastgoed in Londen te kopen, ook de mensen in het Pentagon aanging. Tegenwoordig staat corruptie (of preciezer: kleptocratie en witwasserij) centraal op de veiligheidsagenda van de nieuwe regering van de VS. Maar het heeft jaren hard werken gekost om de verbanden bloot te leggen die begraven liggen onder al het nepnieuws en de narcistische blik van de sociale media, en om van iets wat op het eerste oog een randverschijnsel leek een verhaal te maken dat in al onze levens speelt.
Dus dat is de opdracht: de als ranken ineengrijpende geschillen aan het licht brengen, de vervlochten wortels van de problemen die de wereld heviger dan ooit teisteren en waarvan de diepere betekenis nog moet worden onthuld. Vroeger bestond het grote verhaal van de democratie ergens boven ons hoofd, als een vliegtuig waar je in kon stappen vanaf een platform dat ‘mensenrechten’ heette. Nu gebruiken we schoppen. We gaan een hobbel te lijf die slechts een onregelmatigheid in een hoek van de tuin leek, maar als we hem uitgraven leiden de wortelstokken ons naar de tuin van de buren. Dit is een nieuwe missie van de journalistiek. Uitzoeken waarom een kwestie in Manilla ook te maken heeft met Silicon Valley en Moskou en jou. Het onverwachte raakpunt vinden tussen landen waarvan niemand ooit eerder dacht als onderdeel van een en dezelfde kaart. Want deze nieuwe lijnen bestaan. Ze hoeven niet te worden gecreëerd – ze moeten worden opgediept. En dan kan één afzonderlijk voorval staan voor vele andere en kan één krantenartikel over de grenzen resoneren. Nieuwe kijkers en lezers, die er nooit bij stilstonden dat ze iets gemeen hadden, kunnen worden bijeengebracht. En deze nieuwe journalistiek moet meer doen dan alleen nieuwe verbanden leggen en nieuwe kijkers en lezers verbinden – ze moet de contouren aangeven van de discussie die de oplossing aanreikt voor de blootgelegde kwesties en haar publiek de kans bieden om van passieve spelers te veranderen in deelnemers aan een herformulering van een toekomst.
We hebben de laatste jaren over de hele wereld meer protesten gezien dan in decennia het geval was
Want hoewel het oude verhaal over ‘democratiseringsgolven’, over makkelijk gedefinieerde en herkenbare ‘mensenrechtenverklaringen’ is verbleekt, riskeren mensen nog steeds hun leven en levensonderhoud om te protesteren en te vechten voor… ja, waarvoor? We hebben de laatste jaren over de hele wereld meer protesten gezien dan in decennia het geval was. Van Hongkong tot Tbilisi, van Soedan tot Chili. En in Belarus natuurlijk. Belarus dat altijd werd weggezet als tevreden met z’n ontaarde dictator, met het compromis tussen stabiliteit en eenmansbewind. En toen ineens, hoe bestaat het, kwam het hele land in opstand. Niet alleen stedelijke liberalen, maar ook gepensioneerden en fabrieksarbeiders lieten van zich horen.
Maar anders dan in 1989 denken we bij al deze protesten over de hele wereld niet aan een geheel. We zien ze niet als onderdeel van één onvermijdelijke, samenhangende Geschiedenis. De rechten waarvoor wordt opgekomen zijn erg verschillend. De regimes waartegen wordt gevochten houden zich niet per se aan de oude verschillen tussen democratieën en dictaturen. En toch kriebelt er nog steeds iets. Een soort onderliggende urgentie, een behoefte die niet kan worden bevredigd. Wat verbindt al deze uiteenlopende bewegingen? Wat zullen we aantreffen tijdens ons graafproces? Misschien houdt zich daarbeneden wel iets samenhangends schuil en leiden alle ranken naar een allesomvattend geheugen, iets levends, enorms, globaals, vreselijks – dat zich klaarmaakt om de epische bewijsschatten, de gigantische hoeveelheid data die getuigen van misbruik en misdaden jegens de menselijkheid, een doel én een betekenis te geven.
Canada heeft eind juni bekendgemaakt dat er een definitief verbod komt op plastic zakjes, rietjes, verpakkingen voor afhaalmaaltijden en ander wegwerpplastic, meldt The Guardian. ‘Slechts 8 procent van het plastic afval wordt gerecycled,’ aldus de Canadese minister van Volksgezondheid Jean-Yves Duclos. Hij voegde eraan toe dat jaarlijks 43.000 ton plastic voor eenmalig gebruik in het milieu terechtkomt, voornamelijk in waterwegen. Het verbod op de productie en invoer van plastic wegwerpzakjes, bestek, rietjes, roerstaafjes, bekertrays en meeneemverpakkingen gaat december dit jaar in en het verbod op de verkoop daarvan een jaar later. Eind 2025 gaat Canada ook de uitvoer verbieden; het is daarmee het eerste land dat dit internationaal doet, volgens een persbericht van de regering.
In de nieuwe regelgeving ontbreekt een verbod op plastic verpakkingen voor consumptiegoederen – de belangrijkste bron van plastic afval wereldwijd – maar Canada belooft ervoor te zorgen dat alle plastic verpakkingen in 2030 voor zeker de helft uit gerecycleerd materiaal zullen bestaan.
Ondanks het aanhoudende bloed-vergieten in het oosten van hun land, keren veel Oekraïners terug naar huis, aldus de vluchtelingenorganisatie van de VN, die bijhoudt hoeveel vluchtelingen de grenzen zijn overgestoken. Op 16 juni bedroeg het aantal migraties vanuit Oekraïne naar de buurlanden 7,7 miljoen. Maar het aantal teruggekeerden bedraagt 2,6 miljoen, wat suggereert dat een derde van degenen die waren vertrokken, weer is teruggekeerd, aldus The Economist.
De VN denkt dat mensen terugkeren naar delen van het land waar de gevechten zijn afgenomen
De cijfers vertellen niet het hele verhaal, want soms gaat het om snelle bezoekjes om de situatie ter plaatse te beoordelen, familieleden te bezoeken of andere mensen te helpen om te vertrekken. Hulporganisatie International Rescue Committee meldt dat sommige werknemers pendelen tussen Moldavië en Odessa. Toch denkt de VN dat mensen terugkeren naar delen van het land waar de gevechten zijn afgenomen, omdat deze veilig genoeg worden geacht om in ieder geval tijdelijk te verblijven.
Hittegolf in de Middellandse Zee
Het Middellandse Zeegebied wordt geteisterd door een mariene hittegolf (MHW): de temperatuur was op 10 mei vier graden hoger dan het gemiddelde in de periode 1985-2005, meldt ANSA. De temperatuur van het oppervlaktewater bereikte pieken van meer dan 23° Celsius. Dit blijkt uit de eerste resultaten van het CAREHeat-project dat wordt gefinancierd door het Europees Ruimteagentschap. Het project heeft tot doel MHW’s te identificeren en het effect ervan te onderzoeken op mariene ecosystemen en op economische activiteiten zoals de visserij.
De resultaten bevestigen de bevindingen van het rapport Mare Caldo (Hete zee) van Greenpeace, waarin staat dat de gevolgen van de klimaatcrisis sterk voelbaar zullen zijn in de zeeën rond Italië, onder meer omdat stijgende watertemperaturen drastische veranderingen in de mariene biodiversiteit zullen veroorzaken.
Amazon werkt aan een techniek waarbij gebruikers via spraakassistent Alexa met familieleden kunnen spreken, zelfs nadat deze zijn overleden. Op een conferentie van Amazon in Las Vegas presenteerde Rohit Prasad, senior vicepresident en hoofd wetenschap van het Alexa-team, een functie die de spraakassistent in staat stelt om een specifieke menselijke stem na te bootsen, meldt CNBC.
Alexa kan op basis van geluidsopnames van ‘minder dan een minuut’ een stem van hoge kwaliteit produceren
In een demonstratievideo zegt een kind: ‘Alexa, can Grandma finish reading me the Wizard of Oz?’ Dat verzoek wordt door Alexa eerst beantwoord met de standaard robotachtige stem en daarna met een zachtere, menselijkere stem, die het familielid van het kind lijkt te imiteren. Volgens Prasad heeft zijn team een model ontwikkeld waarmee Alexa op basis van geluidsopnames van ‘minder dan een minuut’ een stem van hoge kwaliteit produceren. Het is niet bekend wanneer die functie beschikbaar zal zijn voor het publiek.
Hoewel de techniek gebruikt kan worden om elke stem te imiteren, suggereerde Prasad dat deze zou kunnen worden toegepast als hulpmiddel om een overleden familielid te herdenken. Kunstmatige intelligentie natuurlijker en gezelliger maken, is een belangrijk aandachtspunt geworden, vooral gezien het feit dat ‘zo velen van ons een geliefde hebben verloren’ tijdens de pandemie, aldus Prasad.
Het bedrijf wil conversaties met Alexa in het algemeen natuurlijker maken, en heeft al een reeks functies uitgerold die de spraakassistent in staat stellen om menselijkere gesprekken te voeren, waarbij Alexa zelfs vragen zal kunnen stellen aan gebruikers.
Achterstallig onderhoud dreigt voor westerse vliegtuigen in Rusland
Internationale luchtvaartexperts zullen steeds sneller aarzelen om in Rusland aan boord van een vliegtuig te gaan omdat ze weten wat er mis kan gaan, aldus Wired. Dat zit zo. Eind mei telde de Russische commerciële luchtvaart 876 vliegtuigen, eind februari waren dat er nog 968. De meeste zijn van Airbus of Boeing, en beide bedrijven hebben vanwege sancties de levering van reserveonderdelen aan Russische luchtvaartmaatschappijen stopgezet. ‘Ze kunnen geen enkel onderdeel van Boeing of Airbus krijgen,’ aldus Bijan Vasigh, van de Embry-Riddle Aeronautical University in Florida. ‘En ook het leveren van technische expertise is verboden.’
En dat terwijl vliegtuigen voortdurend onderhoud en reparaties nodig hebben, sommige onderdelen moeten zelfs zeer regelmatig worden vervangen. Banden bijvoorbeeld moeten om de 120 tot 400 landingen worden vervangen. Voor binnenlandse vluchten betekent dat om de een, twee of drie maanden. Boeing stopte de levering aan de Russische markt op 1 maart, Airbus volgde een dag later. ‘Die banden gaan slijten,’ zegt Max Kingsley-Jones, van Ascend by Cirium, een adviesbureau voor de luchtvaart, ‘en ze kunnen niet aan vervanging komen; dat is een potentieel risico.’
‘Sommige van die onderdelen hebben een beperkte levensduur’
Ook computersystemen vereisen regelmatig onderhoud, evenals vliegtuigmotoren en hulpaggregaten. ‘Sommige van die onderdelen hebben een beperkte levensduur,’ zegt Kingsley-Jones. ‘Ze moeten letterlijk uit het vliegtuig worden gehaald en worden vervangen, na een bepaalde tijd of een bepaald aantal vluchten.’
De Russische capaciteit op het gebied van luchtvaarttechniek moet niet worden onderschat, voegt hij eraan toe. ‘Ze zijn zeer capabel, hebben een eigen luchtvaartindustrie en zijn goed in staat om hun vliegtuigen te onderhouden.’ Maar naarmate de voorraad officiële reserveonderdelen van de Russische luchtvaartmaatschappijen slinkt, zullen zij gedwongen worden tot alternatieve maatregelen. Als de situatie de komende twee, drie maanden niet verandert, zouden vliegtuigen ofwel aan de grond moeten worden gehouden, ofwel de lucht in moeten met niet-goedgekeurde of niet-geautoriseerde onderdelen, voorspelt Vasigh.
Totale Britse hulp aan Kyiv nu op 2,3 miljard pond
De Britse regering heeft woensdag tijdens de NAVO-top in Madrid aangekondigd dat zij Oekraïne 1 miljard pond (1,16 miljard euro) aan extra hulp gaat verstrekken als reactie op de Russische invasie, aldus BBC. De nieuwe Britse hulp zal worden gebruikt voor de financiering van ‘geavanceerde luchtverdedigingssystemen’, drones, uitrusting voor elektronische oorlogvoering, en ‘duizenden stuks essentiële uitrusting’. De Britse militaire hulp aan Kyiv bedraagt nu in totaal 2,3 miljard pond, zei Downing Street in een verklaring.
De aanzienlijke verhoging werd omschreven als een ‘nieuwe fase’ in de westerse steun
De aanzienlijke verhoging werd omschreven als een ‘nieuwe fase’ van de westerse steun, waarin het Oekraïense leger in staat wordt gesteld om tegenoffensieven te lanceren. Volgens BBC zal het geld dat naar Kyiv wordt gestuurd grotendeels afkomstig zijn uit middelen die al in de Britse overheidsbegroting zijn gereserveerd, maar nog niet zijn uitgegeven.
Turkije heeft zijn veto tegen de aanvragen van NAVO-lidmaatschap van Finland en Zweden opgeheven. Politico noemt het ‘een doorbraak’ die ‘de weg vrijmaakt’ voor hun toetreding tot het militaire bondgenootschap en die ‘een slag toedient aan de Russische ambitie om de uitbreiding van de NAVO tegen te gaan met zijn oorlog in Oekraïne’.
Na weken van besprekingen hebben de drie landen dinsdagavond in Madrid een memorandum van overeenstemming ondertekend, voorafgaand aan een driedaagse topontmoeting van NAVO-leiders.
De inval van Rusland in Oekraïne leidde in Noord-Europa tot andere gedachten over de NAVO, met als gevolg dat Finland en Zweden medio mei formeel het lidmaatschap aanvroegen. Aanvankelijk was Turkije tegen, omdat het zich zorgen maakte over de vermeende steun van beide landen aan Koerdische groeperingen. Met deze overeenkomst verbinden Helsinki en Stockholm zich ertoe ‘Turkije volledig te steunen tegen bedreigingen van de nationale veiligheid’, aldus NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg.
EU-sancties Rusland leiden tot DDoS-aanvallen op Litouwen
De Russische hackersgroep ≈ heeft maandag een dagenlange DDoS-aanval (Distributed Denial of Service-aanval) op de Litouwse overheidsdiensten opgeëist, meldt Politico. De aan het Kremlin gelinkte hackersgroep beweerde dat de aanslag een directe reactie was op de door Vilnius opgelegde goederenblokkade naar het Russische Kaliningrad.
In een videoboodschap die online circuleert, eiste de pro-Russische hacktivistengroep dat Litouwen de doorvoer van goederen naar Kaliningrad zou toestaan, anders zouden de aanvallen doorgaan.
De EU-landen legden Rusland eerder een vierde pakket sancties op voor de invasie in Oekraïne, waardoor de transportlijnen van en naar Kaliningrad – Russisch grondgebied dat ligt ingeklemd tussen Litouwen en Polen – werden getroffen. De verstoorde transportlijnen hebben de spanningen tussen de EU en Rusland aangewakkerd, meldde Politico vorige week in een ander artikel.
Premier beschuldigt maffia en Rusland van tegenwerking
De Bulgaarse regering van premier Kiril Petkov heeft op 22 juni een motie van wantrouwen in het parlement verloren. 123 van de 239 parlementsleden stemden voor het ontslag van het kabinet, dat nog maar zes maanden aan het bewind is. De stemming was verwacht, aldus The Sofia Globe, aangezien Slavi Trifonov, een tv-presentator die leider werd van de populistische partij ‘Er is zo’n volk’ (ITN), zich uit de regeringscoalitie had teruggetrokken wegens een te gunstig geacht beleid ten aanzien van Noord-Macedonië en een meningsverschil over de begroting.
Petkov had beloofd de ‘welig tierende corruptie’ in zijn land te bestrijden met de pro-Europese partij ‘Wij zetten de verandering voort’ en nam een ‘ongewoon harde lijn’ aan tegen Rusland na de invasie van Oekraïne, aldus Politico. De in Harvard opgeleide econoom beschuldigde de maffia en de Russische ambassadeur in Sofia ervan hem en zijn regering tegen te werken. Het land stevent af op nieuwe parlementsverkiezingen, de vierde sinds april 2021.
Igor Voloboejev sloot zich aan bij een legioen Russen die hun vaderland hopen te verslaan en Poetin ten val willen brengen. Niet alleen willen ze Oekraïne helpen, ook denken ze dat dit de enige manier is om van Rusland een beschaafde democratie te maken.
Nu hij in Kyiv rondloopt in zijn nieuwe Oekraïense militaire uniform, heeft Igor Voloboejev het gevoel dat hij eindelijk zijn doel heeft bereikt.
Na zijn vertrek uit Rusland naar Oekraïne probeerde deze voormalig vicepresident van Gazprombank wekenlang om ambtenaren ervan te overtuigen hem Oekraïense documenten te verstrekken. Daarmee zou hij zich kunnen aanmelden voor militaire dienst en meevechten tegen het land waar hij het grootste deel van zijn volwassen leven heeft doorgebracht.
‘Op het moment dat de oorlog uitbrak, wist ik meteen dat ik Oekraïne wilde gaan verdedigen’, zegt Voloboejev tijdens een interview in de Oekraïense hoofdstad.
‘Ik wilde me eerst aansluiten bij de territoriale verdedigingseenheden in de regio Soemy, waar ik ben opgegroeid. Ik heb veel ambtenaren benaderd, maar het was wettelijk niet mogelijk voor mij om mee te vechten als Rus.’
Legioen ‘Vrijheid voor Rusland’
Al snel werd Voloboejev de mogelijkheid geboden om zich aan te sluiten bij het legioen ‘Vrijheid voor Rusland’, een speciale militaire eenheid die deel uitmaakt van de Oekraïense strijdkrachten en die volledig bestaat uit Russische staatsburgers.
Hij zegde meteen toe en op zaterdag 11 juni liet Voloboejev, met een automatisch geweer in de hand, via een videotoespraak weten dat hij zich bij het legioen had aangesloten.
‘Ik ben erg blij dat ik mijn eerste doel heb bereikt. Maar ik moet snel een militaire opleiding volgen, zodat ik daadwerkelijk kan gaan vechten. Anders doe ik half werk.‘
Igor was vicepresident van Gazprombank, de op twee na grootse bank van Rusland
De vijftigjarige Voloboejev heeft Oekraïense wortels, maar een Russisch paspoort en hij woonde het grootste deel van zijn leven in Moskou. Daar werd hij vicepresident van Gazprombank, de op twee na grootste bank van Rusland, die eigendom is van energiebedrijf Gazprom. Hij is een van het handjevol prominente Russische ‘overlopers’ dat de oorlog veroordeelt.
Zijn besluit om de wapens op te nemen tegen Rusland is een nieuwe wending in een opmerkelijk verhaal. Zijn openlijke veroordeling van de inval zorgde al eerder voor de nodige ophef, gezien zijn hoge functie bij een bedrijf in het hart van het Russische establishment, voorgezeten door Alexej Miller, die als CEO van Gazprom dicht bij Vladimir Poetin staat.
‘Ik heb lange tijd compromissen gesloten met mezelf. Maar op 24 februari [de dag waarop Rusland de invasie begon] was geen enkel compromis meer mogelijk,’ zegt hij. ‘Ik wilde niet bijdragen aan deze misdaad.’
De meeste Russen in het legioen willen ook een wisseling van het regime in Moskou
Er is niet veel bekend over het ‘Vrijheid voor Rusland’-legioen waarbij Voloboejev zich heeft aangesloten. Nieuws over de oprichting van het legioen werd op 12 maart via Telegram bekendgemaakt en begin april hielden enkele leden met bivakmutsen op een persconferentie in Kyiv. Op zijn Telegram-kanaal publiceert het legioen regelmatig foto’s van leden die met militaire voorbereidingen bezig zijn.
‘Ik was al publiekelijk bekend, dus ik kon me uitspreken,’ zegt Voloboejev. ‘Maar voor andere leden en hun families is het erg gevaarlijk om hierover te praten. Daarom is de groep erg gesloten.’
Voloboejev weigert vanuit zijn militaire geheimhoudingsplicht te zeggen hoe groot het legioen is en waar het heeft gevochten, maar hij liet wel los dat de eenheid vaak bij actieve gevechten betrokken is.
Geen huurlingen
Hij benadrukt dat de eenheid ‘geen groep huurlingen’ is, maar officieel onderdeel uitmaakt van de Oekraïense strijdkrachten en dat de soldaten daarom, als zij gevangen worden genomen, volgens het internationaal humanitair recht moeten worden behandeld.
Het officiële insigne van de eenheid is op het uniform van Voloboejev gestikt: een wit-blauwe vlag die zowel binnen als buiten het land door Russische antioorlogsdemonstranten wordt gebruikt. Het ontwerp van de vlag komt overeen met dat van de Russische vlag, maar de rode band is wit gemaakt om associaties met ‘bloed en geweld’ uit de weg te gaan, aldus Voloboejev.
De verdediging van Oekraïne, dat hij beschrijft als zijn ‘enige moederland’, was voor Voloboejev de belangrijkste motivatie om de wapens op te nemen, maar hij vertelt dat de meeste Russen in het legioen ook een wisseling van het regime in Moskou willen.
‘Van wat ik nu al gezien heb, gaat het om een groep zeer gemotiveerde Russen volgens wie het verslaan van het Russische leger de enige kans is op een democratisch, beschaafd land,’ zegt hij.
Oppositie
Artyom (niet zijn echte naam), een ander lid van de eenheid, zegt dat hij lid werd ‘omdat het de enige mogelijkheid was om zich te ontdoen van dit regime’ en dat hij voordat hij Rusland in 2020 verliet betrokken was bij de oppositie.
Hij vertelt dat hij kort voor de oorlog naar Oekraïne verhuisde omdat hij aanvoelde dat een Russische aanval ophanden was. ‘Ik hou van mijn moederland,’ zegt hij, ‘en ik zou willen dat het niet zover had hoeven komen, maar we moeten een einde maken aan dit systeem. Ik hoop dat ik na de oorlog naar huis kan terugkeren.’
Sommige Russen hebben andere manieren gevonden om bij te dragen aan de militaire inspanningen van Oekraïne. Maxim Motin, een voormalig oppositieafgevaardigde in Moskou die sinds vier jaar in Kyiv woont, zette kort na het uitbreken van de oorlog snel verschillende productielijnen op om kogelvrije vesten en helmen te maken voor het Oekraïense leger.
Motin vertelt dat hij jarenlang Rusland van binnenuit probeerde te veranderen, via de politiek
‘Vooral in de eerste dagen van de oorlog was er veel vraag naar kogelvrije vesten. We hebben tot nu toe meer dan zevenhonderd vesten gemaakt en veel helmen,’ zegt Motin in een telefonisch interview vanuit Lviv in het westen van Oekraïne, waar hij de productie van de legerkleding coördineert.
Motin vertelt dat hij jarenlang Rusland van binnenuit probeerde te veranderen, via de politiek, maar dat hij in 2018, na bedreigingen door Russische veiligheidsdiensten, uiteindelijk werd gedwongen het land te ontvluchten.
Hij hoefde er geen moment over na te denken of hij militaire uitrusting wilde leveren om het Oekraïense leger te helpen in zijn strijd tegen zijn thuisland.
Onlangs zijn de autoriteiten in Moskou twee strafzaken tegen hem begonnen vanwege zijn steun aan Oekraïne, waaronder de zware aantijging dat hij terrorisme financiert.
‘Ik associeer me op geen enkele manier met het bloedige regime in Rusland of met wie de oorlog steunen,’ zegt Motin. ‘Mijn overtuiging is dat Rusland op het slagveld moet verliezen.’
Zo’n 120.000 Georgiërs verzamelden zich maandag voor het parlement in Tbilisi. Ze eisten dat de regering de hervormingen doorvoert die nodig zijn om de status van kandidaat-lidstaat van de Europese Unie te verkrijgen, meldt Euronews.
De vreedzame bijeenkomst, waar mensen met Europese en Georgische vlaggen vrolijk door elkaar liepen, vond plaats enkele dagen nadat de Europese Commissie (EC) had besloten Georgië na bestudering van zijn aanvraag slechts een ‘Europees perspectief’ te bieden.
De EC heeft Georgië alleen het ‘vage vooruitzicht’ geboden om ooit lid van de EU te worden
Georgië diende in maart een aanvraag in, samen met Moldavië en Oekraïne, enkele dagen na de inval van Rusland in laatstgenoemd land. De Commissie heeft aanbevolen Oekraïne en Moldavië de status van officiële kandidaat-lidstaat te verlenen, maar is met Georgië niet zo ver gegaan en heeft het land alleen het ‘vage vooruitzicht’ geboden om ooit lid van de EU te worden, aldus Agenda.
‘De Commissie heeft een lijst opgesteld van eisen waaraan voor het einde van het jaar moet zijn voldaan voordat een nieuw besluit over de aanvraag kan worden genomen’, aldus de Georgische nieuwssite. Europa vraagt Georgië op te treden tegen corruptie, de persvrijheid te versterken, een einde te maken aan de politieke verdeeldheid en de greep van de oligarchen op de economie en het bestuur van het land te bestrijden.
Veiling bracht recordbedrag van 103,5 miljoen dollar op
De medaille van de Russische Nobelprijswinnaar Dmitri Moeratov heeft op een veiling in New York ruim 103,5 miljoen dollar (98 miljoen euro) opgebracht, waarmee het oude verkooprecord voor een Nobelprijs werd verbroken, meldt Politico. Dmitri Moeratov, oprichter en hoofdredacteur van de Russische onafhankelijke krant Novaja Gazeta, veilde zijn Nobelprijs om geld in te zamelen voor Oekraïense kindvluchtelingen. Moeratov ontving de Nobelprijs voor de Vrede in 2021.
Een woordvoerder van Heritage Auctions, die de verkoop afhandelde, kon de identiteit van de koper niet bevestigen, maar zei dat het winnende bod bij volmacht was uitgebracht. De verkoop van 103,5 miljoen dollar vertaalt zich naar 100 miljoen Zwitserse frank, wat erop wijst dat de koper uit het buitenland komt.
Moeratov gaat het volledige bedrag doneren aan UNICEF
De liveveiling vond plaats op Wereldvluchtelingendag. Voorheen was de hoogste verkoopprijs van een Nobelprijsmedaille 4,76 miljoen dollar. Voor dat bedrag verkocht James Watson in 2014 het eremetaal dat hij in 1962 als de medeontdekker van de structuur van DNA ontving.
Moeratov gaat het volledige bedrag doneren aan UNICEF, dat het zal gebruiken voor Oekraïense kinderen die op de vlucht zijn. ‘Het is voor ons essentieel dat deze organisatie bij geen enkele overheid hoort. Ze kan boven de regeringen werken,’ aldus Moeratov.
Frankrijk, Italië, Duitsland en Roemenië ’steunen de onmiddellijke toekenning van de status van kandidaat-lidstaat voor Oekraïne’, zei Emmanuel Macron donderdag in Kyiv, waar hij op bezoek was samen met zijn Italiaanse en Duitse ambtgenoten. Na gesprekken met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft de Franse president ‘ook toegezegd wapens te blijven sturen, om de Oekraïense oorlogsinspanningen te steunen’, meldt Financial Times.
‘Het Oekraïense volk verdedigt elke dag de waarden van democratie en vrijheid’
‘Het Oekraïense volk verdedigt elke dag de waarden van democratie en vrijheid, die aan de basis liggen van het Europese project, van ons project. We mogen niet treuzelen en dit proces vertragen’, aldus de Italiaanse premier Mario Draghi. Het besluit van de zeventwintig lidstaten, dat met unanimiteit moet worden genomen, zal volgen tijdens de Europese top op 23 en 24 juni.
Olaf Scholz, de bondskanselier van Duitsland, benadrukte dat hij en zijn EU-collega’s naar Kyiv waren gekomen met een ‘duidelijke boodschap (…) dat Oekraïne bij de Europese familie hoort’. Ook de Roemeense president Klaus Iohannis maakte de reis per trein van Polen naar Kyiv. Een dag eerder was hij gastheer geweest voor Macron, die naar Roemenië was gereisd om de Franse NAVO-troepen te bezoeken.
De verwachting is dat de Franse president Emmanuel Macron en zijn Duitse en Italiaanse ambtgenoten, Olaf Scholz en Mario Draghi, vandaag aankomen in de Oekraïense hoofdstad. Daar zullen zij naar verwachting namens de Europese Unie steun betuigen aan het door oorlog verscheurde Oekraïne, bericht La Stampa. Aan het einde van een lange reis met de nachttrein maken de ‘drie leiders van de drie grote Europese landen’ zich op om getuige te zijn van ‘het schandaal van de onmenselijkheid van de Russische invasie’, merkt het Italiaanse dagblad op.
‘Verwacht wordt dat Zelensky er bij zijn bezoekers op zal aandringen meer wapens te sturen’
De verwachte reis, die om veiligheidsredenen nog niet is aangekondigd, komt een dag voordat de Europese Commissie een aanbeveling moet doen over de status van Oekraïne als kandidaat-lidstaat van de EU, iets waar een aantal Europese naties, waaronder Nederland, zich weinig enthousiast over hebben getoond, aldus The Guardian. Het bezoek aan Kyiv zou het eerste zijn voor de leiders van de drie belangrijkste EU-landen sinds de Russische invasie in Oekraïne op 24 februari begon.
Volgens La Stampa zullen de drie regeringsleiders een ontmoeting hebben met Volodymyr Zelensky en zullen ze de Oekraïense president verzoeken de onderhandelingen met Rusland te starten voor een nieuw Minsk-akkoord om het conflict te stoppen. ‘Verwacht wordt dat Zelensky er bij zijn bezoekers op zal aandringen meer wapens te sturen om zijn zwaar beproefde leger te helpen de Russische indringers het hoofd te bieden’, schrijft The Guardian.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
