Het consulaat was al eerder het doelwit van aanslagen
Op woensdag vielen bij een vuurgevecht voor het Amerikaanse consulaat in de Saoedische stad Jeddah twee doden, bericht The Jerusalem Post. De schutter en een particuliere beveiliger van het consulaat, een Nepalees staatsburger, kwamen om bij de aanval, zo maakten de Saoedische autoriteiten bekend.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Het Amerikaanse consulaat in de Saoedische kuststad Jeddah, aan de Rode Zee, is in het verleden ook al het doelwit geweest van aanslagen. Op 4 juli 2016 blies een individu zichzelf op op de Amerikaanse Onafhankelijkheidsdag. En in 2004 bestormden vijf mensen het Amerikaanse consulaat met bommen en geweren, waarbij negen slachtoffers vielen. Drie van de aanvallers werden gedood tijdens de aanval en twee werden gevangen genomen.
The Jerusalem Post wijst erop dat de betrekkingen tussen Washington en Riyad onlangs onder spanning zijn komen te staan. Saoedi-Arabië heeft ‘geprofiteerd van zijn groeiende relaties met Rusland en China, terwijl de regering-Biden bepaalde Saoedische eisen heeft afgewezen, met name het opheffen van beperkingen op wapenverkopen‘, aldus het Israëlische dagblad.
Op woensdag zijn verschillende brokstukken van de onderzeeër de Titan aan land gebracht, meldt de BBC. In het wrak zijn vermoedelijk menselijke resten gevonden. De brokstukken worden onderzocht en kunnen ‘cruciale elementen opleveren om de oorzaak van deze tragedie te begrijpen’, aldus kapitein Jason Neubauer van de Amerikaanse kustwacht, die het onderzoek leidt.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De toeristische onderzeeër implodeerde eerder deze maand op grote diepte in de Atlantische Oceaan, waarbij alle vijf opvarenden om het leven kwamen. De kustwacht was aanvankelijk ‘sceptisch over de kans om de lichamen terug te vinden’, schrijft de BBC. Tot nu toe zijn er vijf grote stukken van de onderzeeër gevonden in een groot puinveld in de buurt van de boeg van de Titanic.
OceanGate, de eigenaar van de Titan, is bekritiseerd om het gebrek aan veiligheidsmaatregelen. Zo was de onderzeeër niet gecontroleerd door een externe partij. In een verklaring vorige week noemde OceanGate het ‘een extreem trieste tijd voor onze werknemers die uitgeput zijn en diep rouwen om dit verlies’.
De Trump Organization is het meest gehate bedrijf van de VS volgens de 2023 Axios Harris Poll, schrijft het Amerikaanse nieuwsnetwerk CNBC. Ook drie socialemediabedrijven – Twitter, Meta en TikTok – prijken in de top-zeven van deze lijst, die reputaties van bedrijven meet. Ruim 16.000 Amerikanen wijzen daarvoor honderd van de ‘zichtbaarste’ bedrijven aan, waaraan ze vervolgens scores toekennen. De top-zeven bestaat uit de Trump Organization, FTX, Fox Corporation, Twitter, Meta, Spirit Airlines en TikTok.
Meta en Twitter scoren slecht op ‘cultuur’ en ‘ethiek’: beide kregen onlangs zware kritiek na het ontslag van duizenden werknemers per e-mail. Voor Twitter, dat nog slechts een derde waard is van de 44 miljard dollar die Elon Musk ervoor betaalde, was dat slechts één drama in een lange reeks. TikTok presteert ondermaats op ‘burgerschap’ en ‘karakter’. De Trump Organization scoorde vooral slecht op ‘karakter’, ‘vertrouwen’ en ‘ethiek’.
Nog een kleine twee jaar wachten en dan is het zover: in april 2025 gaat de opera De naam van de roos in première in het Teatro alla Scala in Milaan, zo laat de directie van het wereldberoemde theater weten. Het betreft een nieuwe opera gebaseerd op de historische roman uit 1980 van de Italiaanse schrijver en intellectueel Umberto Eco, die zeven jaar geleden overleed in Milaan.
De opera, die wordt geschreven door de componist Francesco Filidei uit Pisa, is een gezamenlijk project van la Scala, de Opéra van Parijs en het Teatro Carlo Felice in Genua, en zal worden geregisseerd door Damiano Michieletto. ‘Dit is een heel belangrijk werk,’ aldus Dominique Meyer, de superintendent van het Teatro alla Scala. ‘En we willen er niet alleen een leuke avond van maken, maar een waar evenement,’ voegt hij eraan toe. Het project wordt onder meer gesteund door de Italiaanse Vereniging van auteurs en uitgevers, aldus de Italiaanse nieuwssite ANSA.
Wolven op de weg
De foto ‘Coyote Crossing’ van Corey Arnold heeft de BigPicture Natural World Photography-wedstrijd gewonnen, zo bericht My Modern Met. De coyote is slechts een van de ongeveer vierduizend dieren die in het grootstedelijk gebied van Chicago rondstruinen op zoek naar eten. In de Verenigde Staten sterven dagelijks talloze dieren door aanrijdingen met motorvoertuigen.
In ‘Windy City’ worden coyotes niet veel ouder dan drie jaar, in het wild is dat gemiddeld tien jaar en in gevangenschap achttien jaar. Coyotes passen zich na verloop van tijd aan en vinden intuïtief manieren om mens en snelweg te omzeilen. Hun vasthoudendheid is opmerkelijk, na eeuwen van verdrukking blijven ze in de VS nog steeds opduiken.
Het aantal mensen met diabetes zal in 2050 wereldwijd meer dan verdubbeld zijn, tot 1,3 miljard, aldus de website Statnews. De trend wordt versneld door de toenemende ongelijkheid tussen en binnen landen. Volgens een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet, onderdeel van een serie over wereldwijde ongelijkheid aangaande diabetes, blijkt uit nieuw onderzoek dat naar verwachting 1 op de 10 mensen tegen 2050 wereldwijd aan diabetes zal lijden.
‘Diabetes wordt de bepalende ziekte van deze eeuw’, schrijft The Lancet in een redactioneel commentaar bij de serie. ‘Hoe gezondheidsdiensten de volgende twee decennia met diabetes omgaan, is bepalend voor de volksgezondheid en voor de levensverwachting in de komende tachtig jaar. De wereld heeft het sociale aspect van diabetes niet begrepen en de ware omvang en bedreiging van de ziekte onderschat.
De grootste ontwikkelingsbanken ter wereld – zoals IDB Invest, onderdeel van de Inter-American Development Bank, en de International Finance Corporation, de financiële tak van de Wereldbank – kwamen ooit overeen dat ze steun zouden geven aan bedrijven die ernaar streven de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Maar onderzoek toont dat ze precies het tegenovergestelde doen. Op 21 juni verscheen een analyse waaruit blijkt dat de banken juist miljarden hebben gegeven aan grote vee- en graanbedrijven die bezig zijn met de uitbreiding van landbouwsystemen die zorgen voor meer uitstoot, schrijft Inside Climate News.
Het rapport, onderdeel van de campagne Stop Financing Factory Farming, stelt vast dat ’s werelds grootste ontwikkelingsbanken, die particuliere projecten in ontwikkelingslanden ondersteunen, tussen 2010 en 2021 4,6 miljard dollar hebben geïnvesteerd in de landbouw. Een groot deel vloeide naar grote bedrijven, zoals Smithfield, Danone en graangigant Louis Dreyfus.
De banken gaven 2,6 miljard dollar aan deze grote vlees- en zuivelproducenten; Louis Dreyfus ontving 200 miljoen dollar voor de productie van soja en maïs in de Cerrado, een regio met een grote biodiversiteit in Brazilië waar ongeveer de helft van de bossen al is gekapt voor de landbouw. Veel van die gewassen gaan als veevoer naar grote landbouwbedrijven in Europa. Dreyfus, dat onder meer actief is in de landbouw, de voedingsmiddelenindustrie, de internationale scheepvaart, financiën, hedgefondsen, telecommunicatie en vastgoed, heeft zijn hoofdvestiging in Rotterdam.
Dubrovnik pakt lawaai aan
Door wetswijzigingen kunnen lokale overheden in Kroatië sinds kort geluidsovertredingen reguleren en bestraffen. De stad Dubrovnik heeft daar snel gebruik van gemaakt: de burgemeester kondigde een reeks maatregelen aan, waaronder het verbod om koffers over de geplaveide straten van de historische oude wijk te rollen. Of ze nou zwaar zijn of niet, toeristen moeten hun koffers oppakken en dragen. Doen ze dat niet, dan riskeren ze een boete van 265 euro, zo meldt The Mayor, een site met nieuws uit de EU.
Ook andere lawaaimakers krijgen beperkingen opgelegd. Zo moeten cafés en restaurants maatregelen treffen om hun buitenterrassen stil te houden en mogen ze maar een beperkt aantal tafels buiten zetten. Ook zij lopen het risico op boetes in geval van overtredingen, en bij herhaling kunnen hun buitenplekken voor een week, een maand of zelfs permanent worden gesloten. De autoriteiten hebben tevens besloten dat het geluidsniveau op straat niet boven een vastgestelde limiet mag komen; die is in de avonduren op 55 decibel gesteld. De limiet is gericht op straatmuzikanten, die hun geluidssystemen zachter moeten zetten; horecagelegenheden moeten hun luidsprekers buiten verwijderen.
Ook het systeem voor leveranties aan de historische binnenstad wordt aangepast. Nu is bezorging nog toegestaan tussen 5.00 en 7.30 uur ’s ochtends en mogen er niet meer dan tien vrachtwagens tegelijk het centrum in. De stad is nu van plan om de bezorging over te nemen, door speciaal voor dit doel elektrische voertuigen aan te schaffen en personeel in te huren. Deze voertuigen en koeriers kunnen er ook voor zorgen dat de bagage van toeristen, die buiten de oude stad kan worden achtergelaten, naar hun accommodatie wordt gebracht. Het stadsbestuur laat daarmee zien niet alleen dingen te verbieden, maar ook bereid te zijn mee te helpen met veranderingen. Wanneer dit alles zijn beslag krijgt, is nog niet duidelijk. Het is niet waarschijnlijk dat de maatregelen deze zomer al worden ingevoerd.
Beijing bekritiseerde zaterdag de Amerikaanse autoriteiten voor het aanklagen van vier Chinese bedrijven en acht personen voor het verhandelen van chemicaliën die worden gebruikt bij de productie van fentanyl. China noemde de arrestaties ‘willekeurige detentie’, schrijft Voice of America. Het is de eerste keer dat Washington Chinese bedrijven aanklaagt voor het smokkelen van fentanylprecursoren naar de Verenigde Staten in plaats van naar Mexico, waar de meeste fentanyl vandaan komt die in Amerika wordt aangetroffen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Het Amerikaanse ministerie van Justitie treedt steeds harder op tegen de synthetische opioïde die verantwoordelijk is voor honderdduizenden doden door overdoses in Amerika in de afgelopen tien jaar’, aldus VOA. Maar de Chinese regering is niet te spreken over de aanklacht tegen haar burgers. ‘Dit is een typisch voorbeeld van willekeurige detentie en unilaterale sancties’, zei het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring. ‘Het is volledig illegaal en schaadt de fundamentele mensenrechten van Chinese burgers en Chinese bedrijven. China veroordeelt dit ten zeerste‘, voegde het ministerie eraan toe.
De vier bedrijven zijn Hubei Amarvel Biotech, Anhui Rencheng Technology, Anhui Moker New Material Technology en Hefei GSK Trade. Onder de acht aangeklaagde personen bevinden zich leidinggevenden en werknemers van de vier bedrijven.
Volgens de kustwacht is de onderzeeër geïmplodeerd
De Amerikaanse kustwacht heeft brokstukken van de vermiste duikboot de Titan gevonden in de Atlantische Oceaan, meldt The Washington Post. Alle vijf de inzittenden van de onderzeeër zijn niet meer in leven, zeggen de autoriteiten, al zijn hun lichamen nog niet teruggevonden.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De Titan, een expeditieduikboot van toeristenbureau OceanGate, raakte vermist terwijl ze op weg was naar het wrak van de Titanic, dat op vier kilometer diepte in de oceaan ligt. Marineschepen, boten van de kustwacht en oceaantechnologie werden ingezet om de onderzeeër te vinden. Volgens de kustwacht is de duikboot geïmplodeerd, wat kan komen door de enorme druk op de oceaanbodem.
Autoriteiten gingen er al niet van uit dat de vijf passagiers van het schip nog in leven zouden zijn, omdat ze geen zuurstof meer hadden. Eerder zou al zijn gewaarschuwd, onder andere door medewerkers van OceanGate, dat de onderzeeër niet veilig zou zijn geweest. Opvarenden moesten een contract ondertekenen waarbij ze instemden met de gevaren van de reis.
Kweekvlees zal eerst in toprestaurants beschikbaar zijn
De Verenigde Staten staan toe dat in het laboratorium gekweekt kippenvlees op de markt wordt gebracht. ‘Het is een historische stap die het voedsellandschap onherroepelijk zal veranderen’, aldus Time Magazine. Op woensdag werden de Verenigde Staten het tweede land, na Singapore, dat de weg vrijmaakt voor kunstmatig vlees op ons bord door goedkeuring te geven aan de Californische bedrijven Upside Foods en Good Meat om hun producten op de markt te brengen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Tal van start-ups streven ernaar om zogenaamd ‘kweekvlees’ te produceren en op de markt te brengen, zodat mensen dierlijke eiwit kunnen consumeren zonder dierenleed te veroorzaken. Time wijst er echter op dat de producten van Upside Foods en Good Meat naar verwachting niet onmiddellijk in supermarkten verkrijgbaar zullen zijn. De twee bedrijven plannen ‘een geleidelijke uitrol, te beginnen met toprestaurants’ in de VS.
‘Het nieuws uit de VS is een opwindende ontwikkeling voor het hele ecosysteem van cellulaire landbouw,’ zegt Maarten Bosch tegen Time. Bosch is de CEO van Mosa Meats, een in Nederland gevestigd bedrijf dat een van de eerste was die met deze technologie aan de slag ging. Kweekvlees wordt gemaakt van een klein aantal stamcellen dat in een bad met voedingstoffen in een bioreactor wordt opgekweekt tot een volwaardig stukje vlees.
Een onderzeeër met daarin vijf personen is maandag op weg naar het wrak van de Titanic vermist geraakt, zo meldt de BBC. Het gaat om een duikboot die toebehoort aan toeristenbureau OceanGate Expeditions, dat sinds enkele jaren onderzeeërs gebruikt voor een achtdaagse expedities naar het scheepswrak. Toeristen betalen hiervoor 250.000 dollar.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De boot was zaterdag vertrokken vanuit St. John’s in Canada. Nadat de communicatie met de duikboot was verbroken, werden de autoriteiten op de hoogte gebracht. Er zouden vijf personen, waaronder drie toeristen, aan boord van het schip zijn geweest. Volgens het laatste nieuws hebben ze nog voldoende levensmiddelen voor vijf dagen aan boord.
De Titanic, die in 1912 zonk op weg van het Verenigd Koninkrijk richting New York, ligt op zeker zeshonderd kilometer voor de kust van Canada. Op de expedities door het toerismebureau gaan ook regelmatig wetenschappers mee, zoals archeologen en biologen. Amerikaanse en Canadese autoriteiten zijn momenteel betrokken bij de zoekactie naar de verloren duikboot.
Verreweg de meeste landen ter wereld nemen een pragmatisch neutraal standpunt in en willen vooral uit politieke en economische overwegingen geen partij kiezen tussen de VS, China en Rusland. Een analyse van de zogeheten niet-gebonden landen.
Veel landen die gevangen zitten tussen Amerika, China en Rusland willen in geen geval partij kiezen. Nu de naoorlogse, door de VS geleide wereldorde uiteenvalt en economieën almaar verder losgekoppeld raken, proberen ze deals te sluiten die scheidslijnen overstijgen. Een transactiegerichte aanpak die de geopolitiek een nieuw aanzien geeft.
Wil je de niet-gebonden machten goed in kaart brengen, bekijk je ze dan eens door een Russische lens. Onze zusterorganisatie EIU [Economist Intelligence Unit, een organisatie die ontstaan is uit The Economist en analyses uitvoert voor het bedrijfsleven] heeft landen geanalyseerd op basis van hun economische en militaire banden met Moskou, hun diplomatieke standpunten zoals die blijken uit hun stemgedrag in de VN en hun steun aan en uitvoering van sancties. Er zijn 52 landen, goed voor 15 procent van de wereldbevolking, die het optreden van Rusland hekelen: het Westen en zijn bondgenoten. Slechts 12 landen staan achter Rusland. Dit betekent dat de overige 127 staten niet duidelijk voor een van beide kampen kiest.
Wat niet-gebonden landen gemeen hebben is een nietsontziend pragmatisme
Om een idee te krijgen van wat niet-gebondenheid precies inhoudt, heeft The Economist ook gekeken naar de 25 grootste economieën (t25) die de kat uit de boom hebben gekeken bij de Oekraïense oorlog, of die neutraal willen blijven in de Chinees-Amerikaanse confrontatie, of beide. Deze ‘transactiegerichte’ groep is in termen van welvaart en politieke organisatie buitengewoon gevarieerd van samenstelling: zowel het reusachtige India als dwergstaat Qatar behoren ertoe. Wat ze gemeen hebben is een nietsontziend pragmatisme.
Ze vertegenwoordigen nu 45 procent van de wereldbevolking. Hun aandeel in het mondiale bbp is gestegen van 11 procent in 1992 naar 18 procent in 2023, en is daarmee hoger dan dat van de EU. Hun strategie van neutraliteit brengt ernstige risico’s met zich mee, maar biedt ook grote kansen. Hun succes of falen zal de wereldorde tientallen jaren beïnvloeden. En zowel de VS als China zullen proberen deze landen voor zich te winnen.
Kloof
In de twintigste eeuw had niet-gebondenheid verschillende betekenissen voor verschillende landen op verschillende momenten. Tijdens conferenties in Bandung in Indonesië (1955) en Belgrado in Joegoslavië (1961) presenteerden leiders een ‘derde wereld’, naast het Westen en het Sovjetblok. Vanaf het einde van de jaren zestig richtten deze landen hun pijlen steeds meer op economische ongelijkheid tussen het ‘mondiale zuiden’ (een minder beladen term voor ‘derde wereld’) en het industriële noorden. De niet-gebonden beweging was een formele instelling waarvan bijna elke Afrikaanse, Aziatische en Latijns-Amerikaanse staat lid werd. Toen de Koude Oorlog ten einde kwam werd ze, in de woorden van een Indiase academicus, ‘een zieltogende organisatie, die een waardige begrafenis behoefde’.
De niet-gebonden landen van nu zijn niet te herkennen aan lidmaatschap van een instelling, maar aan gedrag. Middelgrote machten zijn het, die zich laten leiden door pragmatisme en opportunisme. In een recent boek betoogt de voormalige Chileense diplomaat Jorge Heine dat landen in de twintigste eeuw vaak per toeval in een van de invloedssferen van de supermachten terechtkwamen. Tegenwoordig is het meer zo dat ze mogelijkheden ‘actief’ evalueren om bepaalde doelen te bereiken, zo stelt hij. Sommigen noemen dit ‘minilateralisme’ (in tegenstelling tot multilateralisme) – het aansturen van discrete allianties of groeperingen, in plaats van je lot in handen van één blok te leggen.
‘Europa moet zich bevrijden van de mentaliteit dat de problemen van Europa de problemen van de wereld zijn, maar dat de problemen van de wereld niet de problemen van Europa zijn’
Niet-gebonden landen vinden westerse leiders meestal hypocriet. In het eerste jaar van de oorlog werd ongeveer 170 miljard dollar aan hulp toegezegd aan Oekraïne – ongeveer 90 procent van wat de ontwikkelingscommissie van de OESO, een groep van 31 westerse donoren, in 2021 aan mondiale hulp uitgaf. Voor het Westen is deze vrijgevigheid een uiting van solidariteit met een mededemocratie; voor anderen toont ze aan dat rijke landen vooral geld ophoesten als dit hun belangen dient. ‘Europa moet zich bevrijden van de mentaliteit dat de problemen van Europa de problemen van de wereld zijn, maar dat de problemen van de wereld niet de problemen van Europa zijn,’ zo stelde Subrahmanyam Jaishankar, de Indiase minister van Buitenlandse Zaken, vorig jaar.
Deze stellingname komt in grote lijnen overeen met de publieke opinie. Uit een rapport van Cambridge University van vorig jaar bleek dat in liberale democratieën 75 procent een negatief beeld heeft van China en 87 procent ongunstig over Rusland oordeelt. Onder de 6 miljard mensen die elders wonen is het beeld nagenoeg omgekeerd. Er is dus een kloof tussen hoe het Westen de wereld ziet en hoe de rest van de wereld die ziet. In een opiniepeiling, eerder dit jaar gepubliceerd door de Europese Raad voor Buitenlandse betrekkingen (een denktank), stelde 48 procent van de Indiërs en 51 procent van de Turken dat multipolariteit of niet-westerse dominantie de toekomstige wereldorde zal bepalen. Slechts 37 procent van de Amerikanen, 31 procent van de EU-bevolking en 29 procent van de Britten waren het hiermee eens. Het Westen denkt dat het naar een vervolgaflevering van de Koude Oorlog kijkt, de rest van de wereld ziet een geheel nieuwe film.
Gemeenschappelijk doel
Wie zitten er dan allemaal in die t25? Het is, zoals gezegd, een diverse groep die bestaat uit landen met bevolkingen die tot de grootste ter wereld behoren, waarvan er twee – India en Indonesië – de grootste democratieën ter wereld zijn. Je hebt ook Vietnam, Saoedi-Arabië en Egypte, alle bestuurd door autocraten van uiteenlopende snit. Er zijn grote verschillen wat welvaartsniveau betreft. In Saoedi-Arabië is het bbp per persoon ruim 24.000 euro, ongeveer evenveel als dat van een aantal Europese landen, terwijl het in Pakistan op zo’n 1440 euro blijft steken.
Naarmate de globalisering zich uitbreidde, zijn de t25 een handel in vele richtingen gaan drijven. Zo’n 43 procent geschiedt met het westerse blok, 19 procent met het Chinees-Russische blok en 30 procent met landen uit geen van beide kampen. Misschien is het gezien de ligging van Mexico niet verrassend dat 77 procent van de totale handel van dat land met het Westen is, en dat ook Israël en Algerije voor meer dan 60 procent handel daarmee drijven. Geen ander t25-land kent zo’n intensief handelsverkeer met China als Chili (meer dan een derde), maar tegelijkertijd betreft 40 procent van dat handelsverkeer het Westen. Meer dan de helft van de Argentijnse handel, en bijna de helft van die van India, wordt met andere niet-gebonden landen gedreven.
De wapeninvoer toont ook een complex netwerk van loyaliteiten. India dekt zich slim in. Tussen 2018 en 2022 was Rusland de belangrijkste leverancier, die India voor 45 procent van zijn wapens voorzag, maar het land ontving van Europa nog eens 29 procent en waarschijnlijk zal het zich nog zelfredzamer maken met Amerikaanse hulp. Met het rivaliserende China, dat levert aan India’s aartsvijand Pakistan, kan geen sprake zijn van handel. Israël, Marokko, Saoedi-Arabië en Zuid-Afrika verlaten zich voor het overgrote deel op de Verenigde Staten als het om wapenimport gaat.
Geopolitieke allianties zijn sinds 2018 almaar belangrijker geworden bij het bepalen van directe buitenlandse investeringen
Er is geen bestuursorgaan dat niet-gebonden landen en hun belangen vertegenwoordigt. En dat zal er waarschijnlijk ook niet komen. In plaats daarvan zijn er uiteenlopende organisaties, zoals de G20, die platforms bieden die grote niet-gebonden landen in meer of mindere mate van nut zijn. De BRICS-groep – Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika – is een forum voor middelgrote machten die expansie nastreven: er is een discussie gaande over of Iran en Saoedi-Arabië mogen toetreden. Tijdens klimaatgesprekken in VN-verband is een brede groep van meer dan honderddertig landen, waaronder China, rond de tafel gaan zitten.
Ondanks hun verschillen hebben de niet-gebonden landen een gemeenschappelijk doel: gunstige overeenkomsten sluiten in een veranderlijke omgeving. Twintig jaar lang konden velen relaties opbouwen met zowel het Westen en China als Rusland. Dat is verleden tijd. Het Westen legt Rusland sancties op en beperkt China’s toegang tot technologie.
Voor veel landen betekent dit nu een ernstige bedreiging. Door de sancties tegen Rusland stegen de energie- en voedselprijzen wereldwijd, met ernstige gevolgen voor de niet-westerse wereld. Onlangs heeft Janet Yellen, de Amerikaanse minister van Financiën, Amerikaanse bedrijven aangespoord om hun toeleveringsketens naar bevriende staten over te hevelen. Ook investeringen verplaatsen zich. En ondertussen bloeit er iets moois op tussen Beijing en Moskou. Recent onderzoek van het IMF heeft uitgewezen dat geopolitieke allianties, zoals die blijken uit stemgedrag in de VN, sinds 2018 almaar belangrijker zijn geworden bij het bepalen van directe buitenlandse investeringen. De scenario’s van het IMF ten aanzien van gefragmenteerde handel voorspellen dat de impact in opkomende markten meer dan twee keer zo slecht kan zijn als in ontwikkelde markten.
Geen ‘automatische allianties’
Maar velen in de niet-gebonden wereld gokken er ook op dat ze voordeel kunnen putten uit deze economische en politieke fragmentatie door hun relaties met diverse grootmachten af te palen en zelf andere landen te beïnvloeden. Om deze transactiestrategie te begrijpen, is het goed te kijken naar de aanpak van enkele grote landen die tussen twee vuren zitten. Neem Brazilië. Dat verzet zich tegen wat Mauro Vieira, minister van Buitenlandse Zaken, ‘automatische allianties’ noemt. Luiz Inácio Lula da Silva, die in januari aan zijn tweede leven als president van Brazilië begon, ziet ambtsgenoot Biden als een bondgenoot in de strijd tegen klimaatverandering; op hun bijeenkomst in Washington DC in februari werden gezamenlijke milieu-instellingen, die door de vorige president Bolsonaro waren opgedoekt, in ere hersteld. De VS zien Brazilië als een ‘grote niet-NAVO-bondgenoot’, en die status geeft recht op robuustere samenwerking met de Amerikaanse strijdkrachten.
Maar ook Brazilië laveert tussen de supermachten. Net als andere landen in de regio heeft het afwijzend gereageerd op westerse voorstellen om oud materieel van Russische makelij aan Oekraïne te leveren in ruil voor nieuwe wapens. Het bezoek van Lula aan Beijing in april onderstreept het economische belang van China. De handel tussen Brazilië en China bedroeg in 2022 een kleine 140 miljard euro, wat 37 keer zo veel is als twintig jaar geleden. Dit is onder meer te danken aan de wijze waarop Brazilië gebruik heeft gemaakt van de tarievenoorlog tussen China en de VS. Ten koste van Washington voerde het de export van landbouwproducten naar China op.
De angst van India voor China heeft in een aantal opzichten gezorgd voor toenadering tot het Westen
Brazilië gaat ook zelf op avontuur. Lula bezoekt binnenkort Afrika om de invloed van Brazilië daar nieuw leven in te blazen. Tijdens zijn eerste periode als president steeg de handel met Afrika van een kleine 5,5 miljard euro in 2003 naar ruim 23 miljard euro in 2012, en Zuid-Afrika mocht toetreden tot het brics-blok. Lula’s voorganger begaf zich niet naar Afrika. Hijzelf vindt duidelijk wel dat het de moeite loont.
De angst van India voor China heeft in een aantal opzichten gezorgd voor toenadering tot het Westen. In maart bracht de premier van Japan – dat net als India, de VS en Australië tot het ‘quadrilaterale’ Indo-Pacifische veiligheidsforum Quad behoort – een historisch bezoek aan Delhi. In het financiële jaar 2021-22 overtrof de handel van India met de VS die met China. Toch koopt India nog steeds wapens en goedkope olie van Rusland en is het onwaarschijnlijk dat het zijn jarenlange banden met dit land zal verbreken, tenzij het regime van Poetin kernwapens gaat inzetten.
Praktisch, niet partijdig
Net als Brazilië profileert India zich in het buitenland: alleen China zit dieper in de import en export met Afrika bezuiden de Sahara. Het gemiddelde jaarlijkse totaal aan directe buitenlandse investeringen van India bedroeg van 2004 tot 2008 0,7 miljard euro (minder dan de helft van die van Zweden), maar een decennium later 28 miljard (meer dan die van Duitsland en Japan samen). Vorige maand nodigde India vertegenwoordigers van 31 Afrikaanse landen uit voor war games. En India heeft beloofd zijn voorzitterschap van de G20 dit jaar te gebruiken om de ‘stem van het mondiale zuiden’ te laten horen.
Turkije wil zijn invloed in het mondiale zuiden eveneens vergroten. Het heeft veiligheidsovereenkomsten met dertig Afrikaanse staten gesloten. De militaire export naar Afrika vervijfvoudigde tussen 2020 en 2021. Adviseurs van de Turkse president Erdogan zeggen dat het ‘nieuwe Turkije’ zijn eigen partners kan uitkiezen. Dat kan verklaren waarom Turkije zich neutraal opstelt ten aanzien van de oorlog in Oekraïne. Ankara heeft zijn banden met Moskou recent aangehaald. De Turkse export naar Rusland kwam in 2022 uit op bijna 7 miljard euro, een stijging van 45 procent ten opzichte van het jaar ervoor.
Saoedi-Arabië verkleint zijn afhankelijkheid van zijn historische bondgenoot, de VS, door tegen China aan te schurken, dat nu de grootste handelspartner van het koninkrijk is. Kijk naar de besluiten, deze maand, en in oktober, door de OPEC, waarin Saoedi-Arabië het hoogste woord voert, om de olieproductie terug te dringen. Vorige maand ondertekende Saoedi-Arabië een overeenkomst met Iran, waarbij China had bemiddeld, en sloot het zich aan bij de Shanghai Co-operation Organization, een Euraziatische praatclub. China zegt zo snel mogelijk een vrijhandelsovereenkomst met de Golf te willen sluiten.
De betrekkingen van de Golfstaten met Afrika bleven ooit beperkt tot energie, landbouw en de politiek van de Hoorn van Afrika. Nu willen Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten contracten voor de winning van delfstoffen in de wacht slepen; DP World, een havenexploitant uit Dubai, is bezig uit te groeien tot een cruciaal bedrijf op het Afrikaanse continent, en Qatar manifesteert zich op uiteenlopende manieren op het diplomatieke toneel. Vorige maand was het betrokken bij onderhandelingen over de vrijlating van Paul Rusesabagina, een gedetineerde Rwandese dissident (en inspirator voor de film ‘Hotel Rwanda’).
Zelden klonken westerse beloften om de veiligheid te garanderen in sommige delen van Afrika zo hol
Afrikaanse landen hebben zich lange tijd naar beide grootmachten gericht. Het Westen is door de bank genomen hun belangrijkste voorziener in ‘zachte‘ behoeften geweest: onderwijs, gezondheid en, mocht een regering dat willen, mensenrechten. China biedt ‘hardware’: bruggen, wegen, havens, en de leningen om die te bouwen. Voor infrastructuurprojecten ten zuiden van de Sahara bedroegen de leningen van het belangrijkste Amerikaanse ontwikkelingsbureau tussen 2007 en 2020 minder dan een tiende van de leningen die de twee grote ontwikkelingsbanken van China verstrekten (1,7 miljard tegen ruim 20 miljard euro).
Zelden klonken westerse beloften om de veiligheid te garanderen in sommige delen van Afrika zo hol. ‘De Amerikaanse troepen en agenten moeten ergens slapen. Maar de veiligheidsrelatie komt onze economische ontwikkeling helemaal niet ten goede,’ legt een voormalig adviseur van een Afrikaanse president uit. ‘Daarvoor hebben we China nodig.’ In augustus verlieten, na negen jaar, de laatste Franse troepen Mali; de Wagner-groep, bestaande uit Russische huurlingen, houdt de regerende junta nu overeind.
De niet-gebonden landen kiezen liever geen partij. Maar de grootmachten VS en China willen ze graag in hun invloedssfeer trekken. Beijing ziet zijn leiderschap over het mondiale zuiden als een manier om beter weerwerk te kunnen bieden aan de VS. Het positioneert zich als rolmodel binnen een brede familie van ontwikkelingslanden. Het zet zich af tegen het Westen, dat volgens Beijing meer waarde hecht aan exclusiever gezelschap, zoals dat van de G7. ‘China laat zich zien waar en wanneer het Westen dat niet doet,’ zegt Yemi Osinbajo, de vertrekkende vicepresident van Nigeria.
Oosterse vrienden, westerse vrienden
China is de belangrijkste handelspartner van ongeveer 120 landen en voor velen de geldschieter in eerste en laatste instantie. Tussen 2007 en 2020 stopte het meer geld in infrastructuur ten zuiden van de Sahara dan de volgende acht grootste geldschieters tezamen. Dit is van cruciaal belang voor het oplossen van staatsschuldcrises. Uit een analyse van 73 ontwikkelingslanden door het IMF blijkt dat China in 2006 slechts 2 procent van de externe schulden van deze groep bezat, waar de ‘club van Parijs’ – een groep grotendeels westerse crediteuren – 28 procent voor zijn rekening nam. In 2020 bedroegen deze percentages respectievelijk 18 en 10.
Westerlingen mogen hier terecht hun wenkbrauwen bij fronsen. China’s ‘win-win’-retoriek verdonkeremaant de meedogenloze houding van Beijing. In het boek Banking on Beijing (2022), van onder anderen Bradley Parks van AidData (een onderzoeksinstelling), valt te lezen hoe China zijn economische instrumenten gebruikt voor politieke doeleinden. Geldstromen worden vaak naar de thuisdistricten van zittende leiders omgebogen, en ook is China meer dan westerse landen bereid geld te lenen aan corrupte en autocratische landen. AidData ontdekte ook dat als een land 10 procent vaker met Beijing meestemt bij de VN, het ook meer Chinese projecten in dat land tegemoet mag zien. Chinese leningen gaan vergezeld van ongewoon strikte clausules betreffende vertrouwelijkheid en onderpand. Chinese ontwikkelingsprojecten zouden echter wel tot een verhoging van het bbp per persoon leiden, merkt Parks op.
De VS bedrijft nu diplomatie op plekken die het eerder heeft verwaarloosd
De VS en bondgenoten proberen de Chinese inspanningen te ondervangen door hun boodschap aan de niet-gebonden wereld te verfijnen. Washington erkent dat de internationale orde die het leidt alleen legitiem is als andere landen er vrijwillig mee instemmen. ‘Landen willen niet gedwongen worden te kiezen, en dat willen wij ook niet,’ aldus Jake Sullivan, nationale veiligheidsadviseur van president Biden, eerder dit jaar in The Washington Post. De VS bedrijft nu diplomatie op plekken die het eerder heeft verwaarloosd. Kamala Harris, de Amerikaanse vicepresident, Janet Yellen en Antony Blinken, minister van Buitenlandse Zaken – allemaal hebben ze Afrika in 2023 bezocht. Biden volgt binnenkort.
De VS hebben ook de veiligheidssamenwerking met invloedrijke niet-gebonden landen versterkt. In november ontmoette minister van Defensie Lloyd Austin zijn Indonesische collega voor de vierde keer; in januari kwamen Amerikaanse en Indiase functionarissen overeen de samenwerking op het gebied van geavanceerde defensietechnologieën verder uit te bouwen. In totaal onderhoudt de VS 88 ‘defensiepartnerschappen’ (uitgezonderd formele allianties zoals die met de NAVO), al is een aantal vrij beperkt van aard.
Hoewel de VS en de EU de afgelopen jaren de Belt and Road Initiative, ofwel de door China geïnstigeerde Nieuwe Zijderoute, probeerden te pareren met concurrerende plannen, blijft de indruk bestaan dat je nog altijd beter bij Beijing kunt aankloppen voor geld om je infrastructuur te verbeteren en daarmee je economie te transformeren. Nadat Kamala Harris een soundtrack met Afrikaanse artiesten had uitgebracht om haar recente bezoek aan het continent luister bij te zetten, merkte een hoge Afrikaanse functionaris droogjes op dat de Chinezen met leningen en ingenieurs komen aanzetten en de Amerikanen met playlists.
Een politieke paradox
Alom wordt ervan uitgegaan dat de regering-Biden een buitenlands beleid op twee niveaus voert: op de eerste plaats komen de betrekkingen met de belangrijkste democratische bondgenoten in Europa en Azië (met de hoop dat India daarvan ooit deel zal uitmaken) – en daarna met rammelende mondiale instituties. Aan de bemiddelende rol van die instituties heeft een brede groep landen, waaronder de meeste niet-gebonden landen, behoefte, of het nu gaat om ontwikkeling, schuldverlichting, veiligheid of financiën.
Dat brengt drie uitdagingen met zich mee. In de eerste plaats moet de westerse eenheid standhouden. Dat is niet vanzelfsprekend. Tijdens zijn recente bezoek aan China zei de Franse president Emmanuel Macron dat de Europese staten het Amerikaanse beleid ten aanzien van Taiwan niet zomaar moeten volgen, noch een boodschap hoeven te hebben aan het Amerikaanse ‘ritme’.
Het risico van deze bundeling van krachten is dat het mondiale zuiden verder vervreemd raakt van de internationale orde
De tweede uitdaging is de mogelijkheid dat China de mondiale instellingen ondermijnt door bijvoorbeeld te kiezen voor bilaterale schuldenverlichting in plaats van zich volledig in te zetten voor gecoördineerde inspanningen op dat gebied. De halsstarrige houding van Chinese crediteuren bij het IMF vermindert de flexibiliteit die het kan bieden aan landen die met schulden worstelen.
De laatste uitdaging betreft het wantrouwen jegens het Westen vanwege al zijn verbroken beloften. Neem de klimaatfinanciering. In 2009 zeiden rijke landen dat ze in 2020 ruim 90 miljard euro per jaar naar arme landen zouden sluizen; het jaarlijkse totaal is nooit hoger geweest dan 77 miljard.
Op grond van hun gedeelde liberale waarden en geschiedenis schaarden westerse landen zich achter Oekraïne na de Russische invasie. Zij hebben ook hernieuwde vastberadenheid aan de dag gelegd jegens een autoritair China. Het risico van deze bundeling van krachten is evenwel dat het mondiale zuiden verder vervreemd raakt van de internationale orde. Het zou tragisch zijn als de VS, door het Westen te verenigen, het contact met de rest van de wereld verliest.
Verschillende federale overheidsinstanties in de Verenigde Staten zijn getroffen ‘door een wereldwijde cyberaanval door Russische cybercriminelen die misbruik maken van zwakke plekken in veelgebruikte software’, bericht CNN op basis van informatie van een vooraanstaand Amerikaans cyberbeveiligingsbureau. Volgens het Amerikaanse Cybersecurity and Infrastructure Security Agency (CISA) zouden ook ‘enkele honderden’ bedrijven en organisaties in de VS zijn.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
CLOP, de bende die verantwoordelijk zou zijn voor de ransomware, staat erom bekend miljoenen aan losgeld te eisen. Maar daar is tot nu toe nog geen sprake van volgens CISA. De hacks hebben dan ook geen ‘significante gevolgen’, aldus CISA-directeur Jen Easterly. De hackers hebben misbruik gemaakt van een fout in veelgebruikte software die bekendstaat als MOVEit en die bedrijven en instanties gebruiken om gegevens over te dragen.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week gaan we dieper in op de aanklacht tegen de voormalig Amerikaanse president Donald Trump. Wat betekent het proces voor zijn politieke toekomst?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Waarvoor is Donald Trump aangeklaagd?
Dinsdag meldde oud-president Donald Trump zich in Miami bij een federale rechtbank. Daar is hij formeel aangehouden voor het illegaal achterhouden van informatie over de nationale veiligheid en het belemmeren van de rechtsgang. Tijdens de hoorzitting heeft Trump op alle zevenendertig aanklachten onschuldig gepleit, aldus CNN.
‘Het was opnieuw een historische dag’, schrijft El País. Voor het eerst in de geschiedenis van de Verenigde Staten verscheen een voormalig Amerikaanse president voor een federale rechtbank, beschuldigd van overtredingen die hem naar de gevangenis kunnen sturen – ‘voor wel vierhonderd jaar’, berekende het Spaanse dagblad. CNN spreekt van een eventuele gevangenisstraf van enkele jaren.
Eenendertig aanklachten tegen Trump hebben betrekking op het opzettelijk achterhouden van informatie over de nationale veiligheid, een aanklacht die niet afhangt van de vraag of de documenten geheim verklaard zijn of niet. Hij zou hiermee in overtreding zijn van de Spionagewet. Naast de beschuldiging dat hij heeft samengezworen om justitie tegen te werken, staan hem ook vier aanklachten te wachten met betrekking tot het verbergen van de documenten en een aanklacht wegens het afleggen van valse verklaringen, aldus CNN.
De documenten die de FBI in augustus vorig jaar in beslag nam in Trumps resort in Mar-a-Lago, bevatten ‘informatie over de defensie- en wapencapaciteiten van zowel de Verenigde Staten als van buitenlandse landen; Amerikaanse nucleaire programma’s; potentiële kwetsbaarheden van de Verenigde Staten en hun bondgenoten bij een militaire aanval; en plannen voor mogelijke vergelding in geval van een buitenlandse aanval. De ongeoorloofde openbaarmaking van deze geheim verklaarde documenten kan een risico vormen voor de nationale veiligheid van de Verenigde Staten, voor de buitenlandse betrekkingen, de veiligheid van het leger en derden’, aldus de rechtbank in een van de aanklachten, gepubliceerd door The New York Times.
‘De hoorzitting van dinsdag is het begin van wat waarschijnlijk een lange, dramatische rechtsgang zal worden, met strafrechtelijke en beroepsprocedures die jaren kunnen duren’, aldus CNN. Districtsrechter Aileen Cannon van de rechtbank in West Palm Beach, waar Trump is aangeklaagd, heeft de zaak toegewezen gekregen. Dat is opmerkelijk, want zij dankt haar baan aan Trump, die haar tijdens zijn presidentschap heeft voorgedragen. Ook kreeg zij hevige kritiek toen ze vorig jaar besloot dat een derde partij een onafhankelijk onderzoek moest doen naar de huiszoeking van de FBI in Mar-a-Lago, een beslissing die uiteindelijk werd verworpen in hoger beroep.
‘Er zijn maar weinig mensen machtiger dan een districtsrechter in een federale zaak,’ zegt Alan Rozenshtein, rechtenprofessor aan de Universiteit van Minnesota tegen CNN. ‘Ze zou – als ze dat zou willen – enorme problemen kunnen veroorzaken voor de aanklagers. Zouden dat existentiële problemen zijn? Waarschijnlijk niet.’
‘Het is Trumps nieuwste stresstest voor de Amerikaanse democratie: kan de staat een voormalig president ter verantwoording roepen en het recht toepassen?’ schrijft David Smith van The Guardian. ‘Het Witte Huis weet dat het zich geen misstap kan veroorloven.’
Trump heeft altijd beweerd dat het justitiële onderzoek een politiek gemotiveerde ‘heksenjacht’ is. ‘Hij zal waarschijnlijk aanvoeren dat hij selectief wordt vervolgd, door te verwijzen naar het feit dat president Joe Biden en voormalig vicepresident Mike Pence niet zijn aangeklaagd nadat werd ontdekt dat beide mannen geheime documenten bewaarden na hun ambtstermijn’, schrijft persbureau Reuters in een analyse. De documenten van Biden stammen uit zijn tijd als vicepresident en senator.
‘De advocaten van Trump zeggen dat de selectieve vervolging deel uitmaakt van een breder patroon van wangedrag van het Openbaar Ministerie, hoewel ze weinig details hebben gegeven buiten de bewering dat de onderzoekers het ambtsgeheim van advocaten hebben geschonden, door privégesprekken tussen Trump en zijn advocaat in hun aanklacht op te nemen.’
Volgens Reuters is het voor Trumps verdediging moeilijk hard te maken dat er sprake is van vooringenomenheid en selectieve vervolging: ‘verdachten moeten bewijzen dat ze opzettelijk zijn uitgekozen om willekeurige redenen en dat aanklagers hebben geweigerd om anderen in soortgelijke omstandigheden aan te klagen’.
Trump beweert dat hij de documenten openbaar heeft verklaard voordat hij ze meenam, aldus Reuters. Presidenten hebben de bevoegdheid om documenten openbaar en geheim te verklaren, maar dit wordt meestal schriftelijk vastgelegd en via de gevestigde kanalen gedaan. Trump en zijn bondgenoten zeggen dat hij een ‘permanent bevel’ had om documenten die hij meenam van de Oval Office naar het woongedeelte van het Witte Huis openbaar te verklaren. Maar ook hier heeft Trump geen bewijs van geleverd, schrijft Reuters.
‘Wat betreft obstructie zou Trump kunnen aanvoeren dat hij gewoon handelde op advies van zijn advocaten en dat hij daarom geen criminele bedoelingen had. Hij zou ook kunnen proberen de schuld af te schuiven op ondergeschikten of hen ervan beschuldigen op eigen houtje te handelen’, concludeert het persbureau.
Volgens The Economistworden in de praktijk alleen mensen vervolgd voor de verkeerde omgang met geheime informatie als ze de documenten ‘in hun bezit weigeren terug te geven of de rechtsgang belemmeren; en als ze ze niet veilig opbergen of met anderen delen. Trump zou zich schuldig hebben gemaakt aan alle drie de vergrijpen.’
‘Deze beschuldigingen zijn zo ernstig dat het niet aanklagen van Trump zou betekenen dat hij een speciale behandeling krijgt’, vervolgt het Britse tijdschrift. ‘Als Trump zijn fout had erkend en alle dossiers had teruggegeven, zou het moeilijk zijn om hem nog te vervolgen. Bill Barr, de voormalig minister van Justitie onder Trump, vertelde Fox News dat de aanklacht “zeer, zeer vernietigend” is en concludeerde dat “als ook maar de helft waar is, hij er is geweest”.’
Kan Trump de rechtszaak inzetten in zijn campagne?
Na zijn aanhouding hield Donald Trump zich verre van op de achtergrond en was hij strijdlustiger dan ooit. Hij maakte van de gelegenheid gebruik om zijn aanhang te verzamelen en zijn Democratische tegenstander, president Joe Biden, frontaal aan te vallen. ‘Vandaag waren we getuige van het meest gruwelijke geval van machtsmisbruik in de geschiedenis van ons land,’ vertelde hij zijn aanhangers ’s avonds vanaf zijn golfbaan in Bedminster, New Jersey. ‘Het is erg triest om te zien hoe een corrupte president zijn tegenstander laat arresteren op basis van valse en verzonnen beschuldigingen,’ voegde hij eraan toe, geciteerd door CNN.
De toespraak van de miljardair – wiens ‘gebrek aan energie’ een journalist van The New York Times ‘opviel’ – was het hoogtepunt van een ongekende dag, die van minuut tot minuut werd gevolgd door de Amerikaanse en internationale media. Volgens Miami Herald probeerde de miljardair ‘van de dag van de aanklacht een campagnedag te maken, en hij slaagde daar aardig in’. Onder het motto dat ‘slechte publiciteit niet bestaat, probeerde hij van zijn optreden een spektakel te maken – of op zijn minst een middel om kiezers te bereiken’. Maar Trump wilde vooral ‘de aandacht afleiden van het enorme gewicht van de beschuldigingen tegen hem’, aldus de krant.
‘Hoewel niemand precies weet hoe Trump zich tegen de ernstige aanklacht die hem ten laste werd gelegd zal verweren, zijn zijn opties om het rechtssysteem te gebruiken om de zaak te vertragen, er een politiek circus van te maken of zichzelf af te schilderen als slachtoffer van federale aanklagers talrijk en gevarieerd’, schrijft The New York Times in een ander artikel.
De uitspraak zal daarom waarschijnlijk pas plaatsvinden na de verkiezingen. En als Trump wint, zou hij ervoor kunnen zorgen dat zijn nieuwe minister van Justitie de zaak laat vallen of zou hij zelfs zichzelf gratie kunnen verlenen. Maar ‘de aanklacht – en een eventuele veroordeling – weerhoudt Trump er niet van om zich kandidaat te stellen’, schrijft Charlie Savage in een commentaar voor de Amerikaanse krant. ‘Toch zou het uitzonderlijk zijn als iemand die aangeklaagd is, laat staan veroordeeld voor een misdrijf, kandidaat zou zijn voor een belangrijke partij.’
Een voorproefje van hoe Trump de rechtszaak zal inzetten voor zijn campagne kregen we dinsdag al, toen hij na de aanklacht een Cubaans restaurant bezocht. Daar ‘werd hij begroet als een volksheld die onrecht is aangedaan. Aanhangers verzamelden zich om hem heen en baden voor hem. Iemand riep: “Jezus houdt van je!” Trump glimlachte en zwaaide en verklaarde: “Zijn jullie er klaar voor? Eten voor iedereen!” De menigte barstte uit in applaus en gejuich. Iemand schreeuwde: “Blijf vechten, meneer!”’ schetst David Smith van The Guardian de situatie.
‘Hij was weer in zijn element, speelde voor de camera’s en deed zich voor als de populistische kampioen die het verhaal vorm kan geven en de toon kan zetten,’ concludeert Smith.
Trump heeft gezegd niet schuldig te zijn aan alle 37 aanklachten
Oud-president Donald Trump is dinsdag aangekomen bij een federale rechtbank in Miami. Daar is hij formeel aangehouden voor het achterhouden van geheime staatsdocumenten na zijn presidentschap. Trump heeft op alle 37 aanklachten onschuldig gepleit, aldus CNN.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Vanwege zijn publieke bekendheid werd er geen foto genomen, en er werden ook geen voorwaarden gesteld aan zijn vrijlating na zijn aanhouding, volgens de aanklager, omdat er geen sprake was van vluchtgevaar. Wel werden Trumps vingerafdrukken afgenomen. Het is voor het eerst in de Amerikaanse geschiedenis dat een Amerikaanse oud-president in een federale rechtbank is verschenen.
Het was redelijk onrustig rondom de rechtbank, vanwege de vele aanwezige pers en de tientallen Trump-aanhangers die zich er hadden verzameld om steun te betuigen aan de oud-president. Ook tegenstanders van Trump waren naar de rechtbank gekomen om gerechtigheid te eisen. Voorafgaand aan aanhouding had Trump op zijn socialemediaplatform Truth Social geschreven dat het de ‘droevigste dag in de geschiedenis van het land’ was.
Jaarlijks wordt in het Californische Healdsburg 1,3 miljoen kubieke meter rioolwater voor hergebruik gezuiverd en vervolgens gratis verdeeld onder de gebruikers. Essentieel in een regio die kampt met droogte en watertekorten.
Onder een schaduwrijke boom vol granaatappels wijst Brad Simmons vol trots op de boomgaard in zijn achtertuin. Het is eind 2022 in Healdsburg en deze gepensioneerde metaalbewerker, die al zevenenvijftig jaar in dit Californische plaatsje woont, heeft op het kleine lapje grond bij zijn bungalow niet alleen appel-, kersen- en perzikbomen, maar ook nog een perenboom, twee citroenbomen en een honderd jaar oude olijfboom staan. Die kleine boomgaard heeft natuurlijk veel water nodig, en dat wordt ieder jaar schaarser in deze staat, die ondanks de hevige regenval van rond de jaarwisseling nog steeds met historisch grote droogtes kampt. Toch hebben Simmons en veel van de andere twaalfduizend inwoners van dit wijnmakersstadje ten noorden van San Francisco alles er groen bij staan, terwijl het waterverbruik in de gemeente sinds 2020 gehalveerd is.
Healdsburg beschikt namelijk over een bijzondere troef als het gaat om de bevloeiing van tuinen, bomen en wijngaarden: gratis, niet drinkbaar water afkomstig uit een speciale zuiveringsinstallatie voor de recycling van afvalwater. Volgens de gemeente recyclet die installatie elk jaar ruim een miljard liter rioolwater, iets meer dan de helft van het jaarlijkse waterverbruik. Dat gerecyclede water kan gebruikt worden voor irrigatie, in de bouw en bij andere toepassingen die geen drinkwaterkwaliteit vereisen. Dat verlicht de druk op de reservoirs en waterputten in de regio, stimuleert een grote groep gebruikers om bewuster met water om te gaan en verlaagt de hoeveelheid afvalwater die in de Russian River wordt geloosd.
Reservoirs
‘Ik maak me voortdurend zorgen over watertekort,’ zegt Simmons, terwijl hij een tuinslang over het uitgedroogde gras van zijn tuin naar een enorme vierkante tank met duizend liter gerecycled water sleept. Die reservoirs ter grootte van een wasdroger zie je hier overal in de gemeente staan. ‘Dit is dus echt een uitkomst.’
Momenteel wordt in Californië een kleine 900 miljoen kubieke meter water voor hergebruik gezuiverd, ofwel 18 procent van de totale jaarlijks hoeveelheid afvalwater. Maar de staat heeft hogere ambities voor zijn waterzekerheid: de nieuwe doelstelling is bijna een verdriedubbeling, tot 2,5 miljard kubieke meter in 2030. Dankzij initiatieven zoals het Clean Water State Revolving Fund van de Californische waterautoriteit en steun van de federale overheid, waaronder een subsidieprogramma van 750 miljoen dollar, staan er verschillende grote projecten op stapel. Zo wil Orange County de capaciteit vergroten van zijn zuiveringsinstallatie voor drinkwater, die nu al de grootste ter wereld is, om straks zo’n vijfhonderd miljoen liter rioolwater per dag te kunnen recyclen. Het Metropolitan Water District of Southern California wil voor 3,4 miljard dollar een nieuwe recycle-installatie bouwen die voor 19 miljoen gebruikers in de regio Los Angeles een duurzame bron van drinkwater moet worden.
Alles staat er groen bij, terwijl het waterverbruik sinds 2020 gehalveerd is
Maar voor gemeentes met minder inwoners of minder middelen kan een bescheiden aanpak net zo effectief zijn, zegt waterdeskundige Anne Thebo van het Pacific Institute in Oakland, een non-profit onderzoeksinstituut voor waterbescherming. ‘De lokale context kan gemeentes veel flexibiliteit bieden bij het opstellen van plannen voor hergebruik van water,’ meent zij. Landbouwgemeentes zijn daarbij in het voordeel, omdat water voor irrigatie vaak niet drinkbaar hoeft te zijn.
Irrigatie
Elke gemeente heeft keuzemogelijkheden bij de zuivering van rioolwater voor hergebruik, want ook water voor de irrigatie van bosbouw of gazons hoeft niet zo schoon te zijn als water dat gebruikt wordt voor de bevloeiing van gewassen als luzerne (alfalfa) of voedsel dat rauw gegeten wordt, zoals sla en aardbeien. Een goed plan voor hergebruik van water dat is toegesneden op de specifieke behoeften van een gemeente kan de waterportefeuille van een regio veelzijdiger maken en helpen voldoen aan de vraag.
Hergebruik was niet de eerste prioriteit van Healdsburg toen het in 2008 zijn waterzuiveringsinstallatie moderniseerde. De gemeente moest voldoen aan de milieuvoorschriften voor lozing in de Russian River, waaronder een strengere norm voor de aanwezigheid van voedingsstoffen en ziekteverwekkers. Voor 29,3 miljoen dollar werden membraanfilters en UV-licht voor het verwijderen van ziekteverwekkers toegevoegd aan een zuiveringsproces dat al filtratie en bacteriële zuivering omvatte. Met die extra maatregelen wordt het rioolwater nu bijna tot drinkwaterkwaliteit gezuiverd, zodat het schoon genoeg is voor lozing in het bijna vierduizend vierkante kilometer grote stroomgebied.
Gratis maar niet drinkbaar
Maar zelfs van zulk schoon water staan de regionale waterschappen lozing alleen toe in de periode van oktober tot half mei, als het waterpeil in de rivieren verhoogd is door de regenval en de kans op schadelijke gevolgen dus nog kleiner. In de resterende maanden van het jaar ‘moeten we zelf maar zien wat we ermee doen’, zegt Patrick Fuss, hoofd water- en afvalwaterbeheer van de gemeente. Dat werd de grote uitdaging en uiteindelijk ook de grote triomf van het waterbeleid van zijn stad: genoeg vraag creëren voor dat aanbod.
In Californië is gebruik van gezuiverd afvalwater in de landbouw toegestaan, maar alleen met een vergunning die precies vastlegt waarvoor het wordt gebruikt, vooral om de veiligheid van het grond- en drinkwater te garanderen. De oorspronkelijke vergunning van Healdsburg bood ruimte voor zowel de irrigatie van wijngaarden als gebruik in huishoudens, tuinen en industrie. Toch was het jarenlang lastig om genoeg afnemers voor het gerecyclede water te vinden, aldus Fuss. Het is weliswaar gratis, maar niet drinkbaar en vergt daarom de aanleg van aparte leidingen, wat een kostbare grap kan zijn. Verder maakten sommigen zich nodeloos zorgen over de aantasting van hun kostbare druiven door mogelijke resten nitraat, mineralen en andere chemische stoffen. Daarom werd gerecycled water nog een tijdlang in de rivier geloosd. Tot de gemeente zich drie jaar geleden door de toenemende droogte genoopt zag de lozingsvoorschriften strikt te gaan handhaven. Met de nieuwe veelsporenaanpak wordt de hoeveelheid geloosd afvalwater verlaagd door betere waterbesparing, en wordt tegelijkertijd de vraag naar gerecycled water verhoogd.
‘De gebruikers zorgen wel dat wij geen loopje nemen met de voorschriften’
Fuss heeft daarvoor mede de basis gelegd door actief bij de wijnboeren langs te gaan en deelnemers te werven voor de verlenging van de waterleiding om het hergebruikte water bij hen te krijgen. Verder heeft de gemeente de bouwsector verplicht tot het gebruik van gerecycled water, dat afgehaald kan worden bij twee vulstations. En toen vorig jaar overal in Californië het watergebruik aan banden werd gelegd, is Healdsburg juist begonnen met de levering van bijna tweeduizend liter gratis water per huishouden per jaar voor alle afnemers.
Om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen is het volgens Fuss van cruciaal belang dat er een breed scala van gebruikers is. ‘We weten dat we bij droogte aan de regels kunnen voldoen, want de toestroom, de hoeveelheid afvalwater die we moeten zuiveren, is dan kleiner omdat mensen zuiniger met water omgaan, terwijl de vraag naar gezuiverd water juist groter is,’ zegt hij. In een jaar met veel of normale regenval is de situatie omgekeerd en zou het systeem snel overstromen als er niet voldoende tappunten waren.
Beheer van de kwaliteit van geloosd afvalwater is een belangrijke drijfveer voor projecten voor hergebruik van water in Californië, zegt Thebo. En de gemene deler van geslaagde projecten lijkt het combineren van verschillende voordelen te zijn. ‘Dat is het hart van de samenwerking tussen gemeentes, telers, milieugroeperingen en de talrijke andere belanghebbenden. En dat is ook hoe je politici en de bewoners erbij betrekt.’
Populair
In Healdsburg lijkt het met die maatschappelijke betrokkenheid wel goed te zitten. Het programma van gratis aan huis bezorgd water is zelfs aan zijn eigen populariteit ten onder gegaan, doordat er op het hoogtepunt meer dan een kwart van de huishoudens gebruik van maakte. ‘Het was [financieel] onhoudbaar op de lange termijn,’ zegt gemeentelijk waterinspecteur Rob Scates, ‘maar het was goed voor de bekendheid.’ Bij de vulstations is het water nog steeds gratis verkrijgbaar en verschillende particuliere bedrijven bezorgen het voor een klein bedrag aan huis. (Simmons zegt dat hij eens in de twee weken veertig dollar betaalt voor een levering.)
Maar de gemeente neemt geen risico. Om van afname verzekerd te blijven mag het water sinds kort ook gebruikt worden voor de irrigatie van weiden, commerciële boomgaarden en slachtvee. En er zijn plannen om, met dank aan een staatssubsidie van zeven miljoen dollar, het leidingnet (met paarse leidingen om aan te geven dat het geen drinkwater is) uit te breiden tot in de bebouwde kom, voor de bewatering van het stadsgroen. ‘Het raakt bekend dat de waterkwaliteit goed is en dat het een behoorlijk betrouwbaar systeem is,’ zegt Scates. De gebruikers ‘zijn er nu echt aan gehecht geraakt. Die zorgen wel dat wij geen loopje nemen met de voorschriften.’
Dennis De La Montanya, eigenaar van De La Montanya Vineyards en een van de gebruikers van het eerste uur, is daar niet bang voor. Hij bevloeit de druiven waarmee hij zijn bekroonde pinot noir en chardonnay maakt al jaren met water uit de paarse leidingen. ‘Het heeft enorm bijgedragen aan de beschikbaarheid van water. En het belast het grondwater en de openbare watervoorziening niet,’ zegt hij. ‘Het is echt win-win.’ Dat tastbare resultaat demonstreert de waarde van de recycling van water, zegt Thebo: ‘Waterschaarste lijkt soms onoverkomelijke problemen op te leveren. Maar als mensen oplossingen zien waarvan ze de gevolgen in hun eigen leven ondervinden, wordt dat volgens mij een bron van collectieve trots.’
Trump is op zeven verschillende punten aangeklaagd
Donald Trump is de eerste president in de geschiedenis van de VS die een federale aanklacht tegen zich hoort. Dat laat Trump zelf weten op zijn sociale mediaplatform Truth Social, schrijft The Washington Post. Volgens aanklagers heeft Trump na zijn presidentschap honderden geheime overheidsdocumenten naar zijn privéverblijf in Mar-a-Lago meegenomen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Een groot deel van de documenten werd in beslag genomen door de FBI toen die vorig jaar binnenviel in zijn huis. Daar werd ontdekt dat meerdere documenten in Trumps bezit de stempel ‘topgeheim’ hadden. Eerder hadden advocaten van Trump gezegd dat de oud-president geen geheime documenten in bezit had.
In totaal is Donald Trump op zeven verschillende punten aangeklaagd. De aanklacht kan een grote rol gaan spelen in zijn plannen om presidentskandidaat voor de Republikeinse Partij te worden. Naar verwachting zal Trump de vervolging framen als een politieke heksenjacht, waar zijn tegenstanders hem zullen neerzetten als een crimineel.
Trump bewaarde meer dan 100 geheime documenten in zijn huis
Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft het juridische team van Donald Trump onlangs geïnformeerd dat hij een doelwit is in een federaal onderzoek naar een mogelijke verkeerde omgang met geheime documenten, zo vertelden bronnen die bekend zijn met de zaak aan CNN. Dit is ‘een teken dat aanklagers mogelijk dichter bij een aanklacht tegen de voormalige president komen’, aldus de Amerikaanse zender.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Na zijn vertrek als president had de miljardair in strijd met de federale wet hele dozen met documenten bewaard, waarvan sommige waren geclassificeerd als vertrouwelijk. Afgelopen augustus namen FBI-agenten meer dan honderd geheime documenten in beslag in Trumps resort Mar-a-Lago, nadat ze een huiszoekingsbevel hadden gekregen.
Aanklagers hebben de afgelopen maanden tientallen getuigen ondervraagd, waaronder hooggeplaatste medewerkers van Trump en medewerkers van zijn resort in Florida. Het feit dat de oud-president een direct doelwit is van het onderzoek kan de weg vrijmaken voor een mogelijke aanklacht.
Live-uitzending met Donald Trump liep uit op debacle
CNN-baas Chris Licht verlaat zijn functie na iets meer dan een jaar aan het hoofd van de nieuwszender, meldt Variety. De eenenvijftigjarige Licht had de steun van zijn teams verloren na het doorvoeren van een reeks redactionele veranderingen die als chaotisch werden beschouwd. In het bijzonder werd hij zwaar bekritiseerd voor het aanbieden van een openbare live-uitzending aan voormalig president Donald Trump in mei.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Licht was vorige week het onderwerp van een beschadigend profiel in The Atlantic waarin hij werd afgeschilderd als afstandelijk tegenover het personeel, iemand met een dunne huid ten opzichte van berichtgeving in de pers en geïrriteerd door vergelijkingen met zijn voorganger Jeff Zucker.
‘Licht stond aan het hoofd van een chaotisch tijdperk bij CNN, een tijdperk waarin anchors werden doorgeschoven in een poging om een nieuwe missie van het moederbedrijf te volgen: het afzwakken van de militante toon die het netwerk aansloeg in de verslaggeving over de Trump-administratie onder Zucker’, schrijft Variety.
‘Het resultaat? De kijkcijfers zijn gekelderd en de prognoses voor de zakelijke prestaties van CNN in 2023 zijn niet goed. (…) De advertentie-inkomsten van CNN zullen in 2023 naar schatting met ongeveer 5 procent dalen tot 562,6 miljoen dollar, voornamelijk als gevolg van dalende kijkcijfers. En een aanzienlijk aantal getalenteerde CNN-presentatoren en -producenten is overgestapt naar rivalen als MSNBC, CBS News en ABC News’, concludeert het Amerikaanse tijdschrift.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
