De jazzlegende heeft meer dan zeventig albums op zijn naam staan
Abdullah Ibrahim, een ‘internationale jazzlegende’, overleed maandag in Duitsland op 91-jarige leeftijd en ‘laat een tijdloze muzikale erfenis na’, schrijft The Citizen. Ibrahim, geboren als Adolph Johannes Brand, begon op zevenjarige leeftijd met pianospelen en maakte op vijftienjarige leeftijd zijn professionele debuut. In 1959 sloot hij zich aan bij de Jazz Epistles, waarmee hij ‘geschiedenis schreef’ door ‘het eerste jazzalbum van Zuid-Afrikaanse muzikanten’ op te nemen, aldus de krant.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Hij werd in 1963 in Zürich ontdekt door Duke Ellington en vestigde zich in New York. Vervolgens keerde hij voor een paar jaar terug naar Kaapstad, zijn geboorteplaats, voordat hij definitief terugkeerde naar New York om de apartheid te ontvluchten. Hij keerde pas terug naar Zuid-Afrika na de vrijlating van Nelson Mandela, bij wiens inauguratie hij in 1994 optrad.
Hij schreef meer dan zeventig albums en is vooral bekend van het nummer Mannenberg, genoemd naar een township in Kaapstad, dat het lijflied werd van de strijd tegen de apartheid. De artiest, die ook ‘een passie had voor vechtsporten en bedreven was in de zenfilosofie’, trad in maart voor het laatst op tijdens het Cape Town International Jazz Festival.
Op het album zijn ook overleden en oud-muzikanten te horen
De legendarische Engelse rockband onthulde dinsdag dat het album, getiteld Foreign Tongues, vanaf 10 juli verkrijgbaar zal zijn. De Rolling Stones brachten een video uit waarin Mick Jagger, Keith Richards en Ronnie Wood te zien zijn in een opnamestudio. Het album zal trouw blijven aan de ‘Rolling Stones-sound’, met invloeden uit de blues, country en rock, zo onthulde de band op hun website.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Drummer Charlie Watts, die in 2021 overleed, zal ook op het album te horen zijn, dankzij een opnamesessie die voor zijn dood werd afgerond, aldus The Independent. Verder zal het album gastoptredens bevatten van voormalig Beatle Paul McCartney, Cure-zanger Robert Smith en Red Hot Chili Peppers-drummer Chad Smith, meldt de Britse krant.
Danstheater over Muhammad Ali, heksenvervolgingen, Matisse & meer
Oud, maar ongekend vernieuwend
KUNST – Matisse: 1941 – 1945
‘Ik hoop dat we, hoe lang we ook leven, jong zullen sterven’, schreef Henri Matisse in 1950 op tachtigjarige leeftijd. De Fransman stierf vier jaar later. Hij had zich al dertien jaar, ondanks een darmoperatie die hem in 1941 bijna het leven had gekost, bezield gevoeld door een nieuwe creatieve impuls, een soort ‘tweede leven’, zoals hij het zelf verwoordde in een brief aan zijn zoon Pierre. In de laatste jaren van zijn leven vond Matisse namelijk een nieuwe taal uit: die van uitgesneden vormen en felle kleuren. Precies deze periode staat centraal in de flamboyante tentoonstelling Matisse: 1941-1954. Het resultaat van een samenwerking tussen het Centre Pompidou (gesloten voor renovatie tot 2030) en het Grand Palais.
De twee musea hebben meer dan driehonderd werken van over de hele wereld verzameld. Sommige worden voor het eerst aan het publiek tentoongesteld. De verzameling toont de immense diversiteit van Matisse’s oeuvre, naast zijn beroemdste schilderijen. De tentoonstelling omvat tekeningen, gouache-uitknipsels, geïllustreerde boeken, textiel en glas-in-loodramen. Het geheel is een duizelingwekkend, vrolijk spektakel van kleuren, vormen, lijnen en licht. En dan nog eens een heleboel kleur.
De laatste jaren van een kunstenaarsleven worden nog wel eens gezien als een periode van onvermijdelijke creatieve achteruitgang, maar deze verzameling aan innovatieve technieken en materialen bewijst het tegendeel. De tentoonstelling eert een kunstenaar die met de jaren alleen maar creatiever en gedurfder werd.
À nos combats belooft een sterk staaltje danstheater. Geïnspireerd door het legendarische boksevenement The Rumble in the Jungle tussen Muhammad Ali en George Foreman zullen de performers tegelijkertijd vechten en dansen. Met een choreografie van Salia Sanou.
De World Press Photo Exhibition 2026 omvat de winnaars van de negenenzestigste editie van de prestigieuze World Press Photo Contest. Een internationale wedstrijd voor de beste fotojournalistiek en documentairefotografie. Dit jaar werden er bijna zestigduizend beelden ingezonden door fotografen uit honderdeenenveertig verschillende landen. Slechts tweeënveertig foto’s werden geselecteerd. Zo ook het beeld van Tyrone Siu, die in Hong Kong de nasleep van een verwoestende brand in een wolkenkrabbercomplex vastlegde. In Kyiv fotografeerde Evgeniy Maloletka een gewonde vrouw na een Russische raketaanval. De foto van Saher Alghorra is gemaakt in Gaza en toont de strijd om voedsel te midden van humanitaire nood.
Volgens de organisatie weerspiegelen de beelden vaak wereldwijde uitdagingen, zoals machtsmisbruik, klimaatcrisis en de menselijke tol van conflicten. Maar naast ontwrichting tonen ze ook veerkracht. De reizende tentoonstelling is wereldwijd te zien.
In 2021 schoot de carrière van PinkPantheress de lucht in toen haar zelfgeproduceerde tracks het algoritme van miljoenen luisteraars bereikten. Met een mix van UK garage, drum and bass en pop won ze talloze prijzen en bouwde ze een trouwe fanbase op.
De tentoonstelling Sorcières in het Historisch Museum van Nantes staat in het teken van een van de grootste geweldsgolven uit de Europese geschiedenis: de heksenvervolgingen. Aan de hand van zo’n honderdtachtig objecten en kunstwerken wordt duidelijk hoe een misogyne en vernederende kijk op vrouwen al in de Oudheid ontstond, maar ook hoe het beeld van de ‘heks’ door de eeuwen heen veranderde en hoe zij – mede dankzij denkers als Mona Chollet – een hedendaags symbool van verzet en het feminisme werd.
In de moderne tijd vonden er in Europa bijna honderdtwintigduizend heksenprocessen plaats en zijn er tussen de zestigduizend en negentigduizend mensen geëxecuteerd, meestal op de brandstapel. Hoe konden vrouwen destijds zo veel angst inboezemen bij de autoriteiten? En welke sporen van de heksenvervolgingen zijn er vandaag de dag nog terug te zien in onze maatschappij?
De Indiase komiek Kanan Gill werd wereldwijd bekend door zijn YouTube-serie Pretentious Movie Reviews en groeide uit tot een van India’s grootste stand-upcomedians. Nu treedt hij voor het eerst op in Nederland.
Muziek, dans en beeldende kunst vloeien bij de optredens van de Britse zangeres en producer FKA twigs moeiteloos in elkaar over. Nu komt ze opnieuw naar Nederland.
FKA twigs brengt geen concerten, maar visuele kunstwerken naar het podium. In haar werk vloeien muziek, dans en beeldende kunst moeiteloos in elkaar over. Haar eigenzinnige geluid – een mix van R&B, elektronica en avant-pop – is vernieuwend, maar het zijn vooral de liveperformances die haar een van de spannendste artiesten van het moment maken.
Sensueel, intiem en licht desoriënterend
Haar laatste album, Eusexua Afterglow, verscheen in november vorig jaar. De plaat borduurt voort op het eerder verschenen Eusexua en voelt als de nasleep van dezelfde nacht. Waar Eusexua klinkt als de euforie van een volle dansvloer, is Afterglow de rokerige afterparty: sensueel, intiem en licht desoriënterend. In 2025 maakte de Britse artiest al indruk op het Nederlandse publiek met haar optredens bij Lowlands en Down the Rabbit Hole. Op 6 juni keert ze terug naar Nederland in de Ziggo Dome in Amsterdam.
Na jaren onderaan te eindigen op het Eurovisie Songfestival gooit het Verenigd Koninkrijk het over een andere boeg: minder serieus en met een Duitstalig nummer.
Een risico, noemt Sam Battle, artiestennaam Look Mum No Computer, zijn beslissing om voor Engeland een Duitstalig lied op het Songfestival ten gehore te brengen in een interview met de BBC. ‘Ik reis veel rond in een busje in Duitsland’, legt hij uit. ‘De mensen daar zijn erg aardig, dus ik dacht: Laten we een liedje schrijven over vakantie in Duitsland.’
‘Goed nieuws!’ aldus het commentaar van The i Paper. ‘Het lied van dit jaar is afschuwelijk. Vreselijk. Een zintuiglijke aanval, onaangenaam en zonder enige melodie. En juist daarom maken we kans om te winnen.’ Vorig jaar kwamen de Britten met een aangename, pakkende countryballade, die hun precies 0 punten van het publiek opleverde. ‘We hebben onszelf veel te lang te serieus genomen. En het begint een jaarlijkse vernedering te worden.’
Aangezien het VK de afgelopen vijftien jaar slechts één keer de top 10 haalde, ‘hebben we toch niets te verliezen’
Ook het conservatieve The Spectator, dat zich normaliter verzet tegen de vermeende erosie van de Britse identiteit, bagatelliseert de ernst van de situatie. Eins, Zwei, Drei, zoals het lied heet, is volgens Patrick West geen capitulatie, maar ‘een weerwoord tegen de geleidelijke homogenisering die is ontstaan door de opkomst van het Amerikaans-Engels’; ‘een gebaar van nederigheid en hoffelijkheid jegens onze Europese buren, om hen te laten weten dat we geen neerbuigende eentaligen zijn’. Daarbij komt nog dat ‘deze verwijzing herinnert aan de gedeelde wortels van onze gemeenschappelijke voorouders’, die vanaf de vijfde eeuw vanuit wat nu Duitsland is Groot-Brittannië binnenvielen en zich daar vestigden.
Aangezien het VK de afgelopen vijftien jaar slechts één keer de top 10 haalde, ‘hebben we toch niets te verliezen’, meent Stuart Heritage in The Guardian. ‘Ook al worden we gepresenteerd door iemand wiens artiestennaam me al doet huiveren als ik hem opschrijf. We gaan toch wel floppen, dus wat maakt het uit?’
Moby beweegt zich al decennia moeiteloos tussen verschillende genres. Voor de invulling van zijn drieëntwintigste album Future Quiet koos hij voor ingetogen pianomuziek. Ideaal voor bij de thee, aldus een recensent van Esprits Critiques.
Van rock en elektro tot triphop en techno. Liever melodieuzer, bombastischer of juist meer ingetogen, met een vleugje ambient? Noem een muziekgenre en Moby is erin thuis. Het leverde wereldwijde hits op als In This World (2001) of Go (2009), de dance-klassieker met de befaamde sample uit de titelmuziek van de Twin Peaks-dramaserie van David Lynch. Zoals het andersom vaak genoeg gebeurde dat Moby’s composities zijn terug te horen in (speel)films of commercials.
Op Future Quiet, de 23ste plaat van Moby, de artiestennaam van de Amerikaanse muzikant, songwriter, producent en deejay Richard Melville Hall (61), staan 14 tracks waarin zijn pianospel centraal staat met een totale speelduur van 85 minuten. ‘Niet geschikt om casual naar te luisteren,’ vindt Jochen Reinecke van Plattentests. ‘Boze tongen kunnen beweren dat het album het goed doet tijdens een hypno- of fysiotherapiesessie. Maar misschien is dat een kwaadaardige kijk op een muzikaal werk waarop de maker het aandurft ten minste één ding na te streven: traagheid, elegie, vorst en kou een stem geven.’
De recensent van Esprits Critiques doet de suggestie ‘om de muziek cadeau te doen bij een box met theezakjes. Dat is niet bedoeld als kritiek, maar als dosering. Als je vrijwillig kiest voor weinig adrenaline, neem dan tenminste iets dat vakkundig is gemaakt en waar je ontvankelijk voor bent.’
Clash Magazine beschouwt Moby als een ‘ambachtsman van gevoeligheid, vreugde en mijmering’
De collega van Parisienne Life schrijft dat Moby met dit ‘intieme en minimalistische werk een toevluchtsoord tegen de intensiteit van het moderne leven’ heeft gecreëerd. Moby ziet kans ‘prachtige geluidslandschappen’ te maken en ‘hart en ziel te raken met dit goddelijke album.’
In Clash Magazine beschouwt Jack Dennison-Thompson Moby als een ‘ambachtsman van gevoeligheid, vreugde en mijmering’ en een ‘geniale producent’. Volgens hem heeft hij ‘in de omgang met zijn eigen angst en slapeloosheid een 14-sporen therapie voor zijn eigen geest gecreëerd en hij is zo ‘vriendelijk om die aan de wereld aan te bieden.’
Albert Koch van Musikexpress noemt Moby’s laatste album een ‘verzameling pianostukken en ambient orkestminiaturen’. De kunst bij deze muziek is om ‘in het niemandsland tussen impressionisme, artpop en eigentijdse klassieke muziek, niet in kitsch te vervallen.’
360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.
‘Een verrassende fabel aan het uiteinde van de wereld’
Liefde en uitsluiting in de Atacama-woestijn
FILM – Van jongs af aan vormde de Atacama-woestijn in het noorden van Chili voor de filmmaker Diego CéVan jongs af aan vormde de Atacama-woestijn in het noorden van Chili voor de filmmaker Diego Céspedes (1995) een verre en bijna mythische wereld, een toneel van legendes en wrede verhalen; een plek ‘waar niemand komt, waar niemand woont, maar die ons blijft achtervolgen’, vertelt hij in een interview met de website Entrance. En daarom zeer geschikt voor zijn debuutfilm La misteriosa mirada del flamenco (De mysterieuze blik van de flamingo), die ‘geen andere grens accepteert dan de horizon’, aldus El Mundo. In deze schijnbare spaghettiwestern zijn tragedie, melodrama en komedie verweven ‘om een metaforische ruimte te creëren die wordt doorkruist door eenzaamheid, geweld, de hardheid van de woestijn en, bovenal, liefde’, kenschetst El País.
Het verhaal speelt zich af in een afgelegen mijnstad in de jaren tachtig, onder de dictatuur van Augusto Pinochet. Twee gemeenschappen staan tegenover elkaar: enerzijds de mijnwerkers, verteerd door armoede en eenzaamheid, anderzijds een kleine groep travestieten en trans vrouwen. Ze hebben dierlijke bijnamen aangenomen, zoals Flamingo, Mama Boa, Adelaar, Leeuwin en Piranha. We zien hen door de ogen van de elfjarige wees Lidia, die door Flamingo wordt opgevangen. De groep runt een cabaret midden in de wildernis, en in het dorp gaat het gerucht dat wanneer iemand de blik kruist van een travestiet of transvrouw uit het cabaret, zich ‘een plaag’ verspreidt; het was in deze tijd dat de aidsepidemie opkwam.
De film is deels geïnspireerd door verhalen van Céspedes’ moeder, die in de jaren tachtig een kapperszaak had in de hoofdstad Santiago die veel bezocht werd door homoseksuele mannen, waarvan velen aan de ziekte overleden. Ook wilde hij met zijn film de solidariteit tonen die binnen de queer gemeenschap ondanks de uitsluiting is ontstaan. ‘Trans vrouwen hebben nog steeds geen toegang tot werk en moeite om hun plek te vinden in de samenleving.’
Het resultaat vertoont, zoals wellicht elke debuutfilm, wat kleine zwakheden, meent El Mundo. Maar het is absoluut ‘een werk van uitzonderlijke schoonheid, een must-see om het jaar mee te beginnen’; ‘een verrassende fabel die zich afspeelt aan de uiteinden van de aarde (…), een bespiegeling over vrijheid, over afbrokkelende grenzen en over lichamen die volledig worden beheerst door verlangen, liefde, maar ook wraak’.
De film zal in maart in Chili worden uitgebracht, waar José Antonio Kast, een extreemrechtse president die zich nostalgisch uitlaat over de dictatuur van Pinochet, eind 2025 tot leider is gekozen. ‘Met deze debuutfilm sluit Céspedes zich aan bij een nieuwe generatie Latijns-Amerikaanse regisseurs die zich in een steeds conservatiever wordende omgeving inzetten voor seksuele en genderdiversiteit (…) en alle verhalen die aan de rand van de samenleving worden verteld’, schrijft La Vanguardia.
Veelzijdig artiest ontsnapt aan intensiteit van het leven
Ideaal voor bij de thee of tijdens therapie
MUZIEK – Van rock en elektro tot triphop en techno. Liever melodieuzer, bombastischer of juist meer ingetogen, met een vleugje ambient? Noem een muziekgenre en Moby is erin thuis. Het leverde wereldwijde hits op als In This World (2001) of Go (2009), de dance-klassieker met de befaamde sample uit de titelmuziek van de Twin Peaks-dramaserie van David Lynch. Zoals het andersom vaak genoeg gebeurde dat Moby’s composities zijn terug te horen in (speel)films of commercials.
Op Future Quiet, de 23ste plaat van Moby, de artiestennaam van de Amerikaanse muzikant, songwriter, producent en deejay Richard Melville Hall (61), staan 14 tracks waarin zijn pianospel centraal staat met een totale speelduur van 85 minuten. ‘Niet geschikt om casual naar te luisteren,’ vindt Jochen Reinecke van Plattentests. ‘Boze tongen kunnen beweren dat het album het goed doet tijdens een hypno- of fysiotherapiesessie. Maar misschien is dat een kwaadaardige kijk op een muzikaal werk waarop de maker het aandurft ten minste één ding na te streven: traagheid, elegie, vorst en kou een stem geven.’
De recensent van Esprits Critiques doet de suggestie ‘om de muziek cadeau te doen bij een box met theezakjes. Dat is niet bedoeld als kritiek, maar als dosering. Als je vrijwillig kiest voor weinig adrenaline, neem dan tenminste iets dat vakkundig is gemaakt en waar je ontvankelijk voor bent.’
De collega van ParisienneLife schrijft dat Moby met dit ‘intieme en minimalistische werk een toevluchtsoord tegen de intensiteit van het moderne leven’ heeft gecreëerd. Moby ziet kans ‘prachtige geluidslandschappen’ te maken en ‘hart en ziel te raken met dit goddelijke album.’
In Clash Magazine beschouwt Jack Dennison-Thompson Moby als een ‘ambachtsman van gevoeligheid, vreugde en mijmering’ en een ‘geniale producent’. Volgens hem heeft hij ‘in de omgang met zijn eigen angst en slapeloosheid een 14-sporen therapie voor zijn eigen geest gecreëerd en hij is zo ‘vriendelijk om die aan de wereld aan te bieden.’
Albert Koch van Musikexpress noemt Moby’s laatste album een ‘verzameling pianostukken en ambient orkestminiaturen’. De kunst bij deze muziek is om ‘in het niemandsland tussen impressionisme, artpop en eigentijdse klassieke muziek, niet in kitsch te vervallen.’
Future Quiet van Moby verscheen eind februari
Maf portret van groots en intrigerend kunstenaar
Ministerie voor cultuurbehoud
MUZIEKDOCUMENTAIRE – Marianne Faithfull (1946-2025) geldt als een van de bekendste Britse singer-songwriters en actrices die tijdens haar bewogen carrière, met onder meer een relatie met Mick Jagger en een zware drugsverslaving, 35 albums uitbracht. Met de documentaire Broken English, de titel van een van haar grootste hits, van Iain Forsyth en Jane Pollard krijgt Faithfull volgens Leslie Felperin in Hollywood Reportereen ‘overvloedig en liefdevol eerbetoon’. Tegelijkertijd vindt ze het ‘een maf portret in een stijl die fladdert tussen documentaire, reflecties op haar nalatenschap en geënsceneerde passages.’ De criticus omschrijft het eindresultaat als ‘een mix van gedurfde pretentie.’
In de film spelen acteurs als George MacKay en Tilda Swinton de rol van bureaucraten op het zogenoemde Ministery of Not Forgetting. Voor NME ziet Matthew Turner deze constructie als ‘een uitgebreid raamwerk voor een tamelijk rechtlijnige rockdocumentaire.’ Fragmenten uit interviews worden doorsneden met archiefmateriaal, ‘terwijl artiesten als Courtney Love en Beth Orton gepassioneerde covers van Faithfull-klassiekers brengen.’ Maar volgens Turner vormen ‘haar eigen muzikale optredens het onbetwiste hoogtepunt van de film.’
Wendy Ide schrijft voor Screen Daily dat het fictieve, ‘sfeervol ontworpen’ ministerie ‘een middel is om in te spelen op de tastbare, analoge kwaliteit van de culturele voetafdruk die Faithfull achterlaat.’ Aan de hand van ‘plakboeken met ezelsoren, oude cassettebandjes en een krassende VHS’ wordt haar nalatenschap ‘iets dat je kunt aanraken.’ Daardoor wordt ‘interactie aangemoedigd en raakt de kijker geïnspireerd’, verwacht Ide.
Ook Hanna Flint stelt In TimeOutdat de makers ‘een speelse meta-manifestatie van het documentaire-proces’ hebben gemaakt. Daarnaast besteden ze volgens haar ‘bijzondere aandacht aan de misogynie die Faithfull ten deel viel en hoe de uitgesproken feministe jarenlang vooral bekend stond als Mick Jaggers vriendin en niet zozeer als een zelfstandig, intrigerend kunstenaar.’
Broken English van Iain Forsyth en Jane Pollard is vanaf 2 april te zien in de bioscoop
VK’s gebaar van hoffelijkheid
‘Een zintuiglijke aanval zonder enige melodie’
MUZIEK – Een risico, noemt Sam Battle, artiestennaam Look Mum No Computer, zijn beslissing om voor Engeland een Duitstalig lied op het Songfestival ten gehore te brengen in een interview met de BBC. ‘Ik reis veel rond in een busje in Duitsland’, legt hij uit. ‘De mensen daar zijn erg aardig, dus ik dacht: Laten we een liedje schrijven over vakantie in Duitsland.’
‘Goed nieuws!’ aldus het commentaar van The i Paper. ‘Het lied van dit jaar is afschuwelijk. Vreselijk. Een zintuiglijke aanval, onaangenaam en zonder enige melodie. En juist daarom maken we kans om te winnen.’ Vorig jaar kwamen de Britten met een aangename, pakkende countryballade, die hun precies 0 punten van het publiek opleverde. ‘We hebben onszelf veel te lang te serieus genomen. En het begint een jaarlijkse vernedering te worden.’
Ook het conservatieve The Spectator, dat zich normaliter verzet tegen de vermeende erosie van de Britse identiteit, bagatelliseert de ernst van de situatie. Eins, Zwei, Drei, zoals het lied heet, is volgens Patrick West geen capitulatie, maar ‘een weerwoord tegen de geleidelijke homogenisering die is ontstaan door de opkomst van het Amerikaans-Engels’; ‘een gebaar van nederigheid en hoffelijkheid jegens onze Europese buren, om hen te laten weten dat we geen neerbuigende eentaligen zijn’. Daarbij komt nog dat ‘deze verwijzing herinnert aan de gedeelde wortels van onze gemeenschappelijke voorouders’, die vanaf de vijfde eeuw vanuit wat nu Duitsland is Groot-Brittannië binnenvielen en zich daar vestigden. Aangezien het VK de afgelopen vijftien jaar slechts één keer de top 10 haalde, ‘hebben we toch niets te verliezen’, meent Stuart Heritage in The Guardian. ‘Ook al worden we gepresenteerd door iemand wiens artiestennaam me al doet huiveren als ik hem opschrijf. We gaan toch wel floppen, dus wat maakt het uit?’
R&B- en soulartiest Jill Scott heeft voor het eerst in tien jaar een nieuw album uitgebracht: To Whom This May Concern. ‘Heel ontspannen laat ze horen hoe hedendaagse soul kan klinken: sexy, politiek, ironisch en zelfverzekerd,’ aldus het Duitse muziektijdschrift Musik Express.
Gold de Amerikaanse songwriter en actrice Jill Scott (53) rond de eeuwwisseling naast Erykah Badu en Angie Stone nog als grote belofte binnen de R&B en soul, de laatste jaren liet ze het bij optredens en richtte ze zich op tv-producties en het schrijven van gedichten. Volgens Musik Express maakt Scott met To Whom This May Concern, haar eerste album in tien jaar, een geslaagde comeback: ‘Heel ontspannen laat ze horen hoe hedendaagse soul kan klinken: sexy, politiek, ironisch en zelfverzekerd.’
‘In de weelderige jazzinstrumentatie gedijt haar sopraan het best’
Sery Morales schrijft in Riff Magazine dat de klankkeuzes op de Scotts nieuwe plaat ‘zowel fris als vertrouwd’ klinken: ‘In de weelderige jazzinstrumentatie gedijt haar sopraan het best.’ In een ander nummer ‘beweegt haar warme vibratostem als honingmelasse op de gemakkelijke drumgroove.’ Daarnaast zijn er volgens Morales ‘momenten van intimiteit’ waarin je je met haar in een kamer lijkt te bevinden en ze ‘zo elegant en warm is als je je had voorgesteld’, wat soms omslaat in wat aanvoelt als een ‘per ongeluk afgeluisterde therapiesessie’.
Voor RollingStone noteert Mosi Reeves dat Scott ‘experimenteert met alles: van triphop tot New Orleans rhythm & blues. Fans van het eerste uur zijn misschien aanvankelijk teleurgesteld in dit muzikale eclecticisme. Maar dit album onthult zijn schatten pas na herhaald luisteren.’
To Whom This May Concern werd half februari uitgebracht.
De Puerto Ricaanse popartiest Bad Bunny trok veel aandacht met zijn Spaanstalige halftimeshow. Maar er kwamen ook klachten over de inhoud.
Na een regen van klachten en oproepen tot een onderzoek heeft de FFC geconcludeerd dat Bad Bunny met zijn optreden tijdens de rust van Super Bowl LX in het Levi’s Stadium in Santa Clara geen regels heeft overtreden.
360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.
Hoe de kiosk als integratiemachine fungeerde
Realistische composities in fraai fotolicht
FOTOGRAFIE | Waar klasgenoten aan de Kunstacademie in Düsseldorf als Candida Höfer, Axel Hütte, Thomas Ruff en Thomas Struth uitgroeiden tot wereldberoemde kunstenaars, bleef fotograaf, ontwerper en interieurarchitect Tata Ronkholz (1940-1997) lange tijd vrij onbekend. Tot ze vorig jaar in Keulen een retrospectief kreeg dat nu in Nederland is te zien.
De redactie van Art Daily vindt het ‘vreemd’ dat het werk van deze ‘veelzijdige kunstenaar’ nu pas een internationaal eerbetoon krijgt. De fotografie van Ronkholz wordt gekenmerkt door ‘duidelijke composities, een seriële benadering en een documentaire focus op architectonische structuren en alledaagse architectuur. Met een grootformaat camera maakte ze scherp gedefinieerde en realistische foto’s waarin het onderwerp, in plaats van de individuele stijl van de kunstenaar, centraal staat.’
Ronkholz’ serie Trinkhalle springt eruit: grotendeels zwart-witportretten die ze tussen 1977 en 1984 in Keulen, Düsseldorf en omgeving maakte van kiosken waar behalve kranten en tijdschriften ook drank, sigaretten en snoep werd verkocht. Voor NDR-redacteur Janek Wiechers gaat het om ‘foto’s die blijven verbazen. Ze tonen een beminnelijke plek die telkens individueel is vormgegeven.’ Tegelijk zijn de beelden, aldus Wiechers, ‘geladen met duizenden verhalen, dialogen en gebeurtenissen – daarin schuilt hun grote aantrekkingskracht’.
In Rheinische Post stelt Andreas Rossmann dat het motief van de kioskenserie ‘op het eerste gezicht niet erg fotogeniek lijkt, maar vooral de artistieke houding van Ronkholz belichaamt. Ze was niet geïnteresseerd in een sociaal aspect of in design, maar voelde zich aangetrokken tot het dagelijks leven. Ze wilde het kleine winkeltje om de hoek laten zien in al zijn vriendelijkheid.’ Daarbij zag Ronkholz het Rijnland als locatievoordeel: ‘Ongelooflijk mooi fotolicht. Grijs, wazig en grotendeels bewolkte luchten.’
Lennart Laberenz omschrijft in Die Zeit de functie van de Duitse Trinkhalle in de jaren zeventig en tachtig: ‘Het waren integratiemachines, vaak bediend door mensen die lange afstanden hadden overbrugd om in Duitsland te werken en daar hun geluk in eigen hand namen. Ze illustreerden de wil tot zelfbevestiging en er werden roddels en samenzweringstheorieën gecultiveerd.’ Volgens de criticus wordt dat beeld door Ronkholz ‘slechts gesuggereerd’ omdat de foto’s altijd vrij zijn van mensen of schaduwen. ‘Toch vormen ze een resonantiekamer waarin het idee van zelfuitbuiting van de exploitanten doorschemert.’
Het retrospectief Designed world: Through the eyes of Tata Ronkholzis tot 21 juni te zien in Huis Marseille in Amsterdam.
De literaire muzikaliteit van Oliver Lovrenski
Gebaseerd op zijn levensverhaal, maar dan ‘veel erger’
LITERATUUR | Toen in april 2023 de negentienjarige Oliver Lovrenski een manuscript naar grote Noorse uitgeverijen stuurde, begrepen ‘we (…) meteen dat we met iets bijzonders te maken hadden’, vertelt Nora Campbell, directeur van Aschehoug, aan de krant Verdens Gang. Minder dan een week na ontvangst van het manuscript tekende Lovrenski een contract met hen. Het verhaal raakte de kern van ‘het hedendaagse Oslo’, wat ‘zeldzaam’ is. Bovendien ‘ving het de pijn (…) van jongeren die nu opgroeien’.
Lovrenski, geboren uit een Kroatische moeder en een Noorse vader – een dichter die al snel uit zijn leven verdween – schreef deze roman op zijn mobiele telefoon en putte vooral uit zijn eigen levensverhaal. ‘Als je vijftien bent en je hebt een half dozijn mensen een overdosis zien nemen, verandert dat je. Ik begon te geloven dat er geen uitweg meer was. Op mijn zestiende dacht ik niet dat ik de zeventien zou halen,’ vertelde hij de krant. Het boek werd, mnede door drie prijzen en een nominatie, een van de Noorse bestsellers van 2023. Het werd in veertien landen vertaald en in het eerste jaar alleen al werden 63.000 exemplaren van de roman verkocht in een land met minder dan 6 miljoen inwoners.
‘Tijdens zijn jeugd miste [Lovrenski] bepaalde dingen, zoals het gevoel erbij te horen of een mannelijk rolmodel. Hij vertelt hoe hij en zijn vrienden omgingen met drugs en een constant klimaat van wantrouwen’, aldus A-magasinet, de zondagsbijlage van Aftenposten. Maar, zegt de auteur, de vier jongemannen die hij in zijn boek beschrijft – Ivor, Marco, Arjan en Jonas – doen ‘veel ergere dingen’ dan hijzelf ooit heeft gedaan. ‘Maar niet erger dan sommige jongeren die ik ken.’ Ivor lijkt het meest op de auteur. Hij heeft net als Lovrenski Balkanwortels, een alleenstaande moeder, een passie voor boksen en ‘de droom om iemand te worden, om opgemerkt en bewonderd te worden’, aldus A-magasinet.
Toen we nog jong waren (Da vi var yngre) werd unaniem geprezen in de Noorse pers. ‘Wat een talent!’ aldus Cathrine Kroger, recensent van Dagbladet, onder de indruk van de jonge auteur en zijn ‘bijzondere literaire muzikaliteit’.
Ook werd opgemerkt dat de schrijfstijl allesbehalve rechttoe rechtaan is. Het verhaal wordt verteld zonder leestekens of hoofdletters, in ‘Noorse straattaal met zo’n sterke kebabsmaak dat oudere lezers een woordenboek nodig zullen hebben om de eerste paar hoofdstukken te begrijpen’, waarschuwde nieuwssite Nettavisen.
Sindsdien zou de schrijver, die zijn ‘getrainde en getatoeëerde lichaam nu hult in een pak’, aan een nieuw manuscript werken. Volgens A-magasinet gaat het over ‘dezelfde personages in een andere setting, vijf tot tien jaar later’.
Toen we nog jong warenverscheen in een vertaling van Wouter De Jong bij Uitgeverij Oevers.
Hoewel volop bespot, ligt Melania op koers
De regiestijl zou aan een screensaver doen denken
DOCUMENTAIRE | De documentaire over de Amerikaanse First Lady is zo slecht ontvangen dat journalisten er een stijloefening van maakten deze te hekelen. De film ging begin februari in première in meer dan duizend bioscopen in de Verenigde Staten en de rest van de wereld. ‘Er valt ongetwijfeld een goede documentaire te maken over het voormalige Sloveense model, maar deze is hopeloos verloren’, fulmineert The Guardian. ‘Het is een van die zeldzame films die door niets meer te redden zijn.’
Net als veel andere kranten maakte de Britse krant een verwijzing naar nazi-Duitsland, waarbij Trumps vrouw werd vergeleken met Eva Braun. ‘Al het geld van de wereld levert je nog geen goede propaganda op’, kopt Vanity Fair, dat erop wijst dat regisseur ‘Brett Ratner geen Leni Riefenstahl is’, de getalenteerde maar controversiële kunstenares achter Triumph of the Will. ‘Als het je plan was een parodie over de First Lady van de Verenigde Staten te maken, zou je het denk ik niet veel anders aanpakken’, aldus het tijdschrift.
‘Al het geld van de wereld’, want Amazon kocht de filmrechten voor 40 miljoen dollar en gooide daar nog eens 35 miljoen aan promotiekosten bovenop. Een record voor een documentaire waarvoor slechts twintig dagen filmen nodig waren, in de aanloop naar de inauguratie van Donald Trump in januari 2025. Het bedrag leidde tot speculaties in Hollywood over wat Amazon nog meer denkt te kopen met de aankoop van de filmrechten, aldus NPR. ‘Deze investering heeft ongetwijfeld niets te maken met een enorm bedrijf dat gunsten zoekt bij een regering die wordt geleid door de politieke familie die bovenal hunkert naar historische erkenning’, aldus opiniestuk in USA Today, dat concludeert dat ‘het bespotten van Melania Trumps documentaire een vorm van patriottisme is’.
‘Het is doorzichtige politieke propaganda. Cynisch, zinloos en ontzettend saai,’ verklaart Empire, dat in de recensie eveneens naar Riefenstahl verwijst. The Atlantic gaat nog verder. ‘Het is een schande,’ briest het tijdschrift. ‘Een ongelooflijke gruweldaad’, veroordeelt The Daily Beast. BuzzFeedvergelijkt de stijl van Ratner – die beschuldigd wordt van seksueel misbruik en sinds 2017 op de zwarte lijst van Hollywood staat – met ‘een videoclip of misschien een screensaver’.
Ondanks alle kritiek ligt de documentaire op koers om in het openingsweekend in de Amerikaanse bioscopen acht miljoen dollar op te brengen. Niet genoeg om de initiële investering terug te verdienen, maar volgens Deadline is dit de beste opening voor een documentaire in de Verenigde Staten in tien jaar. Met name in Florida en Texas trekt de film veel publiek.
Geslaagde comeback van voormalige R&B- en soulbelofte
Vibratostem van honingmelasse
MUZIEK | Gold de Amerikaanse songwriter en actrice Jill Scott (53) rond de eeuwwisseling naast Erykah Badu en Angie Stone nog als grote belofte binnen de R&B en soul, de laatste jaren liet ze het bij optredens en richtte ze zich op tv-producties en het schrijven van gedichten. Volgens Musikexpress maakt Scott met To Whom This May Concern, haar eerste album in tien jaar, een geslaagde comeback: ‘Heel ontspannen laat ze horen hoe hedendaagse soul kan klinken: sexy, politiek, ironisch en zelfverzekerd.’
Sery Morales schrijft in Riff Magazine dat de klankkeuzes op de Scotts nieuwe plaat ‘zowel fris als vertrouwd’ klinken: ‘In de weelderige jazzinstrumentatie gedijt haar sopraan het best.’ In een ander nummer ‘beweegt haar warme vibratostem als honingmelasse op de gemakkelijke drumgroove.’ Daarnaast zijn er volgens Morales ‘momenten van intimiteit’ waarin je je met haar in een kamer lijkt te bevinden en ze ‘zo elegant en warm is als je je had voorgesteld’, wat soms omslaat in wat aanvoelt als een ‘per ongeluk afgeluisterde therapiesessie’.
Voor RollingStone noteert Mosi Reeves dat Scott ‘experimenteert met alles: van triphop tot New Orleans rhythm & blues. Fans van het eerste uur zijn misschien aanvankelijk teleurgesteld in dit muzikale eclecticisme. Maar dit album onthult zijn schatten pas na herhaald luisteren.’
To Whom This May Concern werd half februari uitgebracht.
Het atypische muziekduo Sleaford Mods vormt volgens het muziekmagazine State of Sound momenteel ‘de meest betrokken stem van de arbeidersklasse in de hedendaagse Britse muziek’.
Het Britse duo Sleaford Mods, bestaande uit Jason Williamson en Andrew Fearn, is atypisch in het Britse muzieklandschap. De twee vijftigers uit de arbeidersklasse kregen pas laat succes en staan bekend om hun scherpe sociale en politieke commentaren op een mix van hiphop, elektronica en minimalistische rock.
Hun dertigste album, The Demise of Planet X, oogst veel lof in de Britse pers. Zelfs het traditionele en conservatieve The Times noemde het ‘absoluut meeslepend: een visie op de absurditeit van het alledaagse leven van Britten in liedjes die even meeslepend als verontrustend zijn’.
‘Op het podium brult de zanger teksten vol gevloek, met één hand op de heup als een dandy uit de Regentie’
Het duo werd in 2007 opgericht in Nottingham onder de naam That’s Shit, Try Harder, en bouwde in de loop van de jaren een reputatie op met scherpe muziek over armoede, sociale achteruitgang en het populisme van de politieke elite – met vaak Boris Johnson als favoriete doelwit.
Volgens het Britse muziekmagazine State of Soundvormt de band momenteel ‘de meest betrokken stem van de arbeidersklasse in de hedendaagse Britse muziek’. ‘Op het podium brult de zanger teksten vol gevloek, met één hand op de heup als een dandy uit de Regentie, terwijl de ander verkleed als opa achterin staat te dansen.’
Nieuw is volgens The London Standard dat Williamson zich nu ook richt op het lot van de planeet. ‘Hij draait de kritiek op de [eigen] regering iets terug en concentreert zijn scherpe teksten meer op Donald Trump, de voortdurende oorlogen en de alomtegenwoordige domheid van sociale media.’ NME spreekt van ‘een album doordrenkt van woede (…) – alleen is die woede misschien iets genuanceerder dan voorheen’.
Het Stedelijk toont een halfjaar lang werk van conceptueel kunstenaar Danh Võ, oorspronkelijk afkomstig uit Vietnam. Als kind vluchtte hij met zijn gezin per boot; ze werden op zee opgepikt en kwamen uiteindelijk in Denemarken terecht. Het vluchtelingenthema speelt dan ook een rol in zijn werk, waarbij hij vooral geïnteresseerd is in hoe macht zich in mensen nestelt – via geloof, via verlangen om erbij te horen, via schaamte, status, opvoeding, bezit.
Zijn installaties ogen vaak bijna achteloos, maar die eenvoud is misleidend. Võ weet ze zo te plaatsen dat de geschiedenis die een object met zich meebrengt, wordt overgebracht. In zijn bekendste projecten (zoals We the People, waarin hij het Vrijheidsbeeld als het ware in losse huidfragmenten opdeelt) laat hij zien hoe grootse symbolen ook gewoon materie zijn, hoe ideologie zich kan verstoppen in koper, maatvoering, patina. In de tentoonstelling komen persoonlijke herinnering en collectief archief naast elkaar te liggen, zonder al te veel uitleg. Een houten kruis met Vietnamees schrift, dat ooit het graf van zijn grootmoeder markeerde. Of aan een boom geprikte liefdesbrieven van een Amerikaanse antropoloog uit oorlogsjaren, die blijk geven van de intimiteit tussen mannen in Vietnam. En diens testament, waarin hij zijn bezit aan Võ naliet. Hij laat zien hoe schoonheid verweven kan zijn met macht en ‘in staat is om te verleiden maar ook te verontrusten’, zegt directeur van het Stedelijk Museum Rein Wolfs.
Twee nieuwe werken van TAO Dance Theater uit de Series of Numbers. In 16 bewegen zestien dansers als een Chinese draak, geïnspireerd op traditionele Loong-dans. Bij 17 wordt onderzocht: wat gebeurt er als geluid en beweging volledig gelijkwaardig worden?
Het Kunstmuseum Den Haag presenteert, in samenwerking met de Britse Tate, de overzichtstentoonstelling London Calling: een brede verkenning van de naoorlogse Britse schilderkunst, gezien door de lens van Londen. Iconische kunstenaars als Francis Bacon, Lucian Freud, David Hockney en Paula Rego worden hier samengebracht rond een gedeelde fascinatie: hoe schilder je de wereld om je heen met verf, vlees en aanwezigheid? De menselijke figuur wordt door deze schilders zowel gevierd als tot het uiterste gedreven.
Londen fungeert daarbij minder als decor dan als krachtenveld. Het is de stad die deze kunstenaars bindt, maar ook het materiaal – verf – speelt een grote rol, in al zijn lichamelijkheid, directheid en weerbarstigheid. Tegelijkertijd verruimt de tentoonstelling de blik door ook minder bekende, lang onderbelichte stemmen op te nemen, zoals Celia Paul, Eva Frankfurther en Denzil Forrester. In hun werk verschuift het perspectief naar nachtclubs in de jaren tachtig, arbeiderswijken en verstilde ateliers.
Tata Ronkholz was een van de eerste studenten van het befaamde echtpaar Bernd en Hilla Becher. Met grootformaatcamera maakte ze realistische foto’s, waarin het onderwerp centraal stond, en het minder draaide om de individuele stijl van de kunstenaar. Een eerbetoon.
In het Amsterdamse Rijksmuseum is te zien hoe het tweeduizend jaar oude gedicht ‘Metamorfosen’ van Ovidius kunstenaars door de eeuwen heen heeft geïnspireerd. Meer dan tachtig internationale topstukken uit musea wereldwijd zijn, in samenwerking met Galleria Borghese in Rome, bij elkaar gebracht. De Nederlandse schilder Karel van Mander noemde het gedicht in 1604 al een ‘bijbel voor kunstenaars’.
Het stamt uit het jaar 8 na Christus en draait om transformatie: mensen, dieren en goden die voortdurend van gedaante wisselen. De weefster Arachne verandert in een spin, oppergod Jupiter vermomt zich als stier, zwaan of gouden regen om zijn jaloerse echtgenote en slachtoffers te misleiden. Maar, zoals het gedicht de kern samenvat; ‘alles verandert, niets verdwijnt’.
Gitarist/zanger Eric Clapton is inmiddels tachtig en heeft net zijn 22ste soloalbum ingeleverd, zijn eerste studioplaat in acht jaar. Daarop onder meer een duet met Jeff Beck, blues, gospel en rootsmuziek, met teksten over verlies, geloof en morele twijfel. Jett Rebel in het voorprogramma.
360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland en België komen.
Zwarte satire over de meedogenloze arbeidsmarkt
Zonder werk zit er niets anders op
SPEELFILM | You Man-su is gelukkig met zijn vrouw, kinderen en honden en heeft al vijfentwintig jaar een prima kantoorbaan in de papierindustrie. Tot hij onverwachts wordt ontslagen. Na een jaar vergeefs solliciteren besluit hij zijn concurrenten uit de weg te ruimen. Letterlijk. Omdat hij geen andere uitweg ziet. No other choice heet dan ook de nieuwe speelfilm van de Zuid-Koreaanse regisseur Park Chan-wook, die furore maakte met The Handmaiden.
Als remake van The Cleaver van Konstantinos Costa-Gavras (2005), ‘is dit een film van overvloedige originaliteit’, schrijft de recensent van Le bleu du miroir. ‘Zowel zwarte komedie als sociale satire. Van begin tot eind een vreugdevol en wreed spektakel.’ Dat het verhaal overeind blijft ‘komt grotendeels doordat Park Chan-wook nooit de toon van de klucht verlaat – zelfs niet in de heftigste momenten van frontaal geweld – zonder daarbij het sociale belang uit het oog te verliezen.’
Vanwege het ‘gedurfde camerawerk en de innovatieve montage,’ vindt Yannick Volweiler van Film Rezensionen het ‘een overtuigende en extravagante film’. ‘De jump cuts en visuele enscenering weerspiegelen de innerlijke staat van de protagonist en creëren tegelijkertijd een intrinsieke filmische ervaring.’
In The Detroit News vergelijkt Jake Coyle de Zuid-Koreaanse filmmaker met Alfred Hitchcock: ‘Net als Hitch is Park Chan-wook ogenschijnlijk beleefd en erudiet maar schemert zijn donkere fantasie daar altijd doorheen. Inmiddels is hij vastberaden zijn eigen, bloederige pad ingeslagen met films die zelden voorspelbaar, erg grappig en stiekem ook onthullend zijn.’
Op de Europees-Amerikaanse site Pajiba toont Jason Adams zich dolblij met de keuze voor Lee Byung-hun, de slechterik uit Squid Game, als hoofdrolspeler: ‘Twee geweldige Zuid-Koreaanse smaken bij elkaar! Kijk en verbaas je over hoe ze de flinterdunne afstand tussen salarisstrookje en paniek overbruggen. Park is zo krankzinnig als zijn obsessief-compulsieve neigingen hem toestaan.’
Ontroerende liefdesbrief over Afghanistan
Vijfsterrenhotel als baken van hoop en veerkracht
BOEK | In haar boek The finest hotel in Kabul geeft de Canadese journalist Lyse Doucet (67), chef correspondenten en anchorwoman bij de BBC, inzicht in de laatste halve eeuw van de Afghaanse geschiedenis. Door de jaren heen logeerde Doucet geregeld in het in 1969 geopende, luxueuze Inter-Continental hotel waardoor ze in contact kwam met journalisten, diplomaten, spionnen én talibanleiders. Volgens de recensent van The Week maken de portretten van personeelsleden de meeste indruk: ‘Van de manager die na vijftig jaar trouwe dienst werd ontslagen tot de vindingrijke chef-kok die beroemd werd om haar subtiel gekruide mantu-dumplings.’ Het leidt tot een ‘ontroerende, hoopvolle en soms angstaanjagende liefdesbrief aan Afghanistan en haar volk.’
Voor het Canadese Policy Magazine schrijft Khorshied Nusratty dat Doucet ‘de moed en veerkracht van het Afghaanse volk laat resoneren op een manier waar geen oorlogsverslag tegenop kan’. Volgens hem is het hotel, ongeacht alle politieke veranderingen en bloedige gevechten, altijd ‘een oase en een goed geaccommodeerd clubhuis gebleven’. Door er een karakter van te maken komt de ‘ontembare geest van Afghanistan’ tot uiting en vormt het ‘een baken van hoop’.
Amy Waldman, correspondent van The New York Times, verbleef zelf in het ‘Inter-Con’. Aanvankelijk leek het hotel haar niet representatief als perspectief voor Doucets boek. Maar al lezend werd ze toch gegrepen: ‘Dan wordt een enigszins traag, af en toe luchtig boek zowel meeslepend als droevig’. Bijvoorbeeld waar het gaat over ‘de barman die zich 10 uur schuilhield in een bezemkast tijdens beschietingen of de serveerster die onder de taliban haar baan kwijtraakte en als veiligheidsbewaker mocht terugkeren om de schaarse vrouwelijke gasten te fouilleren’.
‘Het boek waarvan ik nooit heb geweten dat ik het altijd wilde lezen’, noteert Charles Clover in Financial Times. ‘Doucet slaagt erin om de bubbel van haar geprivilegieerde bestaan los te koppelen van de Afghaanse omgeving. In een tijd waarin hotels opgaan in de anonimiteit van luxueuze ketens, herinnert dit monument ons eraan dat sommige gebouwen veel meer betekenen.’
Lyse Doucet, Het beste hotel van Kaboel, een geschiedenis van de mensen in Afghanistan, uit het Engels vertaald door Anneke Bok, verscheen half december bij uitgeverij Pluim.
‘Geen balalaika’s, geen gekwelde zielen, geen Poetin of Dostojevski’
Het onverwachte succes van een serie over homoseksuelen in Rusland
SERIE | In Rusland, waar de lhbti+-beweging sinds 2023 officieel als ‘extremistisch’ wordt bestempeld en hoge boetes of zelfs gevangenisstraf kan opleveren, en waar elke vorm van ‘propaganda’ van relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht verboden is, is het kijken naar Heated Rivalry haast een daad van activisme, rebellie en hoop, meent Vanity Fair. En toch is de Canadese serie over twee homoseksuele hockeyspelers er razendpopulair. Op Kinopoisk, het toonaangevende online recensieplatform van Rusland, krijgt deze een waardering van 8,6; hoger dan Game of Thrones en Breaking Bad.
De prestatie is des te opmerkelijker aangezien Heated Rivalry niet officieel wordt uitgezonden; afleveringen circuleren op illegale platforms, worden door fans nagesynchroniseerd of van ondertitels voorzien, gedeeld op het sociale netwerk VKontakte of op onofficiële streamingsites.
De in ballingschap levende Russische journalist Mikhail Zygar, voormalig oorlogscorrespondent en prominent figuur in de lhbti+-gemeenschap, schrijft in Vanity Fair dat een hele generatie zich weerspiegeld ziet in dit fictieve verhaal – hoe weinig realistisch het happy end ook is. ‘De meeste homoseksuele Russen die ik heb geïnterviewd, denken niet dat dat mogelijk zou zijn’, aldus Zygar over de coming-out van een van de personages.
Tot in de jaren 2010 bestond in Rusland een verborgen maar levendige homoscene, maar sinds de anti-lhbti+-propagandawet van 2013 is de repressie snel verhard, met extreme vervolging in onder meer Tsjetsjenië en een definitieve criminalisering na de invasie van Oekraïne in 2022. Zygar betoogt dat de Russische homofobie minder geworteld is in religie – de samenleving is immers grotendeels atheïstisch – dan in de erfenis van de Goelag en een diepgewortelde cultuur van mannelijkheid. De ultraconservatieve Russisch-orthodoxe groepering Sorok Sorkov kondigde op de nieuwswebsite Absatzdan ook aan een rechtszaak te hebben aangespannen.
VolgensPort Media, een Russisch medium in ballingschap, voelen fans – ook westerse – zich ook aangetrokken tot het personage Ilya Rozanov, dat zou breken met het gebruikelijke beeld van Russen in westerse fictie. ‘Geen balalaika’s, geen gekwelde zielen, geen Poetin of Dostojevski. Gewoon een gevoelig en kwetsbaar persoon.’ ‘Deze queer romance is precies wat nodig is om de Russische cultuur en taal in het Westen te promoten’, citeerde het platform een commentator op X.
De genuanceerde woede van Sleaford Mods
De muzikale stem van de arbeidersklasse
MUZIEK | Het Britse duo Sleaford Mods, bestaande uit Jason Williamson en Andrew Fearn, is atypisch in het Britse muzieklandschap. De twee vijftigers uit de arbeidersklasse kregen pas laat succes en staan bekend om hun scherpe sociale en politieke commentaren op een mix van hiphop, elektronica en minimalistische rock.
Hun dertigste album, The Demise of Planet X, oogst veel lof in de Britse pers. Zelfs het traditionele en conservatieve The Times noemde het ‘absoluut meeslepend: een visie op de absurditeit van het alledaagse leven van Britten in liedjes die even meeslepend als verontrustend zijn’.
Het duo werd in 2007 opgericht in Nottingham onder de naam That’s Shit, Try Harder, en bouwde in de loop van de jaren een reputatie op met scherpe muziek over armoede, sociale achteruitgang en het populisme van de politieke elite – met vaak Boris Johnson als favoriete doelwit.
Volgens het Britse muziekmagazine State of Soundvormt de band momenteel ‘de meest betrokken stem van de arbeidersklasse in de hedendaagse Britse muziek’. ‘Op het podium brult de zanger teksten vol gevloek, met één hand op de heup als een dandy uit de Regentie, terwijl de ander verkleed als opa achterin staat te dansen.’
Nieuw is volgens The London Standard dat Williamson zich nu ook richt op het lot van de planeet. ‘Hij draait de kritiek op de [eigen] regering iets terug en concentreert zijn scherpe teksten meer op Donald Trump, de voortdurende oorlogen en de alomtegenwoordige domheid van sociale media.’ NME spreekt van ‘een album doordrenkt van woede (…) – alleen is die woede misschien iets genuanceerder dan voorheen’.
Zingen in groepsverband versterkt zelfs het immuunsysteem
Zingen blijkt een breed scala aan voordelen te bieden, vooral in groepsverband. Het kan mensen dichter bij elkaar brengen, ons lichaam voorbereiden op de strijd tegen ziekten en zelfs pijn verlichten, schrijft de BBC. Psychologen zijn al lange tijd gefascineerd door de manier waarop samen zingen de sociale cohesie versterkt. Volslagen vreemden kunnen ongewoon hechte banden smeden na een uur samen zingen, aldus onderzoek.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Zingen heeft ook fysieke voordelen voor de longen en de luchtwegen. Zo gebruiken sommige onderzoekers zang om mensen met longaandoeningen te helpen. Ook verbetert zingen de hartslag en bloeddruk. Zingen in groepen of koren blijkt zelfs het immuunsysteem te versterken, iets wat luisteren naar muziek niet voor elkaar krijgt.
Live God, het nieuwe dubbelalbum van Nick Cave, wordt door critici onthaald als een ‘kosmische viering’. ‘Een bewijs van artistiek vakmanschap en voortdurende innovatie’, aldus Chris Connor van Clash Magazine.
Maakte de Australische songwriter, popster en auteur Nick Cave met zijn vorige album Wild God in 2024 een ‘fraaie comeback’ nadat hij in 2022 voor de tweede keer een zoon verloor, met het nieuwe Live God ‘omarmt hij opnieuw het leven’, schrijft Jordi Bianciotto in El Periódico. Met achttien tracks – recente nummers en klassiekers uit zijn veertigjarige carrière – brengt Cave zijn publiek ‘naar een ongemakkelijke maar troostende plek, waar rouw en het lawaai van de wereld worden omgezet in een soort kosmische viering, misschien wel als offer aan de Allerhoogste’.
‘Een bewijs van artistiek vakmanschap en voortdurende innovatie’, vindt Chris Connor van Clash Magazine. Volgens hem valt er ‘geen zwakke schakel te ontdekken tussen de pulserende nummers die zoals altijd bij Cave ergens tussen licht en duisternis zweven’.
Ed Power van The Irish Times spreekt van ‘spirituele bulldozering’
De liveopname van Caves concert in Parijs in 2024 maakte op Dennis Rieger van Plattentests daarentegen een ‘vreemde, ambivalente indruk’. Hij mist de ‘vooraf opgenomen vocalen, het gospelkoor en de real time toonhoogtecorrectie’ die Caves laatste studioalbum ‘zo goed maakten’. Ook vraagt hij zich af waarom evergreens als Weeping Song, Jubilee Street en The Mercy Seat ontbreken.
Ed Power van The Irish Times was getuige van twee van Caves laatste concerten en spreekt van ‘spirituele bulldozering in die doorgaans zielloze “enormodomes”’. Het nieuwe dubbelalbum noemt hij ‘verbluffend’, met een ‘glorieuze gospel-make-over van de knoestige hoogtepunten uit zijn oeuvre en het meditatieve verlangen’ waar zijn vorige plaat van getuigt.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
