Onderwerpen: Muziek

Het album Lux van de Catalaanse zangeres Rosalía vereist aandacht en concentratie van de luisteraar; een bewuste tegenreactie op de vluchtige, door algoritmes gedreven popmuziek van tegenwoordig.

In een wereld waarin luisteraars steeds meer worden aangemoedigd om achterover te leunen en het werk aan algoritmen en AI over te laten, zou het enorm bemoedigend zijn als we een album omarmen dat precies het tegenovergestelde van ons vraagt, schrijft Alexis Petridis in The Guardian. De gelauwerde Catalaanse singer-songwriter Rosalía windt er geen doekjes om dat dat precies is wat ze met Lux van haar luisteraars verlangt. Op de vraag in een podcast van The New York Times of het album – dat een liedcyclus in vier ‘movements’ bevat gebaseerd op de levens van verschillende vrouwelijke heiligen, waarop ze in dertien verschillende talen zingt onder begeleiding van het London Symphony Orchestra en dat in geen enkel opzicht klinkt als voorganger Motomami uit 2022 – niet erg veeleisend is, antwoordt ze: ‘Absoluut.’

Lux zou, vervolgt de Nieuw-Zeelandse omroep RNZ haar antwoord, een reactie zijn op de snelle dopamineshot die gedachteloos scrollen op sociale media met zich meebrengt: iets waar je je aandacht echt bij moet houden. Toch, aldus Petridis, is het album niet ‘louter experimenteel’, daarvoor zijn de nummers ‘te doortrokken van emotionele rauwheid’. Het zijn ‘stuk voor stuk prachtige songs, vol opvallende momenten. (…) Hoeveel moeite er ook in de totstandkoming is gestoken – van het leren van al die talen tot het inhuren van Pulitzerprijswinnaar en klassiek componist Caroline Shaw voor de arrangementen – Lux is te dramatisch, te doorleefd om te voelen als slechts de uitwerking van een slimme hypothese.’

‘Het is een opera-achtige klaagzang voor een nieuwe generatie’

Ondanks alle eruditie en grensoverstijgingen is Lux geen gigantisch pakket huiswerk, meent ook Pitchfork: ‘Het is een opera-achtige klaagzang voor een nieuwe generatie, een verfijnd oratorium voor het rommelige hart. Ja, de credits lezen als een conservatorium’ – Catalaanse koren, klassieke muzikanten en Pharrell Williams, om er maar een paar te noemen – ‘maar Rosalía’s stem blijft het middelpunt.’

‘Er móét een andere manier zijn om pop te maken. Björk heeft het bewezen. Kate Bush heeft het bewezen,’ licht de zangeres zelf haar motivatie nader toe – waarmee ze niet alleen afgeeft op het huidige mediaklimaat, maar ook op het mainstreammuzieklandschap.

Perimenopop, het achtste album van Sophie Ellis-Bextor, combineert dancepop met humor en een heldere boodschap: de muziekindustrie moet stoppen met het afschrijven van vrouwelijke artiesten zodra ze de vijfentwintig passeren.

In 2001 scoorde de Engelse zangeres Sophie Ellis-Bextor (46) een wereldhit met het uiterst dansbare, retro-discoachtige Murder On The Dance­floor dat twee jaar geleden opnieuw de charts bestormde dankzij de soundtrack van de speelfilm Saltburn. Onlangs verscheen Ellis-Bextors achtste album Perimenopop, waarmee ze volgens critici afrekent met leeftijdsdiscriminatie van oudere vrouwelijke muzikanten.

In Musikexpress stelt Christina Mohr dat Ellis-Bextor met deze plaat kiest voor de ‘enige juiste reactie op de schandalige biologische aanfluiting van de menselijke waardigheid die “menopauze” heet. Door niet te pauzeren maar vrolijk door te knallen.’

Haar collega van RTV Suisse legt uit dat Ellis-Bextor heeft besloten ‘de perimenopauze, de hormonale overgangsfase die voorafgaat aan de menopauze, frontaal aan te pakken. In plaats van het te stigmatiseren, maakt ze er het centrale thema van haar album van en viert ze die periode van het vrouwenleven met humor en lichtheid.’ Tegelijkertijd ‘markeert de plaat een terugkeer naar haar roots: naar het dance-popgenre dat haar begin deze eeuw zoveel succes bracht’.

Ellis-Bextor wil bewijzen dat ‘vrouwen na hun vijfentwintigste uitstekend in staat zijn om knallers te maken’

Roisin O’Connor schrijft in The Independent dat Ellis-Bextor wil bewijzen dat, ‘hoe onze vrouwenhatende muziekindustrie er ook tegenaan kijkt, vrouwen na hun vijfentwintigste uitstekend in staat zijn om knallers te maken. Daar slaagt ze in, en spectaculair ook. Ze levert een huzarenstukje met deze uitstekend geproduceerde en gedurfde plaat.’

Matt Collar noteert voor AllMusic dat de zangeres een paar ‘heerlijke nummers heeft gemaakt die haar dansvloerelan laten zien en haar coole, chique accent tegen pulserende disco-grooves. Gelukkig heeft ze de kunstzinnige lyriek van haar vorige, goed ontvangen barokpopalbums niet volledig verlaten.’ In Clash Magazine is Maddy Smith alleen al onder de indruk van de grootheden die aan het album hebben meegewerkt: van wie bassist en producer Nile Rodgers (voorheen Chic), de Amerikaanse ster Selena Gomez en de Britse singer-songwriter MNEK de bekendste zijn. Het leidt, ‘afgezien van momenten die wat flauw aanvoelen’, onder meer tot ‘funky anthems, een mix van jaren 80 synths met club-geïnspireerde muziek en een hele reeks van met dance doordrenkte popgenres, met Ellis-Bextors suikerzoete zang als statement’.

Met haar nieuwste album Girl Violence bevestigt King Princess haar status als provocateur en popster en verkent ze opnieuw de grenzen van verdriet, woede en verlangen.

Op haar nieuwe album Girl Violence, dat half september verscheen, grijpt King Princess volgens de recensenten terug op een mengeling van brutaliteit en kwetsbaarheid die haar doorbraak kenmerkte. ‘Het is gepolijst maar ook instinctief, een plaat waarin pijn en plezier, verdriet en woede hand in hand gaan’, schrijft Paste Magazine.

AP News spreekt van een werk dat ‘even eigenzinnig als oprecht’ is, waarin ‘queer verlangen en emotionele turbulentie worden verbonden met ambient synths en gruizige gitaren’. Hoogtepunten zijn volgens hen Girls en Cry Cry Cry, nummers die ‘tegelijk intiem en explosief aanvoelen’. Volgens The New Yorker heeft Mikaela Straus, haar echte naam, op zesentwintigjarige leeftijd al een reputatie opgebouwd als ‘popster en provocateur van een nieuwe generatie’. Het New Yorkse magazine spreekt van een thuiskomst.

‘Van rauwe humor tot openlijke wanhoop – en dat maakt het album onweerstaanbaar’

Maar niet elke recensent is onverdeeld positief. Indie Is Not A Genre noemt het album ambitieus, maar ook ‘oneffen’, met enkele songs die te veel op eerder werk lijken. Readdork vindt die oneffenheid juist een kracht: ‘King Princess toont lef door contrasten uit te vergroten – van rauwe humor tot openlijke wanhoop – en dat maakt Girl Violence onweerstaanbaar.’

Het ongemak en de intensiteit komen volgens Melodic Magazine het scherpst naar voren in de titeltrack, die ‘niet gaat over fysieke, maar psychologische girl violence: de wonden, de rivaliteit en het verlangen dat onderhuids woedt’.

De Nigeriaans-Britse Simbiatu Ajikawo, beter bekend als Little Simz, presteert volgens critici op de toppen van haar kunnen op haar zesde album Lotus. ‘Moderne rap klinkt zelden zo episch’, schrijft Plattentests.

De Nigeriaans-Britse Simbiatu Ajikawo (31), alias Little Simz, presteert volgens internationale critici én collega’s uit de hiphop- en rapwereld op de toppen van haar kunnen. Op haar zesde album Lotus schrijft en zingt ze opnieuw traumatische ervaringen van zich af – in dit geval een vergaand conflict met haar voormalige producer Inflo, een jeugdvriend.

Dat maakt Lotus ‘een zware luisterervaring; niet vanwege een gebrek aan kwaliteit, maar door het diep persoonlijke,’ schrijft Kyann-Sian Williams voor NME. ‘Met bewonderenswaardige kwetsbaarheid doorloopt Simz stadia van verdriet, druk, burn-out en spirituele afrekening, waardoor het eerder emotioneel dan qua geluid een van haar belangrijkste werken is.’

In vrijwel elk nummer ontdekte hij ‘korte verhaallijnen en gelaagde emoties’, die het geheel tot ‘geweldige kunst maken’

Ook Neil McCormick van The Telegraph hoort in de meeste tracks ‘woede en persoonlijke pijn’. ‘Dat komt het meest ondubbelzinnig tot uiting in jazzy pianoruimtes en zoete, droevige tonen in de serenade-achtige nummers.’ Toch vindt hij het ‘fantastisch’ klinken, ‘met een breed palet aan supergetalenteerde stemmen die allemaal onderscheidende smaken toevoegen. Ook Simz zelf brengt een groter scala aan tonale en emotionele diepten in haar voorheen soms robotachtige flow, en dat is een welkome ontwikkeling.’

Mankaprr Conteh noteert in Rolling Stone dat het ‘publieke karakter van de breuk met haar producer een uitgesproken persoonlijke toegang tot haar oeuvre oplevert. Luisteren voelt alsof je in haar vel bent gekropen, meer dan bij haar eerdere projecten. In de nasleep van een geïmplodeerde jeugdvriendschap is Lotus een rigoureuze ode aan het trauma en de wijsheid van het echte opgroeien.’ Voor Plattentests schrijft Maximilian Baran dat ‘moderne rap zelden zo episch klinkt’. In vrijwel elk nummer ontdekte hij ‘korte verhaallijnen en gelaagde emoties’, die het geheel tot ‘geweldige kunst maken.’

Jamie Wilde noemt Lotus in The Skinny een ‘bekentenisalbum dat meer te danken heeft aan geloof en zelfonderzoek dan aan een gevoel van richting. Je ziet Little Simz opbloeien van een duistere betovering in nieuw licht.’

Lotus van Little Simz verscheen begin juni.

Onder leiding van de veelgeprezen dirigent Charles Hazlewood brengt Paraorchestra werk van Rylan Gleave, Pauline Oliveros en Arvo Pärt ten gehore. Het publiek wordt uitgenodigd tussen de musici door te bewegen terwijl ze spelen.

Onder leiding van de veelgeprezen dirigent Charles Hazlewood brengt het ensemble – dat professionele musici met en zonder beperking samenbrengt – muziek van Rylan Gleave, Pauline Oliveros en Arvo Pärt ten gehore. En dat in een wel heel bijzondere setting: het publiek kan de muziek van dichtbij meemaken door tussen of vlak bij de musici plaats te nemen, en ook nog eens ‘de meditatieve magie van drones te ervaren’.  

Het publiek kan de muziek van dichtbij meemaken door tussen of vlak bij de musici plaats te nemen

Charlotte Harding herinterpreteert onder andere een compositie van Pauline Oliveros met de schitterende zang van de blinde sopraan Victoria Oruwari. Met als klapstuk Fratres, van Arvo Pärt, een van de meest gerespecteerde componisten binnen de minimalistische beweging.  

The anatomy of the orchestra – drone refractions, Concertgebouw, 13/6

Brian Ferry, bekend van Roxy Music, slaat een onverwachte weg in met Loose Talks. In het album ondersteunt nieuw en oud muzikaal materiaal de spoken word van Amelia Barratt. ‘Muzikale recycling kan nauwelijks beter klinken’, schrijft Philip Dethlefs van Neue Musikzeitung.

Wie vijftig jaar muziek maakt op topniveau, kan voluit putten uit eigen werk en uitpakken met een grootse jubileumtour, luxe verzameledities en moderne versies van de grootste hits. Zo niet Brian Ferry (79), die wereldfaam verwierf als leadzanger van Roxy Music en als soloartiest. Met Loose Talks brengt de Engelsman een nieuw album uit met de Schotse spokenwordkunstenaar en visueel artiest Amelia Barratt, mede op basis van nooit eerder uitgebrachte demo’s. Disclaimer: Ferry’s stem is alleen op de achtergrond te horen. 

‘Er zitten karakterloze nummers tussen, maar het album is gelukkig rijkelijk bedeeld met echt beklijvende momenten’, schrijft Alexis Petridis voor The Guardian. ‘Ferry’s melodieën zijn prachtig en het gegeven dat de zang soms als woordloze opvulling klinkt of onbegrijpelijk wordt gemaakt door het low-fi geluid, geeft het iets vreemds, als herinneringen die je moeilijk tot in detail kunt terughalen.’ Gianfranco Marmoro van OndaRock noemt het album ‘fascinerend, maar niet gemakkelijk’. De Italiaanse criticus vindt het ‘geruststellend om te ontdekken hoe Ferry conventies en regels uitdaagt met nummers met meerdere interpretaties’ en beschouwt het als ‘een getuigenis van cultureel verzet’.

De muziek doet denken aan ‘een soundtrack van een spannende film die er nooit is geweest’

De muziek doet Philip Dethlefs in Neue Musikzeitung denken aan ‘een soundtrack van een spannende film die er nooit is geweest. Wanneer je Ferry heel rustig op de achtergrond hoort zingen, herken je de coolheid en elegantie van zijn eerdere werk. Muzikale recycling kan nauwelijks beter klinken.’

‘Loose Talk vereist aandacht, stilte, concentratie – zeldzame zaken in deze tijd,’ stelt Jan Vranken voor het Franse Maxazine. ‘Maar wie zich overgeeft aan het samenspel tussen de koele stem van Barratt en Ferry’s volle soundscapes, wordt beloond met een luisterervaring die nog lang nagalmt. Een artistiek hoogstandje.’ In Spill Magazine benadrukt Aaron Badgley Ferry’s ‘genialiteit en onverschrokkenheid’, die volgens hem ‘perfect samengaan met de onderkoelde emoties in de poëzie en verhalen van Barratt.’ ‘Wie een nieuwe Avalon of Boys and Girls verwacht, wordt misschien teleurgesteld,’ vermoedt hij, ‘maar luister je met open oor, dan geniet je van een van de meest innovatieve en briljante albums van de eeuw.’    

Loose Talks van Brian Ferry en Amelia Barratt kwam eind maart uit