Ook Oekraïense autoriteiten geven de nederlagen toe
Russische troepen hebben dit weekend meerdere overwinningen geboekt op ten minste drie locaties langs het oostelijke front in Oekraïne, waaronder in de noordelijke regio Charkiv. Dat meldt de BBC. Ook Oekraïense autoriteiten geven de opmars toe, en vergelijken die met de nederlagen op het slagveld ten tijde van de val van de industriestad Avdijivka in februari.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De overwinningen zijn over het algemeen bescheiden – van een paar honderd meter grondgebied tot hooguit een kilometer – maar ze vinden meestal op meerdere locaties tegelijk plaats. De belangrijkste opmars van Rusland vindt plaats in de regio Donetsk, waar troepen op meerdere locaties binnen vierentwintig uur progressie boekten.
Binnen enkele weken verwachten Oekraïense troepen Amerikaanse en Europese wapens en munitie te ontvangen. Desondanks ligt het overwicht op het slagveld ontegenzeggelijk bij Rusland, dat met name in de lucht aanzienlijk meer slagkracht heeft.
De Verenigde Staten zijn begonnen met de bouw van een pier in Gaza, meldt The Wall Street Journal. Het Pentagon kondigde donderdag aan dat de infrastructuur is ontworpen om de levering van humanitaire hulp aan de door Israël gebombardeerde en belegerde Palestijnse gebieden te verbeteren. Vanaf begin mei zou deze infrastructuur moeten functioneren.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De humanitaire hulpmiddelen zullen eerst aankomen in Cyprus, waar ze worden gecontroleerd en vervolgens klaargemaakt voor transport, zei een hoge Amerikaanse militaire functionaris. Daarna worden ze met commerciële schepen vervoerd naar een drijvend platform voor de Gazastrook en daarna met kleinere schepen naar de pier.
Dit project ‘vertegenwoordigt de meest ambitieuze Amerikaanse poging om broodnodige hulp naar Gaza te brengen’, aldus The Wall Street Journal. Het platform zou een cruciaal punt kunnen worden voor de distributie van hulp naar Gaza als Israël een militaire operatie start in de stad Rafah, in het zuiden van de Palestijnse enclave.
Op meerdere universiteiten werden studenten gearresteerd
Studentenprotesten in de VS tegen de oorlog in Gaza hebben zich deze week verspreid over een toenemend aantal universiteitscampussen. Dat meldt The New York Times. Met name na de arrestatie vorige week van meer dan honderd demonstranten aan de Columbia University zijn op steeds meer universiteiten betogingen ontstaan.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Bij protesten woensdag op de campussen van ten minste twee universiteiten kwam het tot botsingen met de politie, terwijl een andere universiteit haar campus voor de rest van de week sloot. De studenten roepen universiteiten op de samenwerking stop te zetten met Israëlische bedrijven.
Universiteitsbesturen van Texas tot Californië hebben woensdag opdracht gegeven tentenkampen van demonstranten te ontruimen. Tegelijkertijd bleven nieuwe protesten losbarsten in plaatsen als Pittsburgh en San Antonio. Studenten betuigden hun solidariteit met hun medestudenten aan Columbia University en met Gaza.
De oorlog woedt al een jaar in Soedan en heeft een van de ernstigste humanitaire crises ter wereld veroorzaakt. Volgens deskundigen reiken de gevolgen van het conflict veel verder dan de grenzen van het Afrikaanse land.
Zelfs Oekraïne bemoeit zich er nu mee. Eind februari bevestigde het hoofd van de Oekraïense militaire inlichtingendienst dat Oekraïense speciale eenheden actief waren in Soedan. Ze zouden daar op jacht zijn naar Russische strijders. Volgens hem is het doel om de vijand op elke denkbare plek in de wereld te ‘vernietigen’.
De oorlog in Soedan heeft het op één na grootste land in Afrika ten zuiden van de Sahara het afgelopen jaar in een puinveld veranderd. Tegelijkertijd is Soedan een geopolitieke speeltuin geworden. Veel landen streven hun belangen in de regio na, en meestal niet op een manier die de vrede bevordert. Hieronder vallen buurland Egypte, zes andere buurlanden met hun eigen belangen, het nabijgelegen Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Dan zijn er nog de Verenigde Staten en de Europese Unie. En Rusland en Oekraïne.
Ondanks dit geopolitieke gedrang heeft de oorlog weinig media-aandacht gekregen. Dit komt deels door de oorlogen in Gaza en Oekraïne, en deels door de complexiteit van het conflict. De belangrijkste strijdende partijen zijn het reguliere Soedanese leger en de Rapid Support Forces, een meedogenloze en goed bewapende militie waarin mogelijk zo’n honderdduizend strijders actief zijn.
De oorlog heeft enorme proporties aangenomen. In maart omschreef het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken het als ‘de grootste humanitaire crisis ter wereld’. Meer dan 8 miljoen Soedanezen (op een totaal van 45 miljoen) zijn ontheemd. Meer dan 1 miljoen mensen zijn over de grenzen van het land gevlucht. De staat is ingestort. Slechts ongeveer een kwart van alle gezondheidszorgfaciliteiten functioneert nog.
Ondanks de omvang van het conflict zijn er nog geen vredesinspanningen geweest waarbij alle belangrijke spelers betrokken waren. De meeste staten die in het land actief zijn, streven hun eigen beperkte individuele belangen na – Rusland smokkelt bijvoorbeeld goud uit Soedan en lijkt niet van plan daarmee te stoppen.
Waarom is Soedan zo belangrijk?
Het ontbreken van een vredesproces is gevaarlijk. De oorlog in Soedan kan een enorme, toch al onstabiele regio die zich uitstrekt van de Hoorn van Afrika tot de zwakke Sahelstaten en het Middellandse Zeegebied volledig destabiliseren. Experts hebben het over een nieuw Libië of Somalië – alleen dan mogelijk met nog meer ontwrichtende gevolgen.
Soedan ligt op het kruispunt van verschillende door conflicten verscheurde regio’s, tussen de Arabische wereld en Afrika ten zuiden van de Sahara. Het maakt deel uit van de Sahel-regio, waar de afgelopen jaren een reeks militaire coups heeft plaatsgevonden en waar jihadistische groeperingen grote stukken land aan de controle van de staat hebben onttrokken. Soedan ligt ook dicht bij de Hoorn van Afrika, waar al tientallen jaren de ene oorlog de andere opvolgt.
Het land heeft een lange kustlijn aan de Rode Zee, die dienstdoet als scheepvaartkanaal voor een groot deel van het wereldwijde goederenverkeer en voor veel landen van groot strategisch belang is. Daarnaast stroomt de Nijl door Soedan. Tientallen miljoenen mensen zijn afhankelijk van het water. Buurland Egypte, dat stroomafwaarts ligt, houdt om die reden nauwlettend in de gaten wat er in Soedan gebeurt.
Het strategische belang van Soedan verklaart waarom zoveel staten betrokken zijn bij het land
Soedan is ook rijk aan grondstoffen, zoals goud. Het land heeft een enorm landbouwpotentieel. Golfstaten als Saoedi-Arabië hebben grote stukken land opgekocht om er bijvoorbeeld veevoer te verbouwen.
Soedan heeft een traumatische geschiedenis. Miljoenen mensen zijn omgekomen tijdens verschillende burgeroorlogen en talloze militaire coups. De islamistische militaire dictator Omar al-Bashir regeerde – en ruïneerde – het land van 1989 tot 2019. Hij bood onder andere Osama bin Laden in de jaren negentig onderdak terwijl deze bezig was met het opzetten van de terroristische organisatie Al-Qaida. Bashir kwam in 2019 na massale protesten ten val. Maar de overgang naar een burgerregering mislukte. De twee machtige legers van het land, de nationale strijdkrachten en de Rapid Support Forces (RSF), wilden hun economische privileges of straffeloosheid voor misdaden uit het verleden niet opgeven. Uiteindelijk keerden ze zich tegen elkaar.
Wie is betrokken bij Soedan en hoe?
Het strategische belang van Soedan verklaart waarom zoveel staten betrokken zijn bij het land. Slechts weinigen handelen op een manier die vrede in de regio kan brengen.
De Verenigde Arabische Emiraten hebben de afgelopen jaren een zeer invloedrijke rol gespeeld in Soedan, onder andere door enkele miljarden dollars steun toe te zeggen aan de door militairen gedomineerde overgangsregering na de val van al-Bashir. De rijke Golfstaat heeft zijn invloed in Afrika de afgelopen jaren voortdurend uitgebreid, met het Rode Zeegebied als belangrijkste focus. Eind 2022 tekenden de Emiraten een overeenkomst met Soedan ter waarde van 6 miljard dollar voor de bouw van een nieuwe haven.
Tijdens de oorlog hebben de VAE de kant van de RSF gekozen. Volgens VN-rapporten bevoorraden de VAE deze groep met geheime wapenleveranties. De Golfstaat heeft deze bewering ontkend. De VAE zijn ook economisch belangrijk voor de RSF en zijn leider, een generaal die bekend is onder de bijnaam Hemeti. De RSF exporteert – of smokkelt – grote hoeveelheden goud het land uit, het meeste via Dubai.
Egypte heeft een lange geschiedenis met Soedan. Tot de onafhankelijkheid in 1956 stond Soedan onder controle van Egypte en het Verenigd Koninkrijk. De Egyptische en Soedanese legers zijn tot op de dag van vandaag nauw met elkaar verbonden. De Egyptische strijdkrachten steunen de Soedanezen met geld en materiaal. De militaire regering van Egypte vreest de volledige ineenstorting van de Soedanese staat. Bijna een half miljoen Soedanezen zijn al gevlucht naar het buurland in het noorden.
Rusland is, net als veel andere landen, geïnteresseerd in de Rode Zee. In 2020 kreeg Moskou toestemming voor de bouw van een marinebasis aan de Soedanese kust. De overgangsregering in Khartoem heeft het project het jaar daarop tijdelijk stopgezet. Net als de Emiraten heeft Rusland banden met de RSF. In samenwerking met de RSF controleert de paramilitaire groep Wagner goudmijnen en smokkelt ze goud het land uit. Sommige experts geloven dat de goudexport uit Soedan Rusland heeft geholpen om de economische sancties na de aanval op Oekraïne het hoofd te bieden.
Het is waarschijnlijk dat de situatie nog verwarrender zal worden door de grote hoeveelheid gewapende groepen
De VS en de EU vrezen de schokgolven die de ineenstorting van Soedan teweeg zou kunnen brengen, waaronder de mogelijke verspreiding van jihadistische groeperingen. De EU vreest dat een deel van de Soedanese vluchtelingen naar de Middellandse Zee zou kunnen vertrekken.
En de lijst van betrokken landen is nog veel langer. Iran levert sinds kort bewapende drones en ander militair materieel aan het Soedanese leger. Saoedi-Arabië heeft banden met beide strijdende partijen en heeft samen met de Verenigde Staten geprobeerd een staakt-het-vuren tot stand te brengen. Buurlanden, waaronder het fragiele Zuid-Sudan, dat zich in 2011 heeft afgescheiden van het noorden, volgen de situatie met bezorgdheid.
Wat gaat er nu gebeuren?
Het is onwaarschijnlijk dat een van beide partijen een volledige militaire overwinning zal behalen. Het land is verdeeld in twee invloedssferen. De RSF controleert de meeste gebieden ten westen van de Nijl, terwijl het leger het oosten controleert. De zwaarste gevechten vinden momenteel plaats in de hoofdstad Khartoem en in de Gezira-regio ten zuidoosten van Khartoem.
Maandenlang was de RSF sterker op het slagveld en behaalde het daardoor territoriale overwinningen. Meer recentelijk heeft het reguliere leger van het land echter geïsoleerde successen kunnen boeken, mede dankzij het gebruik van Iraanse drones. Het leger probeert ook bestaande en nieuwe milities als bondgenoten voor zich te winnen in de strijd tegen de RSF.
Het is waarschijnlijk dat de situatie nog verwarrender zal worden door de grote hoeveelheid gewapende groepen. De RSF zelf is geen homogene groep – en haar troepen zijn moeilijk te controleren gebleken voor haar leiders. Overal waar de RSF is opgerukt, hebben ontheemden melding gemaakt van plundering en verkrachting.
Zelfs als een van de twee partijen militair zou winnen, is het onwaarschijnlijk dat er vrede komt in Soedan. Het land is enorm in omvang, etnisch versplinterd en overspoeld met wapens. Zowel de RSF als het leger wordt in grote delen van het land verafschuwd.
Tot nu toe zijn vredesinspanningen vooral mislukt vanwege de afwezigheid van een van de partijen van het conflict of van belangrijke externe actoren. In de Saoedische stad Jiddah onderhandelden de VS en Saoedi-Arabië met de strijdende partijen over een staakt-het-vuren en toegang voor humanitaire organisaties. De gesprekken in Saoedi-Arabië worden binnenkort hervat. Ze hebben echter te lijden onder het feit dat de VAE, die een sleutelrol heeft gespeeld in de oorlog, er niet bij betrokken is.
Veel Soedanexperts geloven dat de VS een belangrijke rol kunnen spelen, omdat ze met bijna alle spelers betrekkingen onderhouden
Een aantal andere vredesinitiatieven heeft tot nu toe weinig vooruitgang geboekt. De inspanningen van de Intergouvernementele Autoriteit voor Ontwikkeling, een regionale organisatie in de Hoorn van Afrika, worden verzwakt doordat Ethiopië en Kenia elk een leidende rol proberen te veroveren.
Veel Soedanexperts geloven dat de VS een belangrijke rol kunnen spelen, omdat ze met bijna alle belangrijke spelers betrekkingen onderhouden. Maar ook de VS zouden volgens de meeste deskundigen tot nu toe niet doortastend genoeg hebben opgetreden.
En als de vredesinspanningen stokken?
Deskundigen stellen sombere scenario’s op die voorspellen wat er zou kunnen gebeuren als de situatie in Soedan uit de hand blijft lopen. De denktank International Crisis Group schrijft bijvoorbeeld: ‘Een stuurloos Soedan zou de deur openzetten voor krijgsheren en milities van diverse pluimage, waaronder mogelijk jihadisten, om het vacuüm op te vullen. Instabiliteit zou dan kunnen uitstralen naar de Hoorn van Afrika, de Sahel, Noord-Afrika en het Rode-Zeebekken, terwijl nog meer migranten naar al overbelaste buurlanden worden gedreven of gedwongen worden een gevaarlijke tocht over de Middellandse Zee, naar de Golf en de Levant, of zelfs nog verder weg naar de VS te ondernemen.’
Hoewel dit een extreem scenario is, is het toch plausibel. Doordat de oorlog in Soedan zo weinig aandacht krijgt, wordt het geopolitiek ontwrichtende potentieel ervan onderschat. Misschien komt daar op middellange termijn verandering in en zullen beter gecoördineerde vredesinspanningen de strijdende partijen overhalen om serieuze onderhandelingen aan te gaan. Voorlopig zou de situatie echter verder kunnen escaleren – ten koste van de lijdende burgerbevolking. Humanitaire organisaties waarschuwen dat in Soedan de grootste hongercrisis ter wereld dreigt te ontstaan.
Er wordt verwacht dat meer prominenten snel zullen aftreden
Generaal Aharon Haliva, hoofd van de Israëlische inlichtingendienst, heeft zijn ontslag ingediend en neemt ‘de verantwoordelijkheid’ voor de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 op zich. Dat meldt Ha’Aretz.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Naarmate de omvang van de ramp en de systematische tekortkomingen die leidden tot 7 oktober duidelijker werden, werd ook duidelijk dat geen van de betrokken hoge functionarissen nog langer in functie kon blijven’, schrijft het Israëlische dagblad.
Na meer dan zes maanden van gevechten in Gaza is Haliva de eerste prominente figuur die aftreedt, maar Ha’Aretz voorspelt dat anderen snel zullen volgen. Benjamin Netanyahu is momenteel de enige die nog steeds weigert ‘enige verantwoordelijkheid te nemen’.
Tientallen mensen raakten gewond bij de luchtaanval
Bij een Russische raketaanval op de stad Tsjernihiv in het noorden van Oekraïne zijn zeker zeventien mensen gedood. Dat schrijft The Moscow Times. Volgens president Volodymyr Zelensky had de aanval voorkomen kunnen worden als Oekraïne van een betere luchtverdediging was voorzien door westerse bondgenoten.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Zeker 61 mensen raakten gewond, een aantal dat nog kan oplopen, omdat tot laat reddingsoperaties aan de gang waren waarbij onder het puin naar overlevenden werd gezocht. Drie raketten raakten rond 09.00 uur de buitenwijken van Tsjernihiv, ten noorden van de hoofdstad Kyiv. Meerdere gebouwen, een ziekenhuis en een universiteit raakten daarbij beschadigd.
Oekraïne kampt al langere tijd met problemen aan de frontlinie vanwege een tekort aan militair materieel en munitie, mede door een gebrek aan daadkracht bij westerse bondgenoten. Experts waarschuwen zelfs dat het land dit jaar nog de oorlog kan verliezen als ze niet meer wapenleveringen krijgen.
Het is nog onduidelijk welke vorm de reactie zal aannemen
De hoogste generaal van Israël heeft gezegd dat het land zal reageren op de raket- en droneaanval van Iran, meldt The Guardian. Het blijft onduidelijk welke vorm die reactie zal aannemen en of deze zo krachtig zal zijn dat het een verslechterende spiraal van geweld zou kunnen doen omslaan in een grootschalige regionale oorlog.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Amerikaanse functionarissen zeiden maandag dat een vorm van tegenaanval op de aanval van Iran, waarbij meer dan driehonderd raketten en drones betrokken waren, bijna onvermijdelijk was. Toch hoopte de regering-Biden nog steeds dat het een beperkte tegenaanval zou zijn en dat deze niet gericht zou zijn op Iraans grondgebied.
De stafchef van het Israëlische leger, luitenant-generaal Herzi Halevi, gaf hiermee de tot nu toe duidelijkste bevestiging dat Israël zal terugslaan sinds de aanval van Iran.
De Israëlische auteur David Grossman associeert het woord ‘thuis’ met een warm gevoel van veiligheid, beschutting en saamhorigheid, met een plek ‘waarvan de grenzen door iedereen worden erkend’. Daarmee raakt hij misschien wel de kern van het conflict tussen Israël en Palestina.
Terwijl de ochtend van 7 oktober steeds verder in het verleden verdwijnt, lijken de verschrikkingen ervan alleen maar toe te nemen. Steeds weer vertellen wij Israëli’s onszelf datgene wat deel is gaan uitmaken van de ontstaansgeschiedenis van onze identiteit en ons lot: hoe Hamas-terroristen de huizen van Israëli’s binnenvielen, zo’n twaalfhonderd mensen vermoordden, verkrachtten en ontvoerden en huizen plunderden en in brand staken. In die nachtmerrieachtige uren, voordat het Israëlische leger uit zijn schok ontwaakte, kregen de Israëli’s een wrange en concrete glimp te zien van wat er zou kunnen gebeuren als hun land niet alleen een rake klap zou krijgen, maar ook echt zou ophouden te bestaan. Als Israël er niet langer zou zijn.
Ik heb gesproken met Joodse mensen die buiten Israël wonen en ze vertelden me dat het tijdens die uren voelde alsof hun fysieke én mentale bestaan in gevaar waren. Sterker nog: er was iets van hun levenskracht weggenomen, voor altijd. Sommigen verbaasden zich er zelfs over hoezeer ze Israël blijkbaar nodig hadden, als idee én als een concreet feit.
Terwijl het leger begon terug te slaan, nam de burgermaatschappij al massaal deel aan reddings- en logistieke operaties, met vele duizenden burgers die zich vrijwillig aanmeldden om te doen wat de regering had kunnen doen als ze niet in zo’n lamlendige toestand verkeerde.
Op het moment van publicatie zijn er volgens gegevens van het door Hamas geleide Gazaanse ministerie van Volksgezondheid sinds 7 oktober meer dan 30.000 Palestijnen gedood in de Gazastrook. Onder hen zijn veel kinderen, vrouwen en burgers, van wie velen geen lid waren van Hamas en geen rol speelden in de oorlogscyclus. ‘Niet-betrokken’, zoals Israël ze noemt in het conflictese, de taal waarmee naties in oorlog zichzelf misleiden om niet geconfronteerd te worden met de gevolgen van hun daden.
De beroemde kabbalageleerde Gershom Scholem bedacht het gezegde: ‘Al het bloed vloeit naar de wond.’ Bijna vijf maanden na het bloedbad is dat hoe Israël zich voelt. De angst, de schok, de woede, het verdriet en de vernedering en wraakzucht, de mentale energie van een hele natie – dat alles stroomt nog altijd naar die wond toe, naar de afgrond waarin we nog steeds bezig zijn te vallen.
We blijven maar denken aan de jonge meisjes en vrouwen, en ook de mannen, naar het schijnt, die verkracht werden door aanvallers uit Gaza, moordenaars die hun eigen misdaden filmden en live uitzonden voor de families van de slachtoffers, aan de baby’s die vermoord werden, aan de gezinnen die levend werden verbrand.
Gijzelaars
En dan de gijzelaars. Die Israëli’s die al 146 dagen in tunnels worden vastgehouden, sommigen mogelijk in kooien. Het zijn kinderen en ouderen, vrouwen en mannen, van wie sommigen ziek zijn en misschien sterven door een tekort aan zuurstof of medicijnen, en door uitzichtloosheid. Of misschien sterven ze omdat gewone mensen die worden blootgesteld aan het absolute, demonische kwaad vaak de aangeboren wil om te leven verliezen – de wil om te leven in een wereld waarin zulk kwaad en zulke wreedheid mogelijk zijn. Waarin mensen zoals die Hamas-terroristen leven.
De enorme omvang van de gebeurtenissen van 7 oktober wist soms onze herinneringen aan wat eraan voorafging uit. En toch kwamen er zo’n negen maanden voor het bloedbad al alarmerende barsten in de Israëlische samenleving. De regering, met Benjamin Netanyahu aan het hoofd, probeerde er een reeks wetgevende stappen door te drukken die bedoeld waren om het gezag van het Hooggerechtshof ernstig te verzwakken en op die manier een dodelijke slag toe te brengen aan het democratische karakter van Israël.
Honderdduizenden burgers gingen al die maanden elke week de straat op om te protesteren tegen het plan van de regering. De rechtervleugel van Israël steunde de regering. De natie raakte steeds verder gepolariseerd. Wat ooit een legitiem ideologisch argument was tussen rechts en links, was verworden tot een spektakel van diepe haat tussen de verschillende kampen. Het openbare debat was gewelddadig en giftig geworden. Er werd gesproken over een opsplitsing van het land in twee afzonderlijke volkeren. En de Israëli’s hadden het gevoel dat hun natie – hun thuis – schudde op haar grondvesten en dreigde in te storten.
Voor wie in een land woont waar het concept ‘thuis’ vanzelfsprekend is, moet ik uitleggen dat ik, met mijn Israëlische bril, het woord ‘thuis’ associeer met een warm gevoel van veiligheid, beschutting en saamhorigheid. Thuis is een plek waar ik zorgeloos kan bestaan. En het is een plek waarvan de grenzen door iedereen worden erkend – in het bijzonder door mijn buren.
Het land heeft nog geen idee hoe het een echte vesting moet zijn
Maar dit alles wordt voor mij nog steeds overschaduwd door een verlangen naar iets wat nooit volledig is verwezenlijkt. Is ben ik bang. Het biedt veiligheid noch een zorgeloos bestaan en mijn buren koesteren vele twijfels omtrent en maken aanspraak op de kamers en de muren, en ze betwisten, in sommige gevallen zelfs het bestaan ervan. Op die vreselijke zwarte zaterdag bleek dat Israël niet alleen nog lang geen thuis is in de ware zin van het woord, het land heeft ook nog geen idee hoe het een echte vesting moet zijn.
Toch zijn de Israëli’s terecht trots op de snelle en efficiënte manier waarop ze samenkomen om steun te bieden wanneer het land wordt bedreigd, of het nu gaat om een pandemie of een oorlog. Over de hele wereld stapten reservisten in het vliegtuig om zich bij hun collega’s te voegen die al waren opgeroepen. Ze gingen ‘ons thuis beschermen’, zoals ze vaak zeiden in interviews. Dit unieke verhaal had iets ontroerends: deze jonge mannen en vrouwen haastten zich uit alle hoeken van de wereld naar het front om hun ouders en grootouders te beschermen. En ze waren bereid om hun leven te geven. Net zo ontroerend was de eensgezindheid die heerste in de tenten van de soldaten, waar politieke meningen er niet toe deden. Het enige wat telde, was solidariteit en kameraadschap.
Maar Israëli’s van mijn generatie, die al veel oorlogen hebben meegemaakt, vragen zich nu al af, zoals we altijd doen na een oorlog: waarom ontstaat deze eenheid alleen in tijden van crisis? Hoe komt het dat alleen bedreigingen en gevaren ons verbinden en het beste in ons naar boven brengen, en ons bovendien bevrijden van onze vreemde hang naar zelfvernietiging – naar het vernietigen van ons eigen thuis?
Deze vragen leggen een pijnlijk inzicht bloot: de diepe wanhoop die de meeste Israëli’s na het bloedbad voelden, is misschien wel het gevolg van de toestand waarin de Joden opnieuw terecht zijn gekomen. Het is de toestand van een vervolgde, onbeschermde natie. Een natie die, ondanks haar enorme prestaties op zoveel gebieden, diep van binnen nog steeds een natie van vluchtelingen is die constant leven met het vooruitzicht dat ze zullen worden ontworteld, zelfs na bijna 76 jaar soevereiniteit. Het is nu duidelijker dan ooit dat we altijd zullen moeten waken over deze inneembare vesting, dit kwetsbare thuis. Wat ook duidelijk is geworden, is hoe diepgeworteld de haat jegens deze natie is.
Mededogen
Hieruit volgt nog een overweging aangaande deze twee gekwelde volkeren: het ontheemdingstrauma is fundamenteel en oeroud voor zowel Israëli’s als Palestijnen, en toch is geen van beide partijen in staat om de tragedie van de ander met een greintje begrip – laat staan mededogen – te bekijken.
Als gevolg van de oorlog is er nog een beschamend fenomeen aan het licht gekomen: Israël is het enige land ter wereld waarvan men openlijk gezegd heeft dat het moet worden vernietigd.
In demonstraties met honderdduizenden deelnemers, op de campussen van de meest gerespecteerde universiteiten, op sociale media en in moskeeën over de hele wereld wordt het bestaansrecht van Israël fanatiek betwist. Verstandige politieke commentaren die rekening houden met de complexiteit van de situatie maken als het over Israël gaat regelmatig plaats voor een retoriek van haat die alleen kan worden weggenomen – als dat al kan – door de vernietiging van de staat Israël. Toen Saddam Hoessein bijvoorbeeld duizenden Koerden vermoordde met chemische wapens, waren er geen oproepen om Irak te vernietigen en het land van de aardbodem weg te vagen. Alleen als het over Israël gaat, is het acceptabel om publiekelijk de eliminatie van een staat te eisen.
Demonstranten, invloedrijke stemmen en gezagsdragers zouden zich moeten afvragen hoe het komt dat nou juist Israël deze afkeer opwekt. Waarom is Israël, als enige van de 195 landen op aarde, voor zijn bestaan als het ware afhankelijk van de goodwill van de andere naties op de wereld?
Het is misselijkmakend om te bedenken dat deze moordzuchtige haat gericht is tegen een volk dat minder dan een eeuw geleden in feite bijna is uitgeroeid. Er is ook iets stuitends aan het kronkelige, cynische verband tussen de Joodse existentiële angst en de wens dat Israël ophoudt te bestaan, een wens die Iran, Hezbollah, Hamas en anderen openlijk hebben geuit. Het is verder onverdraaglijk dat bepaalde partijen proberen om het Israëlisch-Palestijnse conflict in een kolonialistisch kader te dwingen, terwijl ze moedwillig en hardnekkig vergeten dat Joden geen ander land hebben, in tegenstelling tot de Europese kolonialisten waarmee ze valselijk worden vergeleken, en daarbij verdoezelen dat Joden niet in het land Israël aankwamen als veroveraars, maar op zoek naar veiligheid; dat hun krachtige affiniteit met dit land bijna vierduizend jaar oud is; dat dit de plek is waar ze een natie vormden, een religie, een cultuur en een taal.
Men kan zich het kwaadaardige plezier voorstellen waarmee tegenstanders de Joodse natie op haar zwakste plek treffen, namelijk haar gevoel een buitenstaander te zijn, haar existentiële eenzaamheid. Op dat punt kan Israël zich niet verweren. Vanwege deze zwakke plek maakt deze natie vaak noodlottige en destructieve fouten, niet alleen ten aanzien van haar vijanden, maar ook ten aanzien van zichzelf.
Wie zullen wij zijn – Israëli’s en Palestijnen – als deze lange, wrede oorlog ten einde komt?
Wie zullen wij zijn – Israëli’s en Palestijnen – als deze lange, wrede oorlog ten einde komt? Niet alleen zal de herinnering aan de wreedheden die we elkaar hebben aangedaan nog vele jaren tussen ons in staan, ook zal Hamas, zoals ons allemaal duidelijk is, zodra het de kans krijgt het doel verwezenlijken dat zwart op wit in zijn oorspronkelijke handvest staat: Israël vernietigen, vanuit een religieuze plicht.
Hoe kunnen we dan een vredesverdrag tekenen met elkaar?
En welke keuze hebben we nog?
De Palestijnen zullen hun eigen rekening opmaken. Als Israëliër vraag ik me af wat voor soort mensen we zullen zijn als de oorlog voorbij is. Waar zullen we ons schuldig over voelen – als we moedig genoeg zijn om die gevoelens toe te laten – voor wat we onschuldige Palestijnen hebben aangedaan? Voor de duizenden kinderen die we hebben vermoord? Voor de gezinnen die we hebben vernietigd?
En hoe zullen we leren – zonder nog eens verrast te worden – om een volwaardig leven te leiden op het scherp van de snede? Hoeveel mensen willen hun leven leiden en hun kinderen opvoeden op de grens van een nieuw conflict? Welke prijs betalen we voor een leven in voortdurende waakzaamheid en achterdocht, in voortdurende angst? Wie van ons zal besluiten dat hij niet het leven wil – of kan – leiden van een eeuwige soldaat, een Spartaan?
Wie zal hier in Israël blijven? Zullen dat de extremen zijn, de meest fanatiek religieuze, nationalistische, racistische mensen? Zijn we gedoemd om verlamd toe te kijken hoe de moedige, creatieve, unieke Israëlische identiteit geleidelijk opgaat in de tragische wond van het Jodendom?
Deze vragen zullen Israël waarschijnlijk nog jaren achtervolgen. Er bestaat echter de mogelijkheid dat er een radicaal andere realiteit zal opduiken om ze het hoofd te bieden. Misschien zal de erkenning dat deze oorlog niet gewonnen kan worden en dat we de bezetting niet eeuwig kunnen volhouden, beide partijen dwingen om een tweestatenoplossing te aanvaarden, die ondanks haar nadelen en risico’s (in de eerste plaats dat Hamas Palestina zal overnemen in een democratische verkiezing) nog steeds de enige haalbare is?
Dit is ook het moment voor de staten die invloed op de twee partijen kunnen uitoefenen om die invloed aan te wenden. Dit is niet het moment voor kleingeestige politiek en cynische diplomatie. Dit is een zeldzaam moment, een schokgolf zoals die van 7 oktober heeft het vermogen de werkelijkheid opnieuw vorm te geven. Zien de landen met een belang in het conflict niet dat Israëli’s en Palestijnen niet langer in staat zijn zichzelf te redden?
De komende maanden zullen bepalend zijn voor het lot van twee volkeren. We zullen zien of het conflict dat al meer dan een eeuw duurt, rijp is voor een redelijke, morele, menselijke oplossing.
Hoe tragisch dat dit, als het al gebeurt, niet zal gebeuren op grond van hoop en enthousiasme, maar noodgedwongen wegens uitputting en wanhoop. Tegelijkertijd is dat de gemoedstoestand die vijanden er vaker toe brengt zich te verzoenen, en momenteel is die uitkomst het enige waarop we kunnen hopen. En dus zullen we het ermee moeten doen. Het lijkt erop dat we door de hel moesten gaan om op de plek te belanden vanwaar je, op een uitzonderlijk heldere dag, de rand van de hemel kunt ontwaren.
Thuis in Palestina
Ter nagedachtenis aan alle doden die er op en na 7 oktober zijn gevallen aan beide kanten van de grens met de Gazastrook, publiceerde Al Jazeera het gedicht ‘De oorlog zal eindigen’, vijftig jaar geleden geschreven door de beroemde Palestijnse dichter Mahmoud Darwish (1941-2007).
De oorlog zal eindigen
[…]
Ik weet niet wie ons vaderland heeft verkocht
Maar ik zag wie de prijs heeft betaald.
Zijn woorden, schrijft Al Jazeera, zijn altijd relevant gebleven en gaan sinds de slachting op die zwarte dag in oktober, de extreem gewelddadige verwoesting van Gaza en de toenemende Israëlische controle over de bezette Westelijke Jordaanoever de wereld over. Darwish, die de stem van het Palestijnse volk wordt genoemd, overspoelt sociale media met zijn poëzie over verlies, verlangen en ballingschap – zijn werk werd vertaald in 39 talen.
Darwish werd geboren in Barweh, Akka – een stad die werd ingenomen tijdens de Nakba in 1948 en waarvan de overblijfselen werden opgenomen in Israël. Zijn familie sloot zich aan bij 750.000 andere Palestijnen die gedwongen werden in ballingschap te gaan; de familie Darwish kwam terecht in een vluchtelingenkamp in het naburige Libanon. Toen ze terug konden keren, was er niets meer over van hun huis en haard.
Op zijn veertiende zou Darwish een gedicht hebben voorgelezen op school waarin een Palestijnse jongen zich richtte tegen een joodse leeftijdsgenoot.
Jij kunt in de zon spelen als je wilt en je speelgoed hebben, maar ik niet.
Jij hebt een huis, en ik heb er geen.
[…]
Waarom kunnen we niet samen spelen?
Darwish werkte samen met de Amerikaans-Palestijnse cultuurcriticus Edward Said aan de Palestijnse Verklaring van Onafhankelijkheid uit 1988, waarin de PLO haar steun uitsprak voor een tweestatenoplossing. Later bekritiseerden beiden de Oslo-akkoorden uit 1993, omdat ze vonden dat de Palestijnen het onderspit hadden gedolven. Darwish keerde in 1996 terug naar Palestina en vestigde zich in 1996 in Ramallah. Hij becommentarieerde de politieke factiestrijd tussen Fatah en Hamas, en verklaarde dat hun onderlinge gekibbel het nog onwaarschijnlijker maakte dat er ooit een Palestijnse staat zou komen.
Teheran lanceert een ongekende drone- en raketaanval op Israël
‘Het Midden-Oosten heeft de hele nacht niet geslapen’, vat het Libanese dagblad L’Orient-Le Jour samen. ‘Na twee weken van spanning na de Israëlische aanval op het Iraanse consulaat in Damascus, voerde Iran zijn langverwachte en aangekondigde reactie uit (…). Voor de eerste keer in haar geschiedenis lanceerde de Islamitische Republiek een directe aanval op Israël.’
In totaal lanceerde Teheran in de nacht van zaterdag 13 op zondag 14 april meer dan 200 drones en raketten tegen Israël. Tegelijkertijd hebben de Iraanse bondgenoten, de Libanese Hezbollah en de Jemenitische Houthi-rebellen anti-Israëlische aanvallen uitgevoerd, waarbij de eerstgenoemden raketten afvuurden op de door Israël bezette Golan, en de laatstgenoemden drones lanceerden richting Israëlisch grondgebied.
‘Zaterdagavond loeiden sirenes door heel Israël’, meldt de Jerusalem Post. De Amerikaanse president Joe Biden, die aan de telefoon sprak met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, verklaarde zaterdagavond dat Amerikaanse troepen hadden geholpen bij het neerschieten van ‘bijna alle’ drones en raketten die op het grondgebied van de Hebreeuwse staat werden afgevuurd. Slechts één militaire basis liep ‘kleine schade op’, kondigde een woordvoerder van het Israëlische leger van zaterdag op zondag aan.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Een ‘surrealistische’ scène, zo beschrijft columnist en hoofdredacteur van de Times of Israel David Horovitz, die eraan herinnert dat ‘Iran Israël nog nooit rechtstreeks op deze manier heeft aangevallen’. Voor de journalist markeert dit een ‘overgang van de oorlog tussen Israël en Hamas (…) naar een regionaal conflict. Het is is nu afwachten wat Hassan Nasrallah, de leider van Hezbollah, vervolgens gaat doen.’
L’Orient–Le Jour is genuanceerder over de kwestie van de regionale impact van deze aanval: ’terwijl het zijn kracht als nooit tevoren toont om te voorkomen dat Israël zich blijft richten op zijn hoge officieren, lijkt de reactie van Iran niettemin strategisch berekend te zijn om een echte regionale escalatie. Met een paar uur reizen liet Teheran de Hebreeuwse staat en zijn bondgenoten de mogelijkheid over om de projectielen te onderscheppen voordat ze hun doelen bereikten’, analyseert het Libanese dagblad.
‘Ondanks de enscenering en de talrijke waarschuwingen om elk verrassingselement te vermijden, vormt de Iraanse aanval niettemin een precedent en een keerpunt. De Israëlisch-Iraanse oorlog komt officieel uit de schaduw zonder dat we op dit moment weten met welke intensiteit deze openlijk zal worden gevoerd. Alles zal nu afhangen van de intensiteit en omvang van de Israëlische reactie.’
‘Aanzienlijke slijtage’ van de IDF-troepen
‘Heeft Israël de manoeuvreerruimte die nodig is om de huidige situatie om te zetten in een regionale oorlog die enkele maanden zal duren?’, vraagt Maariv-journalist Ben Caspit zich af.
L’Orient – Le Jour voorspelt dat Israël ‘disproportioneel wraak zal nemen om Iran en zijn andere vijanden ervan te weerhouden dit soort aanvallen opnieuw op zijn grondgebied uit te voeren. (…) In hoeverre zal Washington in staat zijn controle te houden over zijn Israëlische bondgenoot, die misschien in de verleiding komt om op een regionale oorlog te wedden? Dat is het belangrijkste wat momenteel speelt.’
In Vladivostok, gelegen aan de rand van Poetins imperium, is goed te zien hoe de oorlog Rusland veranderd heeft. Het land is repressiever geworden en geïsoleerd geraakt, maar economisch bestand tegen de druk van het Westen.
In Rusland begint de dag niet in de hoofdstad, maar in het verre oosten. Toen Vladimir Poetin op 24 februari 2022 zijn ‘speciale militaire operatie’ tegen Oekraïne aankondigde, lag een groot deel van Moskou te slapen. Maar in Vladivostok, aan de oostkust van Rusland, zaten ze aan de lunch. Toen Rusland op 15 en 17 maart zijn presidentsverkiezingen hield, werden de resultaten van Vladivostok als een van de eerste geteld. Poetin won de nepverkiezingen. Maar het land dat hij zal regeren is anders dan toen zijn huidige termijn begon.
Vladivostok, gelegen aan de rand van het zogenaamde imperium van Poetin, op zo’n 7000 kilometer van Oekraïne, is een plek waar je goed kunt observeren hoe de oorlog Rusland heeft veranderd. Je ziet er niet de economische of politieke ineenstorting die sommige westerse waarnemers voorspelden en waar Oekraïne op hoopte, en ook niet de triomfantelijke mobilisatie waarnaar Russische patriotten verlangen. Rusland is thuis repressiever geworden en in het buitenland meer geïsoleerd. Maar de economie en samenleving van het land hebben bewezen bestand te zijn tegen zowel de druk van het Westen als die van Ruslands eigen repressieve staat, en Vladivostok is daarvan het bewijs. Zoals Ilja Lagutenko, de frontman van Mumiy Troll, de beroemdste rockband van de stad, het op een recent album zegt, is de stad er altijd een geweest ‘die met het gemak van een liftende tiener historische zigzags maakte’.
Vladivostok werd gesticht in 1860 en diende als buitenpost van het Russische Rijk in zijn uitgestrekte gebieden in het verre oosten, die ooit gedeeltelijk onder Chinese controle stonden. De stad was tijdens het Sovjettijdperk verboden terrein voor buitenlanders, maar werd na de ineenstorting van de Sovjet-Unie het symbool van een nieuwe openheid. Vladivostok 2000, een lied van Mumiy Troll uit 1997, werd een lokaal volkslied dat de nationale tijdgeest wist te vangen. ‘We vertrekken, we vertrekken, we vertrekken, er breken zuiverder tijden aan,’ luidt het refrein. Politici in Moskou en Brussel spraken over een ‘Europa van Lissabon tot Vladivostok’.
Aan dergelijke geluiden kwam grotendeels een einde toen Rusland in 2014 de Krim annexeerde en een oorlog ontketende in Oost-Oekraïne. De betrekkingen met het Westen verzuurden en het Kremlin focuste zich opnieuw op een ‘draai naar het oosten’, waarin Vladivostok een sleutelrol zou spelen. ‘Spraken we eerder over Vladivostok als de buitenpost van het land in het verre oosten, nu zeggen we dat het ons “venster op Azië” is,’ zegt Vasili Avtsjenko, een van de prominentste schrijvers van de stad.
Duistere droom
De laatste fase van de oorlog heeft het lot van de hele stad veranderd. Voor sommigen is het een tragedie. BBC Russia en Mediazona, onafhankelijke mediakanalen die het aantal Russische slachtoffers bijhouden, hebben tot nu toe 759 doden bevestigd uit de regio Primorje, waarvan Vladivostok de hoofdstad is, door rouwadvertenties uit te kammen. Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk veel hoger. Voor anderen is de oorlog een kans geweest. Neem de voormalige burgemeester van Vladivostok, die werd veroordeeld voor het aannemen van steekpenningen van een begrafenisondernemer en in 2023 werd veroordeeld tot zestienenhalf jaar gevangenisstraf. Eind vorig jaar werd hij vervroegd vrijgelaten om in het leger te dienen.
De publieke opinie over het conflict varieert. Sommigen verafschuwen het idee van een gevecht tegen Oekraïne. ‘Het is alsof alles zich afspeelt in een duistere droom, mensen zijn depressief, ze zijn bang,’ zegt een oppositiegezinde inwoner van Vladivostok. Anderen zijn op een strijdbare manier optimistisch over hun strijd met het Westen. ‘Het punt is dat het Westen niet begrijpt waar het in verzeild is geraakt – het had niet met Rusland moeten sollen,’ zegt een student uit Vladivostok.
Na een eerste schok zijn velen teruggekeerd naar hun normale ritme. ‘Ja, het gebeurt, het gaat door, maar wat kunnen we eraan doen?’ zegt een inwoner van Vladivostok. ‘Het leven in de stad gaat gewoon door.’ Russen hebben zich, zoals ze door de geschiedenis heen altijd hebben gedaan, aangepast aan hun nieuwe realiteit. Zoals de student het zegt: ‘Zijn er ooit gemakkelijke tijden geweest in Rusland? We zijn eraan gewend, we passen ons aan.’
Om Vladivostok in 2024 te leren kennen, analyseerde The Economist open source-informatie, kraakte de redactie cijfers en spraken ze telefonisch en via internet met inwoners uit het hele politieke spectrum. De reis begint waar de stad zelf begon.
Op elke willekeurige dag dobberen tientallen schepen in en rond de haven van Vladivostok. Vele bevatten kolen, mineralen en koolwaterstoffen, op weg van de Russische mijnen en bronnen naar verre kusten. Andere liggen volgestapeld met containers met consumptiegoederen die overal in Rusland op de schappen moeten komen. De haven is een levensader geworden voor het hele land. Terwijl het aantal containertransporten in het jaar na de invasie afnam, herstelden de transporten via Vladivostok zich snel, volgens het Kiel Institut für Weltwirtschaft, een Duits onderzoeksinstituut. ‘Veel dingen moeten worden vervangen en dat kan alleen via China,’ zegt Alexander Gabuev van het Carnegie Russia Eurasia Centre, een denktank in Berlijn. ‘En Vladivostok is de poort naar China.’
’Tegen de tijd dat de oorlog uitbrak was alles klaar, alles was aangelegd – dat kwam goed van pas in de nieuwe omstandigheden‘
De haven van Vladivostok is al sinds 1859 het centrum van het leven langs de baai Zolotoj Rog [Gouden Hoorn], want dat was het jaar dat Nikolaj Moeravjov, de gouverneur van Tsaristisch Oost-Siberië, daar aan boord van de Amerika, een in New York gebouwde korvet, aankwam om de regio te verkennen. Een jaar later werd de Russische keizerlijke vlag gehesen boven een nederzetting die Moeravjovs team Vladivostok noemde, wat ‘heers over het oosten’ betekent. (China bleef de stad aanduiden met de naam Haishenwai, of ‘Zeekomkommerbaai’). Kolonisten arriveerden per schip, waaronder veel Oekraïners die per stoomboot uit Odessa kwamen, gelokt door beloften van gratis land.
De schepen die vandaag de dag in de haven liggen, laten het toenemende belang zien van de handel met Azië, een trend die al lang vóór de grootschalige invasie van Oekraïne begon. ‘De huidige gebeurtenissen hebben dit proces niet in gang gezet, maar versneld,’ zegt Artjom Loekin van de Federale Universiteit van het Verre Oosten in Vladivostok. FESCO, het moederbedrijf van de haven van Vladivostok, heeft lang geprobeerd te concurreren met de Russische havens die op Europa gericht zijn. ‘Tegen de tijd dat de oorlog uitbrak was alles klaar, alles was aangelegd – dat kwam goed van pas in de nieuwe omstandigheden,’ aldus een voormalige leidinggevende van FESCO.
Deze Aziatische handelsroutes hebben de Russische economie geholpen om de westerse sancties te doorstaan. Russische bedrijven, die veel ervaring hebben met het werken in crisissituaties, hebben sneller dan verwacht nieuwe markten gevonden en nieuwe logistieke routes uitgestippeld, zegt Natalja Zoebarevitsj, een econoom die gespecialiseerd is in de regio’s van Rusland: ‘Het land is groot en de wereld is groot, en er zijn genoeg alternatieven.’ China is de sleutel. De wederzijdse handel met China bereikte vorig jaar een recordhoogte van 240 miljard dollar, een stijging van 64 procent ten opzichte van 2021. De Russische douanedienst zegt duizend extra medewerkers te hebben aangenomen in het verre oosten om de nieuwe handelsstromen aan te kunnen.
In Vladivostok is China alleen al goed voor driekwart van de invoer via de haven. Een toonaangevende autofabriek die ooit samenwerkte met het Japanse Mazda produceert nu Chinese auto’s, die steeds populairder worden in een stad die ooit bekendstond om zijn voorliefde voor Japanse wagens, met het stuur aan de rechterkant. Vorig jaar vertegenwoordigden Chinese automerken vijf van de zes best verkochte auto’s in heel Rusland. Zelfs de politie van Primorje heeft een nieuwe vloot patrouillewagens van Chinese makelij.
Maar het venster op Azië is niet breed genoeg. Goederen van en naar de haven van Vladivostok brengen is duur en tijdrovend. De vraag naar vrachtvervoer via de oostelijke spoorwegen van het land is bijna twee keer zo groot als de capaciteit, volgens gegevens van de regering. Terwijl het containervervoer via het Verre Oosten is toegenomen, is de handel in mineralen en energieproducten waarschijnlijk belemmerd door een gebrek aan infrastructuur, aangezien het grootste deel van de terminalcapaciteit van Rusland in het westen ligt, aldus Julian Hinz van het Kiel Instituut.
Alternatieve routes
De Russische regering zet zich opnieuw in om alternatieve routes aan te leggen. ‘Ze hebben één vrachtroute – nu proberen ze een tweede aan te leggen,’ zegt Zoebarevitsj. In een recente toespraak tot de Federatieve Vergadering prees Poetin zijn plannen aan om de oostelijke spoorlijnen te moderniseren. ‘We moeten onze achterstand inhalen en dat zullen we ook doen,’ verklaarde hij. FESCO – inclusief de haven van Vladivostok – werd eind vorig jaar genationaliseerd en onder controle geplaatst van Rosatom, het kernenergiebedrijf van de Russische staat, dat er een terminal van wil maken voor transporten via de Noordelijke Zeeroute in het Noordpoolgebied.
Ondanks de toename van de handel blijven de Chinese investeringen in Rusland beperkt. En de handelsbereidheid heeft een prijs. China is begonnen de haven van Vladivostok, met Russische toestemming, te gebruiken als binnenlandse terminal om goederen over te brengen vanuit door land ingesloten provincies in het noordoosten. Sommige inwoners noemen de haven gekscherend weer Haishenwai.
Een deel van de goederen die in de haven binnenkomen, belandt mogelijk in de Kalina Mall. Toen dit winkelcentrum in februari 2019 openging, werd het aangekondigd als het grootste in de hele Primorje-regio, met een supermarkt, een IMAX-bioscoop, tientallen modeboetieks en een foodcourt met uitzicht op de Gouden Hoorn-baai. Het winkelcentrum belichaamde het consumentisme van een geglobaliseerde, rijke Russische middenklasse. Op de gevel van het gebouw stonden bij de opening namen van grote westerse merken zoals Swatch en Zara.
Rusland en het westen
Ondanks haar lange geschiedenis is de Russische westerse beweging gedoemd te verdwijnen, schrijft Andrej Tsygankov, expert internationale betrekkingen, op de website van Rusland in de wereldwijde politiek, het invloedrijke tijdschrift in Moskou. Sinds de tijd van Peter de Grote – de korte Sovjetperiode daargelaten – waren de Russische westers georiënteerde kringen gericht op het overnemen van de verworvenheden van het Westen en het verkrijgen van westerse erkenning. Gematigden geloofden dat verwestersing kon plaatsvinden zonder de soevereiniteit en historische waarden van de Russische staat te ondermijnen. Radicalen daarentegen waren te vinden in sociale lagen die kritisch stonden tegenover de regering en ver van haar kringen verwijderd waren.
Vandaag de dag zijn zowel de gematigden als de radicalen uit de politieke arena verdwenen (of aan het verdwijnen). Dat zij hun droom om deel uit te maken van het Westen niet hebben kunnen verwezenlijken, komt deels doordat het Westen de wereldmacht niet wilde delen en deels doordat het Westen wilde dat Rusland zich zou conformeren aan zijn waarden zonder rekening te houden met de Russische belangen. Sinds de oorlog in Oekraïne is elke normalisering van de betrekkingen met het Westen onmogelijk geworden, wat onder andere te zien is aan de radicale ommekeer van de voorheen westers georiënteerde Russische ex-president Dmitri Medvedev. Rossija v Globalnoj Politike
Westerse sancties waren gericht op de oorlogsmachine van Rusland, niet op winkelcentra. Maar sommige westerse politici hoopten dat de verstoring van het dagelijks leven het verzet van de bevolking tegen de oorlog zou aanwakkeren. Oekraïne riep consumentenmerken op om Rusland te verlaten, omdat ze anders belasting zouden betalen waarmee de schatkist van Poetin werd gespekt. Sommige grote westerse bedrijven deden dat ook: volgens de Kyiv School of Economics (KSE), een Oekraïense universiteit, hebben ten minste 372 bedrijven hun banden met Rusland volledig verbroken.
Toch is het spookbeeld van lege winkelschappen, dat veel Russen zich herinneren van het einde van de Sovjetperiode, nooit bewaarheid geworden. Veel andere westerse bedrijven – volgens de KSE meer dan tweeduizend – besloten te blijven. Een index van het Russische consumentenvertrouwen, opgesteld door het Levada Centrum, een Russische onafhankelijke opiniepeiler, bevindt zich op zijn hoogtepunt sinds 2012, het jaar waarin Poetin opnieuw president werd.
Toen het Kalina-winkelcentrum in 2019 werd geopend, waren er 36 winkels met buitenlandse merken; nu zijn dat er nog 26. Sommige grote namen zijn vertrokken, maar daarvoor zijn bedrijven in de plaats gekomen die soortgelijke waren verkopen, zoals Limé, een opkomend Russisch modemerk. ‘Natuurlijk zijn alle merken zoals Zara en H&M vertrokken,’ zegt een shopper uit Vladivostok. Maar hun producten ‘kwamen in principe terug onder andere namen’. In sommige gevallen bleven Russische partners winkels van buitenlandse merken exploiteren.
Terwijl het dagelijks leven doorgaat, heeft de regering geprobeerd om de structuur van de samenleving te veranderen
Wat niet meer rechtstreeks naar Rusland wordt verscheept, kan meestal worden verkregen, zij het tegen een hogere prijs, door middel van parallelimport via derde landen. ‘Ik kan naar de winkel gaan en een nieuwe iPad kopen, geen probleem,’ schampert een andere shopper. Hollywoodfilms vinden nog altijd hun weg naar de bioscoop: in de bios van Kalina Mall wordt momenteel reclame gemaakt voor de komende release van Dune: Part Two, een Amerikaans sciencefictionepos.
Russische bedrijven hebben manieren gevonden om de obstakels van zakendoen in oorlogstijd te omzeilen. Toen Apple Pay en Google Pay hun diensten staakten, ontwikkelden Russische banken stickers met geïntegreerde chips die dezelfde functionaliteit mogelijk maakten. ‘Wees trendy – betaal met een sticker!’ luidt een advertentie van Primsotsbank, de grootste regionale bank in Primorje. ‘Betaal met je smartphone, net als vroeger.’ Dat is precies wat veel winkelaars in winkelcentrum Kalina doen.
Terwijl het dagelijks leven gewoon doorgaat, heeft de regering geprobeerd om de onderliggende structuur van de samenleving te veranderen. Vanaf de herfst van 2022 kregen scholen in het hele land de opdracht om op maandagochtend lessen te geven gericht op traditionele waarden en nationale eenheid. Op de Vladivostok School Nummer 14, waar honderden leerlingen basis- en middelbare schoolonderwijs volgen, omvatten deze ‘belangrijke gesprekken’ onderwerpen als vrijwilligerswerk, Russische films, Russische moeders, maar ook patriottische kost, zoals de betekenis van het moederland en de heldenmoed van de Russische spetsnaz (speciale strijdkrachten).
Ambtenaren gaan er prat op dat deze ‘patriottische opvoeding’ tegen het einde van dit jaar 72 procent van de Russische kinderen zal hebben bereikt. Middelbare scholen hebben ook nieuwe geschiedenisboeken gekregen, deels geschreven door Vladimir Medinskij, voormalig minister van Cultuur en een nationalistisch ideoloog. Hierin wordt Rusland afgeschilderd als een land dat voortdurend wordt bedreigd door samenzwerende krachten in het Westen; de oorlog in Oekraïne wordt beschreven als een defensieve oorlog. School Nummer 14 kondigde de komst van de nieuwe boeken aan met een bericht op haar socialmedia-accounts. ‘Waarheidsgetrouwe geschiedenis in een nieuw leerboek!’ aldus het enthousiaste bericht. ‘Dit boek geeft het meest complete historische beeld van belangrijke gebeurtenissen in Rusland en in de wereld.’
‘Poetin benadrukte: “We zijn geen vijandigheden begonnen, we proberen ze te beëindigen. Deze vijandigheden zijn begonnen door nationalisten in Oekraïne in 2014, toen er een staatsgreep werd gepleegd.”’
Het Westen probeert met alle mogelijke middelen de economie van Rusland naar beneden te halen. Al deze zogenaamde sancties – het is belangrijk om dit te beseffen – zijn absoluut illegaal. Ze schenden alle normen van het internationaal recht, waar het Westen zich zo graag op beroept.
Het Westen heeft alle tegoeden van de Russische staat die op hun banken staan gestolen, in totaal meer dan 300 miljard dollar. Ze hebben ook de facto fondsen van Russische bedrijven gestolen, evenals persoonlijke fondsen en eigendommen van vele particulieren.’
Onderwijs
Leraren, bestuurders en leerlingen hebben enige vrijheid in hoe enthousiast ze het nieuwe materiaal implementeren of tot zich nemen. Sommigen zijn er heel gelukkig mee. Lokale autoriteiten in het verre oosten van Rusland gingen nog een stap verder en brachten een ‘belangrijk alfabet’ uit, waarin het abc in een patriottische vorm werd gegoten. A staat voor armija (leger) – ‘verdedigers van het land en onze trots’ – en B voor bratstvo (broederschap) en bog (god). Sommige scholen hebben zelfs nieuwe patriottische bijnamen gekregen. Een blauwe plaquette op de muur van School Nummer 14 draagt nu de naam van Jevgeni Orlov, een soldaat uit de huurlingengroep Wagner die werd gedood op het slagveld in Oost-Oekraïne.
Andere scholen maken zich ervan af zoals dat ook vaak gebeurde met de verplichte lessen ‘wetenschappelijk communisme’ voor universiteitsstudenten tijdens het Sovjettijdperk. ‘Mensen hebben ervaring met dit soort aanpassingen: je doet het een maar denkt het ander,’ zegt Andrej Kolesnikov, een in Moskou gevestigde senior fellow van het Carnegie Russia Eurasia Centre. Want wie zich openlijk tegen de staat verzet, krijgt te maken met harde consequenties.
Toen Poetin de grootschalige invasie van Oekraïne aankondigde, dacht Aleksej Galimov dat het nepnieuws was. Galimov is geboren en getogen in Vladivostok, hij werkte in de logistiek en een van zijn beste zakenpartners was een Oekraïner. Hij is lid van de Kerk van de Zevendedagsadventisten en heeft veel vrienden die een christelijke kostschool hebben bezocht in Boetsja, een kleine stad ten noorden van Kyiv. Het idee van een oorlog met Oekraïne vond hij ‘ongeloofwaardig, gewoon krankzinnig’, herinnert hij zich.
Toen de oorlog zich voortsleepte, besloot Galimov dat hij niet kon blijven zwijgen. In februari 2023 schreef hij een Bijbelvers op een protestbord – ‘Gij zult niet doden’ – en liep met trillende handen naar het centrale plein van Vladivostok, waaraan de kantoren van het regionale bestuur zijn gevestigd evenals een grote orthodoxe kerk. (De Russisch-orthodoxe kerk steunt de oorlog actief.) De eerste persoon die hij zag, stak een vuist op en glimlachte. Anderen klopten hem zwijgend op de schouder. ‘Ik begreep dat eigenlijk veel mensen niet steunen wat er in het land gebeurt,’ herinnert hij zich. ‘Ja, ze zijn bang om zich uit te spreken, bang om de straat op te gaan, maar vanbinnen zijn ze het er niet mee eens.’ Na ongeveer twintig minuten arriveerde de politie, die Galimov in een bus duwde.
De ogen van Galimov waren al jaren eerder geopend, in 2017, toen hij een onlinevideo bekeek van wijlen oppositieleider Aleksej Navalny over corruptie in de bedrijven van Jevgeni Prigozjin, de overleden huurlingenleider. Hij realiseerde zich dat zijn bedrijf als onderaannemer werkte voor een van Prigozjins entiteiten. Hij verbrak het contract. ‘Ik zat in het systeem, ik zag hoeveel er werd gestolen, hoe er werd geplunderd, hoe de taart werd verdeeld,’ zegt hij. Toen Navalny voor de presidentsverkiezingen in 2018 naar Vladivostok reisde, woonde Galimov betogingen bij.
Verkiezingen Rusland
Er zijn meer dan twee jaar verstreken sinds de grootschalige Russische invasie in Oekraïne. Hoewel de situatie voor de gefragmenteerde politieke oppositie van het land er somber uitziet, daar alle belangrijke critici van het Kremlin zijn verbannen, opgesloten of vermoord, gaat er ondergronds een ander verhaal schuil.
Een gedecentraliseerde burgerlijke verzetsbeweging schiet stilletjes wortel in Rusland. Deze beweging, gevoed door het geloof in een vrije toekomst, vormt een cruciaal tegenwicht voor het dominante narratief van het Kremlin en trekt mensen aan die in Rusland willen blijven en van binnenuit voor verandering willen vechten.
De groep opereert in de anonimiteit en houdt zich bezig met cyberspionage en het drukken en verspreiden van verboden lectuur. Nog maar een paar weken geleden werd een van hun leden gearresteerd voor het financieren van een ‘extremistische organisatie’. Toch willen ze voor geen goud Rusland verlaten. Zoals een van de leden van de groep uitlegt, heb je veel meer kans op succes als je vanuit het land zelf vecht. Ze worden naar eigen zeggen gevoed door een diepe liefde voor hun vaderland en het verlangen om het repressieve beleid van de staat aan te vechten. Novaja Gazeta
Vladivostok was lang een broeinest van oppositie tegen de autoriteiten in Moskou. Maar de afgelopen jaren zijn die netwerken grotendeels ontworteld, als onderdeel van een bredere onderdrukkingscampagne. Op 13 maart arresteerde de politie het hoofd van het Vladivostok-departement van de mogelijke presidentskandidaat Boris Nadezjdin. Artjom Samsonov, oppositieleider van de Communistische Partij van Vladivostok, werd in 2021 gearresteerd en veroordeeld tot 13 jaar gevangenisstraf. Zo’n 80 à 90 procent van de voormalige medewerkers en vrijwilligers van het Vladivostok-departement van Navalny’s stichting hebben de stad verlaten, schat Joeri Koetsjin, die het departement vroeger leidde. ‘De politieke oppositie is bang en houdt zich schuil,’ zegt hij vanuit zijn huidige ballingschap in Europa.
Galimov heeft zich door zijn eigen angst niet laten afschrikken, althans, in eerste instantie niet. Na zijn eerste protest liet de politie hem vrij. In de weken daarna keerde hij nog drie keer terug naar het plein met borden met hetzelfde Bijbelvers. Op de eerste verjaardag van de invasie maakte hij een nieuw bord, met een vers uit II Kronieken: ‘Strijd niet … want u zult geen voorspoed hebben.’ Een paar dagen later trapten gewapende agenten om halfzes ’s ochtends zijn deur in, werkten hem tegen de vloer en beschuldigden hem ervan ‘het Russische leger te hebben zwartgemaakt’. Tijdens zijn detentie dreigden de bewakers leden van de Wagner-huurlingenbrigade op te zullen trommelen om hem te dwingen een contract te tekenen om in Oekraïne te gaan vechten.
In afwachting van zijn rechtszaak besloten hij en zijn familie te vluchten, net zoals honderdduizenden andere Russen hebben gedaan. Toen Navalny op 16 februari dood werd verklaard in een arctische gevangenis, sloot Galimov zich aan bij een klein protest in Las Vegas, waar hij asiel heeft aangevraagd. Deze keer luidde de tekst op zijn borden: ‘Moordenaars van het Kremlin horen thuis in Den Haag’ en ‘POETIN IS EEN EIKEL’.
Net als de meeste andere troepen van Poetin wisten ze weinig van het plan van hun commandant
Zoals de naam al doet vermoeden, heeft de Russische Pacifische Vloot de taak om de oostflank van het land te verdedigen. Een vroeg teken dat de invasieplannen van Poetin serieus waren, kwam toen enkele van deze eenheden opdoken bij de grens met Oekraïne. Onder de soldaten die naar het Westen werden gestuurd bevond zich de 155e infanteriebrigade van de Pacifische Vloot, een elite-eenheid die gestationeerd is aan de heuvelachtige noordkant van Vladivostok. Net als de meeste andere troepen van Poetin wisten ze weinig van het plan van hun commandant. ‘Ze werden op 2 januari 2022 weggestuurd, zogenaamd voor training, ze werden nergens over ingelicht,’ zei een vrouw van een soldaat van de 155e brigade in een chatgroep op berichtenapp Telegram.
In de eerste dagen van de invasie maakte de brigade deel uit van de troepenmacht die op weg was naar Kyiv. De Oekraïense inlichtingendiensten beweren dat de brigade vervolgens in Boetsja terechtkwam en deelnam aan het afslachten en martelen van burgers. Sindsdien zijn de soldaten van de brigade op verschillende plaatsen langs de frontlinie in Oost-Oekraïne in het offensief gegaan. Volgens Telegram-kanalen van soldaten en aanhangers van de 155e brigade waren ze in februari jongstleden verwikkeld in de hevige strijd om Novomychailivka, een dorp ten zuidoosten van Donetsk.
De gevechten hebben hun tol geëist van de brigade. Tijdens een aanval eind 2022 stuurden leden van de brigade een brief naar Oleg Kozjemjako, de gouverneur van de regio Primorje, waarin ze hun commandanten ervan beschuldigden hen als kanonnenvoer te behandelen. Volgens BBC Russia en Mediazona is de dood van 250 leden van de 155e brigade bevestigd. De bronnen schatten dat in hun tellingen minstens de helft van het eigenlijke totaal ontbreekt.
Wat Russen lezen
In Rusland zijn 1984 van George Orwell en Teder met jezelf: een boek over hoe je jezelf kunt waarderen en beschermen van Olga Primatsjenko zeer populair. De verkoop steeg de afgelopen jaren met respectievelijk 45 en 83 procent.
Varlaam is een twintigjarige Rus die 1984 vorig jaar ontdekte. ‘Ik kon niet geloven wat ik las en had twee emoties: verbazing en angst,’ zegt hij. De jongeman identificeert zich met de proles in het boek, de laagste klasse die wordt gecontroleerd door de gedachtenpolitie, ook al geniet hij in Rusland nog een zekere vrijheid zolang hij zich niet met politiek bemoeit. ‘Ik probeer me los te koppelen van alles en me te concentreren op mezelf,’ verklaart hij.
Zelfhulpboek Teder met jezelf biedt een uitweg aan iedereen die wil ontsnappen aan de werkelijkheid. ‘Als de wereld om je heen instort, moet je voor jezelf kunnen zorgen,’ zegt Jevgenia, een andere jonge lezer. ‘Als individu kun je de internationale politiek helaas niet veranderen. Maar je kunt wel je eigen leven verbeteren.’
Lang niet alle boeken overleven overigens de ijzeren censuur van de autoriteiten. Maar: ‘Wat verboden is, wordt juist interessanter,’ aldus Liobov Belitskaja, mede-eigenaar van boekhandel Vse Svobodny in Sint-Petersburg. El País
Ekaterina (niet haar echte naam) zag haar man voor het laatst toen hij haar vertelde dat hij ging werken in de nabijgelegen mijnen. In werkelijkheid had hij een contract getekend bij het leger. Als veteraan van de Russische spetsnaz voelde hij zich aangetrokken tot actie. Maar toen hij met de 155e brigade aan het front aankwam, trof hij wanorde aan. ‘Dit is een vreemde oorlog, het is niet onze oorlog,’ berichtte hij zijn vrouw vanuit Oekraïne. ‘De commandanten zijn dom en geven onmogelijke opdrachten.’ Hij werd gedood in de zomer van 2023, vlak voor zijn 49e verjaardag, tijdens een gevecht om Vuhledar, een klein stadje dat Rusland nog steeds probeert te veroveren. ‘Het is allemaal politiek, een strijd om land – en wij verliezen onze geliefden,’ zegt Ekaterina.
Maar ondanks de verliezen zijn er relatief weinig tegenslagen geweest. De 155e brigade is erin geslaagd zich te herstellen en blijft een effectieve gevechtsmacht, net als het Russische leger in zijn geheel. De Russische defensie-industrie draait overuren om de troepen aan te vullen. Het International Institute for Strategic Studies, een Britse denktank, berekent dat Rusland ‘zijn aanval op Oekraïne met het huidige uitvalpercentage nog twee tot drie jaar kan volhouden, en misschien zelfs langer’. (Privé schatten hoge westerse militaire functionarissen twee tot vijf jaar.) Hoge salarissen verleiden veel mannen, vooral uit armere regio’s, ertoe te gaan vechten. De 155e brigade gaat door met het offensief. ‘Het vergt een goed geleide, hechte eenheid en moed om goed georganiseerde verdedigingswerken aan te vallen – en deze jongens gaan ermee door, ondanks zware verliezen,’ zegt Rob Lee, een expert op het gebied van de Russische strijdkrachten.
Dat komt in ieder geval voor een deel doordat velen geloven in de zaak waarvoor ze zouden vechten. Zoals Tatjana (niet haar echte naam) uitlegt, had haar zoon zich bij de 155e brigade aangemeld omdat hij het gevoel had dat Rusland werd bedreigd door ‘de NAVO, die dicht bij onze grenzen komt’ en het ‘openlijke nazisme’ in Oekraïne. ‘We weten allemaal dat de NAVO een bron van kwaad is en dat de grootste boosdoeners Amerika en Groot-Brittannië zijn,’ zegt ze, een veelgebruikte leus van de staatspropaganda. In het laatste bericht dat ze afgelopen herfst van hem ontving, vertelde hij zijn moeder dat hij van haar hield. ‘Hij stierf als een held in elke zin van het woord,’ zegt ze.
Het lot van Vladivostok
Het lot van Vladivostok had anders kunnen zijn. Toen Vladimir Poetin in 2012 terugkeerde als president, na een onderbreking van vier jaar als premier, was de stad een van zijn eerste stops. De top van de Economische Samenwerking Azië-Stille Oceaan (APEC) vond dat jaar plaats op de nieuwe campus van de Federale Universiteit van het Verre Oosten. De verzamelde leiders, waaronder de toenmalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton, beloofden ‘onze gezamenlijke economische groei en welvaart in de komende jaren te bevorderen’. Achttien maanden later annexeerde Poetin de Krim en ontketende hij een oorlog in Oost-Oekraïne.
De Russische regering lanceerde in 2015 een nieuwe topontmoeting, het Eastern Economic Forum, op dezelfde locatie als de APEC-top. In de daaropvolgende jaren kwam er een parade van Aziatische leiders die grote delegaties zakenmensen meebrachten. In 2018 werd de plenaire sessie bijgewoond door Poetin met daarnaast Xi Jinping, de president van China, Abe Shinzo, de premier van Japan, Lee Nak-yon, de premier van Zuid-Korea en Khaltmaagiin Battulga, de president van Mongolië. Het jaar daarop kreeg Poetin het gezelschap Narendra Modi, premier van India, Abe, Battulga en Mahathir Mohamad, premier van Maleisië, over de vloer.
Hoewel veel landen, vooral in Azië, graag handel blijven drijven met Rusland, zijn er maar weinig die nu het podium willen delen met Poetin en trawanten. De deelname van buitenlandse gasten aan het forum is afgenomen. Van de hooggeplaatste buitenlandse bezoekers die deelnamen aan het openbare programma op het forum van vorig jaar, was meer dan de helft afkomstig uit China of Myanmar. Ambtenaren uit Europa, Japan en Zuid-Korea bleven weg.
De prominentste bezoeker tijdens het evenement van vorig jaar was Kim Jong-un, de leider van Noord-Korea, die Russische militaire goederen inspecteerde en een rondleiding kreeg door een aquarium op de universiteitscampus. Hij nam niet deel aan het forum op het podium – geen enkel staatshoofd deed dat. Bij de plenaire sessie in 2023 had Poetin slechts één gast: Pany Yathotou, de vicepremier van Laos.
Voor wie Vladivostok wil verlaten, biedt het vliegveld de snelste uitweg. Het Vladivostok International Airport werd gebouwd in de jaren 1930 en voegde pas in 1999 een internationale terminal toe. Voor de APEC-top in 2012 werden de faciliteiten en de landingsbaan gemoderniseerd. In 2019 werden er meer dan 3 miljoen passagiers vervoerd, waarvan velen naar het buitenland. In januari van dat jaar – voordat de oorlog en de pandemie het reizen verstoorden – waren internationale vluchten goed voor meer dan de helft van het totale aantal vluchten van en naar de luchthaven van Vladivostok, volgens gegevens van Flightradar24, een website die het luchtverkeer volgt. Vluchten van of naar Zuid-Korea vormden bijna een derde van al het verkeer.
Dat is sindsdien veranderd. Je kunt niet zeggen dat Vladivostok is afgesneden van de wereld, maar ‘China speelt steeds meer de rol van tussenpersoon’, zegt Lukin. In januari was meer dan 80 procent van alle vluchten van of naar de luchthaven een binnenlandse vlucht. Internationale vluchten waren alleen beschikbaar naar China, Thailand en Oezbekistan. (Een vierde bestemming kan binnenkort worden toegevoegd: er zijn plannen om opnieuw rechtstreekse vluchten van en naar Pyongyang op te zetten.) De nieuwe routes zijn misschien niet de handigste, maar zoals voor veel aspecten van het leven in oorlogstijd geldt, zegt een inwoner van Vladivostok, ‘vinden de mensen er wel weer iets op’.
De familie van Ismail Haniyeh bevond zich in een kamp in Gaza
Drie zonen en ten minste twee kleinkinderen van Hamasleider Ismail Haniyeh zijn gedood bij een Israëlische luchtaanval in de Gazastrook. Dat heeft de politieke leider van de militante groep aan Al Jazeera bevestigd, vanuit de Qatarese hoofdstad Doha. Zijn kinderen Hazem, Amir en Mohammed en een aantal van hun kinderen waren op bezoek bij familie voor Eid in vluchtelingenkamp Shati in het noorden van Gaza toen hun auto het doelwit werd van een Israëlische luchtaanval.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Zestig familieleden van Haniyeh zijn volgens de Hamasleider gedood sinds het begin van de oorlog, waaronder veertien die stierven nadat een Israëlische luchtaanval het huis van de familie in de stad Gaza trof in oktober. De Hamasleider zei dat de aanval niks veranderde aan de eisen van de groep voor een permanent staakt-het-vuren in Gaza.
‘Al onze mensen en alle families van Gaza hebben een zware bloedprijs betaald, en ik ben één van hen’, zei Haniyeh. Israël bevestigde dat het de zonen van Haniyeh als doelwit onder vuur had genomen, en beschreef hen als ‘drie Hamas-agenten’ die ‘op weg waren om terroristische activiteiten uit te voeren’.
Duizenden Israëlische betogers zijn zaterdag in Tel Aviv en andere delen van het land de straat op gegaan, om de regering op te roepen meer te doen om de 130 gijzelaars die door Hamas worden vastgehouden vrij te krijgen, en om vervroegde verkiezingen te houden. Dat schrijft The Times of Israel.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Er werd geroepen om het aftreden van Netanyahu. Tijdens de protestmars in Tel Aviv liep het meerdere malen uit de hand, en oproerpolitie moest ingrijpen met onder meer traangas en een waterkanon. Dergelijke protesten op zaterdag zijn een regelmatig voorkomend verschijnsel geworden in Tel Aviv en andere delen van het land, sinds de oorlog die begon op 7 oktober.
Organisatoren van de antiregeringsprotesten in Tel Aviv zeiden dat honderdduizend mensen deelnamen aan de betogers. Een dag na de enorme protesten was het zes maanden geleden dat de oorlog in Gaza begon. Israël heeft aangekondigd troepen terug te trekken uit het zuiden van Gaza, terwijl in Egypte wordt onderhandeld tussen Hamas en Israël over een mogelijk staakt-het-vuren.
Wereldleiders hebben zware kritiek geuit na een Israëlische luchtaanval in het centrale deel van de Gazastrook waarbij zeven hulpverleners om het leven kwamen. Dat meldt The Times of Israel. Zij herhaalden hun oproepen voor een onmiddellijk staakt-het-vuren in het oorlogsgebied.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De in de Verenigde Staten gevestigde hulporganisatie World Central Kitchen (WCK) bevestigde dinsdag dat haar medewerkers waren gedood bij een ‘gerichte aanval’ door het Israëlische leger. De doden kwamen uit Palestina, Australië, Polen, het Verenigd Koninkrijk en de VS. Onder meer de premier van Australië, de president van de VS en Europese leiders hebben hun afkeur over de aanval uitgesproken.
De NGO zei dat haar team op het moment van de aanval in een ‘niet-conflict’-gebied reisde in een konvooi van twee gepantserde auto’s met het logo van WCK. ‘Ondanks de coördinatie met de IDF werd het konvooi geraakt toen het de opslagplaats in Deir al-Balah verliet, waar het team meer dan 100 ton humanitaire voedselhulp had uitgeladen die via de zeeroute naar Gaza was gebracht’, schreef de organisatie.
De dienstplicht werd al eerder verhoogd door Rusland
De Russische president Vladimir Poetin heeft een decreet ondertekend waarmee 150.000 burgers worden opgeroepen voor militaire dienstplicht. Dat schrijft Deutsche Welle. Alle mannen in Rusland zijn verplicht om vanaf hun 18e een jaar in militaire dienst te gaan. Eerder werd de maximumleeftijd waarop mannen dienstplichtig kunnen worden al verhoogd van 27 naar 30 jaar.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Dienstplichtigen kunnen wettelijk niet worden ingezet om buiten Rusland te vechten en werden vrijgesteld van een beperkte mobilisatie in 2022, waarbij minstens 300.000 mannen met een eerdere militaire opleiding werden opgeroepen om in Oekraïne te vechten – hoewel sommige dienstplichtigen ‘per vergissing’ naar het front werden gestuurd.
In september ondertekende Poetin een bevel om 130.000 mensen op te roepen voor een herfstoffensief en afgelopen voorjaar was Rusland van plan om 147.000 mensen op te roepen. De dienstplicht is een gevoelig thema in Rusland, en een van de weinige redenen waardoor Russen de straat op gaan om te demonstreren.
Wat schrijven internationale commentatoren en opiniemakers over de opkomst van antisemitisme door de oorlog in Gaza? ‘Vooral in het tijdperk van de sociale media willen mensen eenvoudige, gegeneraliseerde beschuldigingen.’
Kenan Malik – columnist
The Observer
‘Het onderscheid tussen kritiek en intolerantie is in principe makkelijk te maken. Discussies over sociale praktijken en overheidsbeleid zouden zo onbelemmerd mogelijk gevoerd moeten worden. Maar wanneer minachting wordt omgezet in vooroordelen over mensen, dan wordt een rode lijn overschreden. Zoals het hekelen van het islamisme leidt tot oproepen om de immigratie van moslims te stoppen. Of het hekelen van de Israëlische acties in Gaza, wat uitmondt in antisemitisme en bijvoorbeeld in een protest bij een Joodse winkel in Londen.‘
Nicholas Kristof – columnist
The New York Times
‘Het is ontegenzeggelijk waar dat de wereld de onderdrukking van de Palestijnen door Israël kritischer volgt dan vele andere verschrikkingen. (…)
Verdedigers van Israël hebben het volste recht om op dit alles te wijzen, en soms neigen de reacties inderdaad naar antisemitisme. Maar – en dat is de andere kant – het lijkt me ook gewetenloos om de hypocrisie van de wereld, hoe oneerlijk ook, te gebruiken om de dood van duizenden kinderen in Gaza te rechtvaardigen.‘
Lars Rensmann – politicoloog aan de Universiteit van Passau
ZDF
‘Vooral in het tijdperk van de sociale media willen mensen eenvoudige, gegeneraliseerde beschuldigingen. Wordt het publieke debat in Duitsland relatief feitelijk gevoerd, in veel landen heerst een zeer emotioneel geladen discours waarin de wereld wordt verdeeld in goed en kwaad, en in de publieke opinie komt Israël, waarvan de burgerbevolking brutaal is aangevallen door Hamas, over als kwade koloniale onderdrukker. Dergelijke percepties staan echter haaks op de realiteit in het Midden-Oosten en de complexiteit van het conflict.‘
Nous Vivrons – collectief van 70 vooraanstaande Franse Joden
Le Monde
‘In een tijd waarin het gaat over vooroordelen, intersectionaliteit en culturele toe-eigening ervaren Joodse vrouwen en mannen ongeveer alles wat meerderheden wordt verzocht niet te doen met minderheden. Er wordt ons verteld wanneer we slachtoffers zijn en wat echt antisemitisme is. We worden monddood gemaakt en voor ‘vuile Jood’ uitgemaakt. Wanneer we weigeren ons te onderwerpen, worden we weggezet als extreemrechts. Dit is antisemitisme dat niet eens meer de moeite neemt een bivakmuts op te zetten.’
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
