Lula behaalt niptste overwinning in Braziliaanse geschiedenis
Luiz Inácio Lula da Silva heeft in de verkiezingen van zondag nipt zittend president Jair Bolsonaro verslagen en gaat na de periode 2003-2010 aan een derde termijn beginnen als president van Brazilië. Sinds de terugkeer van de democratie in Brazilië in de jaren tachtig heeft een president nog nooit drie termijnen gediend. ‘Onze meest urgente verplichting is het opnieuw uitbannen van honger,’ zei Lula in zijn overwinningstoespraak in São Paulo. Ook beloofde het Amazonegebied te beschermen en verklaarde hij dat ‘wij één volk zijn’. Er zijn niet ‘twee Braziliës’, citeert Correiro Braziliense.
De kloof tussen de twee kandidaten in de tweede ronde was de kleinste in de geschiedenis, volgens Rio Times. Lula kreeg 50,89 procent van de stemmen en Bolsonaro 49,11 procent. Een verschil van ongeveer 2 miljoen stemmen, met een totaal van 120 miljoen Brazilianen die naar de stembus gingen. Zoals The New York Times opmerkt ‘blijft er bezorgdheid bestaan over de gezondheid van een van ’s werelds grootste democratieën’. Maandenlang heeft Bolsonaro bij voorbaat de uitslag van de verkiezingen in twijfel getrokken. ‘Nu vraagt een deel van het land: zal hij zijn nederlaag accepteren?’ aldus het dagblad. Volgens verschillende Braziliaanse kranten weigerde Bolsonaro, de eerste president die niet werd herkozen, zondag elk bezoek aan huis, ook van zijn familie. Ook heeft hij zijn tegenstander nog niet gefeliciteerd.
‘Brazilië kan weer ademhalen met het einde van het tijdperk-Bolsonaro’
Het Braziliaanse dagblad O Globo verwelkomt de overwinning van Lula: ‘Brazilië kan weer ademhalen met het einde van het tijdperk-Bolsonaro’. Lula staat echter voor een ‘groot aantal uitdagingen’, waarschuwt La Tercera. Het Chileense dagblad noemt de inflatie, de terugkeer op het internationale toneel na het unilateralisme van Bolsonaro en de ontbossing in het Amazonegebied. De Argentijnse krant Clarín herinnert Lula eraan dat sinds zijn twee mandaten in het begin van de jaren 2000 ‘het land niet meer hetzelfde is’. De welvaart in Brazilië is niet meer dezelfde als tien jaar geleden, door hoge schulden en de economische gevolgen van de pandemie.
Ook politiek gezien is de Zuid-Amerikaanse natie veranderd. ‘Ondanks zijn staat van dienst heeft het bolsonarisme zich geconsolideerd als een populaire rechtse optie in een verdeeld land’, merkt Folha de São Paulo op. Bolsonaro ‘heeft Donald Trump altijd als zijn idool gehad’ en de voormalige Amerikaanse president ‘is er zelfs buiten de macht in geslaagd het trumpisme in de VS levend te houden’. Lula kan daarom vijandige oppositie verwachten.
In het buitenland moet de 74-jarige leider juist rekenen op de steun van zijn buren. El País merkt op dat ‘de vijf belangrijkste Latijns-Amerikaanse economieën voor het eerst door links zullen worden geregeerd’. De leiders van Colombia, Mexico, Chili en Argentinië zullen de eerste zijn die Lula’s terugkeer op het wereldtoneel zullen steunen. ‘Deze zondag heeft de coalitie van Lula niet alleen Bolsonaro verslagen, maar ook de leiding genomen in een nog nooit eerder vertoonde regionale alliantie die geen precedent zal kennen‘, benadrukt het Spaanse dagblad.
Lula spreekt zich uit tegen abortus en genderneutrale wc’s
Zowel de Braziliaanse president en als zijn tegenstander in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen, Luiz Inácio Lula da Silva, heeft besloten zijn inspanningen te concentreren op het electoraat dat voor elk van hen de meeste weerstand biedt, schrijft El País. Lula hield een grote bijeenkomst met evangelisch christelijke leiders, een groep met een grote voorkeur voor Jair Bolsonaro. Ondertussen is first lady Michelle Bolsonaro begonnen aan een tournee door Brazilië met bijeenkomsten die speciaal bedoeld zijn om vrouwen aan te trekken, een van de groepen die de meeste hekel hebben aan Bolsonaro.
Het charmeoffensief onder conservatieve kiezers van Lula ontlokt de kandidaat ook controversiële uitspraken. Zo heeft de voormalige president zich uitgesproken tegen abortus, een belangrijk thema voor de strenggelovige gemeenschap. ‘Ik ben persoonlijk tegen abortus en ik herinner iedereen eraan dat dit geen zaak is waarover de president van de Republiek beslist, maar het Congres.’
In Brazilië is de ingreep legaal in drie gevallen: verkrachting, risico voor de gezondheid van de moeder en bij foetussen zonder hersenen, over dit laatste heeft het Hooggerechtshof beslist. Van de geschatte één miljoen abortussen die er per jaar worden uitgevoerd zijn er slechts tweeduizend legaal, aldus El País.
De twee Braziliaanse presidentskandidaten maakten elkaar zondag uit voor leugenaar in het eerste debat voor de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. ‘Lula, stop met liegen, een man van uw leeftijd!’ zei de 67-jarige extreemrechtse president in de openingsminuten. ‘U bent de koning van de valse informatie, de koning van de domheid,’ antwoordde Lula (76).
Volgens Folha de São Paulo, die de confrontatie mede organiseerde, viel voormalig president Luiz Inácio Lula da Silva zijn rivaal Jair Bolsonaro vooral aan op zijn ‘incompetentie’ en ‘zijn slechte omgang met de coronapandemie en de economie’. Het huidige staatshoofd stelde op zijn beurt de ‘corruptie’ van de Arbeiderspartij van Lula aan de kaak.
‘Ondanks de harde woorden bleef de sfeer over het algemeen gematigd, waarbij de twee kandidaten hun stem niet verhieven, slechts ironisch glimlachten en zo agressie vermeden’, meldt het dagblad.
Luiz Inácio Lula da Silva en Jair Bolsonaro staan op 30 oktober tegenover elkaar in een tweede ronde, meldt Folha de São Paulo. De linkse ex-president heeft zondag 2 oktober de eerste ronde van de Braziliaanse presidentsverkiezingen gewonnen, maar de uiterst rechtse zittende president deed het beter dan verwacht.
‘Radicalisering – aan beide zijden – was het kenmerk van deze presidentsverkiezingen’
Met 99,7 procent van de stemmen geteld, geeft de nationale verkiezingsautoriteit (TSE) op haar website aan, kreeg Lula 48,4 procent van de stemmen tegen 43,3 procent voor Bolsonaro – een hogere score dan het staatshoofd een dag eerder in de peilingen kreeg, merkt de Braziliaanse krant op. Lula, die in opiniepeilingen mijlenver voor lag, werd gezien als ‘de favoriet’ in de verkiezing, waar meer dan 156 miljoen kiezers werden opgeroepen om hun stem uit te brengen, meldt O Dia.
Gezien de ‘politieke polarisatie die de afgelopen jaren in het land is opgetreden’, zal de temperatuur van de campagne de komende vier weken waarschijnlijk weer stijgen, verwacht O Globo. ‘Radicalisering – aan beide zijden – was het kenmerk van deze presidentsverkiezingen, met geweld, agressie en dood’, schrijft O Dia.
Voormalig premier Bojko Borisov lijkt ‘de Bulgaarse parlementsverkiezingen [van zondag] te winnen’, maar het is onduidelijk ‘of de voormalige karatekampioen met de bezoedelde reputatie een regering kan vormen’, meldt Politico. De politieke nieuwssite ziet ‘geen duidelijke uitweg uit de langdurige politieke crisis in dit Balkanland’.
Volgens de exitpolls ligt zijn centrumrechtse partij GERB op koers om ongeveer 25 procent van de stemmen te winnen in de verkiezingen, ‘de vierde in het land in achttien maanden tijd’. ‘Wat betekent dat hij nu zal moeten proberen een coalitie samen te stellen in een zeer gefragmenteerd politiek landschap’, aldus Politico.
‘De noodzaak om een regering samen te stellen zal alleen maar worden bemoeilijkt door de giftige reputatie van Borisov. In 2020 gingen mensen in Sofia en andere steden de straat op om te protesteren tegen de banden van zijn regering met de maffia en ze beweerden dat de Bulgaarse staat “gegijzeld” was’, schrijft de politieke nieuwssite.
Tegenkandidaat Lula staat mijlenver voor in de peilingen
’Een TikTok-video van voetballegende Neymar zou net de boost kunnen zijn die het kamp van Jair Bolsonaro nodig had’, aldus sportdagblad AS. In de video doet de lachende Braziliaan een dansje op een liedje waarin hij oproept om in de eerste stemronde van zondag op de zittende president te stemmen. ‘Stem, stem, en druk op “bevestigen” voor 22, dat is Bolsonaro’, gaat het liedje, een verwijzing naar de elektronische stemmachines van Brazilië.
Dit is niet de eerste keer dat de PSG-spits zijn steun aan de extreemrechtse Bolsonaro betuigt. In 2019 verscheen hij in een video met de Braziliaanse president en Benyamin Netanyahu, toenmalig premier van Israël. Volgens de laatste peilingen heeft tegenkandidaat Lula da Silva 13 punten voorsprong op de zittende president in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen.
‘Ook Italië kent het collectieve vermogen om van afgod te wisselen; de duur van de aanbidding wordt geschat op ongeveer anderhalf jaar. De socioloog Massimiliano Pananari wees erop dat Italiaanse verkiezingen worden gekenmerkt door “meeloperij”: de stem van zwevende kiezers gaat vaak naar de partij die in de peilingen favoriet lijkt te zijn. Het is ook waar dat in een crisissituatie de neiging bestaat om te radicaliseren. Dit zijn slechts enkele verklaringen voor de eclatante overwinning van Meloni.’
Pierre Haski – commentator internationale politiek
‘De overwinning van Meloni en haar extreemrechtse coalitie verandert het politieke evenwicht in Europa, ook al zal de nieuwe Italiaanse leider het waarschijnlijk voorzichtig aan doen. Men weet nog steeds niet hoe we Meloni moeten definiëren. De geschiedenis van Fratelli d’Italia is geworteld in het fascistische verleden van Italië, iets wat Meloni heeft geprobeerd te verdoezelen. In Italië heet haar coalitie officieel “centrumrechts”; deze bizarre opvatting over het politieke centrum laat zien hoezeer ze die sporen heeft weten uit te wissen.’
Mattia Ferraresi – journalist gespecialiseerd in Italië
‘Het wispelturige politieke klimaat in Italië wordt in evenwicht gehouden door democratische instellingen die een terugval naar autoritarisme moeten voorkomen. Het gedecentraliseerde systeem bestaat uit 20 semiautonome regio’s en bijna 8000 gemeenten: verdedigingslinies die de centrale macht beteugelen. Het Constitutionele Hof is redelijk onafhankelijk en het rechtsstelsel heeft een grote hervorming ondergaan. Elke poging van Meloni om zichzelf bevoegdheden toe te eigenen zal dus krachtig worden bestreden.’
Cas Mudde – hoogleraar internationale betrekkingen en columnist
‘Speculaties dat de nieuwe Italiaanse regering de EU aanzienlijk zal beïnvloeden en een overwinning is voor Poetin, zijn overdreven en onjuist. Het is waar dat zowel Meloni als Salvini Poetin lang heeft verdedigd, maar beiden hebben dat flink afgezwakt na de Russische invasie in Oekraïne. Belangrijker is dat deze coalitie wordt gedomineerd door Fratelli d’Italia, die zijn aangesloten bij de Europese Conservatieven en Hervormers. Die wordt gedomineerd door de Poolse PiS-partij, de meest uitgesproken criticus van Poetin.’
De ‘electorale thriller’ in Zweden, zoals de Verdens Gang, een dagblad in het naburige Noorwegen, het noemt, is voorbij. En ‘het angstige wachten is uitgelopen op een teleurstelling voor de sociaaldemocraten’, voegt El Pais toe. Bij de parlementsverkiezingen van zondag – waarvan de resultaten zo dicht bij elkaar lagen dat het drie dagen duurde om alle stembiljetten te tellen – gingen 176 zetels naar het rechtse blok en 173 naar centrumlinks. De sociaaldemocratische premier Magdalena Andersson trok daarop haar conclusies en kondigde haar aftreden aan.
Ulf Kristersson, de man aan het hoofd van de Gematigde Uniepartij en een fragiele rechtse coalitie, is nu de natuurlijke kandidaat voor de post van premier. ‘Er is geen tijd te verliezen’, schrijft Expressen, die opmerkt dat ‘verschillende crises op de tafel van de nieuwe regering zullen belanden voordat de ministers zelfs maar tijd hebben gehad om hun dozen uit te pakken’. Op het menu: de energiecrisis, een inflatie van 9 procent, het NAVO-toetredingsdossier, de oorlog in Oekraïne en vooral criminaliteit en immigratie, twee centrale thema’s van de campagne, aldus de tabloid.
‘De lange mars van de postfascisten naar de macht eindigde vanavond’
De grote winnaar van de verkiezingen was uiterst rechts. Met 20,5 procent van de stemmen (vergeleken met minder dan 6 procent in 2010) werden de Zweden Democraten (SD) van Jimmie Akesson, erfgenamen van een neonazistische groepering, de op een na grootste partij van het land. ‘De lange mars van de postfascisten naar de macht eindigde vanavond’, aldus La Repubblica.
De SD zal deze populaire steun moeten omzetten ‘in echte politieke invloed’, waarschuwt Politico. De uitdaging voor Kristersson zal zijn om aan de verwachtingen van zijn nieuwe, radicalere, bondgenoten te voldoen en tegelijkertijd de meer gematigde fracties in de coalitie tevreden te stellen. Sommige leden van de Liberalen willen bijvoorbeeld geen ministerpost voor extreemrechts. ‘Het Scandinavische land, dat de afgelopen jaren is geteisterd door herhaalde politieke crises, bevindt zich opnieuw in een fase van onzekerheid wat betreft de vorming van een regering, met een krappe meerderheid en een partij die een probleem zou kunnen vormen’, concludeert de Belgische krant Le Soir.
De Keniaanse presidentskandidaat Raila Odinga heeft dinsdag de uitslag van de presidentsverkiezingen van 9 augustus verworpen en het proces een ‘aanfluiting’ genoemd. De kiescommissie heeft zijn rivaal William Ruto maandag tot winnaar uitgeroepen met 7.176.141 stemmen (50,45 procent). Daarmee versloeg hij Odinga, die 6.942.930 stemmen (48,85 procent) kreeg, meldde The EastAfrican.
Volgens de krant heeft Odinga er bij zijn aanhangers op aangedrongen de rust en kalmte te bewaren terwijl hij alle juridische mogelijkheden die hem ter beschikking staan onderzoekt. Het is de vierde keer op rij dat Odinga de uitslag van een presidentsverkiezing heeft verworpen.
Gustavo Petro (62), een voormalige extreemlinkse guerrillastrijder die is overgestapt naar de sociaaldemocratie, heeft zondag de Colombiaanse presidentsverkiezingen gewonnen met 50,48 procent van de stemmen, bericht El Tiempo. ‘Vanaf vandaag zal Colombia veranderen,’ beloofde de eerste linkse president in de Colombiaanse geschiedenis.
‘Na 214 jaar [onafhankelijkheid] hebben we een regering voor en door het volk’
Zijn verkiezingsoverwinning is ook voor een andere reden historisch: zijn running mate, Francia Márquez (40), is de eerste Colombiaanse vrouw van Afrikaanse afkomst die vicepresident wordt. ‘Na 214 jaar [onafhankelijkheid] hebben we een regering voor en door het volk, een regering van mensen met eelt op hun handen, een regering van hen die niet meetelden in Colombia,’ zei Márquez kort nadat de uitslag bekend was.
De aftredende president Iván Duque beloofde op maandag dat de machtsoverdracht ‘transparant en efficiënt’ zou verlopen, meldt El Tiempo in een tweede artikel. Ook drong de conservatieve politicus er bij de linkse Gustavo Petro, die op 7 augustus aantreedt, op aan de ‘economische vrijheid‘ te verdedigen en ervoor te zorgen dat ‘iedereen die een bedrijf heeft de volledige garantie heeft dat hij deze vrijheid zonder enige beperking zal kunnen uitoefenen’.
Petro kan eerste linkse president van Colombia worden
De eerste ronde van de Colombiaanse presidentsverkiezingen zijn uiterst succesvol verlopen voor Gustavo Petro, de presidentskandidaat namens het Historische Pact. De linkse oppositiepoliticus behaalde meer dan 40 procent van de stemmen en zal het in de tweede ronde op 19 juni moeten opnemen tegen Rodolfo Hernández, die met een anticorruptieprogramma 28 procent van de stemmen behaalde, meldt El Nuevo Siglo.
De tweeënzestigjarige Gustavo Petro, econoom van opleiding, nam voor de derde keer deel aan de presidentsverkiezingen van het land, aldus de krant. ‘Maar deze keer was hij favoriet in de peilingen en na de resultaten van de eerste ronde hoopt hij de eerste linkse president van Colombia te worden.’
Alles wijst erop dat Francia Márquez binnenkort verkozen gaat worden. Haar leven als zwarte vrouw in een door geweld verscheurd land was allesbehalve gemakkelijk. Toch zijn haar ambities groot. ‘President, zeker, maar eerst vicepresident.’
Op het podium spreekt de ene man na de andere zonder dat iemand er aandacht aan besteedt. De menigte op het centrale plein van Santander de Quilichao, in het Colombiaanse departement Cauca, kijkt afwezig toe hoe de zon ondergaat. Ze zijn niet voor deze mannen gekomen.
Als de hoofdrolspeler op het podium arriveert, verandert de stemming. Het publiek brult: ‘Viva Francia Márquez, goddomme, het volk geeft niet op, goddomme!’ Ze lacht zonder haar tanden te ontbloten. Ze is gekleed in een gele jurk, over haar schouder hangt een gebreide tas. Als ze begint te spreken, slaat de sfeer in een keer om: ‘Ze zeggen dat mannen geen abortus plegen, maar ik zeg van wel. In Colombia plegen ze elke keer abortus als ze hun kinderen verlaten. Ze aborteren hun ouderlijke verantwoordelijkheid!’
Op het podium trekt ze een pokerface, terwijl in de menigte het applaus losbarst. Haar gezicht verandert niet. Hier staat een veertigjarige zwarte vrouw die als kind met een witte man wilde trouwen. Die met de dood werd bedreigd en haar huis moest verlaten omdat ze opkwam voor haar gemeenschap. Die in haar eentje twee kinderen opvoedde omdat hun vaders verdwenen en die andermans huizen schoonmaakte om te kunnen eten. Een Colombiaanse vrouw die nooit had verwacht op daar op dat podium terecht te komen. Die de helft van haar leven in angst heeft geleefd. Die op zestienjarige leeftijd moeder werd. Daarom zegt ze nu wat ze wil en hoe ze het wil.
‘Hier staat je dochter. Hier staat je vicepresident‘
‘Ik heb er niet om gevraagd de politiek in te gaan. Maar de politiek bemoeide zich met mij en nu bemoeien wij ons met de politiek. Niet omdat we daarvoor worden betaald, maar omdat we het willen. Hier staat je dochter. Hier staat je vicepresident.’
Francia Márquez heeft alle machtspatronen in Colombia doorbroken. Ze staat op het punt de eerste zwarte vrouwelijke vicepresident te worden. En dan ook nog als linkse Afro-Colombiaanse vrouw in een land waar links nog nooit geregeerd heeft. Bij de voorverkiezingen in maart verwierven slechts twee coalities die aan de verkiezingen deelnamen meer stemmen dan zij. Ze kreeg er bijna 800.000. Het resultaat dwong Gustavo Petro, die de meeste kans maakt om de volgende president te worden, haar als zijn nummer twee te kiezen. Het is geen geheim dat dit niet zijn bedoeling was. Hun relatie is nooit gemakkelijk geweest. Maar toch staat ze er.
Had Petro de deur voor haar dichtgehouden, dan zou Lina Alegría aanstaande zondag niet op hem stemmen. Omdat niemand zich ooit om de mensen uit Cauca heeft bekommerd, zegt ze. En al helemaal niet om de vrouwen. ‘De alternatieven, allemaal mannen, waren net zo macho als die mannen van rechts. Zij vertegenwoordigt vrouwen, dat is haar territorium. Dat geeft ze door aan Petro. Daarom stemden wij voor Francia,’ zegt de jonge vrouw.
Hoop op een waardig leven
Ze is eenentwintig en maakt deel uit van de feministische groep Insurrectas. Die werd hier opgericht aan de Colombiaanse Stille Oceaan, in het departement dat het zwaarst getroffen is door geweld, wordt geteisterd door armoede, gebruikt als doorvoerhaven voor drugs, uitgebuit voor illegale mijnbouw. Een bakermat van ellende waar de staat net zo onvindbaar is als de duizenden kinderen waarnaar duizenden moeders in de dorpen naar zoeken. Er zijn veel vrouwen zoals zij, die mooi uitgedost onder een tentzeil als beschutting tegen de brandende zon staan te wachten op degene die zij niet alleen zien als een zwarte vrouw, maar als ’hun hoop op een waardig leven’. Het is misschien de eerste keer in hun leven dat ze hoop hebben. Iemand die ze begrijpen wanneer ze zegt: ’Het doet pijn om een kind te baren, borstvoeding te geven en het dan te moeten begraven. Omdat bepaalde groepen onze kinderen weghalen, vermoorden, of laten verdwijnen. Daar maken we een einde aan!’
Márquez reisde dit weekend af naar haar regio, al zijn er ook bepaalde ‘no-gogebieden’. Zo kan ze niet in de buurt komen van La Toma, haar gemeenschap in het dorp Yolombó, in Suárez, waar ze vier decennia geleden werd geboren. Doodsbedreigingen dwongen haar in 2014 te verhuizen met haar twee jonge kinderen, nadat ze in haar gemeenschap de confrontatie met mijnbouwbedrijven was aangegaan. Haar status is sindsdien gegroeid, evenals het aantal bedreigingen.
‘Ook al vermoorden ze me, ik zal me blijven verzetten’
Bij de circa tweehonderd vrouwen die in Santander op haar wachten, roept de activiste een mengeling op van angst en ontroering. Ze beschouwen haar als een wonder. ‘De beveiliging hier is niet erg goed, weet je. Maar we beschermen haar met z’n allen,’ lacht Yisel Carabali. Ze draagt een spectaculaire, kleurrijke jurk en heeft zelf ook een angstaanjagend verhaal. Carabali heeft sinds afgelopen december geen voet meer in haar streek gezet; ze is gevlucht vanwege bedreigingen en de moord op haar broer. Ze doet aan voorouderlijke geneeskunde. ‘Ik ben een heks met een verkeerde naam,’ zegt zij lachend. Maar dan wordt ze ernstig: ‘Ook al vermoorden ze me, ik zal me blijven verzetten.’
De enige mannen die deze ochtend te zien zijn, doen hun best onopgemerkt te blijven. Deze dag is er niet voor hen; ze zijn onderdeel van beveiliging. Legersoldaten met zware wapens, politie met pistolen en bewakers met houten knuppels als symbool van hun gezag. Een politieagent houdt een zwaar schild voor Francia terwijl ze uit een van de zeven voertuigen in haar colonne stapt. Andere mannen vormen een beschermende corridor terwijl de aanwezige vrouwen zingen en dansen, omgeven door een sterke geur van wierook.
Sommige critici zijn ronduit racistisch. Een zangeres noemde haar King Kong
‘Verzet je tegen de macht, totdat de waardigheid overwint,’ begint Francia. Haar directe, kritische en scherpe betoog slaat hier even goed aan als in andere delen van het land. Haar opkomst in de politiek veroorzaakte een golf van kritiek. In een sterk centralistisch land als Colombia is het moeilijk voor mensen buiten Bogotá om bij de macht te komen. Het is zo goed als onmogelijk om vanuit Cauca op dat vlak iets te kunnen bereiken. De meeste van Francia’s critici wijzen op haar ‘gebrek aan voorbereiding’. Sommige, de luidruchtigsten, zijn ronduit racistisch. Een zangeres noemde haar King Kong, waarop Márquez reageerde door haar ‘een voorouderlijke omhelzing te sturen zodat ze zal genezen’. Journalist Daniel Samper Pizano schreef over haar: ‘Ik bewonder haar als moedige vrouw, een volksleider, een voorvechter voor het milieu en een strijder die in staat is de hindernissen te beslechten die zwarten, armen en vrouwen in Colombia tegenwerken. Haar leven en haar strijd zijn inspirerend. Ze staat voor trouw, eer en moed, maar het ontbreekt haar aan voorbereiding, ervaring en wijsheid. Ze is niet in staat om een natie te leiden. Ze heeft niet wat nodig is om te regeren. Zeker niet in een land dat zo ingewikkeld is als Colombia.’
‘Al die opmerkingen over “Je weet het niet, je begrijpt het niet?” Jullie zijn mijn ouders niet. We vragen niet om toestemming. Jullie hebben de geschiedenis geschreven en nu hebben wij de kans om de grondslagen te leggen voor een nieuwe geschiedenis, die onze kinderen in staat stelt op een betere plek te leven.’
Márquez studeerde rechten in Cali als voorbereiding op haar strijd als milieuactiviste. ‘Ik heb er zeven jaar over gedaan; niet omdat ik de capaciteit niet had, maar omdat ik de middelen niet had.’ In 2018 won ze de Goldman Environmental Prize, de meest prestigieuze prijs voor een milieuactivist. Twee jaar later kondigde ze aan dat ze president van Colombia wilde worden. Die intentie is er nog steeds en klinkt soms door in haar toespraken. ‘President, zeker, maar eerst vicepresident,’ geeft ze lachend toe.
Het Cali van Márquez
De tocht van Santander de Quilichao naar Cali duurt anderhalf uur. Deze route nam Márquez toen ze op een nacht met haar kinderen vluchtte. Buurt 21 van de salsahoofdstad van de wereld werd haar tweede thuis. Op deze plek, waar taxichauffeurs bezoekers voor de gevaren waarschuwen, arriveert de kandidaat op een zondag tussen honderden mensen die al uren op haar staan te wachten terwijl ze naar muziekgroepen en dansers op het podium kijken. ‘Zijn jullie klaar voor een heerlijk leven?’ is haar begroeting.
‘Politici komen hier naartoe om ons geweten te kopen. Maar ik hoefde hier niet naartoe te komen, want ik woon hier, dit is mijn tweede thuis.’
‘Dit is je thuis, Francia’, schreeuwt de menigte. Cali was vorig jaar het epicentrum van massale protesten die duizenden mensen in het hele land op de been brachten. Stakingen legden de op twee na grootste stad van Colombia meer dan twee maanden lang plat, en botsingen tussen betogers, inwoners en ordehandhavers kostten het leven aan meer dan veertig mensen, vooral jongeren. Via de loopgraven die de wijk Siloé in Cali afschermden, een gebied waar wekenlang noch de politie noch het leger binnen wist te komen, zocht Márquez er, zonder bewakers, de jongeren op. ‘Ik ben degene die hen moet verdedigen,’ legde ze uit.
‘We kregen te horen dat politiek niets voor ons is, dat onze taak als zwarte vrouw die van werkster is’
In ditzelfde Cali moedigt de kandidaat de mensen nu aan om aanstaande zondag ‘het verzet naar de stembus te brengen’. Het was ook hier dat de jonge Márquez huizen schoonmaakte. Dat is de herinnering die ze het vaakst oproept als ze in het openbaar spreekt. Een herinnering die hier zorgt voor verbintenis met haar aanhang, en waar het publiek in Bogotá zich ongemakkelijk bij voelt.
‘We kregen te horen dat politiek niets voor ons is, dat onze taak als zwarte vrouw die van werkster is. Hun huizen schoon en mooi maken, hun kinderen opvoeden. Om vervolgens hier terug te keren om onze eigen mensen te begraven. Die ketenen van onderdrukking moeten we verbreken.’
In alle peilingen gaan Petro en Márquez in de eerste ronde aan de leiding, en ze hebben een enorme voorsprong in de tweede ronde. Hij, een man die zijn hele leven al in de politiek zit; zij, een nieuwkomer die de volle pleinen trekt. Hun relatie is niet gemakkelijk geweest, maar ze hebben een manier gevonden om elkaar aan te vullen. Ze passen bij elkaar. Márquez verzoent Petro met het feminisme waarmee hij zo heeft geschipperd. Zij brengt hem dichter bij Cauca, Valle, Chocó en de andere regio’s waar de meerderheid van de Afro-Colombiaanse bevolking woont. Petro geeft Francia een boost met zijn nichekiezers. Ze surft mee op die golf, als eerste aanzet, en heeft aspiraties om het daarna in haar eentje te doen.
Somalië’s nieuwe president gekozen door slecht 327 mensen
Somalië telt bijna 16 miljoen inwoners, maar slechts 327 mensen kozen zondag de nieuwe president van het land. De stemming beperkt was tot de 328 parlementsleden van het land ‘wegens zorgen over de veiligheid bij grootschalige verkiezingen’, schrijft BBC. Eén parlementslid heeft niet gestemd, vandaar het totaal van 327.
‘De ongebruikelijke omstandigheden illustreren het gebrek aan democratische verantwoording’
Na drie ronden kreeg Hassan Sheikh Mohamud, die van 2012 tot 2017 president was, 214 stemmen tegen 110 voor Mohamed Abdullahi Farmajo, het huidige staatshoofd. ‘De ongebruikelijke omstandigheden illustreren de veiligheidsproblemen in Somalië, evenals het gebrek aan democratische verantwoording’, aldus BBC.
De stemming vond plaats in een zwaar beveiligde loods in Mogadishu. De islamitische Al-Shabaab-militie voert regelmatig aanslagen uit in de hoofdstad en elders. De dreiging die van de groep uitgaat, zal een van de twee belangrijkste uitdagingen voor de nieuwe president zijn. Het tweede is het risico van hongersnood voor 3,5 miljoen mensen als gevolg van de droogte die het land heeft getroffen.
‘Frankrijk, Europa en de vrije wereld hebben een aanzienlijke aanval op hun collectieve welzijn overleefd. Voor de Russische president is het een zware slag dat Emmanuel Macron zijn extreemrechtse uitdager Marine Le Pen heeft weten te verslaan. Voorlopig heeft het Westen een trouwe bondgenoot met democratische aspiraties en principes die een anker zou kunnen zijn voor de toekomst van Europa – de regering Biden was zeer bezorgd dat Le Pen wellicht haar weg zou vinden naar het presidentiële paleis.’
‘Het resultaat van Le Pen was aanzienlijk beter dan bij de vorige verkiezingen in 2017, toen ze 34 procent behaalde in de tweede ronde. Toen haar vader in 2002 de laatste ronde haalde, won hij slechts 18 procent van de stemmen. De afgelopen twee decennia is een groeiend deel van de Franse burgers afgegleden naar de nationalistische politiek van Le Pen, met zijn vijandigheid tegenover moslims en scepsis tegenover instellingen die West-Europa sinds de Tweede Wereldoorlog grotendeels vreedzaam en verenigd hebben gehouden.’
‘Eind goed, al goed? Nee. Het politieke midden is uitgehold. De traditionele partijen zijn irrelevant geworden. En Marche van Macron is grotendeels de presidentiële verkiezingsclub gebleven die niet diep geworteld is in de regio’s. Een partij voor welgestelden in de steden, maar niet voor de gemarginaliseerden op het platteland. Ondertussen is het politieke discours in het land naar rechts verschoven. Het is Marine Le Pen gelukt wat haar vader Jean-Marie niet was gegeven: “présidentiable” te worden geacht, ofwel geschikt voor het presidentschap.’
‘De Franse president Emmanuel Macron kreeg geen respijt na zijn herverkiezing. Zijn politieke tegenstanders riepen hun kiezers onmiddellijk op ervoor te zorgen dat hem geen parlementaire meerderheid wordt geboden. Als Macron er niet in slaagt om bij de parlementsverkiezingen van 12 en 19 juni opnieuw een overwinning te behalen, dan zal het voor de pro-Europese, centristische president moeilijk worden om zijn probusiness-agenda door te voeren, met daarop onder andere impopulaire plannen om de pensioenleeftijd te verhogen.’
In een bijtende column in weekblad HVG, bijgenaamd de Hongaarse The Economist, heeft vaste columnist Árpád W. Tóta harde kritiek geleverd op de regering van premier Viktor Orbán in de aanloop naar de verkiezingen van zondag. Volgens Tóta leidt Fidesz, de partij die Hongarije sinds 2010 bestuurt, een ‘idiocratie’, oftewel een regering van idioten, bestaande uit personen die angst en frustratie uitbuiten om aan de macht te blijven.
Tóta noemt het een regime waarin nationaliteit, huidskleur en heteroseksualiteit belangrijker zijn dan ‘vindingrijkheid en creativiteit’, wat gezien wordt als ‘verdachte artefacten van de liberale draaimolen’. ‘Hoe dan ook’, voegt hij er in zijn column aan toe: ‘Het Hongaarse rechtse publiek heeft absoluut geen zin om zich bezig te houden met dingen die het niet begrijpt.’
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
