Jetten wist de winst naar zich toe te trekken, de PVV verloor terrein. De vraag is of radicaal-rechts zijn plafond heeft bereikt en of Nederland een regering kan vormen zonder weer maandenlang te formeren. Ook in het buitenland volgt men de ontwikkelingen op de voet.
AlJazeera concludeert: de centristen winnen, extreemrechts verliest aanhang. Wilders wordt in één adem genoemd met ‘Dutch Trump’. ‘De Nederlandse verkiezingen werden gezien als een test om te kijken of extreemrechts zijn bereik kan uitbreiden of dat het in delen van Europa zijn hoogtepunt al heeft bereikt.’ De site benadrukt dat Jetten ‘de jongste en eerste openlijk homoseksuele premier’ zou kunnen worden en citeert zijn feesttoespraak over ‘afscheid van de politiek van haat’ en zijn motto: ‘Het kan wél’.
‘Nog maar een maand geleden had niemand de winst van Rob Jetten verwacht’, schrijft het Franse Le Point. Jetten heeft volgens de krant ‘altijd een stijl gecultiveerd die haaks staat op de traditionele Nederlandse politiek’ omdat hij rustig en zonder veel ophef te werk gaat. ‘Zijn omgeving omschrijft hem als een “politiek ingenieur”, opgeleid in het openbaar bestuur, bedreven in de mechanismen van coalities en een architect van compromissen. Tegenstanders vinden hem saai en bureaucratisch.’
‘Jettens Barack Obama-achtige slogan “Het kan wél” ging in tegen de pessimistische stemming in het land’
De Financial Times merkt op dat de pro-EU Jetten, ‘wiens politieke stijl weleens wordt vergeleken met die van voormalig premier en huidig NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte’, een optimistische campagne heeft gevoerd. ‘Jettens Barack Obama-achtige campagneslogan “Het kan wél” ging in tegen de over het algemeen pessimistische stemming in het land.’
Volgens The Japan Times kan het vormen van een coalitie nog wel even op zich laten wachten, aangezien ‘Nederland tot de landen in Europa behoort die het langst doen over de vorming van een regering’. De Japanse krant benadrukt dat D66 meerdere kanten op kan – centrumlinks of centrumrechts – en dat regeren per definitie het bouwen van een alliantie is.
Ook El País voorspelt dat de formatie lang kan gaan duren. In het verleden, aldus de Spaanse krant, werd er namelijk uitgebreid de tijd genomen: 225 dagen (Rutte III), 299 dagen (Rutte IV), 223 dagen (Schoof). ‘Dit staat in schril contrast tot wat tientallen jaren geleden gebruikelijk was: de snelste coalitievorming tot nu toe vond plaats in 1948, toen sociaaldemocraat Willem Drees erin slaagde om in slechts 31 dagen een regering te vormen.’ El País omschrijft Wilders als een politicus ‘aan de limiet van zijn kansen’: zelfs als hij de grootste was geworden, blijft er een centristisch veto. De eindconclusie: gematigdheid loont weer, het CDA herwon gehoor, GL-PvdA zakte weg en D66 is de grote winnaar.
The Guardian herinnert de lezer eraan dat er opnieuw verkiezingen waren vanwege de val van het kabinet, die werd veroorzaakt doordat Wilders in juni de stekker eruit trok na ‘onwerkbare’ asielplannen. De Britse krant analyseert wat de zorgen van de kiezer zijn: migratie en, nog belangrijker, het woningtekort. ‘Als deze vragen – en andere dringende problemen, waaronder de stijgende kosten voor de gezondheidszorg – niet op de juiste manier worden aangepakt, waarschuwen analisten dat de schijnbare terugkeer van Nederland naar wat op een meer verstandige vorm van bestuur lijkt, van korte duur zal zijn.’
Volgens The Economist ‘kiest Nederland optimisme boven anti-immigrantenpopulisme’
Het Duitse Süddeutsche Zeitung richt zijn pijlen op enkele overige kandidaten. ‘Het magere resultaat voor GL-PvdA onder leiding van Frans Timmermans kwam als verrassing. Hoewel de voormalig minister van Buitenlandse Zaken en EU-commissaris de aanstaande fusie van de twee partijen tot nu toe goed heeft weten te leiden, slaagt hij er duidelijk niet in de massa te bereiken.’ De tegenvaller stelde echter niets voor vergeleken met het verlies van NSC. ‘De NSC, opgericht door de afvallige christendemocraat Pieter Omtzigt, maakte misschien wel de meest brute val in de Nederlandse partijgeschiedenis mee en verloor al haar twintig zetels.’ Dit heeft mede bijgedragen aan het succes van het CDA, dat ‘aanvankelijk had gehoopt op een tweede plaats’, maar desondanks veel zetels heeft gewonnen ten opzichte van de vorige verkiezingen. Een andere partij die zijn zetelaantal heeft zien groeien is JA21, aldus SZ. ‘Onder leiding van Joost Eerdmans presenteert JA21 zich als een maatschappelijk aanvaarde vorm van extremisme.’ De krant wijst erop dat de partij als een van de vijf in de Tweede Kamer in haar verkiezingsprogramma pleit voor remigratie.
Volgens The Economist ‘kiest Nederland optimisme boven anti-immigrantenpopulisme’. Uit deze verkiezingen blijkt dat ‘de ideologische aard van Nederland misschien niet veel is verschoven, maar de stemming is veranderd’, aldus het Amerikaanse dagblad.
Maar liefst 13 procent van de stembiljetten was ongeldig
De 68-jarige voormalige advocaat behaalde zaterdagavond een ‘verpletterende overwinning’ bij de presidentsverkiezingen in Ierland, meldt The Irish Times. De linkse onafhankelijke kandidaat, die in 2016 parlementslid werd, kreeg meer dan 63 procent van de stemmen, vergeleken met 29,5 procent voor Heather Humphreys, van de centrumrechtse Fine Gael-partij in de regering, haar enige echte rivaal in deze verkiezingen.
Hoewel de opkomst bijna 46 procent bedroeg, onverwacht hoger dan bij de vorige presidentsverkiezingen in 2018, werd deze verkiezing ontsierd door het recordaantal ongeldige stembiljetten, ongeveer 13 procent van het totaal, waarvan sommige anti-immigratieboodschappen of de woorden ‘geen democratie’ bevatten.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De conservatieve kandidaat, Maria Steen, had niet genoeg steun onder parlementariërs verzameld om zich kandidaat te kunnen stellen. Catherine Connolly, bekend om haar uitgesprokenheid, werd gesteund door de belangrijkste oppositiepartijen, waaronder de Groenen en de nationalistische Sinn Féin.
Als campagnevoerder voor de hereniging van het eiland verzet ze zich tegen hogere defensie-uitgaven en steunt ze het behoud van de Ierse traditie van neutraliteit. Commentatoren voorspellen dat haar sterke standpunten over buitenlands beleid, defensie en zelfs huisvesting tot spanningen met de regering zouden kunnen leiden.
De Argentijnse president spreekt van een ‘omslagpunt’
Dit is een ‘frisse wind’ voor de Argentijnse president, ‘na moeilijke maanden gekenmerkt door corruptieschandalen en forse financiële onzekerheid’, benadrukt Perfil. La Libertad Avanza, de partij van het ultraliberale staatshoofd, behaalde zondag een ‘onverwachte overwinning’ bij de tussentijdse parlementsverkiezingen met iets meer dan 40 procent van de stemmen op nationaal niveau, volgens een gedeeltelijke officiële uitslag van 90 procent van de stemmen, meldt Clarín. De partij versloeg Fuerza Patria, een blok dat een groot deel van de peronistische oppositie (centrumlinks) vertegenwoordigt, met 24,50 procent.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘De grote verrassing van de avond kwam uit de provincie Buenos Aires, een bastion van het peronisme’, merkt Perfil op. ‘De regeringspartij won in een kiesdistrict waar ze amper anderhalve maand geleden de lokale verkiezingen met een marge van veertien punten had verloren.’
Milei is er nu zeker van dat hij zijn parlementaire basis zal versterken en daarmee zijn vermogen om een kwetsbare economie te hervormen en te dereguleren zal vergroten tijdens de resterende twee jaar van zijn presidentschap. De Argentijnse president noemde dit zondagavond een ‘omslagpunt’ en beloofde ‘voortgang te boeken op het hervormingspad’ richting ‘de opbouw van een groter Argentinië’.
Het land had twintig jaar lang een linkse regering
Na twee decennia van regeringen van de Beweging naar het Socialisme heeft het land zondag de kandidaat van de Christendemocratische Partij gekozen, meldt Jornada. Na het tellen van 97 procent van de stemmen heeft Paz Pereira, senator van centrumrechts, in de tweede ronde 54,57 procent van de stemmen behaald.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘We moeten Bolivia openstellen voor de wereld en het land weer een rol geven,’ verklaarde het nieuwe staatshoofd, terwijl het land met 11 miljoen inwoners kampt met een ernstige economische crisis en een inflatie van 23 procent. Hij versloeg een andere rechtse kandidaat, Jorge Quiroga Ramirez, president van 2001 tot 2002. Deze laatste erkende zijn nederlaag en feliciteerde zijn tegenstander.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Kameroen. De oppositiekandidaat Issa Tchiroma heeft de overwinning van de verkiezingen van 12 oktober geclaimd. Toch achten velen de kans groot dat Paul Biya, 92 jaar oud en al sinds 1982 president van het Centraal-Afrikaanse land, aan de macht blijft. Wie is Biya en wat zou zijn achtste ambtstermijn voor Kameroen betekenen?
Wie is Paul Biya?
Paul Biya, 92 jaar oud en al sinds 1982 aan de macht, streeft naar een achtste ambtstermijn in Kameroen, een land in Centraal-Afrika dat zo’n dertig miljoen inwoners telt. De kans dat hij de verkiezingen van 12 oktober wint, wordt erg groot geacht. De afgelopen twintig jaar won hij elke verkiezing met meer dan 70 procent van de stemmen. Veel van de 7,8 miljoen Kameroeners die stemgerechtigd zijn, kunnen zich dan ook geen andere leider herinneren. Als hij opnieuw wint, zal Biya aan het einde van de nieuwe ambtstermijn in 2032 al een halve eeuw aan de macht zijn geweest. Dat is een prestatie die geen enkele ander staatshoofd in de moderne geschiedenis ooit heeft geleverd, schrijft The Conversation.
In tegenstelling tot Robert Mugabe in Zimbabwe en Yoweri Museveni in Oeganda speelde hij geen sleutelrol in de bevrijding van zijn land van het koloniale juk – iets wat zij gebruikten om hun eigen lange ambtstermijnen te rechtvaardigen. En hoewel er verschillende wereldleiders zijn die ouder zijn dan zeventig, waaronder president Trump, is alleen Biya ouder dan negentig. ‘En hij lijkt voorlopig nergens heen te gaan,’ aldus The New York Times.
De president hield vorige week dinsdag zijn eerste en enige campagnebijeenkomst
De president, die zelden in het openbaar verschijnt, hield vorige week dinsdag zijn eerste en enige campagnebijeenkomst. Zijn publieke afwezigheid blijft niet onopgemerkt door de Afrikaanse kranten, die, net als het Burkinese dagblad Le Pays, schrijven dat deze houding kan worden geïnterpreteerd als ‘een gebrek aan consideratie, of zelfs minachting, voor zijn landgenoten’.
In zijn toespraak in een stadion in de stad Maroua, in de regio Extrême-Nord, beloofde Biya dat hij – als hij herkozen zou worden – de veiligheid in de regio zou versterken, de jeugdwerkloosheid zou terugdringen en de wegeninfrastructuur en sociale voorzieningen zou verbeteren, aldus The New York Times. ‘Ik ben me terdege bewust van de problemen die u bezighouden. Ik weet dat de onvervulde verwachtingen u doen twijfelen aan de toekomst,’ zei hij. ‘Op basis van mijn eigen ervaring kan ik u verzekeren dat deze problemen niet onoverkomelijk zijn.’
Biya is er de afgelopen decennia in geslaagd volledige steun van het leger te verwerven om elk risico op een staatsgreep uit te sluiten, vertelt Manu Lekunze, docent internationale betrekkingen aan de Universiteit van Aberdeen, aan Al Jazeera. De president gebruikt staatsveiligheidsapparaten om afwijkende meningen of protesten hard aan te pakken. Zo reageerde de gevreesde gendarmerie van Kameroen hardhandig op protesten in 2016 van advocaten en andere professionals in de zuidelijke Engelstalige regio’s tegen het gebrek aan kansen voor Engelssprekenden. Sinds de onafhankelijkheid van Kameroen voelt de Engelstalige bevolking – zo’n 20 procent – zich achtergesteld door de grotendeels Franstalige regering. De gewelddadige reactie leidde echter tot een separatistisch conflict in de regio dat nog steeds voortduurt en waarbij volgens een rapport van Human Rights Watch uit 2024 honderden doden vielen en 638.000 mensen ontheemd raakten.
De zevenentwintigjarige dochter van de president, Brenda Biya, schudde het land vorige maand op toen ze een TikTok plaatste waarin ze verkondigde dat haar vader ‘te veel mensen heeft laten lijden’. Ze drong er in de video op aan om niet op hem te stemmen. Later trok ze haar woorden in, maar volgens The Guardian blijft de post op grote schaal circuleren onder Biya’s tegenstanders.
Wie nemen het tegen Biya op?
Kameroen telt nu ongeveer driehonderd politieke partijen, waarvan sommige vermoedelijk door de regering worden gefinancierd om de echte oppositie te verzwakken, schrijft The New York Times.
Desondanks riep oppositiekandidaat Issa Tchiroma zichzelf dinsdag uit tot winnaar van de presidentsverkiezingen. Dat meldt het Afrikaanse persbureau ApaNews. In een toespraak die werd uitgezonden op sociale media en werd geciteerd door Le Journal du Cameroun, stelde hij dat ‘het volk heeft gekozen’ en dat ‘deze keuze gerespecteerd moet worden’. Africa Radio wijst erop dat, hoewel hij de overwinning claimt, Tchiroma nog geen concreet bewijs heeft geleverd om zijn beweringen te staven. De officiële uitslagen worden uiterlijk op 26 oktober verwacht.
‘Zij zouden de gebruikelijke verpletterende overwinningen van Biya aanzienlijk kunnen verstoren’
Hoewel Africa is not a Country eerder voorspelde dat Biya’s overwinning een uitgemaakte zaak zou zijn, sluiten zij, in tegenstelling tot veel anderen, een overwinning van de oppositie niet uit. Tchiroma is voormalig minister van Werkgelegenheid. Een andere populaire oppositiekandidaat is Bouba Maigari, voormalig minister van Toerisme. Beiden namen ontslag uit de regering van Biya. ‘De timing, de regio’s waarin ze actief zijn en de politieke basis waarover zij beschikken kunnen doorslaggevend zijn. Voor het eerst lijkt een echte dialoog mogelijk over het mandaat van het bejaarde staatshoofd.’ Tchiroma en Maigari komen uit de overwegend islamitische noordelijke regio’s van Kameroen en hebben een grote kiezersbasis, die ongeveer 32 procent van de geregistreerde kiezers in Kameroen uitmaakt. ‘Zij zouden de gebruikelijke verpletterende overwinningen van Biya aanzienlijk kunnen verstoren of hem zelfs uit de macht kunnen verdrijven.’
The Guardian merkt daarentegen op dat het hun individuele campagnes ontbrak aan de samenhang die nodig was om een serieuze uitdaging te vormen voor Biya’s langdurige bewind. Volgens African News wordt de versnippering van de oppositie gezien als een belangrijke factor in de verwachte overwinning van de zittende president.
In totaal stelden maar liefst drieëntachtig mensen zich kandidaat voor het presidentschap. Slechts twaalf daarvan, waaronder Biya, werden goedgekeurd. Onder de afgewezen kandidaten bevindt zich een van Biya’s belangrijkste uitdagers: Maurice Kamto, die bij de laatste verkiezingen met meer dan 14 procent van de stemmen op de tweede plaats eindigde.
Tijdens de verkiezingen van 2018 bracht Kamto de regering aan het wankelen door de overwinning voor zichzelf op te eisen. Dit kon hij echter niet bewijzen aan de instellingen die loyaal waren aan het regime. Hij bleef protesteren en werd in 2019 gearresteerd, waarna hij bijna tien maanden gevangenzat. ‘Dit jaar dacht het regime waarschijnlijk dat het een herhaling van dat incident had voorkomen. Begin augustus verklaarde het Constitutionele Hof de kandidatuur van Kamto ongeldig’, aldusLe Monde.
‘De instellingen zijn zo ontworpen dat Biya verzekerd is van de winst’
Sommige analisten zeggen dat de verkiezingen in Kameroen gemanipuleerd worden om Biya aan de macht te houden. ‘De instellingen zijn zo ontworpen dat hij verzekerd is van de winst,’ zei Hubert Kinkoh, politiek en veiligheidsanalist tegen The New York Times. Tegenstanders beschuldigen Biya ervan zijn autoriteit te gebruiken om de oppositie te intimideren en de rechtbanken en de kiescommissie te controleren.
Wat betekenen deze verkiezingen voor de toekomst van Kameroen?
De verkiezingen vinden plaats tegen een achtergrond van verschillende escalerende nationale crises, schrijft African News. In de westelijke regio’s woedt een gewelddadig separatistisch conflict tussen overwegend Engelssprekende separatisten, die zeggen gemarginaliseerd te worden door de Franstalige meerderheid, en regeringstroepen. Ondertussen wordt de regio Extrême-Nord nog altijd getroffen door de Boko Haram-opstand uit buurland Nigeria, met regelmatige aanvallen op grenssteden.
Deze veiligheidsproblemen worden nog verergerd door diepgewortelde sociaaleconomische kwesties. Volgens schattingen van de Verenigde Naties leeft minstens 43 procent van de bevolking van Kameroen in armoede. Ongeveer een op de vier Kameroeners loopt het risico om in de komende vijftien maanden in extreme armoede te vervallen. Ook kampt het land met vervallen wegen die onderhevig zijn aan overstromingen, frequente stroom- en waterstoringen en is er sprake van wijdverbreide werkloosheid, vooral onder jongeren.
Ondanks alles wordt het staatshoofd zichtbaar geprezen door de lokale pers, onder leiding van Cameroon Tribune. De Frans- en Engelstalige krant, een propagandamiddel van het regime, is dolblij met ‘deze meester van de tegenaanval [die] altijd meer dan één truc achter de hand heeft’. Kameroen behoort volgens het Comité ter Bescherming van Journalisten consequent tot de landen in Afrika waar de meeste journalisten gevangen zitten. Volgens de jaarlijkse gevangeniscijfers van het CBJ zitten momenteel vijf journalisten achter de tralies.
‘De jongeren in Kameroen doen wat alle jongeren ter wereld doen. Ze komen in opstand’
Op verschillende plekken in de wereld staat generatie Z op tegen gevestigde regimes. ‘De jongeren in Kameroen, gedreven door moeilijke levensomstandigheden, doen wat alle jongeren ter wereld doen. Ze komen in opstand’, schrijft Deutsche Welle. ‘Maar opstanden zonder brede steun van de bevolking zijn niet in staat een systeem omver te werpen.’ Sinds de Constitutionele Raad de kandidatuur van oppositieleider Maurice Kamto heeft afgewezen, lijken de Kameroense jongeren zich erbij neer te leggen dat er waarschijnlijk weinig zal veranderen in de politiek, aldus de Duitse omroep. De Kameroense politicus Banda Kani spreekt van een ‘gebrek aan politieke cultuur’. Volgens hem is er sprake van apathie onder de Kameroeners, die wordt verergerd door het onvermogen van de oppositie om zich te verenigen in de strijd tegen Paul Biya.
Een nieuwe overwinning voor Biya lijkt waarschijnlijk. Maar op 92-jarige leeftijd kan hij zijn bewind niet heel lang meer volhouden. The New York Times constateert dat er onder de Kameroeners vooral één grote vraag leeft: niet wie er zal winnen, maar wat er zal gebeuren als Biya er niet meer is. ‘Het antwoord op die vraag zal meer verandering teweegbrengen dan deze verkiezingen.’
De stembussen sloten op zondag 12 oktober om 18 uur. Het kan tot vijftien dagen duren voordat de winnaar bekend wordt gemaakt.
Hij belooft onder meer de drugshandel aan te pakken
De 62-jarige arts Patrick Herminie, voormalig voorzitter van de Nationale Assemblee van de Seychellen, heeft volgens de officiële cijfers de tweede ronde van de presidentsverkiezingen met 52,7 procent van de stemmen gewonnen van de zittende president Wavel Ramkalawan. De Seychellen hebben dus ‘een tweede ambtstermijn geweigerd aan een leider die geprezen werd omdat hij het eiland in de Indische Oceaan door de coronapandemie loodste en de economie daarna weer op gang bracht’, aldus Bloomberg.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Ten overstaan van zijn aanhangers beloofde Herminie ‘de kosten van levensonderhoud te verlagen en de openbare dienstverlening nieuw leven in te blazen’ en de drugshandel aan te pakken. Zijn overwinning markeert de terugkeer aan de macht van de partij United Seychelles (US), die, met uitzondering van de tussenperiode van Ramkalawan, het land al zijn staatshoofden heeft geleverd sinds de onafhankelijkheid van de Afrikaanse archipel in 1976.
Hij heeft geen absolute meerderheid en moet dus allianties smeden
ANO (Tsjechisch voor ‘ja’), de beweging van de populistische miljardair en oud-premier Andrej Babiš, die vier jaar geleden nipt de macht verloor, maakte zaterdag een succesvolle comeback door 34,71 procent van de stemmen in de wacht te slepen. Daarmee ligt de partij ruim voor op de beweging Samen van de aftredende centrumrechtse regeringsleider Petr Fiala, die 23,3 procent van de stemmen behaalde.
Een triomfantelijke Babiš sprak van een ‘historisch resultaat’, ‘het absolute hoogtepunt’ van zijn politieke carrière. De voormalige Tsjechische premier heeft echter geen absolute meerderheid behaald en daarom heeft hij partners nodig om te kunnen regeren.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Zaterdagavond verklaarde hij dat hij zou onderhandelen over een alliantie met de extreemrechtse SPD (Svoboda a přímá demokracie, Vrijheid en directe democratie), die 7,8 procent van de stemmen behaalde, en de rechtse partij De Stem van de Automobilisten (6,8 procent). Deze laatste zou volgens de Süddeutsche Zeitung ‘de eenvoudigste partner’ voor Babiš zijn.
In tegenstelling tot de SPD, die een referendum over het vertrek uit de EU eist, wil De Stem van de Automobilisten de EU niet verlaten, maar haar ‘van binnenuit’ hervormen, aldus de correspondent van het Beierse dagblad in Praag. Hoewel Babiš eurosceptisch is, verwerpt hij het idee van een vertrek uit de EU categorisch.
De partij zou minstens 55 van de 101 zetels hebben behaald
De Partij voor Actie en Solidariteit (PAS) van president Maia Sandu heeft de Moldavische verkiezingen gewonnen, ondanks wat leek op een gecoördineerde desinformatiecampagne van het Kremlin. PAS, een prowesterse partij uit een van de armste landen van Europa, stond voor een grote uitdaging: winnen van zijn grootste rivaal, het Patriottisch Verkiezingsblok (BEP), een alliantie van pro-Russische partijen onder leiding van de voormalige Moldavische president Igor Dodon.
Het resultaat – volgens schattingen heeft de PAS minstens 55 van de 101 zetels in het parlement behaald – is verbazingwekkend, aangezien veel peilingen aangaven dat de twee partijen gelijk opgingen en het Kremlin aanzienlijke inspanningen heeft geleverd om de balans in zijn voordeel te doen doorslaan.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Deze overwinning versterkt de vooruitzichten op toetreding van Moldavië tot de EU en kan de onderhandelingen versnellen in de aanloop naar de Europese verkiezingen van 2029, aldus de nieuwssite Europa Liberă România, de Roemeense tak van Radio Free Europe / Radio Liberty.
De PAS is de tweede partij in de geschiedenis van de Republiek Moldavië die er herhaaldelijk in geslaagd is een parlementaire meerderheid te behalen. In het verleden slaagde alleen de Communistische Partij erin een soortgelijk resultaat te behalen, met een constitutionele meerderheid in 2001 (71 zetels) en opnieuw in 2005 (56 zetels), schrijft Europa Liberă România in een live blog.
Ten opzichte van de verkiezingen van 2021, toen de PAS 774.753 stemmen behaalde, heeft de partij op 28 september een stijging van meer dan 10.000 stemmen geregistreerd. De pro-Europese partij zal in het toekomstige parlement naar verwachting 55 zetels bezetten, wat voldoende is om geen allianties te hoeven sluiten bij de vorming van de nieuwe regering.
De Noorse Arbeiderspartij blijft de grootste partij met 28,2 procent van de stemmen. Dat meldt Aftenposten. De partij van Jonas Gahr Støre behaalde samen met vier andere kleine linkse partijen 87 zetels, twee meer dan de vereiste meerderheid.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Opvallend was de sterke opkomst van de populistische en anti-immigratiepartij Vooruitgangspartij, die met 24 procent van de stemmen haar beste resultaat ooit behaalde. De partij verdubbelde daarmee haar zetelaantal naar 48 ten opzichte van de verkiezingen in 2021.
De Conservatieven beleefden hun slechtste verkiezingen in twintig jaar. Zij zakten naar 14 procent, vergeleken met 20 procent in 2021.
De verkiezingen behaalden de hoogste opkomst in decennia: 78,9 procent van de Noren bracht hun stem uit. Dat is het hoogste percentage sinds 1989.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week bespreken we de verkiezingen in Noorwegen, waar ze op 7 en 8 september een nieuwe regering zullen kiezen. Wie zijn de kanshebbers en wat zijn de belangrijke thema’s?
In welke context vinden de verkiezingen plaats?
Sinds 2021 wordt Noorwegen geregeerd door een sociaaldemocratische minderheidsregering van de Arbeiderspartij (Arbeiderpartiet) onder leiding van premier Jonas Gahr Støre. In februari van dit jaar viel het kabinet toen de Centrumpartij (Senterpartiet) de coalitie verliet wegens een geschil over de implementatie van EER-richtlijnen over het energiebeleid. Hoewel Noorwegen geen lid is van de Europese Unie, maakt het namelijk wel deel uit van de Europese Economische Ruimte. De regering was in de aanloop naar de val al zeer impopulair. Een peiling van de Noorse omroep NRK in december plaatste de Arbeiderspartij op slechts 16,8 procent in de peilingen.
Sinds het vertrek van de Centrumpartij regeert de Arbeiderspartij alleen, ondanks dat ze slechts 28,4 procent van de parlementszetels in handen heeft. Omdat Noorwegen een parlement met een vaste zittingsduur heeft, konden er geen vervroegde verkiezingen worden uitgeschreven. Partijleider Støre probeert bij de komende verkiezingen zijn ambtstermijn te verlengen.
Het Noorse parlement, de Storting, bestaat uit 169 wetgevers die gekozen worden uit 19 districten voor een termijn van vier jaar, legt persbureau Reuters uit. Er geldt een kiesdrempel van 4 procent, wat in de praktijk een meerpartijenstelsel betekent waarin kleinere partijen samenwerken. Het centrumlinkse blok bestaat uit de Arbeiderspartij, de Linkse Partij, de Groenen en de Rode Partij. Het rechtse blok omvat de Conservatieven, de Liberale Partij, de Christendemocraten en de Vooruitgangspartij. Daartussenin bevindt zich de Centrumpartij, die de afgelopen 25 jaar coalities heeft gevormd met links. Peilingen voorspellen een spannende strijd tussen de twee blokken, aldus Politico.
Volgens Der Standard zouden de verkiezingen mogelijk een historisch jonge Storting opleveren met een gemiddelde leeftijd van onder de 45 jaar. Dit zou Noorwegen een van de jongste parlementen ter wereld opleveren.
Wie zitten er in de race?
De Arbeiderspartij staat bovenaan in de peilingen op 28 procent. Dat is enigszins verrassend omdat Støre helemaal niet zo populair was afgelopen jaren. De voornaamste reden hiervoor lijkt de invloed van Jens Stoltenberg. Nadat het vorige kabinet in februari viel, kwamen er nieuwe ministerposten vrij. Jens Stoltenberg, de voormalige secretaris-generaal van de NAVO die eerder al twee keer premier was geweest, werd benoemd tot nieuwe minister van Financiën. ‘De Jens-factor heeft ertoe bijgedragen dat de Arbeiderspartij opnieuw is uitgegroeid tot de populairste partij. Jonas Gahr Støre voorkwam een interne opstand en de partij kon na het vertrek van de Centrumpartij ook meer zijn eigen lijn trekken’, schrijft het Zweedse dablad Svenska Dagebladet. Elisabeth Ivarsflaten, hoogleraar politieke wetenschappen aan de Universiteit van Bergen, legt uit dat Jens Stoltenberg werd gezien als ‘een soort redder die orde op zaken kwam stellen in Noorwegen – en dat met groot succes’, wat een impuls gaf aan links.
‘Het is niet overdreven om te stellen dat deze regering en haar premier buitengewoon impopulair waren,’ vertelt politicoloog en verkiezingsonderzoeker Johannes Bergh aan Süddeutsche Zeitung. ‘Velen vonden dat hij geen uitstraling had. Dezelfde mensen vinden deze ietwat academische stijl plotseling prettig en betrouwbaar,’ aldus Bergh. Echter is Støre nog altijd afhankelijk van andere linkse partijen om te kunnen regeren.
Op de tweede plek in de peilingen staat de Vooruitgangspartij (FrP) met 20 procent. Dat zou een verdubbeling betekenen ten opzichte van de vorige verkiezingen. De partij heeft een rechts-populistisch profiel en is kritisch op immigratie en belastingverhoging. Dit maakt haar de meest ‘rechtse’ partij in het Noorse partijenspectrum, zonder echter buitengesloten of geïsoleerd te worden door andere partijen zoals in het geval van de Duitse AfD, analyseert Apollo News. Van 2013 tot 2020 maakte de Vooruitgangspartij al deel uit van de Noorse regering onder leiding van de Conservatieve Partij, maar ze verliet de coalitie, deels naar aanleiding van de repatriëring van een moeder met vermoedelijke banden met ISIS uit Syrië.
De partij wordt geleid door de 47-jarige voormalig lerares Sylvi Listhaug. Ze bekleedde diverse ministersposten tijdens de laatste regeringsdeelname van de Vooruitgangspartij.
Op de derde plek staat de Conservatieve Partij (Høyre, letterlijk vertaald naar ‘rechts’) met 15 procent. Het lijkt erop dat de partij de grote verliezer van deze verkiezingen wordt. De publieke steun voor de voormalige 30-procentpartij is gehalveerd. Volgens Svenska Dagebladet heeft de partij veel stemmen verloren aan de FrP.
De leider van de partij is Erna Solberg. Ze was van 2013 tot 2021 premier. ‘Solbergs ster is vervaagd, ondanks een uitstekende prestatie in de debatten en publiciteitsstunts op TikTok’, schrijft het Zweedse dagblad.
Wat zijn de belangrijkste thema’s?
De verkiezingen in Noorwegen spelen zich af tegen een achtergrond van mondiale vraagstukken, zoals het presidentschap van Trump, nepnieuws en klimaatverandering. Toch lijken deze grote thema’s nauwelijks door te klinken in de campagne, analyseert Süddeutsche Zeitung. In werkelijkheid gaat de aandacht van de partijen en de kiezers vooral uit naar binnenlandse onderwerpen: werkgelegenheid, gezondheidszorg en de vraag of de vermogensbelasting verlaagd of zelfs helemaal afgeschaft moet worden.
Hoewel Noorwegen internationaal vaak wordt geprezen om zijn waterkracht en hoge aantal elektrische auto’s, blijft de kern van de welvaart de export van olie en gas. ‘Het klimaatbeleid speelt een nauwelijks merkbare rol in deze verkiezingscampagne, ondanks de temperaturen die op sommige plekken in juli boven de 30 graden Celsius uitkwamen. Het feit dat hun hele welvaart gebaseerd is op de export van klimaatschadelijke olie en gas, wordt tijdens de verkiezingscampagne systematisch genegeerd,’ laakt het Duitse dagblad.
‘Dat de verkiezingscampagne zo opvallend kalm lijkt, komt ook doordat sommige belangrijke kwesties onbetwist blijven’, legt Süddeutsche Zeitung verder uit. Het doelt hiermee onder andere op de Oekraïne-kwestie. Alle 169 parlementariërs stemden onlangs in met een pakket van 85 miljard Noorse kronen (7,2 miljard euro) steun. Premier Støre kondigde bovendien tijdens een bezoek aan Kyiv aan dat Noorwegen ook in 2026 hetzelfde bedrag aan steun voor Oekraïne zal uitgeven. Daarmee lijkt de regering tegemoet te komen aan kritiek van onder meer Denemarken, dat Noorwegen beschuldigde van buitensporige winsten op olie en gas zonder evenredige steun te bieden.
Wat de kiezers wél bezighoudt, zijn de stijgende prijzen en inkomensverschillen. Uit een peiling van Respons Analyse voor Aftenposten blijkt dat ongelijkheid inmiddels de belangrijkste zorg van de bevolking is, nog voor defensie en nationale veiligheid. Vooral de inflatie – voedselprijzen stegen het afgelopen jaar met 5,9 procent – drukt zwaar op huishoudens, aldus Reuters.
Daarbij speelt de vraag hoe het belastingstelsel moet worden ingericht. De Arbeiderspartij wil de huidige belastingdruk grotendeels behouden, terwijl linkse bondgenoten pleiten voor hogere tarieven voor de rijksten om gezinnen met lage inkomens te ontlasten. De rechterflank – de Conservatieven en de Vooruitgangspartij (FrP) – wil juist forse belastingverlagingen. ‘Belastingheffing is een van de grote twistpunten tussen links en rechts,’ zei Solberg er eerder over, geciteerd door Financial Times. Het blad voegt eraan toe dat honderden rijke Noren de afgelopen jaren naar Zwitserland zijn verhuisd om aan de hoge belastingtarieven te ontkomen.
Toch verdedigt de huidige regering de vermogensbelasting. Zij wijst erop dat een afschaffing ertoe zou leiden dat sommige van de rijkste Noren helemaal geen belasting meer betalen. Uit gegevens over 2023 blijkt dat drie van de tien grootste belastingbetalers in Noorwegen geen enkel inkomen hadden, maar enkel via de vermogensheffing bijdroegen, aldus Financial Times.
Een ander centraal thema is het Noorse staatsfonds van ruim 2 biljoen dollar, opgebouwd uit olie-inkomsten. Dat fonds maakt hoge publieke uitgaven mogelijk, maar roept ook discussie op over de besteding ervan. Zo ontstond aan het begin van de campagne een fel debat over investeringen in Israël. De Linkse partij eist dat de Arbeiderspartij zich terugtrekt uit bedrijven die betrokken zijn bij ‘Israëls illegale oorlogvoering in Gaza’, maar de Arbeiderspartij wees dat volgens Reuters af. Volgens Al Jazeera heeft het grootste staatsinvesteringsfonds ter wereld inmiddels zijn aandelen in 11 van de 61 Israëlische bedrijven verkocht.
Mondiale thema’s als klimaat en oorlog zijn aanwezig in de Noorse verkiezingen, maar lijken niet doorslaggevend. Wat de stemming uiteindelijk zal bepalen zijn de portemonnee en de verdeling van welvaart.
Hoewel de officiële uitslagen nog even op zich laten wachten, hebben de schoolverkiezingen al een duidelijke winnaar aangewezen. Bij elke verkiezing gaan leerlingen van middelbare scholen in het land naar de stembus om hun stem uit te brengen. Daar won de Vooruitgangspartij met 26 procent. De Conservatieve partij werd tweede met 19,7 procent. ‘Als dit de verkiezingsuitslag was geweest, hadden de Vooruitgangspartij en de Conservatieve Partij zelfstandig een meerderheid behaald’, concludeert de Noorse krant VG.
Wat schrijven internationale commentatoren en opiniemakers over de verkiezingen in Bolivia? ‘De Boliviaanse politiek zal zichzelf opnieuw moeten uitvinden op zijn weg naar een parlementair systeem.’
‘De verandering in de politieke en economische visie waarvoor de Bolivianen hebben gestemd, kan worden gezien als het gevolg van verschillende economische problemen. Al maanden staan er lange rijen auto’s bij tankstations. In een economie die dringend behoefte heeft aan buitenlandse valuta, heeft de Boliviaanse peso (Bs) een vaste wisselkoers ten opzichte van de dollar van 6,96 Bs, wat een parallelle dollar mogelijk heeft gemaakt. Dit leidt tot prijsstijgingen, met name van basisvoedingsmiddelen, en ook tot tekorten.’
‘Over twee maanden zullen de Bolivianen hun volgende president kiezen in een tweede ronde. Dit is nooit eerder voorgekomen, aangezien de tweede ronde pas in 2009 in de huidige grondwet werd opgenomen. Deze volgt als geen van de kandidaten meer dan 50 procent van de geldige stemmen behaalt of minimaal 40 procent met een voorsprong van ten minste tien procentpunten op de nummer twee. Centrist Rodrigo Paz Pereira behaalde 32,14 en de rechtse ex-president Jorge Tuto Quiroga 26,81 procent van de stemmen.’
‘De resultaten van de eerste stemronde betekenen dat links de macht verliest na een bewind van twee decennia onder Evo Morales en Luis Arce, die op 8 november het presidentschap zal overdragen aan de winnaar van de tweede ronde. Morales nam geen deel aan deze verkiezingen vanwege een grondwettelijke bepaling die hem verbiedt zich opnieuw kandidaat te stellen, omdat hij het land al drie termijnen heeft geregeerd, en geen politieke partij heeft. Morales heeft opgeroepen om de verkiezingen te boycotten.’
‘De winnaar van de verkiezingen staat voor de complexe taak tegemoet te komen aan de vraag van de samenleving naar het herstel van een institutioneel bestuur na twee decennia van dominantie door sterke mannen. De Boliviaanse politiek zal zichzelf opnieuw moetenuitvinden op zijn weg naar een parlementair systeem. Bolivia moet andere vrienden kiezen, zijn alliantie met de autoritaire as van Venezuela, Rusland, Iran en China opgeven en opnieuw banden aanknopen met open democratieën om het land bij zijn transitie te ondersteunen.’
De tweede verkiezingsronde vindt plaats op 19 oktober
De rechtse partijen zullen 119 van de 130 zetels in het Boliviaanse parlement en alle 36 zetels in de senaat bezetten, meldt Gestión, nadat het Hoogste Verkiezingsgerecht (TSE) dinsdag de definitieve resultaten van de eerste ronde van de presidentsverkiezingen van 18 augustus bekend heeft gemaakt. De macht zal dus ‘van partij wisselen na twee decennia van overweldigende dominantie van de Beweging naar het Socialisme (MAS)’, onder leiding van voormalig president Evo Morales en het huidige staatshoofd Luis Arce, aldus het Peruaanse economische dagblad.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De MAS zal nu nog maar twee afgevaardigden hebben (nu zijn het er nog 75) en geen senatoren (op dit moment zijn het er nog 21). De TSE heeft ook bevestigd dat de centrumrechtse senator Rodrigo Paz, zoon van voormalig president Jaime Paz Zamora, en de voormalige rechtse president Jorge Tuto Quiroga als winnaars uit de eerste ronde van de presidentsverkiezingen zijn gekomen. De tweede ronde van de verkiezingen vindt plaats op 19 oktober.
De regeringspartij zag af van het voordragen van een kandidaat
De 71-jarige oppositieleider Jennifer Geerlings-Simons is zondag door het Surinaamse parlement tot president gekozen en is daarmee de eerste vrouw aan het hoofd van de voormalige Nederlandse kolonie. De verkiezing van mevrouw Geerlings-Simons was te verwachten, aangezien de regerende partij deze week had afgezien van het voordragen van een kandidaat. Haar verkiezing tot staatshoofd, voor een ambtstermijn van vijf jaar, komt op een moment dat Suriname ‘op het punt staat een olieboom te beleven’, aldus Bloomberg.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De exploitatie van belangrijke offshore-olievoorraden, die onlangs zijn ontdekt, zal naar verwachting in 2028 van start gaan en de dagelijkse productie opvoeren tot bijna 220.000 vaten per dag, tegenover enkele duizenden vandaag. Tijdens haar toespraak voor de parlementsleden verklaarde mevrouw Geerlings-Simons zich ‘zeer bewust te zijn van de verantwoordelijkheid die nu op [haar] schouders rust’ in een land waar 20 procent van de bevolking onder de armoedegrens leeft. Verder beloofde ze de olie-inkomsten ‘ter beschikking te stellen van al [haar] medeburgers, met bijzondere aandacht voor jongeren en al diegenen die tot nu toe niet de kans hebben gehad om zich optimaal te ontwikkelen’.
Tienduizenden mensen, met studenten voorop, hebben zaterdag in de straten van Belgrado gedemonstreerd om hun wantrouwen tegenover de rechts-nationalistische Servische president Aleksandar Vučić te uiten en vervroegde parlementsverkiezingen te eisen. Volgens een onafhankelijke organisatie zouden ongeveer 140.000 mensen hebben deelgenomen aan de bijeenkomst, die ’s avonds werd uiteengeslagen door de oproerpolitie, die ‘pepperspray en traangas tegen de antiregeringsdemonstranten heeft gebruikt’, meldt Radio Free Europe / Radio Liberty.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De studentenprotesten, die al maanden aanhouden, braken uit na de instorting van het betonnen dak van het station van Novi Sad in november vorig jaar, waarbij zestien doden vielen. De demonstranten schrijven dit toe aan corruptie en onbekwaamheid van de autoriteiten. Ondanks maandenlange demonstraties is Vučić niet ingegaan op de eisen van de studenten en beschuldigt hij ‘buitenlandse mogendheden’ ervan achter de demonstraties te zitten.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Mexico. Als een van de weinige landen liet Mexico zijn bevolking zondag stemmen op duizenden rechters, van het Hooggerechtshof tot lokale rechtbanken. Volgens de regering zou dit de rechterlijke macht democratischer maken. Maar critici waarschuwen voor vergaande gevolgen, waaronder een groeiende invloed van de huidige grootste partij Morena. Hoe komt het dat de meningen zo verdeeld zijn?
Wat voor verkiezingen werden op zondag gehouden?
Op 1 juni hebben de Mexicanen gestemd op rechters voor 850 federale posten, 9 zetels bij het Hooggerechtshof, 22 tribunalen en duizenden functies bij lagere rechtbanken. In 2027 wordt er voor de tweede keer gestemd over de rest van Mexico’s rechterlijke macht. Mexico wordt hiermee het eerste land ter wereld waar elke rechter in elke rechtbank wordt gekozen door het volk.
Het Mexicaanse Congres heeft de grondwetswijzigingen die nodig zijn voor deze verkiezingen in september vorig jaar goedgekeurd. Het was Andrés Manuel López Obradors laatste daad als president. Zijn opvolger, Claudia Sheinbaum, is in zijn voetsporen getreden. Als reactie op de wetswijziging vorig jaar stapten enkele rechters op. Personeel van de rechtbank, advocaten en rechtenstudenten gingen de straat op om hun staking te steunen, sommigen met spandoeken waarop stond ‘Justitie is geen populariteitswedstrijd’.
Tijdens zijn ambtstermijn van 2018 tot 2024 voerde López Obrador een retorische strijd met de Mexicaanse rechtbanken, waarbij hij rechters ervan beschuldigde de elites te dienen en zijn agenda te blokkeren. In werkelijkheid ergerde López Obrador zich aan het feit dat de rechtbanken de macht hadden om zijn acties te herzien en te beperken door middel van grondwettelijk toezicht, schrijft The Conversation.
Morena, de partij van López Obrador en Sheinbaum, stelt dat de verkiezing van rechters de rechterlijke macht democratischer zal maken, corruptie en nepotisme zal uitroeien en eerlijkere kansen biedt. Sheinbaum heeft gezegd dat Mexico ‘het meest democratische land ter wereld’ zal zijn, omdat het volk nu alle drie de machten van de regering zal kiezen.
Het rechtssysteem van het land is er al lange tijd slecht aan toe. Hoewel de federale rechtspraak de afgelopen dertig jaar professioneler is geworden, blijft meer dan 90 procent van de misdaden onder de radar. Slechts 14 procent van de aangiften leidt tot veroordelingen en sommige rechters zijn corrupt, aldus The Economist. Een peiling onder duizend Mexicanen deze maand toonde aan dat 72 procent van mening was dat de verkiezingen ‘noodzakelijk’ waren. Toch kon 77 procent geen enkele van de ongeveer zevenduizend kandidaten noemen.
Waarom is het nieuwe rechtssysteem zo controversieel?
Er zijn goede redenen dat zo weinig democratieën kiezers vragen om rechters te kiezen. Als rechters gekozen moeten worden, worden ze blootgesteld aan ‘de vervormende kracht van de publieke opinie’, analyseert The Economist. Gekozen rechters lopen het risico de wet minder strikt te handhaven als dit stemmen kost en zullen minder snel politici ter verantwoording roepen die de publieke opinie volgen. ‘Niemand heeft mij gekozen. Dus als ik een uitspraak doe, ben ik niemand iets verschuldigd,’ legt Martha Magaña, een zittende federale rechter die zich niet verkiesbaar stelt, uit aan het Amerikaanse dagblad.
De enige plek waar rechters momenteel worden gekozen voor hogere rechtbanken is Bolivia. De rechters van het Hooggerechtshof worden sinds 2011 gekozen, en ‘in termen van legitimiteit is het rechtssysteem van Bolivia nu meer in diskrediet dan ooit’, zoals Americas Quaterly september vorig jaar schreef. ‘De rechterlijke macht was nooit bijzonder efficiënt of effectief, maar de verkiezing van rechters door het volk heeft de prestaties van de rechtsstaat verslechterd.’ Volgens de index van het World Justice Project 2023 staat Bolivia op plaats 131 van de 142 landen wereldwijd.
In Mexico zijn mensen bezorgd dat het nieuwe rechtssysteem meer controle geeft aan drugsbendes. Meer alledaagse corruptie van rechters door zakenmensen en ambtenaren zal zich waarschijnlijk uitbreiden, voorspelt The Economist. Het feit dat de afgelopen weken meerdere namen van kandidaten naar boven kwamen die in verband worden gebracht met criminaliteit of ongewenste praktijken, heeft het wantrouwen onder burgers vergroot, aldus El País.
En dan is er nog de haast waarmee deze verkiezingen tot stand zijn gekomen. Burgers hebben niet veel tijd gehad om hun stem voor te bereiden op een ingewikkeld selectieproces tussen duizenden kandidaten. Met uitzondering van het Hooggerechtshof hebben de kandidaten geen naam gemaakt. Ze mochten geen advertenties kopen op televisie, radio, billboards of online en Mexico verbood ze om geld van de overheid of campagnedonaties te ontvangen. Het was daarnaast moeilijk, zo niet onmogelijk, om nationale debatten te organiseren. Volgens de regeringspartij zorgden deze maatregelen ervoor dat een zekere gelijkheid tussen de kandidaten behouden blijft en de invloed van buitenaf op de campagnes beperkt is. De strenge regels zorgden ervoor dat de campagnes zich grotendeels afspeelden op sociale media, waaronder TikTok en zelfs de datingapp Tinder, schrijft The New York Times.
Ook verwachten veel juridisch en politiek analisten in Mexico dat de kandidaten van Morena de partij effectieve controle zullen geven over de derde tak van de regering. Het waren de wetgevers, waarvan Morena de meerderheid vormt, die de kandidaten hebben gescreend. Daardoor is het vermoeden ontstaan dat velen van hen bereid zullen zijn om aan de eisen te voldoen die de partij stelt. Morena heeft afgelopen weken ook de voorkeurskandidaten van de partij naar voren geschoven. Er is veel te doen geweest over Morena-medewerkers die ‘acordeones’ uitdeelden, oftewel spiekbriefjes die als accordeons kunnen worden uitgevouwen met de kandidaten die Morena verkozen wil hebben. Ze zijn ontworpen om mee te nemen naar de stembus en kiezers zo te ‘helpen’ een keuze te maken uit een lang en verwarrend stembiljet. Op een spiekbriefje dat The New York Times in handen kreeg, staan alleen de nummers van de kandidaten op het stembiljet, zonder hun namen. El País meldt in een liveblog dat de negen kandidaten die de partij in haar acordeones naar voren schoof, inmiddels zijn verkozen tot nieuwe leden van het Hooggerechtshof. De Mixteekse advocaat Hugo Aguilar ontving de meeste stemmen.
‘Het was een absurde dag, omdat miljoenen pesos zijn uitgegeven aan een bevlieging van voormalig president Andres Manuel Lopez Obrador’, schrijft Francisco J. Rodriguez in Vanguardia MX. ‘Absurd omdat de stembiljetten nauwelijks te ontcijferen waren. Absurd omdat het volk niet geïnteresseerd is. Absurd omdat zaken als rechtsstaat en rechtvaardigheid nooit gereduceerd mogen worden tot propaganda, zieltjeswinnerij of eigenbelang.’
‘Een van de meest gebruikte verklaringen van president Sheinbaum en haar aanhangers is dat er niets democratischer is dan stemmen’, herhaalt Hector Aguilar Camín in het intellectuele Mexicaanse magazine Nexos. ‘Dat klinkt natuurlijk goed. Maar stemmen is geen vrije en democratische handeling als de regels niet kloppen en niemand begrijpt op wie er wordt gestemd.’
Hoe is de stemming verlopen?
De eerste gerechtelijke verkiezingen in de geschiedenis van Mexico hebben een opkomst van ongeveer 13 procent opgeleverd. Dit is veel lager dan de meer dan 60 procent die normaal gesproken bij presidentsverkiezingen komt opdagen, en ook lager dan enige andere federale stemming in de democratische geschiedenis van Mexico. De oppositiepartij PRI wil de verkiezingen nietig laten verklaren vanwege deze lage opkomst, schrijft El País. Er is echter geen minimumopkomst vereist om een verkiezing in Mexico formeel te legitimeren.
De lage opkomst bij de stembureaus gedurende de dag voorspelde deze uitslag al. De duizenden kandidaten die zich verkiesbaar stelden voor 2681 posities waren voor het overgrote deel van de kiezers volslagen onbekenden. Dit, in combinatie met de complexiteit van de meer dan zes stembiljetten die ze moesten invullen, schrok de bevolking af, gelooft de Mexicaanse nieuwswebsite El Horizonte. Het zal nog ongeveer anderhalve week duren voordat de definitieve uitslag bekend is. Claudia Sheinbaum sprak echter op nationale televisie al over ‘een groot succes’.
In de komende weken zullen experts de resultaten onder de loep nemen om te zien welke belangen meer of minder invloed hebben gekregen in de Mexicaanse rechtbanken. De nieuwe rechters zullen in september zitting nemen in een veranderd rechtssysteem.
‘De opkomst bij de verkiezingen voldeed aan de verwachtingen,’ zei Sheinbaum tijdens haar toespraak op televisie, geciteerd door The Guardian. ‘Het was een innovatief proces dat interesse wekte bij de deelnemers.’ Sheinbaum voegde eraan toe dat ‘alles kan worden geperfectioneerd’, waarmee ze vooruitkeek naar de tweede ronde van de gerechtelijke verkiezingen waarin nog eens duizend rechters zullen worden gekozen. ‘We zullen lessen trekken uit deze verkiezingen om de gerechtelijke verkiezingen in 2027 nog beter te laten verlopen.’
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
