De twee Braziliaanse presidentskandidaten maakten elkaar zondag uit voor leugenaar in het eerste debat voor de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. ‘Lula, stop met liegen, een man van uw leeftijd!’ zei de 67-jarige extreemrechtse president in de openingsminuten. ‘U bent de koning van de valse informatie, de koning van de domheid,’ antwoordde Lula (76).
Volgens Folha de São Paulo, die de confrontatie mede organiseerde, viel voormalig president Luiz Inácio Lula da Silva zijn rivaal Jair Bolsonaro vooral aan op zijn ‘incompetentie’ en ‘zijn slechte omgang met de coronapandemie en de economie’. Het huidige staatshoofd stelde op zijn beurt de ‘corruptie’ van de Arbeiderspartij van Lula aan de kaak.
‘Ondanks de harde woorden bleef de sfeer over het algemeen gematigd, waarbij de twee kandidaten hun stem niet verhieven, slechts ironisch glimlachten en zo agressie vermeden’, meldt het dagblad.
De procureur-generaal van Peru, Patricia Benavides, diende dinsdag een grondwettelijk beroep in tegen president Pedro Castillo. Ze beschuldigt hem van corruptie, meldt El Comercio. Deze actie zou kunnen leiden tot de schorsing van het linkse staatshoofd.
Twee voormalig ministers worden verdacht van lidmaatschap van een criminele organisatie
Dit is de eerste keer in Peru dat een zittende president het doelwit is van een dergelijke actie. Benavides richt zich ook tegen twee voormalig ministers van de linkse regeringsleider, die sinds vijftien maanden aan de macht is: Juan Silva, belast met vervoer en communicatie, en Geiner Alvarado, belast met huisvesting. Beiden worden ze verdacht van machtsmisbruik en lidmaatschap van een criminele organisatie, geleid door de president.
Het Peruaanse parlement zal zich de komende dagen over het beroep buigen. Er zijn ten minste 66 van de 130 stemmen nodig om Pedro Castillo, wiens linkse parlementaire alliantie in moeilijkheden verkeert en slechts een derde van de afgevaardigden heeft, te schorsen.
Het verbouwen van voedsel in de stad kan een middel zijn om honger tegen te gaan, de voedselaanvoerketen te verkorten en tot dan toe verdeelde gemeenschappen dichter bij elkaar te brengen. ‘Als we voedsel met elkaar delen, zullen de Van Tonders gaan praten met de Ngobeni’s.’
Door middel van stedelijke landbouw kunnen mensen hun intense teleurstelling in de regering opvangen en meer zelfvoorzienend worden, zeggen stadstuinders en wetenschappers. En nu de kosten voor levensonderhoud in Zuid-Afrika de pan uit rijzen en ook de werkloosheidscijfers tot grote hoogte stijgen, moeten de stadsbewoners zo snel mogelijk aan de slag om de dichtstbijzijnde stoep in een moestuin te veranderen.
Als het voedsel eenmaal is geoogst, is de volgende stap om het uit te delen, en dan zullen als vanzelf de apartheid en de op klassenverschillen gebaseerde ruimtelijke segregatie verdwijnen, zegt Djo BaNkuna, een stoeptuinder uit Pretoria. In zijn achtertuin en op de stoep voor zijn huis verbouwt hij bananen, kruiden, avocado’s, spinazie, biet, zoete aardappel en uien. Hij en zijn vrouw, een maatschappelijk werkster, delen alles vervolgens uit in Soshanguve en omstreken, aan gezinnen met een kind aan het hoofd of gezinnen waarvan de ouders geen werk hebben.
‘Velen van ons hebben geen idee van de honger die er heerst. De tranen springen in mijn ogen als ik een kind van vijf zie dat al twee dagen niet heeft gegeten, hier in Soshanguve, niet ver van het winkelcentrum. Er zijn gezinnen met een meisje van dertien aan het hoofd, en dat meisje heeft dan de zorg voor vijf andere kinderen, die overdag naar het winkelcentrum gaan om te kijken of er nog wat restjes eten bij elkaar geschraapt kunnen worden. Ons land staat er heel slecht voor,’ zegt BaNkuna.
BaNkuna kwam in november in de publiciteit toen de politie hem beval de groente uit te trekken die hij op de stoep voor zijn huis had geplant, en in plaats daarvan bloemen of gras te planten. Daarnaast moest hij een boete betalen van vijfhonderd rand [zo’n dertig euro]. Toen BaNkuna beide weigerde, moest hij voor de rechter verschijnen. De rechter trok de zaak tegen hem in.
‘Ik ben groot voorstander van tuintjes, maar onze overheid is niet bepaald vooruitstrevend op dat gebied. Het evangelie van de grote winkelketens zit er zo in geramd dat mensen niet langer op zichzelf en de natuur durven te vertrouwen, terwijl we geschikte grond hebben die ons in voedsel kan voorzien,’ zegt hij.
Ui, kool en aardappel
‘Als je eenmaal een ui en kool hebt, heb je verder alleen nog maar gekookt maismeel nodig. En vervolgens kom je tot de ontdekking dat je geen maismeel nodig hebt, maar een aardappel die je ook zelf hebt geplant. Die drie dingen samen vormen een maaltijd. In Soshanguve word ik vaak vreemd aangekeken als ik zeg dat ik de kool heb verbouwd in mijn eigen stoeptuin. Voor velen van ons komt voedsel uit het winkelcentrum.
Melissa Britz is een van de oprichters van Oppieyaart (In de tuin), een achtertuin vol medicinale kruiden, met de nadruk op inheemse planten. Samen met haar partner Lucelle Campbell heeft ze alles aangeplant in hun achtertuin in Elsies River, op de Kaapse Vlakte.
Het project heeft zich nog niet uitgebreid naar de stoep, maar ze maken en distribueren wel compost om andere stadstuinders te helpen en om de vruchtbaarheid van de zanderige grond te verhogen in dit gebied, dat zich van nature niet echt leent voor het verbouwen van groente. In de achtertuin liggen enorme hopen compost, bestaande uit bladeren, gebruikte zakjes rooibosthee, gemaaid gras en groenteafval van de buren. Alles wat het Oppiyaart-team niet composteert, wordt gebruikt om mulch te maken. Zowel compost als mulch wordt gratis uitgedeeld.
‘Een van de belangrijkste dingen voor mensen die net beginnen, is de aarde beschermen tegen de zon, want er zit leven in de aarde: organismen, wormen, bacteriën en schimmels, die allemaal gevoelig zijn voor licht en de warmte van de zon. Het makkelijkste is om mulch te maken van wat er ook maar voorhanden is in het gebied waar je woont,’ zegt Britz.
Zanderige grond houdt geen water vast en door de klimaatverandering en het veranderde patroon van regenval, moeten stadstuinders zorgen dat de grond meer water kan vasthouden, zegt ze.
‘Ze hebben geen dure irrigatiesystemen nodig met watertanks en leidingen’
Britz heeft net gember geoogst die acht maanden heeft gegroeid. Ze pakt een handvol van de donkerbruine, vochtige aarde waar de gember in heeft gestaan – het resultaat van haar inspanningen om de aarde te verrijken, van zanderig naar meer leemachtig. Ze voedt de aarde ook met wormenmest. ‘Een wormenfarm hoeft niet duur te zijn. We hebben een oude badkuip vol wormen, en zo komen er weer voedingsstoffen in de aarde.’
Voor beide projecten wordt regenwater opgevangen in bakken, lege vaten en emmers die ze op de hoeken van het huis zetten, waar het water uit de goten loopt. Ze hebben geen dure irrigatiesystemen nodig met watertanks en leidingen, zeggen ze.
Robert Wolfe, die ook in het Oppieyaart-team zit, giet het regenwater vervolgens in lege frisdrankflessen, die hij opslaat om de tuinen in de droge maanden van water te kunnen voorzien. ‘We hadden bijna een hele kamer vol tweeliterflessen,’ zegt Britz.
BaNkuna’s huis heeft geen dakgoten, maar als het hard regent verzamelt hij zo’n duizend liter water per nacht door domweg emmers bij de hoeken van zijn huis te zetten.
Vers en organisch
Het is van groot belang dat zo veel mogelijk mensen een tuintje bij hun huis aanleggen, aldus Munyaradzi Chitakira, een expert op het gebied van klimaatbestendige middelen van bestaan in rurale en stedelijke omgevingen, en verbonden aan Unisa (Universiteit van Suid-Afrika). ‘De voedselprijzen blijven maar stijgen en er is steeds meer werkloosheid. Het is heel belangrijk dat mensen nadenken over manieren om hun gezin van voedsel te voorzien. Vers en organisch voedsel is van groot belang, ook omdat je er zelf controle over kunt uitoefenen.’
‘Als je geen land hebt, gebruik dan emmers en blikken of iets anders waarin je iets kunt verbouwen, zodat je niet alles hoeft te kopen,’ zegt Chitakira. Hij voegt eraan toe dat gemeentebesturen zouden moeten zorgen voor stukjes grond en voor bewakers, zodat er buurttuinen kunnen worden aangelegd.
Lokale buurttuintjes zijn van cruciaal belang om te komen tot kortere distributieketens
Veel kleine moestuintjes vormen een integraal deel van klimaatbestendige stedelijke landbouw. Ze vormen een buffer tegen klimaatschokken omdat ze voedselzekerheid bieden aan gezinnen die lijden onder de gevolgen van de klimaatverandering. De gewassen zelf zorgen voor een vermindering van broeikasgassen, een effect dat nog eens wordt versterkt doordat er minder groente van commerciële boeren in vrachtwagens door het land vervoerd hoeft te worden.
Ook Juanee Cilliers, een specialist stedelijke landbouw, denkt dat lokale buurttuintjes van cruciaal belang zijn om te komen tot kortere distributieketens en duurzamere vormen van landbouw.
Uit onderzoek is al gebleken dat bestaande moestuintjes een waardevolle rol spelen in de economische en sociale ontwikkeling van bepaalde gemeenschappen. ‘Het potentieel van deze innovatieve markten is nog niet onderzocht, maar ze zouden een katalysator kunnen blijken voor stedelijke gemeenschappen in Zuid-Afrika, en ze zouden kansen kunnen bieden op het gebied van voedselzekerheid, werkgelegenheid, empowerment en ondernemingszin,’ aldus Cilliers.
Gezamenlijke inspanning
BaNkuna heeft onderzocht hoe de stijgende werkloosheidscijfers hebben geleid tot hongersnood, zelfs in dorpen in de buurt van Tzaneen in Limpopo – een vruchtbare streek met veel regen – waar de inwoners van oudsher hun eigen gewassen verbouwen en zelfredzaam zijn. ‘Ik kwam tot de ontdekking dat zelfs daar dorpskeukens moeten worden geïnstalleerd, omdat er honger heerst. Als je maismeel met zout moet eten, is dat niet fijn. Sterker nog, het is erg pijnlijk,’ zegt hij.
Hoewel een groot deel van de bevolking kampt met extreme honger, collectief geschokt is door de ongekende corruptie die welig tiert binnen de overheid, en de gevolgen ondervindt van de klimaatverandering en de noodlottige modderstromen, zegt BaNkuna dat ze nooit de hoop mogen opgeven dat ze het land weer gezond kunnen maken door gezamenlijke inspanning – om te beginnen moet er een einde worden gemaakt aan het achterhouden van voedsel.
‘We moeten zorgen dat mensen weer teruggaan naar de natuur, naar zelfredzaamheid’
‘Het is nergens voor nodig om voedsel achter te houden. Het is een eerste levensbehoefte, net als zuurstof. Als we voedsel met elkaar delen, zullen de Van Tonders gaan praten met de Ngobeni’s en de Ngobeni’s zullen weer gaan praten met de Mahmoods. Zo zullen we de kloof overbruggen die is geslagen door ruimtelijke segregatie,’ zegt hij.
Momenteel interviewt BaNkuna andere stoeptuinders voor een boek. Onlangs heeft hij een vrouw ontmoet die honderd meter stoep heeft bebouwd. De oogst zal genoeg zijn voor honderd gezinnen.
‘We moeten echt zorgen dat mensen weer teruggaan naar de natuur, naar zelfredzaamheid. Ja, natuurlijk kun je zeep kopen in de supermarkt. Dat is normaal. Maar er is geen enkele reden om een ui of een zoete aardappel te kopen,’ besluit hij.
Voormalig leider zat al een straf van elf jaar uit
De Myanmarese junta heeft maandag de greep op voormalig leider Aung San Suu Kyi verstevigd door haar schuldig te verklaren aan vier aanklachten van corruptie. De zevenenzeventigjarige winnares van de Nobelprijs voor de Vrede, die reeds tot elf jaar gevangenisstraf was veroordeeld, krijgt daar nog zes jaar bij, zo meldt de Myanmarese nieuwswebsite Myanmar Now. Er lopen nog negen andere aanklachten tegen haar.
Nadat het leger haar regering van de Nationale Liga voor Democratie (NLD) omver had geworpen, beschuldigde de coupplegers Suu Kyi ervan haar positie als partijleider te hebben misbruikt ten voordele van een particuliere stichting die naar haar moeder, Daw Khin Kyi, is genoemd.
Critici hekelen de juridische onverbiddelijkheid die volgens hen een politieke motivatie heeft: de dochter van de onafhankelijkheidsheld en winnaar van de verkiezingen van 2015 en 2020 voorgoed buitenspel zetten.
Peña Nieto mogelijk betrokken bij witwassen en corruptie
Het Mexicaanse Openbaar Ministerie heeft dinsdag aangekondigd dat het een onderzoek instelt naar voormalig president Enrique Peña Nieto ‘wegens vermogensdelicten, witwassen van geld en corruptie’, meldt El Universal. In het bijzonder zal het OM onderzoek doen naar mogelijke misdrijven waarbij de Spaanse bouwgigant OHL betrokken is.
De aankondiging komt bijna een maand na een rapport van de financiële inlichtingeneenheid van het ministerie van Financiën, waaruit bleek dat de voormalige president (2012-2018), die momenteel in Madrid verblijft, meer dan 1 miljoen dollar had ontvangen via illegale overmakingen. Peña Nieto ontkent elke illegale activiteit.
De Tunesische president Kais Saied beschuldigde tijdens een ministerraad op woensdag rechters van corruptie en het beschermen van terroristen, meldt Kapitalis. Kais Saied uitte zijn verontwaardiging over de situatie van de rechterlijke macht in Tunesië en kondigde aan dat er maatregelen worden genomen tegen corrupte rechters.
Kais Saied stelde in de ministerraad de laksheid en de dubbele maatstaven in de rechtspraak aan de kaak. ‘Het is onaanvaardbaar dat de gerechtsgebouwen plaatsen zijn geworden waar geen recht geschiedt,’ zei hij. Waarna hij zijn besluit bekendmaakte dat hij een deel van de rechters zou ontslaan.
De massale ontslagen van rechters vindt plaats op een moment dat de Tunesische president het politieke systeem opnieuw wil vormgeven, na bijna alle macht te hebben overgenomen. In een televisietoespraak zei het Tunesische staatshoofd dat hij ‘waarschuwing na waarschuwing’ had gegeven aan de rechterlijke macht om ‘zichzelf te zuiveren’.
Bojko Borisov, de voormalige premier van Bulgarije, is donderdag gearresteerd. De arrestatie vond plaats in het kader van een onderzoek van het Europees openbaar ministerie naar vermeende corruptie met EU-middelen in Bulgarije, meldt Radio Free Europe-Radio Liberty. De voormalige minister-president trad in 2020 na corruptiebeschuldigingen af, onder hevige druk van demonstranten.
De tweeënzestigjarige leider van de oppositiepartij Gerb wordt ervan verdacht EU-middelen te hebben verduisterd. Hij werd gearresteerd samen met verschillende andere leden van zijn partij, waaronder voormalig minister van Financiën Vladislav Goranov.
De Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa heeft donderdag tijdens zijn jaarlijkse ‘State of the Nation’-toespraak beloofd om voor 30 juni een ‘actieplan’ tegen corruptie te presenteren. Een onderzoekscommissie, die haar eerste resultaten de afgelopen maanden heeft bekendgemaakt, heeft de wijdverbreide en geïnstitutionaliseerde corruptie onder Ramaphosa’s voorganger Jacob Zuma aan het licht gebracht.
Zal dit plan ’voldoende zijn om de republiek vrij van corruptie te maken?’ vraagt The Daily Maverick zich af. De ‘verwoestende gevolgen’ van de overheidscorruptie ‘lijken nog steeds voelbaar te zijn, met internationale gevolgen’, aldus de site.
Zuid-Afrikaanse gemeenschappen die het vóór corona al zwaar hadden, nemen het heft in eigen handen omdat de overheid verstek laat gaan. Initiatieven worden opgezet door particulieren, ngo’s of welvarende bedrijven, die grote sommen geld reserveren voor filantropisch werk.
Eén avond per week, als ze gaan patrouilleren in de straten van Thembokwezi, laten Natasha Msweswe en Zanele Madasi hun kinderen alleen. Pas om middernacht zijn ze weer thuis. Het is potentieel gevaarlijk, maar ze hebben weinig keus. ‘We knijpen ‘m soms wel, maar we willen onze gemeenschap beschermen,’ zegt Madasi (31). ‘We willen het verschil maken.’
Thembokwezi is een wijk in Khayelitsha, het grootste, overbevolkte township van Kaapstad, waar bendegeweld, drugsmisbruik en werkloosheid welig tieren. De Zuid-Afrikaanse politie laat zich hier nauwelijks zien en daarom speelt een netwerk van buurtwachten een cruciale rol in de misdaadbestrijding. Thembokwezi is welvarender en veiliger dan de rest van het township, en dat willen de inwoners graag zo houden. ‘Natuurlijk werken we met de politie samen,’ zegt Phindile George, het hoofd van de buurtwacht, die vijftig vrijwilligers telt, onder wie Msweswe en Madasi. ‘Maar als we met de armen over elkaar gaan zitten wachten, krijgen bendes hier de vrije hand.’
‘De mensen hebben het idee van een beschermende overheid opgegeven’
Zo nemen tienduizenden Zuid-Afrikanen, verspreid over het hele land, het heft in eigen handen. Sommigen geven les of zorgen voor een betrouwbare elektriciteitsvoorziening, anderen organiseren inentingscampagnes, repareren wegen, delen water uit of leveren beschermende kleding aan ziekenhuizen. Het zijn initiatieven die zijn opgezet door particulieren, ngo’s of welvarende bedrijven, die nu grote sommen geld reserveren voor filantropisch werk. De gemene deler is een vrijwel volslagen gebrek aan vertrouwen in de Zuid-Afrikaanse overheid als probleemoplosser. ‘De mensen hebben het idee van een beschermende overheid opgegeven. Het vertrouwen is tot het nulpunt gedaald. Het is een tragedie,’ zegt William Gumede, een gerespecteerd analist, gevestigd in Johannesburg.
Dat de overheid van het meest ontwikkelde land van het continent zich uit het dagelijkse leven heeft teruggetrokken, heeft verstrekkende gevolgen: het beïnvloedt de manier waarop mensen denken, zich gedragen en met elkaar omgaan, vooral in tijden van crisis. De dood van de alom gerespecteerde Desmond Tutu zorgde voor een moment van zowel rouw als paradoxale hoop. Na maandenlang door hachelijke omstandigheden uit elkaar te zijn gedreven, werden Zuid-Afrikanen weer even herinnerd aan wat hen onderling bindt.
Ontevredenheid
De meeste Zuid-Afrikanen hadden het al zwaar voor de pandemie losbrak. De ontevredenheid over het regerende ANC, de partij die sinds de val van het racistische, repressieve apartheidsregime aan de macht is, neemt al jaren toe. De economische groei was al aan het stagneren vóór het negenjarige bewind van Jacob Zuma, de populistische president die in 2018 werd ontslagen na talloze beschuldigingen van corruptie. Ondanks de goede bedoelingen van de huidige president, oud-vakbondsleider en mijnmagnaat Cyril Ramaphosa, is er sinds diens installatie weinig te vieren geweest. De economie liep tijdens de pandemie zware klappen op. Stroomonderbrekingen hebben fabrieken en bedrijven wekenlang lamgelegd en de openbare gezondheidszorg is door wanbeheer en corruptie ernstig uitgehold. Volgens de regering zijn er negentigduizend Zuid-Afrikanen overleden aan corona, maar uit betrouwbare oversterftecijfers komt een dodental naar voren dat twee tot drie keer zo hoog ligt. Het werkloosheidspercentage ligt op een schrikbarende 46 procent.
Tijdens de ergste verstoring van de openbare orde in decennia werden in juli 2021 in een groot deel van Zuid-Afrika winkelcentra geplunderd, warenhuizen in brand gestoken en cruciale infrastructuur aangevallen. Het geweld leek bewust aangewakkerd door afvallige facties binnen de regerende partij, die woedend waren dat Zuma wegens minachting van de rechtbank een gevangenisstraf opgelegd had gekregen, waardoor het vertrouwen in de overheid een verdere deuk opliep en een aantal Zuid-Afrikanen hun frustratie botvierden op straat.
Buurtwacht
De buurtwacht in Thembokwezi is bedoeld als aanvulling op de politie, maar in een ruiger deel van Khayelitsha is een gemeenschap de confrontatie met de plaatselijke autoriteiten aangegaan. Toen een strenge lockdown aan het begin van de pandemie in 2020 leidde tot grootschalige illegale ontruimingen, bezetten honderden daklozen een stuk braakliggend terrein om er houten en golfplaten huisjes te bouwen. ‘Politici houden ons al jaren voor dat ze hier huizen voor ons zullen neerzetten,’ vertelt gemeenschapsleider Mabhelandile Twani (40). ‘Ze houden zich niet aan hun beloftes, dus nu hebben we het heft in eigen handen genomen.’
Ondanks pogingen om deze mensen opnieuw te verdrijven, is hun buurt tot bloei gekomen. Er wonen inmiddels meer dan vijftienduizend mensen in de rijen met krotten op de zanderige grond. Elektriciteit wordt van beter voorziene straten in de buurt afgetapt. Twani noemt het ‘volksstroom’. De wijk staat bekend als Lockdown Village. En er zijn veel meer van dit soort nederzettingen, ontstaan uit de ellende die corona heeft veroorzaakt in een land dat zich geen steunmaatregelen kan permitteren zoals in Europa of de VS.
In de townships stelen drugsdealers watertanks van scholen
In Khayelitsha zijn er nu nederzettingen met namen als Sanitiser, Quarantine en Social Distance. ‘Het leven is nu zo zwaar. We krijgen geen overheidshulp. We proberen het zelf te rooien,’ zegt Nondwebi Kasba (73), die helpt bij het beheer van een gemeenschappelijke moestuin die buurtbewoners in het Illitha Park in Khayelitsha hebben opgezet om de allerarmsten te helpen. Ook Graaff-Reinet, een conservatief stadje in de Karoo-woestijn, duizend kilometer oostwaarts, kampt met tekorten aan voorzieningen die de overheid ooit bood. In de townships aan de rand van Graaff-Reinet stelen drugsdealers watertanks van scholen om de inhoud ervan naast cannabis en metamfetamine (crystal meth) te verkopen. Niemand meldt het bij de politie, ervan uitgaande dat die toch niet komt.
Banen zijn schaars. Opleidingsmogelijkheden waarmee jongeren aan hun situatie kunnen ontsnappen ook. Khanya Mbaile, een 31-jarige administrateur, hoopt een koffietent annex internetcafé te beginnen om de jongeren in het township waar ze woont een veilige ontmoetingsplek te bieden. Ze heeft met hulp van een ngo al zes computers aangeschaft. ‘We zijn allemaal doodop, maar er gloort een sprankje hoop,’ zegt Mbaile. De 58-jarige Louisa Masimela, een van de vele Zuid-Afrikaanse probleemoplossers, runt in een township ten zuiden van Graaff-Reinet een gemeenschapsschool voor jonge kinderen. De voormalige journaliste heeft geen vaste lokalen voor haar leerlingen, geen geld om de onderwijzers te betalen en drinkwater is ook een probleem. ‘Het valt allemaal niet mee, maar we willen onze kinderen een opleiding geven waarmee ze later kunnen uitvliegen,’ zegt Masimela. Dus heeft ze zelf oplossingen gevonden: een kerk biedt het schooltje doordeweeks ruimte aan en er zijn zeven vrijwilligers die lesgeven.
Water ontvangen ze van The Gift of Givers, een van de grootste ngo’s van Afrika. Die organisatie, volledig gefinancierd door particuliere donateurs, voornamelijk bedrijven, verdeelt jaarlijks 400 miljoen rand, circa 23 miljoen euro, aan hulp. In de provincie Oost-Kaap helpt de ngo ziekenhuizen door het verstrekken van broodnodige persoonlijke beschermingsmiddelen, medicijnen, zuurstofapparatuur, voedsel voor de patiënten en zelfs goodiebags om het personeel te motiveren. Elders in de provincie, een van de armste van Zuid-Afrika, heeft de ngo water naar arme gemeenschappen getransporteerd, waterputten gegraven, en zaden, veevoer en voedsel voor weeshuizen geregeld.
‘Dat zijn hoopgevende ontwikkelingen. Hier spreekt de wens uit voor een nieuw, inclusief project’
‘Er zitten een hoop goede mensen in de regering die het juiste willen doen, en ik zie dingen veranderen. Het zijn geen enorme veranderingen, maar mensen willen de problemen aanpakken,’ zegt Imtiaz Sooliman, oprichter van The Gift of Givers. ‘We moeten de gaten opvullen, maar dat neemt de spanningen niet weg. De mensen vragen waarom wij het werk van de overheid doen.’
De recente gemeenteraadsverkiezingen zijn voor veel analisten een reden voor optimisme. Het ANC werd door de kiezers afgestraft: het verloor 8,3 procent aan stemmen en bijna duizend raadszetels. In veel kleine steden, waaronder Graaff-Reinet, werd de partij gedwongen de macht te delen en ook in steden als Johannesburg en Pretoria brokkelde haar positie verder af. In verschillende steden sloegen lokale gemeenschappen de handen ineen om politieke alternatieven te creëren die op aardig wat aanhang konden rekenen. ‘Dat zijn hoopgevende ontwikkelingen,’ zegt William Gumede. ‘Hier spreekt de wens uit voor een nieuw, inclusief project.’
Politieke opties
Er is een duidelijke behoefte aan politieke opties die een authentiek alternatief bieden voor het ANC, maar die ontsnappen aan de giftige erfenis van het traumatische verleden van Zuid-Afrika. Dat het ANC de nationale politiek domineert, betekent dat de belangrijkste politieke gevechten binnen de organisatie plaatsvinden. Analist Judith Februari schreef in december voor Daily Maverick: ‘Van de onlusten in juli tot de falende inlichtingendiensten, van het groeiende antivax-sentiment tot het vasthouden aan kolenbelangen: de spanningen binnen de partij komen het land niet ten goede. Ramaphosa’s greep op de macht lijkt zwak en onvast.’
De langverwachte regen die een einde maakte aan de vijf jaar durende droogte heeft de landbouwsector geholpen om de elders geleden verliezen te compenseren, zeggen de boeren, maar de belangrijkste industrie, het toerisme, is door enorme verliezen aan omzet en werkgelegenheid zwaar getroffen door de pandemie. ‘Het is een regelrechte ramp,’ zegt de 59-jarige Kobus Potgieter, die een bed and breakfast runt op zijn boerderij even buiten Oudtshoorn, gelegen aan de spectaculaire Route 62, de beroemde, ooit drukbezochte toeristische autoweg. Na zestien jaar overweegt hij de handdoek in de ring te gooien, of op zijn minst af te slanken.
‘Mijn angst is dat we hier in Zuid-Afrika op een tijdbom leven’
Om potentiële bezoekers ervan te overtuigen dat het dorp veilig is, zette het toeristenbureau van Franschhoek met behulp van crowdfunding en financiële steun van grote bedrijven en de plaatselijke overheid een vaccinatiecampagne op poten. In november was 85 procent van de horecamedewerkers gevaccineerd. Maar net toen de toeristen begonnen terug te keren, gooide de omikron-variant met nieuwe reisverboden roet in het eten.
‘Het was een zware klap,’ zegt marketingmanager Ruth McCourt. In een van de landen met de meeste ongelijkheid ter wereld doorstaan sommigen de economische en politieke storm beter dan anderen. De inwoners van Franschhoek geven toe dat ze in een soort ‘bubbel’ leven. Dat geldt niet voor de half miljoen inwoners van Khayelitsha, die weinig bescherming genieten tegen de nieuwe coronagolf die door het land raast. ‘Het wordt een zwarte Kerst,’ zei Twani, de gemeenschapsleider in Lockdown Village, in december. ‘Mijn angst is dat we hier in Zuid-Afrika op een tijdbom leven. De mensen zijn boos. God weet wat er nog staat te gebeuren. Het kan alle kanten opgaan.’
Regeringen grijpen corona aan om mensenrechten te schenden
‘Regeringen wereldwijd gebruikten covid-19 om de mensenrechten uit te hollen’, kopt The Guardian naar aanleiding van een onthutsend rapport van de anticorruptie-organisatie Transparency International.
De wereldwijde strijd tegen corruptie ligt al tien jaar stil. Wereldwijd is 86 procent van de landen of achteruitgegaan of heeft geen vooruitgang geboekt bij de aanpak van het probleem. Talrijke regeringen worden ervan beschuldigd de pandemie te gebruiken om de mensenrechten en de democratie uit te hollen, zo blijkt uit het rapport dat dinsdag werd gepubliceerd.
Nederland handhaaft zijn achtste plaats in de top-10 minst corruptie landen
Uit de jaarlijkse corruptieranglijst bleek ook dat landen die burgerlijke vrijheden schenden consequent lage scores halen. Dit toont aan dat een gebrek aan aanpak van corruptie de schendingen van mensenrechten verergert en de democratie ondermijnt, schrijft The Guardian.
Nederland handhaaft zijn achtste plaats in de top-10 minst corruptie landen, net als vorig jaar. Denemarken is het minst corruptie land, volgens Transparency International. Het door geweld en honger geplaagde Zuid-Soedan staat onder aan de lijst.
De voormalige Zuid-Koreaanse president Park Geun-hye, die een gevangenisstraf van twintig jaar uitzat wegens corruptie, behoorde tot de 3094 mensen die vrijdag gratie kregen van het ministerie van Justitie. President Moon Jae-in motiveerde het besluit door te stellen dat het noodzakelijk was om ‘de pijn uit het verleden te overwinnen en een nieuw tijdperk in te gaan’, meldde The Korea Herald.
In 2018 werd de voormalige leider, inmiddels negenenzestig jaar, schuldig bevonden aan het ontvangen – of claimen – van tientallen miljoenen dollars van Zuid-Koreaanse conglomeraten, waaronder Samsung. Haar voorganger, Lee Myung-bak, die momenteel een gevangenisstraf van zeventien jaar uitzit wegens corruptie en verduistering, staat niet op de lijst van gepardonneerden, aldus de site.
El Salvador van president Bukele ontslaat een derde van de rechters
De jonge Salvadoraanse president Nayib Bukele, veertig jaar, staat bekend om zijn steeds autoritairder wordende methoden. Recent heeft hij besloten een slag toe te brengen aan de rechterlijke macht en 249 rechters ontslagen.
Alle rechters ouder dan zestig jaar of met meer dan dertig dienstjaren zijn ontslagen wegens ‘corruptie’
‘De ochtend van 27 september 2021 is een keerpunt in de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht’, schrijft dagblad La Prensa Gráfica. Alle rechters ouder dan zestig jaar of met meer dan dertig dienstjaren zijn ontslagen wegens ‘corruptie’.
De hele zaak werd geregeld via een wetsdecreet van het parlement – waarvan de meerderheid lid is van de partij van Bukele – en bekrachtigd door de president van het Hooggerechtshof, die door de regering werd benoemd. Inmiddels zijn al 98 nieuwe rechters ingezworen.
De bekende rechter Jorge Guzmán, die een onderzoek instelt naar een bloedbad in het leger in 1981 (bijna duizend doden) en die de president ervan beschuldigt hem de toegang tot militaire archieven te hebben ontzegd, verklaarde tegenover El Faro:
‘Het woord “corrupt” komt niet voor in het decreet, maar als je kijkt naar de discussies in het parlement om het te rechtvaardigen, denk ik dat dat het bijvoeglijk naamwoord is dat het meest werd gehoord. “We gaan ons ontdoen van corrupte rechters”, “we gaan het rechtssysteem zuiveren”. En nog voordat deze plenaire vergadering het decreet goedkeurde, had de president van de republiek zelf in een tweet aangekondigd dat er een ware zuivering zou komen in het justitiële apparaat.’
‘Een effectieve zuivering kan niet worden bereikt door de rechtsstaat met voeten te treden’
In een hoofdredactioneel commentaar stelt La Prensa Gráfica: ‘De rechterlijke macht heeft haar werk niet naar behoren gedaan. Het hele land maakt zich hier zorgen over en wil het gebrekkig rechtssysteem hervormen, dat openstaat voor georganiseerde misdaad (…) en politieke druk. Maar een effectieve zuivering kan niet worden bereikt door procedures met voeten te treden, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht met voeten te treden en de rechtsstaat met voeten te treden.’
Tijdens de klimaattop van de VN, die van 31 oktober tot 12 november in Glasgow plaatsvindt, wordt vuurwerk verwacht tussen de Schotse en Britse regeringen. COP26 wordt officieel georganiseerd door de Britten, maar met de grootste stad van Schotland als gastheer zal de pro-onafhankelijkheidspartij SNP van Nicola Sturgeon ongetwijfeld een prominente rol spelen, schrijft Politico EU.
De Schotse regering van Sturgeon is ambitieuzer op het gebied van klimaatverandering dan de Britse regering
De door de SNP geleide Schotse regering van Sturgeon is ambitieuzer op het gebied van klimaatverandering dan de Britse regering en heeft zich ten doel gesteld om tegen 2045 een nuluitstoot van CO2 te bereiken, tegenover het VK in 2050. Dat de SNP de macht deelt met de Schotse Groene Partij, de eerste keer dat een groene partij aan een regering in het VK deelneemt, is daarbij een factor van betekenis.
Milieuactivisten zijn bezorgd over steun van Britse ministers aan nieuwe olie- en gaswinning in de Noordzee, waaronder plannen voor exploratie van het Cambo-olieveld bij de Shetlandeilanden.
EY Ierland breidt uit
Dienstverlener EY creëert het komende jaar meer dan achthonderd banen in Ierland, bericht RTÉ, de Ierse publieke omroep. Het bedrijf is op zoek specialisten op het gebied van onder meer belastingen, audit, consulting, economie, recht, duurzaamheid, technologie en cyberbeveiliging. Met de uitbreiding zal het aantal medewerkers van het bedrijf in Ierland op 4200 komen.
‘De fundamentele veranderingen als gevolg van de pandemie, in combinatie met bredere macro-economische tegenwind en veranderende bedrijfsmodellen, hebben geleid tot een grotere vraag naar onze diensten om onze klanten te helpen de meest complexe zakelijke uitdagingen aan te gaan’, aldus Frank O’Keeffe, Managing Partner EY in Ierland. Hij voegde eraan toe dat het nieuwe hybride werkmodel van EY betekent dat het werk zal kunnen worden verricht door mensen overal op het eiland. ‘De medewerkers zullen de mogelijkheid hebben om te wisselen tussen werken op locatie bij de klant, vanuit een EY-kantoor of vanuit huis op een manier die het beste werkt voor onze klanten, onze mensen en voor ons bedrijf.’
Historische Vaticaans proces tegen kardinaal Becciu
Angelo Becciu, een voormalige medewerker van de paus, wordt beschuldigd van verduistering en machtsmisbruik. Op dinsdag 27 juli begon het tribunaal van de Heilige Stoel een nu al historisch proces tegen de geboren Italiaan. Het is de eerste keer dat een kardinaal wordt veroordeeld door een tribunaal bestaande uit leken.
Het proces is het hoogtepunt van een onderzoek dat in 2019 is gestart naar vermeende frauduleuze financiële transacties in het Vaticaan. Becciu, een kardinaal die ooit dicht bij paus Franciscus stond, bekleedde ten tijde van de gebeurtenissen de functie van plaatsvervanger in het staatssecretariaat voor Algemene Zaken van de Heilige Stoel – een van de belangrijkste posities binnen de regering van de katholieke kerk. Hij wordt beschuldigd van verduistering van gelden, machtsmisbruik en het beïnvloeden van getuigen.
Andere verdachte investeringen zouden volgens het OM zijn gedaan met geld van donaties
‘Centraal in het proces‘, aldus de nieuwssite Il Post, ‘staat het onderzoek naar de aankoop van een gebouw in Londen, waarvoor veel meer werd betaald dan de werkelijke waarde. Ook andere verdachte investeringen zijn het doelwit: deze zouden volgens het Openbaar Ministerie zijn gedaan met geld van de Sint-Pieterspenning [donaties van de gelovigen die onder liefdadigheidsinstellingen moeten worden verdeeld]‘.
Angelo Becciu is niet de enige verdachte in deze zaak, negen andere personen – leken en geestelijken – zullen voor het Vaticaanse tribunaal verschijnen. Niettemin is Becciu veruit de meest in het oog springende figuur, vanwege zijn vroegere belangrijke positie in de hiërarchie van de Heilige Stoel. Vooral de berechting van een kardinaal maakt dit proces tot een historische gebeurtenis.
‘Becciu zal de eerste kardinaal zijn die door het Staatstribunaal van Vaticaanstad zal worden berecht’
‘Becciu zal de eerste kardinaal zijn die door het Staatstribunaal van Vaticaanstad zal worden berecht sinds de oprichting ervan in 1929’, schrijft het katholieke dagblad Avvenire. ‘Deze primeur is ook het gevolg van het besluit van paus Franciscus van 30 april dat kardinalen voortaan moeten worden berecht door een gewone rechtbank en niet door het Hof van Cassatie, dat uit drie kardinalen bestaat.’
De paus moest echter zijn uitdrukkelijke toestemming geven voor een proces tegen een kardinaal, benadrukt de krant uit Rome.
Dit gebaar van de paus lijkt blijk te geven van zijn verlangen naar meer transparantie binnen de instellingen van de Heilige Stoel. Eind april presenteerde de paus een nieuwe anticorruptiewet met controlemaatregelen voor Vaticaanse hoogwaardigheidsbekleders.
’Substantiële’ dialoog tussen Moskou en Washington
Bilaterale gesprekken tussen de Verenigde Staten en Rusland in Genève op woensdag waren ‘professioneel en substantieel’, volgens de deelnemers, ook al slaagden de twee mogendheden er niet in het eens te worden over wapenbeheersing, meldt CNN.
De dialoog, waartoe Joe Biden en Vladimir Poetin hadden opgeroepen in een poging de gespannen betrekkingen tussen beide landen te verbeteren, werd toevertrouwd aan de nummer twee van het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken, Wendy Sherman, en haar tegenhanger bij het Russische Ministerie van Buitenlandse Zaken, Sergej Riabkov. De besprekingen zullen in september worden hervat.
Frankrijk eist uitleg van Israël over Pegasus
De Franse minister van Defensie, Florence Parly, ontving woensdag in Parijs haar Israëlische ambtgenoot, Benny Gantz, die verzekerde dat zijn land ‘met de grootste ernst’ onderzoek doet naar het Pegasus-dossier, schrijft The Washington Post.
‘Israël geeft alleen exportvergunningen voor cyberproducten om terrorisme en misdaad te bestrijden’, aldus minister Gantz.
Frankrijk eist uitleg van Israël over de acties van het bedrijf NSO, ontwerper van de Pegasus-software, die werd gebruikt om de mobiele telefoons van Emmanuel Macron en verscheidene Franse ministers te bespioneren. Minister Gantz ‘benadrukte dat de staat Israël alleen exportvergunningen voor cyberproducten aan staten geeft, en alleen om terrorisme en misdaad te bestrijden‘.
Het Nicaraguaanse parlement heeft woensdag 24 ngo’s ontbonden ‘die kritiek hadden geuit op het coronabeleid van het regime van president Daniel Ortega’, aldus nieuwssite 100% Noticias. Het parlement beschuldigt hen er officieel van dat zij de wetgeving inzake ngo’s niet hebben nageleefd.
Vijftien van deze organisaties waren werkzaam in de medische sector. Veel medici hebben kritiek geuit op de maatregel, die de toegang tot gezondheidszorg van groepen die al moeilijk te bereiken zijn verder belemmert in een land waar geen beperkingen worden opgelegd om de pandemie in te dammen.
De autoriteiten hadden in 2018 al een dozijn organisaties ontbonden, omdat zij beschuldigd werden van ‘terroristische’ activiteiten.
Meer dan duizend bedrijven in de VS bedreigd door nieuwe cyberaanval
Hackers vielen vrijdag het bedrijf Kaseya aan om losgeld te eisen van bedrijven die gebruik maken van haar systeembeheersoftware. Cybersecurityexperts vermoeden dat de Russische groep REvil, die eind mei vleesgigant JBS trof, bij de hack is betrokken, aldus de internationale pers.
Het is een cyberaanval die ‘precies op tijd komt om het lange weekend van de Amerikanen te verpesten’, merkt The Verge op. Terwijl de Verenigde Staten zich aan het voorbereiden waren op de viering van Independence Day, de nationale feestdag op zondag 4 juli, werd het land op vrijdag en zaterdag getroffen door een nieuwe aanval met ransomware, waarbij de computersystemen van een bedrijf worden lamgelegd, waarna vervolgens losgeld wordt geëist om ze weer te ontgrendelen.
De gehackte bedrijven leveren zelf weer diensten aan andere bedrijven, waardoor de aanval zich razendsnel verspreidde
Het bedrijf Kaseya, dat zich op vrijdag om 12.00 uur aan de Amerikaanse oostkust realiseerde dat er mogelijk sprake was van een incident met zijn VSA-software (waarmee computers van klanten op afstand kunnen worden overgenomen), beweerde eerst dat de aanval beperkt was gebleven ‘tot minder dan 40 klanten wereldwijd’. Maar deze bedrijven leveren zelf weer diensten aan andere bedrijven, waardoor de aanval van hackers zich razendsnel verspreidde. Volgens BBC moest de grote Zweedse supermarktketen Coop zaterdag al meer dan 800 winkels sluiten, omdat de kassa’s waren lamgelegd.
‘We kunnen redelijkerwijs aannemen dat mogelijk duizenden kleine bedrijven getroffen kunnen worden’, vertelde beveiligingsexpert John Hammond aan NBC News. Voor de Amerikaanse zender zou deze nieuwe aanval met ransomware ‘wel eens een van de belangrijkste tot nu toe’ kunnen zijn.
De Verenigde Staten zijn de afgelopen maanden bijzonder hard geraakt door aanvallen waarbij verschillende grote bedrijven werden getroffen, zoals vleesgigant JBS en Colonial Pipeline, een beheerder van oliepijpleidingen, evenals verschillende lokale gemeenschappen en ziekenhuizen.
Escalatie
Volgens onderzoeker John Hammond, die met de Amerikaanse zender CBS News sprak, zou de Russische hackergroep REvil achter deze nieuwe cyberaanval zitten. Deze groep is ook verantwoordelijk voor de aanval met ransomware die JBS eind mei trof. ‘Een analyse van de malware door cyberbeveiligingsbedrijf Emsisoft toonde aan dat deze is gemaakt door REvil’, zo meldt ook CNN.
‘Als het de schuld van Rusland is, dan heb ik Poetin al laten weten dat we zullen reageren’, aldus Biden
‘Slachtoffers van de cyberaanval zijn getroffen door een update van de Kaseya-software’, liet beveiligingsexpert Kevin Beaumont aan The New York Times weten. ‘In plaats van de laatste update van Kaseya te ontvangen, kregen ze de ransomware’, is zijn verklaring. Voor de expert markeert deze nieuwe aanval ‘een serieuze escalatie in de tactieken’ die de hackers gebruiken. Bij eerdere aanvallen kwam REvil nog binnen ‘met een combinatie van phishing, gestolen wachtwoorden en geholpen door het ontbreken van multifactorauthenticatie’, aldus Beaumont.
‘De timing van deze aanval ligt politiek gevoelig, want hij komt slechts enkele weken nadat Biden de Russische president Vladimir Poetin had verzocht om cybercriminaliteit aan te pakken’, zo schrijft Bloomberg.
Zaterdag zei de Amerikaanse president, die opdracht gaf tot een onderzoek, dat het onwaarschijnlijk is dat de Russische regering verantwoordelijk is voor de aanval die Kaseya heeft getroffen, hoewel hij zegt dat de Amerikaanse regering er nog niet zeker van is. Als blijkt dat ‘dit is gebeurd met medeweten van Rusland of als het de schuld van Rusland is, dan heb ik Poetin al laten weten dat we zullen reageren’, aldus Biden.
Schandaal rond Bolsonaro bij aankoop coronavaccin
Negeerde Jair Bolsonaro opzettelijk de verdenking van corruptie bij de aanschaf van een Indiaas covid-19-vaccin? De Braziliaanse procureur-generaal heeft in ieder geval besloten de zaak te onderzoeken.
Het schandaal houdt de Braziliaanse samenleving al enkele dagen in haar greep en raakt nu ook president Jair Bolsonaro. Volgens de Braziliaanse krant O Globo, heeft de procureur-generaal afgelopen vrijdag besloten een onderzoek in te stellen naar de Braziliaanse president, die ervan wordt beschuldigd niet te hebben gehandeld nadat hij op de hoogte was gesteld van onregelmatigheden rond onderhandelingen over de aanschaf van het coronavaccin Covaxin, geproduceerd door het Indiase laboratorium Bharat Biotech. ‘Opnieuw imagoschade’ voor een zeer controversiële leider, zo schrijft het dagblad.
265 miljoen euro
Bolsonaro zou in maart ‘waarschuwingen hebben genegeerd’ vanwege verdenking van corruptie en te hoge prijzen, schrijft Estado de Minas. De krant schrijft dat het contract ter waarde van ongeveer 265 miljoen euro is opgeschort na onthullingen door het centrumrechtse parlementslid Luis Miranda en zijn broer Luis Ricardo Miranda, een ambtenaar van het ministerie van Volksgezondheid die verantwoordelijk is voor de invoer van vaccins.
De ambtenaar was verrast door de onderhandelde prijs, ongeveer 12 euro per dosis, die veel hoger lag dan de prijs die betaald wordt voor concurrerende vaccins. De Singaporese tussenpersoon die bij de onderhandelingen betrokken was, leek hem ook verdacht. Hij bracht zijn broer op de hoogte die het doorgaf aan zijn directeur. Die zou verzekerd hebben dat hij de federale politie zou verwittigen, wat hij vervolgens nooit zou hebben gedaan.
Alles wijst erop dat de president er bewust voor heeft gekozen om de vermeende corruptie niet te onderzoeken
‘Het onderzoek moet nu duidelijk maken of de president op de hoogte was van de onregelmatigheden en niet heeft gehandeld’, schrijft de Spaanse krant El País.
‘Alles wijst erop dat de president er inderdaad bewust voor heeft gekozen om de vermeende corruptie die onder zijn aandacht werd gebracht door gedeputeerde Luis Miranda en diens broer niet te onderzoeken’, zo bevestigen drie oppositiesenatoren, in Gazeta Do Povo, een weekblad uit Curitiba. ‘Het is een feit’, zegt ook Omar Aziz, voorzitter van de CPI, de parlementaire onderzoekscommissie naar de ontwikkeling van de pandemie, in een ander artikel. Gazeta do Povo voegt daaraan toe dat de commissie ‘een constant doelwit vormt voor aanvallen door de president’.
Kopzorgen
De zaak haalt de voorpagina’s van de kranten in het hele land, maar heeft ook de interesse gewekt van buitenlandse media. ‘Er zijn geen aanwijzingen dat Bolsonaro persoonlijk van de transactie heeft geprofiteerd’, schrijft Bloomberg. Maar een dergelijk onderzoek zou nieuwe kopzorgen voor de Braziliaanse president betekenen, en is koren op de molen van het lopende parlementaire onderzoek door de CPI.
Zodra het onderzoek is afgerond, zal de procureur-generaal ‘beoordelen of er sprake is van een misdrijf’ en indien nodig een klacht indienen, meldtCorreio Braziliense. Voor vervolging heeft de Hoge Raad toestemming nodig van het parlement. Mocht die toestemming er komen, dan zal Bolsonaro voor zes maanden van zijn functie worden ontheven.
Maar Bruno Salles, hoofd van het Braziliaanse Instituut voor Criminologie, zegt tegen Bloomberg dat hij zich niet kan voorstellen dat het zo ver zal komen. ‘Zelfs als de aanklager de zaak niet sluit, wat de meest waarschijnlijke hypothese lijkt, zullen parlementariërs niet toestaan dat Bolsonaro voor de rechtbank moet getuigen. Er zijn eerder twee soortgelijke pogingen geweest tegen voormalig president Michel Temer. Beiden werden afgewezen.’
Champagneoorlog tussen Rusland en LVMH
Vladimir Poetin ondertekende afgelopen vrijdag een wet die bepaalt dat alleen mousserende wijnen uit Rusland het woord ‘champagne’ mogen gebruiken, terwijl Franse champagne de naam ‘mousserende wijn’ moet gebruiken. Het Franse luxeconcern LVMH, dat de beroemde Moët et Chandon produceert, heeft aangekondigd dat het van plan is de leveringen aan Rusland op te schorten.
De vraag is of rijke Russen afscheid zullen moeten nemen van hun flessen Moët et Chandon, Veuve Cliquot of zelfs Dom Pérignon, zo schrijft het Russische dagblad Kommersant. Volgens de krant zou dat namelijk het gevolg zijn van het dreigement van LVMH aan Rusland. Een Russische dochteronderneming van het Franse bedrijf heeft zijn lokale partners gewaarschuwd dat het de leveringen van champagne aan het land tijdelijk opschort, omdat Vladimir Poetin vrijdag een controversiële nieuwe wet heeft getekend ‘die nieuwe eisen stelt aan wijnproducten’.
‘In het cyrillisch geschreven wordt de term “champagne” in Rusland al sinds de Sovjettijd gebruikt’
De tekst bepaalt dat voortaan alleen Russische wijnen als ‘champagne’ mogen worden bestempeld, terwijl echte Franse champagne tevreden moet zijn met de aanduiding ‘mousserende wijn’. Het is een regelrechte belediging voor Frankrijk, waar de term ‘champagne’ angstvallig wordt verdedigd en beschermd door een appellation d’origine contrôlée, die voorschrijft dat wijn uit een specifiek omschreven gebied in een regio met dezelfde naam moet komen om het recht te hebben die naam te gebruiken.
‘Dit probleem rond terminologie is niet nieuw’, merkt de door het Kremlin gecontroleerde nieuwssite Sputnik op. ‘In het cyrillisch geschreven wordt de term “champagne” in Rusland al sinds de Sovjettijd gebruikt voor een industrieel geproduceerde schuimende drank. Dankzij een versnelde fermentatie duurt de productiecyclus slechts drie weken van deze “Sovjet-champagne”, die wordt geproduceerd in verschillende Russische distilleerderijen die niets te maken hebben met wijnregio’s’.
Sébastien Vilmot, directeur van Moët Hennessy in Rusland, de dochteronderneming van LVMH, heeft tot dusver geweigerd commentaar te geven op de controversiële Russische wet.
Chinese rappers vieren 100 jaar Communistische Partij
Ongeveer honderd Chinese rappers hebben samengewerkt aan ‘een ode aan de geschiedenis van China onder de Communistische Partij’ ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de CCP, dat vandaag, op 1 juli, wordt gevierd. Het nummer, getiteld ‘100%’, illustreert de wurggreep die de Chinese regering op artiesten heeft.
Rapmuziek ontstond begin jaren zeventig in Amerikaanse zwarte wijken, heeft zich over de hele wereld verspreid en staat bij uitstek bekend als het muziekgenre voor sociaal en politiek protest. Maar in de handen van het Chinese regime is rap een machtig instrument geworden voor overheidspropaganda, aldus de Amerikaanse website Quartz.
Als onderdeel van de officiële viering van het honderdjarig bestaan van de Chinese Communistische Partij op 1 juli, heeft de regering in Beijing honderd rappers ingehuurd om de successen van het land te promoten. De vijftien minuten durende single is bedoeld om ‘patriottisme op te wekken bij de Chinese jeugd’, aldus het Indiase dagblad Hindustan Times.
‘Rappers moeten doen alsof ze trouw zijn aan de partij als ze het grote publiek willen blijven aanspreken’
Het nummer is een succes voor hiphoplabel Fushion, dat het produceerde en blij is dat ‘de teksten de patriottische geest van de rappers tonen’, merkt Quartz op. ‘Rappers hebben ingezien dat ze af en toe moeten doen alsof ze trouw zijn aan de partij als ze het grote publiek willen blijven aanspreken’, zegt Nathanel Amar, de directeur van het Franse Centrum voor Onderzoek naar China en specialist in Chinese populaire muziek, tegen Courrier International.
‘Van extreme armoede tot pracht en praal, ik heb er geen spijt van in China geboren te zijn’, zegt een van de rappers in het nummer, alvorens het land te prijzen om zijn ‘nieuwe hogesnelheidstreinen, nieuwe havens, nieuw uiterlijk en nieuwe geschiedenis’. Dan roept hij uit: ‘Kom op China, laten we de grote natie verjongen’.
Een andere rapper, zo schrijft de website Quartz, prijst ‘de groeiende macht van het land’: ‘Wij zijn niet bang om met anderen vergeleken te worden, wij hebben de leiding al genomen, wij hebben geld op de bank… Wij laten ons zien aan de wereld om aan de top te blijven.’
100 slaven
Bij het horen van deze woorden hebben verschillende internetgebruikers ‘verrassend openhartige’ reacties geuit, aldus The Diplomat. Velen van hen waagden het de video te bekritiseren, aldus het Japanse dagblad, waarbij sommigen de artiesten die in de productie aan bod kwamen zelfs de ‘100 slaven’ noemden. Hoewel het liedje ‘meer dan zevenduizend reacties’ had op het NetEase Cloud-platform, meldt South China Morning Post dat het aantal commentaren snel daalde tot vijfendertig nadat de kritieken waren verwijderd.
De Chinese krant Global Times, die bekendstaat om haar nauwe banden met de regering, benadrukt in plaats daarvan de medewerking van rappers ‘uit heel China’, met name uit de autonome regio’s Xinjiang en Tibet, waar politieke en sociale conflicten spelen die uitvoerig worden verslagen in de internationale media.
‘Dit is niet de eerste keer dat het Chinese propaganda-apparaat de jeugd probeert te bereiken via rap’
‘Max Ma Jun, een rapper uit de autonome regio Xinjiang in het noordwesten van China, uitte in zijn vers tekst “loyaliteit aan het land” en “respect voor verschillende stemmen”’, schrijft Global Times, als reactie op breed gedocumenteerde beschuldigingen van onderdrukking van Oeigoeren in de regio. ‘Buttons, een rapper uit Qamdo in de Tibetaanse Autonome Regio (Zuidwest-China) zingt: “De geest van de vijf sterren staat op mijn borst gegrift”’, voegt de krant eraan toe. Met deze verwijzing naar de Chinese vlag lijkt hij de Tibetaanse onafhankelijkheidsactivisten de mond te willen snoeren.
Sinds Xi Jinping aan de macht is, zo stelt Quartz, heeft Beijings ‘geïntensiveerde onderdrukking van kunst en afwijkende meningen’ rapmuziek getransformeerd van een genre dat de censuur probeerde te tarten in ‘een getemde versie die zich conformeert aan de partijwaarden’.
Jacob Zuma’s veroordeling betekent ‘het begin van het einde van de straffeloosheid’
‘Het komt zelden voor dat een voormalig staatshoofd door een rechtbank wordt veroordeeld tot gevangenisstraf’, merkt Daily Maverick op. In Zuid-Afrika is dat nu gebeurd. De veroordeling van Jacob Zuma, de voormalige Zuid-Afrikaanse president, tot een gevangenisstraf van vijftien maanden op dinsdag 29 juni, is een sterk signaal in een politieke en gerechtelijke saga die al enkele jaren aan de gang is.
Het is in feite een proces binnen een proces. De grondwettelijke raad heeft de voormalige president bestraft voor zijn herhaaldelijke weigering om de anticorruptiecommissie te woord te staan. Deze commissie onderzoekt de misstanden die tijdens Zuma’s negen jaar durende bewind hebben plaatsgevonden. Het was een ‘opzettelijke list’, aldus de Zuid-Afrikaanse krant Sunday Times. Jacob Zuma wordt ervan beschuldigd aan het hoofd te hebben gestaan van grootschalige plundering van Zuid-Afrikaanse middelen – tussen 2009 en 2018 zou maar liefst 6 miljard euro zijn verduisterd, zo blijkt uit het onderzoek. Hij beweert het slachtoffer te zijn van een samenzwering.
‘Jacob Zuma heeft vijf dagen de tijd om zijn koffers te pakken en zich bij de politie te melden’
‘Jacob Zuma heeft vijf dagen de tijd om zijn koffers te pakken en zich bij de politie te melden voor overplaatsing naar de gevangenis’, zo vat News24 het samen. De pers wacht nog steeds op een teken van Zuma, en degenen die dicht bij hem staan lijken niet bereid om mee te werken aan een ordentelijke uitlevering. ‘Edward Zuma, de zoon van de voormalige president, vertelde de politie dat ze hem eerst zouden moeten doden voordat ze zijn vader konden arresteren,” meldt IOL.
De Zuid-Afrikaanse pers is bijna unaniem verheugd over de veroordeling. Zo beschouwt Daily Maverick de opgelegde straf als een sterk symbolische daad: ‘Waar het om gaat is het effect dat dit zal hebben op andere politici die denken dat ze boven de wet staan. Dit betekent dat als je in de regering zit of hebt gezeten en betrokken bent geweest bij corruptie, ook jij in de gevangenis kunt belanden.’
De veroordeling van Jacob Zuma zou zo ‘het begin van het einde van de straffeloosheid’ moeten inluiden, hoopt de krant.
Ontevredenheid over het Europees coronacertificaat
Sinds 1 juli is het Europees coronacertificaat, ook bekend als het vaccinatiepaspoort, van kracht in de zeventwintig EU-lidstaten. Het certificaat heeft al veel stof doen opwaaien.
Het is bedoeld om het reizen binnen de EU te vergemakkelijken en het toerisme te stimuleren. Dat werkt als volgt, legt het Milanese dagblad Corriere della Sera uit: ‘Het document zal worden afgegeven aan mensen die tegen corona zijn ingeënt of die een negatief resultaat kunnen voorleggen van een PCR- of antigeentest, maar ook aan mensen die van covid-19 zijn genezen. Concreet bevat het een QR-code die bij aankomst in het land van bestemming moet worden getoond, om quarantaines en tests te vermijden. Het certificaat is geldig vanaf veertien dagen na ontvangst van de laatste dosis vaccin.’
Tot zover is alles helder, maar zoals zo vaak als het over de EU gaat, zit het venijn in de details. De lidstaten hebben weliswaar ingestemd met deze regels, maar kunnen op nationaal niveau strengere maatregelen invoeren, en sommige regeringen schrikken er niet voor terug om dat te doen.
Extra beperkingen
Neem bijvoorbeeld Duitsland, dat, zoals de Europese nieuwswebsite Euractiv uitlegt, strengere voorwaarden heeft ingevoerd voor mensen die uit Portugal komen (een land waar de Deltavariant voor een stijging van het aantal nieuwe besmettingen heeft gezorgd). Met name reizigers uit dat land zullen een verplichte quarantaine moeten ondergaan, zelfs als zij een negatieve test kunnen overleggen, wat in strijd is met de door het Europees certificaat vastgestelde regels. ‘De totstandkoming van het certificaat is een grote prestatie, maar wanneer je ziet dat de lidstaten extra beperkingen opleggen, toont dit aan dat het niet werkt zoals het zou moeten’, aldus Europees Parlementslid Paulo Rangel, geciteerd door Euractiv.
Over dit onderwerp heeft de Europese Commissie op 29 juni zelfs een brief gestuurd aan de staten met het verzoek ‘het vrije verkeer te garanderen van mensen die zijn genezen van corona of die volledig zijn gevaccineerd’, schrijft Corriere della Sera.
Maar mensen die de EU via de buitengrenzen willen bereiken, hebben mogelijk een nog groter probleem.
‘Vaccins die aan Afrikaanse landen zijn gedoneerd, worden niet erkend door de EU’
Zoals CNN bericht, worden ‘vaccins die aan Afrikaanse landen zijn gedoneerd niet erkend door het Europese gezondheidscertificaat’. Dat is nogal paradoxaal, aangezien sommige donaties van de EU zelf komen. ‘In het Europese coronacertificaat worden alleen de AstraZeneca-vaccins die in Europa zijn vervaardigd (onder de naam Vaxzevria) erkend en niet die van de grootste vaccinfabrikant ter wereld – het Serum Institute of India (onder de naam Covishield)’, aldus CNN.
Het EMA (het Europees Geneesmiddelenbureau) rechtvaardigt dit besluit; hoewel beide vaccins worden geproduceerd door het Brits-Zweedse bedrijf AstraZeneca, aldus het bureau, ‘hebben we het over biologische producten, en zelfs minieme verschillen in de productieomstandigheden kunnen leiden tot verschillen in het eindproduct’.
‘Het feit dat twee doses van het in India geproduceerde vaccin van AstraZeneca geen toegang tot de EU garanderen, betekent dat een groot deel van de wereld wordt uitgesloten van het huidige inreisbeleid van de EU’, concludeert CNN.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
