Het beste uit
de internationale pers
In de Pakistaanse stad Peshawar worden Israëlische en Amerikaanse vlaggen verbrand op Al-Qudsdag, de dag waarop steun wordt betuigd aan de Palestijnen.
Al-Qudsdag (letterlijk: ‘Jeruzalemdag’) werd in 1979 in Iran ingesteld om solidariteit met de
Palestijnen te tonen en vindt jaarlijks plaats op de laatste vrijdag van de vastenmaand ramadan, met protesten in verschillende landen wereldwijd.
Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:
» Costa Rica sluit ambassade in Cuba en eist vertrek van Cubaanse diplomaten
» Venezuela: interim-president ontslaat minister van Defensie Padrino
De wapenstilstand, die woensdag werd aangekondigd, komt ‘op verzoek van bevriende islamitische landen, Saoedi-Arabië, Qatar en Turkije’, zo verklaarden ze. Het bestand treedt donderdag in werking en duurt tot maandag middernacht, wat samenvalt met het Eid al-Fitr-feest, aldus Islamabad. Afghanistan ‘zal dapper reageren op elke vorm van agressie’, waarschuwde Kaboel. Pakistan verklaarde eveneens bereid te zijn krachtig te reageren in geval van een aanval.
De aankondiging van de wapenstilstand neemt echter ‘de vrees voor een onmiddellijke escalatie van het conflict tussen de twee Aziatische buurlanden’ weg, aldus de Financial Times. Eerdere wapenstilstanden tussen Pakistan en Afghanistan hebben geen blijvend effect gehad, maar de pauze voor het Eid-feest wordt gezien als een diplomatiek succes voor Saoedi-Arabië, Qatar en Turkije.
Maandagavond bombardeerden Pakistaanse gevechtsvliegtuigen Kaboel, waarbij een ziekenhuis voor drugsverslaafden werd verwoest. De aanval eiste 408 doden en 265 gewonden, volgens de taliban. Islamabad ontkende dat het medisch centrum opzettelijk was aangevallen en beweerde dat het doelwit ‘militaire en terroristische’ doelen waren.
Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:
» VS: federale rechter schort herziening van het vaccinatiebeleid op
» Chili: president Kast begint met de bouw van grensbarrières
De Afghaanse regering beschuldigde Islamabad maandagavond ervan burgers te hebben gedood in een afkickkliniek in de hoofdstad Kaboel. De BBC, die ter plaatse was, zag ‘meer dan dertig lichamen op brancards worden afgevoerd’, terwijl ‘delen van het ziekenhuis nog in brand stonden’. Volgens functionarissen werden er ongeveer tweeduizend mensen in het ziekenhuis behandeld, en er wordt aangenomen dat er honderden slachtoffers zijn, meldt het Britse medium.
Het Afghaanse ministerie van Volksgezondheid meldde aan AFP dat volgens ‘voorlopige berichten het aantal slachtoffers zou kunnen oplopen tot tweehonderd doden en meer dan tweehonderd gewonden’. Even later uitte een woordvoerder van de Afghaanse regering de vrees voor een ‘zeer hoog dodental’, waarbij hij sprak van vierhonderd doden en tweehonderdvijftig gewonden. Islamabad beweerde op zijn beurt ‘militaire en terroristische doelen’ te hebben getroffen.
De twee landen zijn al maanden verwikkeld in een conflict, waarbij Pakistan zijn buurland ervan beschuldigt strijders van de Pakistaanse Taliban (TTP) onderdak te bieden. Deze groepering heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor dodelijke aanslagen op Pakistaans grondgebied – beschuldigingen die de Afghaanse autoriteiten ontkennen.
Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:
» Denemarken: premier Frederiksen kondigt vervroegde verkiezingen aan
» AI-bedrijf Anthropic weigert zich te schikken naar de regering-Trump
De Pakistaanse minister van Defensie, Khawaja Asif, verklaarde vrijdag de open oorlog aan de Afghaanse talibanregering, ‘na hernieuwde confrontaties langs de grens tussen Afghanistan en Pakistan’, meldt NDTV. ‘Ons geduld is op. Het is nu open oorlog tussen ons’, twitterde Asif.
‘Deze escalatie volgt op Pakistaanse bombardementen op Kaboel en Kandahar in Afghanistan op vrijdag, slechts enkele uren na een aanval van Afghaanse troepen op Pakistaanse grenstroepen’, legt de Indiase particuliere zender uit.
De talibanregering bestempelde de aanval als vergelding voor dodelijke Pakistaanse luchtaanvallen eerder deze week. Beide partijen claimden ‘tientallen vijandelijke soldaten te hebben gedood, waarmee het door Qatar bemiddelde staakt-het-vuren’ van afgelopen oktober verder werd ondermijnd, voegt de zender eraan toe.
De betrekkingen tussen de twee landen verslechterden aanzienlijk nadat de taliban in 2021 in Afghanistan aan de macht kwamen. Islamabad beschuldigt zijn buurland ervan onderdak te bieden aan gewapende militanten die aanvallen uitvoeren op Pakistaans grondgebied, een beschuldiging die Kaboel ontkent.
Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:
» Venezuela: activist Javier Tarazona vrijgelaten na vier jaar gevangenschap
» Praag: tienduizenden mensen op de been om president Pavel te steunen
Het Pakistaanse leger verklaarde zaterdag dat meerdere zelfmoordaanslagen en gewapende aanvallen, uitgevoerd door ‘terroristen’ in de onrustige zuidwestelijke provincie Beloetsjistan, drieëndertig mensen het leven hebben gekost, waaronder achttien burgers.
In reactie hierop hebben de veiligheidstroepen tweeënnegentig aanvallers ‘geneutraliseerd’, waarmee het totaal in twee dagen op honderddrieëndertig komt. ‘Ontmijningsoperaties worden voortgezet om eventueel resterend puin te verwijderen’, meldde de krant Pakistan Today.
De Pakistaanse minister van Binnenlandse Zaken, Mohsin Naqvi, beschuldigde India ervan achter de aanslagen te zitten en beloofde ‘buitenlandse daders en sponsors’ te zullen vervolgen. New Delhi reageerde niet direct, maar heeft de beschuldigingen al eerder ontkend.
Het Balochistan Liberation Army (BLA), een illegale organisatie, eiste de verantwoordelijkheid op voor een aantal aanslagen en publiceerde ‘video’s waarop vrouwelijke strijders te zien zijn, als onderdeel van een propagandacampagne om de rol van vrouwen onder de militanten te benadrukken’, schrijft The Guardian.
Sinds 2022 vindt er in Zuidoost-Azië een reeks opstanden plaats onder jongeren die radicale veranderingen opeisen, met één gemeenschappelijke noemer: ze zijn de corruptie en de privileges van politici zat.
Sri Lanka, Bangladesh, Nepal: sinds 2022 wordt Azië geteisterd door een ‘politieke tsunami’. Het oproer op 8 en 9 september in Kathmandu van generatie Z (de online generatie geboren tussen 1997 en 2012) is de laatste ontwikkeling in een reeks opstanden geleid door jongeren op zoek naar verandering. Het ziet ernaar uit dat deze golf ook Indonesië en de Filipijnen zal bereiken.
In drie jaar tijd zijn drie regeringen ten val gebracht door straatprotesten waarbij de ontwikkelingen in een stroomversnelling lijken te zitten. In 2022 kostte het de jonge Sri Lankanen vijf maanden om de Rajapaksa-familie, die het land al tientallen jaren regeerde, uit het zadel te wippen. Vervolgens kostte het de Bengalen in 2024 slechts zes weken om premier Sheikh Hasina, die toen zesenzeventig jaar oud was en al meer dan vijftien jaar aan de macht was, tot aftreden te dwingen en in september 2025 had de Nepalese generatie Z slechts twee dagen nodig om een einde te maken aan het bewind van de drieënzeventigjarige communist Khadga Prasad Sharma Oli.
Pakistan en Myanmar hadden, respectievelijk in mei 2023 en begin 2021, aan deze ‘Aziatische lente’ kunnen deelnemen als in beide gevallen het overmachtige leger de woede-uitbarsting van de jongeren niet met harde hand had onderdrukt.
In veel buurlanden leiden dezelfde kwalen tot dezelfde ergernis; er is een enorme kloof tussen de oude regering en de jonge bevolking en er is systematische corruptie onder de elites, regerende families of dynastieën hebben vaak een machtsmonopolie, er heerst ongelijkheid en er is een schrijnend gebrek aan economische kansen. Regeringen zijn als rotte appels uit de boom gevallen.
Toen Sri Lanka in 2022 de weg vrijmaakte voor een vreedzame revolutie stond het eiland met 22 miljoen inwoners, de zogenoemde parel van de Indische Oceaan, op het punt van faillissement door de coronacrisis en door schulden als gevolg van riskante investeringen van de broers Gotabaya en Mahinda Rajapaksa. Maandenlang ging Sri Lanka gebukt onder allerlei gebreken: stroomstoringen die tot dertien uur konden duren, urenlange wachtrijen voor benzinestations en tekorten aan medicijnen en andere basisbehoeften. Het einde leek nabij; de haat tegen de familie Rajapaksa, die verantwoordelijk werd gehouden voor het landelijke faillissement, oversteeg alle lagen van de samenleving.
In april 2022 begon de Aragalaya (‘de strijd’) zich langs de kust te verspreiden, tot aan een uitkijkplaats vol luxueuze hotels niet ver van het presidentiële paleis. Op 13 juli vluchtte de president met de staart tussen de benen naar de Malediven. De Sri Lankanen hebben laten zien dat ook autoritaire regimes ten val kunnen worden gebracht door een volksopstand en daarmee hebben ze geschiedenis geschreven.
Een beeld dat deze jeugdige vloedgolf in het collectief geheugen zal vereeuwigen, is dat van honderden jonge Sri Lankanen die het paleis in Colombo bestormen, het bed en het ondergoed van de president uitproberen en een duik nemen in zijn zwembad.
Ze lieten het zich goed smaken in de keukens, namen meubilair mee in hun riksja’s en gingen er met eenden en konijnen vandoor
Twee jaar later, op 5 augustus 2024, was er een beladen moment in Dhaka, in de ambtswoning van de Bengaalse premier Sheikh Hasina. Nadat ze hadden vernomen dat hun leider naar India was gevlucht, bestormden de euforische Bengalen het pand. Ze lieten het zich goed smaken in de keukens, namen meubilair mee in hun riksja’s en gingen er met eenden en konijnen vandoor.
Hasina, de ‘Iron Lady’ die ooit de democratische hoop van het land belichaamde, had zich aan de macht vastgeklampt door middel van vervalste verkiezingen en een systematische jacht op tegenstanders en critici. Niets leek het regime te kunnen deren, totdat de invoering van quota voor overheidsfuncties de vlam in de pan deed slaan. De quota werden gezien als een manier om leden van de regeringspartij te bevoordelen. In een land met meer dan 170 miljoen inwoners, van wie de helft jonger is dan 26, kampt de jeugd met massale werkloosheid.
Er ontstond een protestbeweging aan de universiteit van Dhaka en die verspreidde zich al snel naar particuliere instellingen. De uiterst gewelddadige onderdrukking van de demonstraties – volgens schattingen van de VN vielen er ongeveer 1400 doden – transformeerde het studentenprotest in een massabeweging die het vertrek van Sheikh Hasina eiste.
Een jaar later kwam in Nepal generatie Z op haar beurt in opstand tegen de leiders. Het voormalige koninkrijk, sinds 2008 een republiek, was het toneel van een bliksemrevolutie zonder aangewezen leiders. De beweging ver- spreidde zich via sociale media, waar jongeren onder de hashtag #NepoBaby de levensstijl van de zonen en dochters van politieke leiders aan de kaak stel- den als symbool van de corruptie en ongelijkheid die het land teisteren.
In een poging deze kritiek de kop in te drukken, besloot de communistische regering van premier K.P. Oli op 4 sep- tember zesentwintig digitale platforms te blokkeren. Daarmee staken ze de lont in het kruitvat. Bij gebrek aan Facebook en WhatsApp organiseerden de jongeren zich via de app Discord. Op 8 september werd in Kathmandu een grote demonstratie tegen corruptie gehouden.
De vreedzame mars ontaardde in extreem geweld toen de politie het vuur opende op de menigte. De studenten kregen bijval van radicalere groepen, en op 9 september veranderde de Nepalese hoofdstad in een vuurzee. Alle machtscentra – de uitvoerende, wetgevende en rechterlijke macht – gingen in vlammen op. De opstand was ‘van een ongekende omvang en snelheid, en staat gelijk aan een totale afwijzing van de gevestigde orde na jaren van wanbestuur en uitbuiting van staatsmiddelen’, merkt Ashish Pradhan van de denktank International Crisis Group op.
De golf van protest heeft inmiddels Zuidoost-Azië bereikt – Indonesië, de Filipijnen, Oost-Timor – en heeft overal dezelfde voedingsbodem: de jongeren zijn de corruptie en de privileges van politici meer dan zat. In de Indonesische archipel, met 284 miljoen inwoners, was de beslissing van parlementsleden op 25 augustus om zichzelf een maandelijkse huisvestingstoelage van 50 miljoen roepia (circa 2800 euro) toe te kennen de druppel die de emmer deed overlopen. Dit bedrag, bijna tien keer het minimumloon in de hoofdstad, ontketende een storm van studentenprotesten. De studenten eisen een reeks hervormingen om de politiek te zuiveren.
Op de Filipijnen dreef de extravagante levensstijl van familieleden van politici en directeuren van bouwbedrijven duizenden mensen de straat op. De betrokkenen worden verdacht van een massaal schandaal rond de verduistering van overheidsgeld dat bedoeld was voor de bescherming tegen overstromingen. Ook hier knaagt hetzelfde kwaad aan de democratie: familieclans die de macht op zowel nationaal als lokaal niveau onderling verdelen. Deze erfenis van de Spaanse en later Amerikaanse kolonisten bleef ondanks de revolutie van 1986 intact. ‘De elite heeft nooit geprobeerd om echte, moderne politieke partijen op te richten. Zelfs na de val van de dictatuur werd de familie Marcos zelf uiteindelijk opgenomen in het systeem van politieke dynastieën dat zich succesvol in stand houdt,’ aldus politicoloog Richard Heydarian. Hij verwijst naar de verkiezing in 2022 van Ferdinand ‘Bongbong’ Marcos, de zoon van dictator Ferdinand Marcos. Het feit dat de protesten in Azië gelijktijdig plaatsvinden, roept vragen op over de onderlinge beïnvloeding. Vergelijkbare methoden, leuzen en gemeenschappelijke eisen suggereren dat de bewegingen elkaar hebben geïnspireerd. De piratenvlag met een strohoedje op de schedel uit de Japanse manga One Piece lijkt het vaandel van generatie Z te zijn geworden. De held van de manga, een tiener, staat symbool voor moed, solidariteit en de strijd tegen corrupte leiders. De vlag wapperde in Indonesië, daarna in Nepal en ten slotte op de Filipijnen. Sindsdien is hij ook veelvuldig opgedoken bij demonstraties in Frankrijk.
De uitkomst van deze ‘Aziatische Lentes’ blijft onzeker. Het voorbeeld van de zogeheten Arabische Lente uit de jaren 2010 maant tot voorzichtigheid. Die protestgolf begon in Tunesië na de zelfverbranding van een jonge straatverkoper, wanhopig door armoede en vernederingen door de politie, en verspreidde zich naar Egypte, Libië, Bahrein, Jemen en Syrië. Deze opstanden van de jeugd, net als in Azië aangejaagd door sociale media, mondden al snel uit in opstanden tegen tirannieke regimes. Uiteindelijk hadden ze alleen maar nog autoritairdere regeringen als resultaat.
Hoewel veel media de huidige protesten framen als een leeftijdstrend, schrijft Will Shoki van Africa is a Country, worden daarmee middel en boodschap verward. Wat werkelijk zichtbaar wordt, is de terugkeer van de jeugd als politiek subject, als het geweten van een wereldsysteem in verval. Deze golf, aldus Shoki, staat in het verlengde van de cyclus die begon met de Arabische Lente en #FeesMustFall: massamobilisaties die de grenzen van de neoliberale democratie blootlegden, maar zelden structuren veranderden. De energie is terug, gehard door slechtere economische vooruitzichten en ontdaan van hervormingsillusies. Jongeren ervaren de nadelen het eerst: hoge jeugdwerkloosheid (Marokko), emigratie en geldeconomieën die echte transformatie uitstellen (Nepal), en overal privatisering en bezuinigingen die hun toekomst uithollen. Dat sommige groepen het mediabegrip ironisch omarmen, is tactiek, geen identiteit; de benaming depolitiseert en demografiseert tegelijk en maakt van een structurele systeemcrisis een leeftijdsstemming, verbergt de materiële oorzaken en laat de protesten makkelijk wegzetten als een voorbijgaande trend, terwijl in werkelijkheid nationale elites een vastgelopen mondiaal regime bemiddelen.
‘De uitgestelde revolutie keert terug om leven, waardigheid en betekenis te ondersteunen buiten de markt en in het belang van de mens in plaats van de macht of winst.’
Ondanks de overeenkomsten – de centrale rol van de jeugd, de focus op werkloosheid, corruptie en politiegeweld en het domino-effect waardoor mensen hun angst overwonnen – is de context van de ‘Aziatische Lentes’ wezenlijk anders. De demonstraties vonden plaats in democratische, zij het onvolmaakte en autoritaire, regimes. Vooralsnog hebben ze geleid tot vreedzame transities waarbij jongeren de drijvende kracht achter de verandering zijn.
Wat zal er terechtkomen van generatie Z’s diepe verlangen naar vernieuwing? In Sri Lanka is de grote omwenteling uitgebleven, maar de economie herstelt zich en het land zit weer in de lift. Voormalig marxist en prominent figuur in de Aragalaya-beweging Anura Kumara Dissanayake, die in 2024 tot president werd gekozen, moest zich schikken naar de voorwaarden die het Internationaal Monetair Fonds stelde in ruil voor leningen.
In Bangladesh, dat sinds augustus 2024 tijdelijk wordt geleid door Nobelprijswinnaar voor de Vrede Muhammad Yunus, hebben politieke partijen en studenten moeite om het eens te worden over de noodzakelijke hervormingen. Het geweld is in het afgelopen jaar sterk toegenomen. Begin 2026 komen er verkiezingen aan, met het risico dat de traditionele politieke elite de macht herovert.
In Nepal heeft Sushila Karki, voormalig opperrechter en een boegbeeld in de strijd tegen corruptie, de leiding over het land tot de verkiezingen in maart 2026. Ook hier zal de oude elite elke kans grijpen om weer aan de macht te komen. De geschiedenis moet nog geschreven worden; Azië kent immers talloze opstanden die op niets uitliepen.
Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:
» Kenia rouwt om de dood van oppositieleider Raila Odinga
» Trump overweegt grondaanvallen tegen de kartels in Venezuela
Woensdagavond trad een wapenstilstand in werking, waarmee tijdelijk een einde kwam aan een van de ernstigste gewapende confrontaties van de afgelopen jaren aan hun grens, waarbij tientallen doden vielen. Volgens Pakistan moet de wapenstilstand 48 uur duren. ‘Gedurende deze periode zullen beide partijen zich oprecht inspannen om een positieve oplossing te vinden voor dit complexe probleem,’ aldus Pakistan.
Pakistaanse veiligheidsbronnen hebben bevestigd dat Pakistan eerder ‘precisieaanvallen’ heeft uitgevoerd in Kaboel. Er klonken twee explosies in het centrum van de Afghaanse hoofdstad. De Italiaanse ngo Emergency, die daar een ziekenhuis beheert, meldde dat er minstens vijf doden zijn gevallen.
Dit geweld vindt plaats tegen de achtergrond van terugkerende bilaterale spanningen. Pakistan, dat te maken heeft met een heropleving van aanvallen op zijn veiligheidstroepen, beschuldigt zijn buurland ervan terroristische groeperingen te ‘herbergen’ die ‘Pakistan zouden willen aanvallen’, aldus Dawn. Afghanistan ontkent deze beschuldigingen.
Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:
» Vaticaan: kardinaal Prevost verkozen tot nieuwe paus Leo XIV
» VS: oud-president Joe Biden geeft voor het eerst sinds lange tijd een tv-interview
De redenen achter dit blokkeerverzoek zijn niet duidelijk, maar de Indiase overheid heeft het sociale netwerk gedreigd met hoge boetes en zelfs gevangenisstraffen voor zijn werknemers als het weigert deze achtduizend accounts te blokkeren. Het gaat om accounts van publieke figuren en internationale media, aldus Live Mint.
‘We doen het, maar we zijn het er niet mee eens’, legt X uit, dat liever meewerkt dan het risico te nemen dat het platform wordt afgesloten, terwijl het ‘belangrijk is dat mensen in India toegang blijven houden tot informatie’. Live Mint wijst erop dat dit verzoek komt op een moment dat er grote spanningen zijn tussen India en Pakistan en er verschillende stroomstoringen in India plaatsvinden.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Na weken van toenemende spanningen tussen India en Pakistan is het conflict in Kasjmir geëscaleerd. India voerde in de nacht van dinsdag op woensdag luchtaanvallen uit op Pakistaans grondgebied, waarop Pakistan reageerde met artillerievuur. Kan een oorlog tussen de twee kernmachten nog worden voorkomen?
Na de dodelijkste terroristische aanslag in India in jaren, dreigen India en Pakistan opnieuw in een grootschalig militair conflict verwikkeld te raken. Op 22 april openden gewapende mannen het vuur in Pahalgam, een toeristische plaats in het door India bestuurde deel van Kasjmir. Daarbij kwamen 26 mensen om het leven. De schutters zouden zich doelbewust hebben gericht op hindoeïstische mannen, aldus Vox.
India beschuldigde Pakistan er onmiddellijk van achter de aanslag te zitten. Deze beschuldiging is gebaseerd op de claim dat militante groeperingen in de regio, zoals Lashkar-e-Taiba (LeT), nauwe banden hebben met de Pakistaanse veiligheidsdiensten. India beweert dat The Resistance Front (TRF), de groepering die de aanslag aanvankelijk opeiste, in feite een dekmantel is voor LeT. Pakistan heeft alle beschuldigingen ontkend en stelt dat LeT grotendeels is ontmanteld.
Sinds de onafhankelijkheid van de Britten in 1947 zorgt de regio Kasjmir voor spanningen tussen India en Pakistan. Beide landen claimen het gehele gebied, maar de feitelijke controle is verdeeld. In het door India bestuurde deel strijden rebellengroepen voor onafhankelijkheid of aansluiting bij Pakistan. Eerdere aanslagen, zoals die in Pulwama in 2019, hebben de spanningen tussen de twee landen al eens tot een kookpunt gebracht. Pakistan ontkent verantwoordelijk te zijn voor het geweld in het door India gecontroleerde Kasjmir. In plaats daarvan wijst het land op de wijdverspreide wrok onder de lokale bevolking, die India beschuldigt van een ondemocratisch bewind in de regio. Pakistan zegt het separatisme van Kasjmir alleen diplomatiek en moreel te steunen.
De diplomatieke reactie op de aanval in Pahalgam liet niet lang op zich wachten. India schortte het Induswaterverdrag met Pakistan op en trok visumvrijstellingen in, wees Pakistaanse militaire officieren uit en sloot belangrijke grensovergangen. Ook worden er al dagen schoten uitgewisseld tussen Pakistan en India langs de bestandslijn, de de facto grens tussen het Indiase en het Pakistaanse gedeelte van Kasjmir. Volgens The Diplomat gaf premier Narendra Modi het leger ‘volledige operationele vrijheid’ om te reageren.
In de nacht van dinsdag op woensdag begon India met raketaanvallen op doelen in Pakistan en het door Pakistan bestuurde deel van Kasjmir. Bij de aanvallen zijn zeker zesentwintig mensen omgekomen. Volgens The Times of India werden negen ‘terroristische bases’ vernietigd. De operatie, Sindoor genoemd, werd volgens New Delhi zorgvuldig uitgevoerd om militaire escalatie te vermijden. Toch leidde de aanval tot hevig artillerievuur van Pakistaanse zijde. Het is de ergste militaire confrontatie in jaren tussen de twee kernmachten. Volgens Abhijit Singh in The Indian Express heeft het bloedbad in Palgaham oude wonden opengereten. ‘Er heerst woede en vastberadenheid in India’, aldus Singh.
De premier van Pakistan, Shehbaz Sharif, schreef op X: ‘Pakistan heeft het absolute recht om deze ongeziene Indiase aanval passend te beantwoorden, en een antwoord is onderweg.’
Een belangrijke aanleiding voor de spanningen tussen India en Pakistan is het Induswaterverdrag. Sinds 1960 regelde dit akkoord de verdeling van de zes grote rivieren in het Indusbekken, ook in tijden van spanningen en conflicten. ‘Het verdrag bleef, in tegenstelling tot zo veel andere zaken in de Indiaas-Pakistaanse relatie, betrouwbaar’, schrijft het Pakistaanse blad Dawn. ‘Die betrouwbaarheid staat nu meer dan ooit ter discussie.’ Als India ervoor kiest buiten het verdragskader te handelen, kan het land nieuwe infrastructuur bouwen die meer controle geeft over de waterstromen naar Pakistan. Zo’n 80 procent van de landbouw in Pakistan is afhankelijk van het Indus-systeem. De Pakistaanse regering heeft eerder verklaard dat elke poging om Pakistaans water tegen te houden of om te leiden als een oorlogsdaad zal worden beschouwd.
‘Deze escalatie vindt niet plaats in een vacuüm’, analyseert The Friday Times. Volgens het Pakistaanse tijdschrift weerspiegelt het huidige conflict een breder patroon van wantrouwen tussen de twee landen. ‘De regering-Modi, met haar nationalistische agenda, voert een streng beleid in Kashmir, waardoor de vervreemding en onrust in de regio toenemen. Pakistan houdt vast aan zijn standpunt over Kasjmir en zijn nucleaire wapens, wat de-escalatie bemoeilijkt.’ Beide landen zullen niet snel een stap terug doen. ‘De cyclus van geweld en vergelding dreigt uit te lopen op een groter conflict, dat catastrofale gevolgen kan hebben gezien de nucleaire wapens van beide landen.’
Ondertussen voert India achter de schermen een diplomatiek offensief uit. ‘In de dagen na de aanval in Pahalgam heeft India hard zijn best gedaan om internationale legitimiteit te verwerven voor een militaire aanval’, schrijft Foreign Policy. India bereidt een dossier voor om Pakistaanse inlichtingendiensten te linken aan de Pahalgam-aanval en zo internationale steun te verwerven. Pakistan, momenteel lid van de VN-Veiligheidsraad, blokkeerde met steun van China een poging van India om de groepering The Resistance Front in een VN-verklaring te noemen. Achter gesloten deuren heeft de Indiase minister van Buitenlandse Zaken, Subrahmanyam Jaishankar, gesproken met zijn collega’s in Algerije, Griekenland, Guyana, Panama, Sierra Leone, Slovenië en Somalië, waaronder verschillende leden van de Veiligheidsraad. Nu is de vraag hoe deze gesprekken verlopen in het licht van de recente militaire actie.
Baqir Sajjad Syed bekritiseert de diplomatieke strategie van India in een ander artikel van Dawn. Hij stelt dat het incident in Pahalgam door New Delhi werd aangegrepen als een kans om zijn positie te verstevigen in wat lijkt op een ‘zorgvuldig uitgedacht geopolitiek spel’. ‘India’s groeiende banden met de Verenigde Staten, de sleutelrol die het speelt in de Quad-alliantie en zijn strategische positionering als tegenwicht tegen China hebben de Indiase beleidsmakers ervan overtuigd dat ze op onvoorwaardelijke steun van hun strategische partners kunnen rekenen.’ Tegelijkertijd zou New Delhi een verzwakt Pakistan zien, dat worstelt met economische problemen, diplomatieke isolatie van het Westen, sterke afhankelijkheid van China en interne politieke verdeeldheid. ‘De escalatie na het incident in Pahalgam was een berekende zet om India’s macht te vergroten en zichzelf opnieuw te positioneren in de relatie met Pakistan,’ luidt zijn conclusie.
In een poging de situatie te sussen, nam de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio vorige week woensdag contact op met Jaishankar en de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif. Tijdens de gesprekken drong hij erop aan ‘de spanningen te de-escaleren en de vrede en veiligheid in Zuid-Azië te handhaven’, vermeldt Al Jazeera. Een dag later volgde een soortgelijk telefoongesprek van de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth met zijn Indiase collega Rajnath Singh, waarin hij de aanval veroordeelde. ‘Ik heb mijn steun aangeboden. We staan achter India en zijn geweldige volk,’ aldus Hegseth later op X.
Donald Trump stelt zich daarentegen onverschillig op. Toen journalisten hem afgelopen vrijdag naar het conflict vroegen, zei hij: ‘Er zijn al vijftienhonderd jaar spanningen aan die grens. Het is altijd hetzelfde geweest, maar ik geloof dat ze er op de een of andere manier wel uitkomen.’ Vox merkt hierbij op dat India en Pakistan in werkelijkheid pas 77 jaar als onafhankelijke staten bestaan.
De nauwe banden tussen Pakistan en China werden maandag nog eens onderstreept tijdens een ontmoeting tussen de Pakistaanse president Asif Ali Zardari en de Chinese ambassadeur Jiang Zaidong in Aiwan-i-Sadr. Volgens Dawn uitte Zardari tijdens dit gesprek zijn zorgen over wat hij bestempelde als ‘onverantwoordelijke en agressieve retoriek van de Indiase regering’, die volgens hem een bedreiging vormt voor de regionale stabiliteit.
De Golfstaten – van oudsher bevriend met India vanwege de sterke economische banden en de aanwezigheid van een grote Indiase diaspora – kozen voor een gematigde, vrijblijvende aanpak. Saoedi-Arabië, de VAE en Qatar legden allemaal verklaringen af waarin ze de nadruk legden op de-escalatie en een vreedzame oplossing. De Europese Unie drong er bij beide landen op aan om ‘terughoudend te zijn’ en onmiddellijk stappen te zetten in de richting van de-escalatie. ‘De EU herinnert aan de noodzaak van een onderhandelde, overeengekomen en duurzame, vreedzame oplossing voor het conflict’, zei Anouar El Anouni, woordvoerder van Buitenlandse Zaken, volgens Al Jazeera.
Een oorlog zou ingrijpende gevolgen hebben. India is in toenemende mate een industriële grootmacht; het is met name ’s werelds grootste leverancier van farmaceutische medicijnen. Daarbij komt dat beide landen kernwapens hebben. Een escalerend conflict tussen de twee landen zou dus kunnen leiden tot de eerste nucleaire uitwisseling in de geschiedenis, analyseert UnHerd, al voegt het Britse conservatieve opinieplatform eraan toe dat een nucleaire escalatie zeer onwaarschijnlijk is. De twee partijen hebben al tientallen jaren kernwapens en eerdere grote conflicten, zoals in 1999, leidden niet tot een nucleaire uitwisseling.
India heeft met de luchtaanvallen een duidelijke militaire stap gezet. De vraag is nu of verdere escalatie nog steeds op de loer ligt. ‘Ik geloof niet dat iemand in India een volledige oorlog wil. Wel is er binnenlands draagvlak en diplomatieke ruimte voor een gerichte militaire reactie,’ zei Ashok Malik, voormalig beleidsadviseur bij het Indiase ministerie van Buitenlandse Zaken, tegen de Amerikaanse omroep PBS.
In een artikel dat woensdag op de website van Dawn werd gepubliceerd, beschuldigt journalist Zahid Hussain de Indiase media van chauvinisme. ‘Er lijkt geen ruimte meer te zijn voor redelijke stemmen, ze worden overstemd door het lawaai van de oorlogstrommels’, klaagt hij. ‘De campagne voor de vernietiging van een ander land en het opzettelijk doden van een hele bevolking is misselijkmakend.’
Volgens Chietigj Bajpaee, senior research fellow voor Zuid-Azië bij Chatham House, probeert India het conflict niet te laten escaleren. ‘De acties en verklaringen van India – dat beweert dat het zich richt op terroristenkampen en niet op militaire faciliteiten – geven aan dat het probeert te voorkomen dat het conflict escaleert tot een groter of nucleair conflict,’ zei de analist in een verklaring aan Al Jazeera.
The Friday Times schrijft dat verdere escalatie onverstandig, zo niet onhaalbaar zou zijn. ‘Zowel Pakistan als India kampt met interne conflicten en maatschappelijke onrust, waardoor een oorlog tussen beide landen extra gevaarlijk en irrationeel is.’ Voor India zou een oorlog de economische vooruitgang bedreigen. Het land probeert zich juist te profileren als stabiele, investeringsvriendelijke bestemming en profiteert van internationale bedrijven die productie uit China verplaatsen. Een oorlog zou ook de handelsgesprekken met de VS, EU en VK kunnen schaden, vooral wanneer India als agressor wordt gezien. Voor Pakistan zouden de economische gevolgen minstens zo ernstig zijn. Een conflict zou internationale steun in gevaar brengen, terwijl Pakistan sterk afhankelijk is van leningen door China, Saudi-Arabië en de VAE.
Volgens Mirza Waheed in The Guardian wordt de stem van de Kasjmir-bewoners zelf vergeten in de discussies rond het conflict. ‘Zolang ik me kan herinneren hebben de mensen in Kasjmir weinig of niets te zeggen gehad over hun toekomst. Rustige tijden zijn altijd van korte duur, want om de paar jaar komen de spanningen die onder de oppervlakte borrelen weer naar boven’, schrijft hij. ‘Ondanks de roep om vergelding, zou India er goed aan doen het langverwachte gesprek met de bevolking van Kasjmir aan te gaan.’
Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:
» Oekraïne en de VS ondertekenen partnerschapsovereenkomst
» Israël: regio rond Jeruzalem kampt met grote branden
Het besluit van India, dat woensdag werd bekendgemaakt, is een reactie op het verbod dat Pakistan aan Indiase vliegtuigen heeft opgelegd, die sinds de dodelijke aanslag in Kasjmir in april niet meer over Pakistaans grondgebied mogen vliegen. De sluiting van het Indiase luchtruim tot 23 mei is een teken van een ‘aanzienlijke escalatie’ tussen de twee landen, schrijft het Indiase dagblad Live Mint.
New Delhi beschuldigt Islamabad van het steunen van de dodelijkste aanval op burgers in Kasjmir op 22 april, waarbij 26 mensen werden gedood. De grensregio wordt al tientallen jaren door India bestuurd. Pakistan heeft deze beschuldiging verworpen, maar de twee landen hebben sindsdien dagelijks vuurgevechten gevoerd langs hun grens en vergeldingsmaatregelen genomen, met uitzettingen en grenssluitingen.
Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:
» Gaza: Hamas biedt vrijlating van alle gijzelaars aan in ruil voor vijfjarig bestand
» Noord-Korea erkent soldaten naar Rusland te hebben gestuurd
De Indiase marine heeft op zondag een test uitgevoerd met raketwapens waarmee lange-afstandsdoelen met precisie geraakt kunnen worden, meldt The Guardian. Dit gebeurt in de nasleep van een terroristische aanslag op toeristen in het door India bestuurde gedeelte van de grensregio Kashmir, waarbij ten minste zesentwintig doden zijn gevallen.
Dit teken van militaire paraatheid verhoogt de spanningen omtrent Kashmir, waarover reeds twee oorlogen zijn gevoerd tussen India en Pakistan, die allebei aanspraak maken op het gebied. Buitenlandanalist Michael Kugelman deelt echter met The Guardian dat ‘een voltallige oorlog onwaarschijnlijk is’, aangezien beide landen kernwapens bezitten.
Desondanks escaleert het conflict door een aaneenschakeling van politieke en diplomatieke acties. Zo heeft de Indiase overheid een verdrag over toegang tot de Indusrivier stopgezet en hebben beide landen diplomaten teruggestuurd. ‘New Delhi heeft Islamabad ervan beschuldigd banden te hebben met de aanval, waarbij terroristen Hindoeïstische mannen hebben opgezocht en vermoord. Hoewel er geen bewijs is getoond, wijst India op eerdere steun vanuit Islamabad voor terroristen die het op India gemunt hebben’, aldus The Guardian.
Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:
» Parijs legt autogebruik aan banden: luchtkwaliteit aanzienlijk verbeterd
» Civiele advocaten eisen dat VS gedeporteerde immigranten terughalen uit El Salvador
Zo’n 130.000 Afghaanse migranten zijn teruggekeerd uit Pakistan en Iran, zo blijkt uit een rapport van het WHO. De organisatie schetst ook een forse toename van het aantal migranten: minstens 2 miljoen Afghanen zullen terugkeren uit Iran en meer dan 1,6 miljoen uit Pakistan.
Alireza Karimi, een migrantenrechtenactivist, meldt aan TOLOnews: ‘Het Islamitische Emiraat [Afghanistan] moet bereid zijn om de terugkerende Afghanen te accepteren, te hervestigen en sociaal te integreren. Gastlanden hebben ook de verantwoordelijkheid om migranten humaan te behandelen volgens internationale wetten.’
Raouf Mazou, adjunct-hoge commissaris voor operaties bij UNHCR, bespreekt de situatie met Mohammad Sadiq, de Pakistaanse speciale vertegenwoordiger voor Afghanistan. Volgens Sadiq, die zich uitliet op platform X, schiet de internationale gemeenschap tekort. ‘Van de 800.000 Afghanen die sinds augustus 2021 Pakistan binnenkwamen, zijn er slechts 86.000 hervestigd.’
Het Islamitische Emiraat roept internationale hulporganisaties op om intensiever samen te werken en benadrukt tegelijkertijd dat ze reeds actie zou hebben ondernomen. Eerder, tijdens een bezoek van de Pakistaanse minister van Buitenlandse Zaken Ishaq Dar aan Kabul, was de situatie van Afghaanse migranten een van de belangrijkste gespreksonderwerpen met het Islamitische Emiraat.
Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:
» Canada maakt zich klaar voor invoertaksenstrijd met VS
» DR Congo: 131 ziekenhuispatiënten uit Goma gekidnapt door M23
De Pakistaanse veiligheidstroepen en de Afghaanse talibanstrijders hebben in de kleine uurtjes van maandag een vuurgevecht gevoerd bij de belangrijkste grensovergang Torkham, in het noordwesten van Afghanistan. Volgens Pakistaanse en Afghaanse bronnen werd een talibanstrijder, een Afghaanse grenswacht, gedood en raakten meerdere mensen gewond. De grensovergang is al meer dan een week gesloten, omdat Pakistan de bouw van een nieuwe grenspost door Kaboel aanvecht.
Vier leden van de Pakistaanse grenspolitie en burgers raakten ook gewond bij de schermutselingen, terwijl één burger omkwam tijdens een stormloop als gevolg van de zware beschietingen. Een dorp in de buurt werd ook geëvacueerd vanwege de beschietingen, zeiden bronnen.
De grensovergang is van vitaal belang voor de handel en het reizen tussen de twee landen. Volgens het Pakistaanse dagblad The Express Tribune houden de spanningen van maandag verband met het mislukken van de onderhandelingen tussen de twee partijen om de grensovergang te heropenen. Als reactie op deze nieuwe aanvaringen heeft Pakistan ‘extra troepen ingezet aan de grens’, aldus de krant.
Lees ook het andere nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:
» Ariane 6-lancering markeert Europa’s terugkeer naar de ruimtevaart
» Archeologen ontdekken marmeren standbeeld in Romeins riool
In de eerste zes maanden van 2024 zijn in Pakistan zeven journalisten vermoord, een recordaantal op jaarbasis met nog een half jaar te gaan, meldt The Guardian. Ten minste vier van deze gevallen, waarbij zowel traditionele journalisten als burgerjournalisten betrokken waren, zouden werkgerelateerd zijn.
De meeste sterfgevallen vonden plaats in kleinere steden, waar sociale media een belangrijke rol spelen in het bieden van een platform aan burgerjournalisten. Burgerjournalistiek is de afgelopen jaren sterk gegroeid in Pakistan, aangewakkerd door de beperkingen op de reguliere pers. Volgens The Guardian hebben burgers de taak op zich genomen om verslag te doen van de verslechtering van de openbare orde.
Pakistan zakte dit jaar twee plaatsen in de World Press Freedom Index naar de 152e positie van de 180 landen. Volgens de index is Pakistan ‘een van de gevaarlijkste landen ter wereld voor journalisten, met drie tot vier moorden per jaar die vaak verband houden met corruptie of illegale handel en die meestal onopgemerkt blijven’.
Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:
» Brits Lagerhuis stemt in met unieke antirookwet
» Aung San Suu Kyi overgeplaatst van gevangenis naar huisarrest
Autoriteiten in Pakistan en Afghanistan hebben dinsdag gezegd dat de hevige regenval, bliksem en overstromingen van de afgelopen dagen aan ten minste honderd mensen het leven hebben gekost. Dat schrijft Al Jazeera. Een woordvoerder van de Afghanistan National Disaster Management Authority zei dat 13 van de 34 provincies in het land zijn geraakt.
De recente zware regens en overstromingen zouden in Afghanistan alleen al meer dan 1.200 gezinnen hebben getroffen en bijna 1.000 huizen en minstens 25.000 hectare landbouwgrond hebben beschadigd. In de meeste provincies wordt nog meer zware regenval wordt verwacht.
Ook Pakistan meldde zeker vijftig doden door de overstromingen. Meerdere boeren kwamen om nadat ze tijdens het oogsten werden geraakt door bliksem. In grote delen van het land is de noodtoestand uitgeroepen.