Rusland zou kernwapens willen inzetten tegen satellieten
Een vage waarschuwing van de voorzitter van de inlichtingencommissie van het Huis van Afgevaardigden, de Republikein Mike Turner, woensdag over een ‘ernstige bedreiging van de nationale veiligheid’ houdt volgens twee mensen die bekend zijn met de zaak verband met pogingen van Rusland om een antisatellietkernwapen te ontwikkelen voor gebruik in de ruimte. Dat schrijft Politico.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Hoewel de bronnen van de politieke nieuwssite geen verdere details gaven over de informatie, merkte een van hen op dat de VS zich al meer dan een jaar zorgen maken over de mogelijke ontwikkeling en inzet van een antisatellietkernwapen door Rusland – ‘een wapen waartegen de VS en andere landen zich niet adequaat zouden kunnen verdedigen’.
‘Het is mogelijk dat Turner probeerde alarm te slaan over de Russische vorderingen in de ruimte om de noodzaak voor wetgevers om extra hulp aan Oekraïne goed te keuren te onderstrepen’, aldus Politico. De Senaat keurde de aanvullende wet goed met daarin 60 miljard dollar steun voor Kyiv. Over het wetsvoorstel moet nog gestemd worden door het Huis van Afgevaardigden.
Publicis is het eerste reclamebureau dat een boete moet betalen
De Franse reclamegigant Publicic moet 350 miljoen dollar betalen voor de vermeende rol van zijn reclamecampagnes in de opioïdencrisis, die tussen 1999 en 2022 meer dan 700.000 levens eiste in de Verenigde Staten. Publicis, dat de voordelen van de pijnstiller OxyContin van farmaceut Purdue Pharma promootte, ‘is het eerste reclamebureau dat verantwoordelijk wordt gehouden’ voor het overmatig voorschrijven van opioïden, aldus The Wall Street Journal.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Alle Amerikaanse staten en territoria zullen delen in de schadevergoeding, waarmee Publicis heeft ingestemd in een schikking. Californië ontvangt het grootste bedrag, zo’n 34 miljoen dollar. De schikkingsovereenkomst verbiedt Publicis om in de toekomst contracten of opdrachten te accepteren die verband houden met de marketing of verkoop van opioïden. De schikking is geen bekentenis van schuld, aldus het bedrijf in een verklaring.
De schadevergoeding maakt deel uit van een landelijke juridische campagne om bedrijven te straffen die een rol zouden hebben gespeeld bij het aanwakkeren van de Amerikaanse opioïdencrisis. De verschillende rechtszaken hebben tot nu toe geresulteerd in schikkingen van in totaal miljarden dollars van bedrijven als Johnson & Johnson, CVS en Walmart. De boetes gaan naar de bestrijding, behandeling en preventie van opioïdenverslaving.
‘Het spijt me voor alles wat jullie hebben doorstaan’
Tijdens een hoorzitting in de Amerikaanse Senaat heeft Mark Zuckerberg, CEO van Meta (o.a. Facebook, Instagram en WhatsApp), zijn excuses aangeboden voor de schade die zijn sociale netwerken hebben toegebracht aan de mentale gezondheid van kinderen. ‘Het spijt me voor alles wat jullie hebben doorstaan,’ zei de miljardair volgens CNN tegen familieleden van slachtoffers.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Woensdag getuigden de directeurs van Meta, TikTok, X (voorheen Twitter), Snap en Discord voor de Senaat over wat ze doen om kinderen te beschermen tegen schade door het gebruik van hun sociale netwerken. Zowel Democraten als Republikeinen riepen de techgiganten op tot concrete actie om minderjarigen te beschermen tegen seksuele uitbuiting en zelfmoord door socialemediagebruik. ‘Jullie hebben bloed aan je handen,’ zei de Republikeinse senator Lindsey Graham.
Voorafgaand aan de hoorzitting hebben techbedrijven nieuwe initiatieven aangekondigd om kinderen te beschermen. Apps als Instagram en TikTok vragen kinderen om pauzes te nemen of hun schermtijd te beperken en hebben hun algoritmes aangepast om schadelijke inhoud, zoals posts over eetstoornissen, minder te tonen.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Europa, waar verschillende ministers van Defensie en militaire leiders waarschuwen dat de NAVO betrokken zou kunnen raken bij een oorlog met Rusland.
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €5 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Wat zeggen Europese politici en legerleiders?
Europese defensieministers en militaire leiders luiden de noodklok nu er een reële kans bestaat dat de NAVO-sceptische Donald Trump tot de volgende president van de VS zal worden gekozen – en dat Rusland misschien niet zal worden verdreven of verslagen in Oekraïne, schrijft The Guardian. ‘Deze koortsachtige stemming heeft geleid tot toenemende waarschuwingen dat Europa betrokken kan raken bij een oorlog met Rusland, ook al is Rusland op dit moment verwikkeld in een strijd met Oekraïne.’
Rusland zou binnen vijf jaar na de oorlog in Oekraïne een NAVO-land kunnen binnenvallen, schrijft The New York Times. Althans, dat is volgens functionarissen en experts de tijd die Moskou nodig heeft om zijn leger opnieuw op te bouwen en te bewapenen.
‘We hebben altijd vermoed dat die mogelijkheid de enige existentiële bedreiging voor ons is’, zei majoor-generaal Veiko-Vello Palm, de commandant van de belangrijkste landmachtdivisie van het Estse leger, over een mogelijke Russische invasie tegen de Amerikaanse krant. ‘De afgelopen jaren hebben heel duidelijk gemaakt dat de NAVO als militaire alliantie niet klaar is om grootschalige operaties uit te voeren – wat in eenvoudiger gezegd betekent dat veel NAVO-militairen niet klaar zijn om tegen Rusland te vechten.’
Ook de Duitse minister van Defensie Boris Pistorius waarschuwt in een interview met Der Tagesspiegel voor een mogelijke oorlog met Rusland. ‘We horen bijna dagelijks dreigementen van het Kremlin – onlangs nog tegen onze vrienden in de Baltische staten. We moeten er dus rekening mee houden dat Vladimir Poetin op een dag zelfs een NAVO-land kan aanvallen. (…) Onze experts verwachten een periode van vijf tot acht jaar waarin dit mogelijk zal zijn.’
De Nederlandse admiraal Rob Bauer, voorzitter van het militaire comité van de NAVO, zei onlangs tijdens een NAVO-bijeenkomst in Brussel dat NAVO-landen waakzaam moeten zijn voor oorlog en ‘het onverwachte moet verwachten’, bericht Politico. Volgens Bauer is het ‘geen vaststaand gegeven dat we in vrede leven’ en is dit ‘de reden (…) dat we ons voorbereiden op een conflict met Rusland’.
Grant Shapps, de Britse minister van Defensie, gebruikte nog krachtiger taal en stelde dat het vredesdividend van de Koude Oorlog voorbij was en dat het VK en zijn bondgenoten ‘van een naoorlogse naar een vooroorlogse wereld gaan’, waarbij idealisme moet plaatsmaken voor ‘hardvochtig realisme’. Hij stelde dat het tijd was voor herbewapening, om zo Europa te kunnen beschermen tegen ‘Poetins woede’.
Wat betekent de onzekere steun van de VS?
Het lijkt er steeds meer op dat het Amerikaanse Congres een nieuw militair hulppakket voor Oekraïne ter waarde van 61 miljard dollar niet zal goedkeuren, nu de Republikeinen in ruil voor hun steun meer geld voor een strenger grensbeleid eisen. ‘Experts vrezen dat zonder Amerikaanse steun [voor Oekraïne] Rusland geleidelijk de bovenhand zal krijgen’, schrijft The Guardian.
Tegelijkertijd lijkt Trump de Republikeinse presidentskandidaat te worden en maakt hij volgens peilingen zelfs kans om opnieuw zijn intrek te nemen in het Witte Huis. In Europa bestaat de vrees dat hij de steun aan Oekraïne nog verder zal inperken en zelfs uit de NAVO zal stappen, zoals hij al in 2018 dreigde, als andere landen hun eigen militaire uitgaven niet verhogen.
Met het oog op de mogelijke terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis riep Manfred Weber, leider van de Europese Volkspartij, in een interview met Politico op om zich voor te bereiden op oorlog zonder steun van de Verenigde Staten en om een eigen nucleaire verdedigingslinie op te bouwen. De NAVO is momenteel sterk afhankelijk van Amerikaanse kernkoppen, die gestationeerd zijn op zes militaire luchtmachtbases in België, Duitsland, Italië, Nederland en Turkije. In Europa bezitten alleen het Verenigd Koninkrijk, dat geen EU-land meer is, en Frankrijk eigen kernwapens.
Maar Europa worstelt om een verenigd front te vormen tegen Poetin. Morgen, op donderdag 1 februari, begint een EU-top in Brussel waarbij een overeenkomst moet worden gevonden over een steunpakket van 50 miljard euro aan Oekraïne. De Hongaarse premier Viktor Orbán, die vaker dwarsligt als het gaat om steun voor Oekraïne, heeft al aangekondigd dat hij het plan gaat veto’en.
Ondertussen kampt Oekraïne dit jaar met een financieel tekort van meer dan 40 miljard dollar, aldus The Wall Street Journal. De financiering van de VS en de EU zou naar verwachting ongeveer 30 miljard dollar daarvan dekken. Het geld is nodig om de overheid draaiende te houden en wordt gebruikt om salarissen, pensioenen en subsidies aan de bevolking te financieren. ‘Uitstel van militaire hulppakketten zou een klap zijn voor de Oekraïense strijd op het slagveld, die is vastgelopen na een mislukt tegenoffensief’, aldus de zakenkrant.
Lukt het Europa om zijn defensie te versterken?
Of Hongarije ook daadwerkelijk zijn veto tegen steun aan Oekraïne inzet, is nog maar de vraag. In een uitgelekt document ingezien door Financial Times blijkt dat mocht Orbán dwars blijven liggen, ‘EU-leiders publiekelijk zullen dreigen om alle EU-financiering aan Boedapest permanent stop te zetten met als doel de markten schrik aan te jagen, een run op de forint [de valuta van Hongarije] te veroorzaken en de kosten van leningen de hoogte in te jagen’, aldus de Britse krant.
Nu Polen niet meer geleid wordt door de rechtse PiS, staat de nieuwe centrumlinkse regering niet achter Orbán, schrijft Al Jazeera. Daardoor is het mogelijk dat alle EU-leden unaniem stelling nemen tegen Hongarije om het land te dwingen in te stemmen met het steunpakket.
Ook op nationaal niveau voeren Europese landen hun defensiebudget op. Vorig jaar haalden 9 van de 29 Europese NAVO-leden de NAVO-norm om 2 procent van het bruto binnenlands product aan defensie te besteden, tegenover slechts twee landen in 2014, toen de NAVO de drempel vaststelde. Naar verwachting zal dit jaar ongeveer de helft de norm behalen, aldus The Wall Street Journalin een ander artikel. Het Nederlandse ministerie van Defensie heeft gezegd dat de militaire uitgaven dit jaar 2 procent van het bbp zullen bedragen. Vorig jaar was dat 1,7 procent.
Hoe de beoogde grotere militaire macht moet worden ingezet, wordt op dit moment onderzocht. Op woensdag begon de grootste NAVO-oefening sinds het begin van de Koude Oorlog. Steadfast Defender 2024, zoals de oefening genoemd wordt, loopt tot mei en tijdens deze operatie wordt gekeken hoe Amerikaanse en Europese troepen kunnen samenwerken in landen die grenzen aan Rusland en op de oostflank van de alliantie voor als er een conflict zou oplaaien, aldus Reuters. De oefening zal plaatsvinden in onder meer Polen, de Baltische Staten en Duitsland en er doen zo’n 90.000 militairen aan mee.
Volgens defensiespecialist Rajan Menon in een opinieartikel in The New York Times heeft Europa geen enkele reden te vrezen dat het niet in staat is zichzelf te verdedigen tegen Rusland. ‘Vergelijk je Europa en Rusland met elke maatstaf die gewoonlijk wordt gebruikt om macht te meten, dan blijkt Europa veruit superieur.’
Ron DeSantis, de gouverneur van Florida, heeft twee dagen voor de voorverkiezingen in New Hampshire laten weten zich terug te trekken uit de Republikeinse voorverkiezingen en Trump te steunen. Dat schrijft The Wall Street Journal. Nu gaat de race om wie het gaat opnemen tegen Joe Biden alleen nog tussen voormalig president Donald Trump en voormalig gouverneur van South Carolina Nikki Haley. Trump blijft vooralsnog dominant in alle peilingen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De gouverneur bleek soms ‘een onhandige campagnevoerder te zijn, die zich ongemakkelijk leek te voelen bij de interactie met kiezers’, schrijft The Wall Street Journal. Critici vonden dat hij moeite had om humor en warmte te tonen. DeSantis behaalde vorige week een verre tweede plaats in de voorverkiezingen van Iowa.
‘Ik schort vandaag mijn campagne op’, liet de 45-jarige DeSantis weten middels een video op sociale media. ‘Het is mij duidelijk geworden dat een meerderheid van de Republikeinse kiezers Trump nog een kans wil geven.’ Hij zei dat hij Trump steunde ‘omdat we niet terug kunnen naar de oude Republikeinse garde’. Hij uitte ook kritiek op Nikki Haley.
Een woordvoerder van de Trump-campagne zei vereerd te zijn met de steun en voegde eraan toe: ‘Het is nu tijd voor alle Republikeinen om zich achter president Trump te scharen’ om president Biden in november te kunnen verslaan.
Een Houthi-woordvoerder heeft gezegd dat de Jemenitische rebellengroep woensdag een raket heeft afgevuurd in de richting van de Genco Picardy, een Amerikaans commercieel schip dat de Golf van Aden overstak met een lading rotsfosfaat. Dat meldt Middle East Eye. Niemand raakte gewond bij de aanval.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘De Jemenitische strijdkrachten zullen niet aarzelen om alle bronnen van dreiging in de Rode Zee aan te vallen met het legitieme recht om Jemen te verdedigen en het onderdrukte Palestijnse volk te blijven steunen’, zei de woordvoerder. De Verenigde Staten bevestigden de aanval, die werd uitgevoerd met een drone.
De voormalig Amerikaanse president staat voor de zoveelste keer terecht in New York, dit keer wegens smaad. Gisteren vond de tweede dag van de hoorzittingen plaats in de rechtszaak die is aangespannen door oud-journalist E. Jean Carrol (80), die de zakenman beschuldigde van aanranding bijna dertig jaar geleden. De rechtszaak in Manhattan moet bepalen welke schadevergoeding Trump Carroll verschuldigd is nadat hij haar beschuldigingen in 2019 publiekelijk ontkende toen hij president was, aldus USA Today.
‘Ik heb vijftig jaar besteed aan het opbouwen van mijn reputatie. Vandaag sta ik bekend als een leugenaar, een fraudeur, een gestoorde vrouw,’ zei Carrol in de rechtbank. Carrol vertelde dat ze na Trumps mediacampagne tegen haar een golf van bedreigingen ontving. ‘Ik dacht dat ik neergeschoten zou worden.’
De man die ver voorligt in de peilingen van de Republikeinse voorverkiezingen viel op vanwege zijn gedrag in de rechtszaal. Zo noemde hij onder meer het proces een ‘heksenjacht’. Rechter Lewis Kaplan dreigde hem uit te sluiten van het proces. ‘Dat zou ik geweldig vinden,’ reageerde Trump. De rechter botste ook met zijn advocaat, wiens toon hij niet kon waarderen.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar de Verenigde Staten, waar afgelopen maandag in Iowa de eerste Republikeinse voorverkiezingen plaatsvonden. In alle peilingen lijkt Trump de Republikeinse kandidaat te worden, maar is dat wel zo vanzelfsprekend?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €5 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Hoe populair is Trump?
Hoewel de Republikeinse Partij haar kandidaat voor de presidentsverkiezingen van 2024 pas aanwijst in juli, lijkt de grote winnaar volgens The Economist al zo goed als zeker: Donald Trump. ‘De populistische oud-president heeft een stevige greep op de partij en ligt ver voor in de peilingen. De kans is heel klein dat een andere kandidaat zijn kroon zal stelen’, schrijft het opinieblad.
De voorverkiezingen in Iowa bevestigden dit nog maar eens: daar won Trump met 51 procent van de stemmen van Ron DeSantis en Nikki Haley, die respectievelijk 21 en 19 procent van de stemmen ontvingen. Vivek Ramaswamy eindigde op de vierde plek, waarna hij zich terugtrok uit de strijd en zich achter Trump schaarde.
Een van de redenen voor Trumps populariteit is zijn uitzonderlijk toegewijde aanhang. ‘Geen enkele andere kandidaat heeft legioenen fans die urenlang in de zon van Florida staan te bakken voordat de poorten opengaan’, schrijft The Atlantic in een reportage over een zogeheten M.A.G.A (Make America Great Again)-rally. ‘Niemand anders kan genoeg mensen trekken om een rally van deze omvang te houden, laat staan een rondreizende rally inclusief pop-upwinkels met bijbehorende T-shirts, buttons, petjes, deurmatten en kerstornamenten.’
Ondanks zijn toegewijde fans stond hij minder dan een jaar geleden in sommige peilingen achter Ron DeSantis. Volgens The New York Times was deze achterstand grotendeels te wijten aan Trumps impopulariteit onder hoogopgeleide kiezers. Maar daar is verandering in gekomen. Een deel van de conservatieve, hoogopgeleide stemmers heeft zich inmiddels bij Donald Trump aangesloten. ‘Deze trend gaat in tegen de jarenlange argwaan van hoogopgeleide Republikeinen jegens Trump. Ze stonden altijd kritisch tegenover Trumps verkiezingsleugens en zijn schijnbaar onvermoeide drang naar controverse’, schrijft de krant. ‘Deze toenadering tot de voormalig president lijkt een reactie te zijn op het huidige politieke klimaat.’ De lopende rechtszaken tegen Trump worden door veel kiezers als buitensporig en onterecht beschouwd. Ook geloven ze niet dat een andere kandidaat nog kans maakt en vinden ze het belangrijk dat Trump binnenlandse problematiek boven buitenlandse problematiek stelt. Daarnaast schrijft The New York Times dat de steun voor Trump een selffulfilling prophecy is geworden. ‘De drang onder Republikeinen om Biden van zijn troon te schoppen is een belangrijke factor geweest bij het bepalen welke kandidaat ze zouden steunen.’
Onder de Republikeinen is Trump dus favoriet, maar in de peilingen loopt Trump ‘slechts’ met 2 procent voor op Biden. Wie de volgende president van de Verenigde Staten gaat worden, is dus nog verre van zeker. ‘Ja, recente peilingen lijken in Trumps voordeel uit te vallen. Ja, Joe Biden is een onvolmaakte tegenstander. En ja, er kan de komende elf maanden veel veranderen, mogelijk in het voordeel van Trump. Maar als de gezondheid van Biden niet achteruitgaat, wordt hij volgend jaar waarschijnlijk herkozen’, schrijft Hussein Ibish voor The Atlantic. Hij legt uit dat presidentsverkiezingen meestal worden beslist door een relatief kleine groep kiezers in zes of zeven swing states, staten waarin wisselend voor de Republikeinen of de Democraten wordt gestemd. ‘De belangrijkste groepen zijn onafhankelijke kiezers en kiezers uit voorsteden, twee groepen die zich sinds 2016 van Trump lijken te hebben afgekeerd. Hij heeft sinds 2020 niets gedaan om ze terug te winnen; in plaats daarvan heeft hij de afgelopen maanden een campagne gevoerd die radicaler, extremer en openlijk autoritairder is dan ooit.’
Wie zijn Trumps tegenstanders?
Hoewel alle peilingen erop wijzen dat Trump de Republikeinse kandidaat wordt, zijn de eerder genoemde Ron DeSantis en Nikki Haley beide nog in de race. Maar wie zijn deze kandidaten en in hoeverre maken ze nog kans?
De vierenveertigjarige aartsconservatieve ‘antiwoke’ gouverneur van Florida Ron DeSantis, heeft volgens The Guardian bijnamen als ‘Trump 2.0’, ’Trump met hersens’ en ’Trump zonder circus’. In 2012 werkte hij korte tijd als assistent-officier van justitie in Florida alvorens hij een zetel verwierf in het Huis van Afgevaardigden. In het Congres hielp hij bij de oprichting van het extreemrechtse Freedom Caucus, dat stevig oppositie voerde tegen toenmalig president Barack Obama. Na een kortstondige poging om senator te worden, stelde hij zich in 2018 kandidaat voor gouverneur. Hij werd gesteund door Trump, die in dat jaar president was, en won uiteindelijk met een krappe marge. Trump heeft DeSantis er sindsdien van beschuldigd niet loyaal aan hem te zijn omdat ze nu tegenover elkaar staan in de voorverkiezingen.
De eenenvijftigjarige Nikki Haley schreef in 2010 geschiedenis toen zij op negenendertigjarige leeftijd gouverneur van haar thuisstaat South Carolina en daarmee de jongste gouverneur van de VS, schrijft de BBC. Ze was ook nog eens de eerste vrouwelijke en eerste Aziatisch-Amerikaanse gouverneur. Haar twee termijnen, die ze tussen 2011 en 2017 vervulde, geven een goed beeld van waar de eenenvijftigjarige staat ten aanzien van belangrijke kwesties. Ze omschrijft zichzelf als pro-life en steunde wetgeving in South Carolina die bedoeld was om de toegang tot abortus te beperken. Haley ondertekende in haar eerste jaar als gouverneur een wetsvoorstel om illegale immigratie hard aan te pakken en heeft sindsdien kritiek geuit op het grensbeleid van president Biden. Ook verklaarde ze het recht op wapenbezit te steunen en verdedigen.
‘Verwacht iemand echt een ommekeer als je bedenkt dat de voorsprong van Trump in de peilingen al maandenlang zowel sterk als stabiel is?’ vraagt The Washington Post zich af. De krant verwacht in ieder geval geen ommekeer, hoewel ‘de dynamiek van de race historisch gezien snel kan veranderen’. Ondanks alle tijd, geld en aandacht die zoals gebruikelijk naar de voorverkiezingen in Iowa gaan, is Iowa nooit goed geweest in het voorspellen van de uitkomst. ‘De laatste Republikein zonder zittend president, die de voorverkiezing in Iowa won en vervolgens de nominatie in de wacht sleepte, was George W. Bush in 2000.’ Alle ogen zijn nu gericht op de voorverkiezingen in New Hampshire volgende week. ‘Als Trump dan wint, wordt het heel moeilijk om hem tegen te houden.’
Maar volgens de krant uit Washington zou het Haley nog weleens kunnen lukken om Trump in New Hampshire in verlegenheid te brengen. Een peiling van de Universiteit van New Hampshire die vorige week werd gepubliceerd, toonde aan dat ze 7 procentpunten achter Trump ligt. Andere peilingen in New Hampshire geven hem een grotere voorsprong. Hoe dan ook heeft Haley nog een kans: in New Hampshire is het electoraat over het algemeen gematigder dan in Iowa.
’Wat er ook gebeurt in New Hampshire, de andere voorverkiezingen blijven in het voordeel van Trump’, schrijft The Washington Post. ’South Carolina is de thuisstaat van Haley, maar de Trump-campagne is bereid om, indien nodig, de boel daar te overspoelen met negatieve advertenties in een poging om haar zwart te maken bij het conservatieve Republikeinse electoraat van de staat. Een verlies in haar thuisstaat zou fnuikend zijn voor Haley.’
Voor DeSantis betekende zijn verlies afgelopen maandag een grote tegenslag. ‘Hij heeft al zijn financiële middelen in Iowa gestoken, hij had hier een sterke opkomst nodig voor een momentum om door te gaan’, schrijft Time. In de peilingen van zowel New Hampshire als South Carolina loopt hij achter op Trump en Haley.
Kan Trump überhaupt deelnemen aan de verkiezingen?
Er hangen op dit moment eenennegentig aanklachten boven het hoofd van de twee keer eerder afgezette oud-president. Hij heeft vijf rechtszaken in het vooruitzicht en vanwege zijn rol bij de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021 is het nog steeds onzeker of de naam van Trump op de stembiljetten van Colorado en Maine zal verschijnen. Kán Trump nog wel president worden?
Donald Trump is de enige Amerikaanse president tegen wie twee keer een afzettingsprocedure is gestart, legt Deutsche Welle uit. In beide gevallen stemde het Huis van Afgevaardigden voor afzetting van Trump (in 2019 vanwege machtsmisbruik en obstructie van het Congres, in 2021 vanwege het aanzetten tot opstand), maar sprak de Senaat hem vrij. Alleen als zowel de Senaat als het Huis de president veroordeelt, wordt hij of zij uit het ambt ontheven. ‘Deze dubbele impeachment vormt dus geen juridisch obstakel’, concludeert het artikel.
Ongeacht de uitkomsten van de lopende strafzaken tegen de oud-president, zoals de civiele fraudezaak omtrent het familiebedrijf van Trump, de rechtszaak wegens aanranding en smaad van een voormalig columnist en ook de verschillende zaken omtrent Trumps acties na afloop van zijn verkiezingsnederlaag in 2020, mag Trump zich kandidaat stellen voor het presidentschap. De Amerikaanse grondwet kent geen grenzen met betrekking tot strafrechtelijke veroordelingen voor presidentskandidaten, merkt DW op.
‘Je kunt je afvragen of een presidentskandidaat die aangeklaagd is of betrokken is bij een lopende rechtszaak zich nog steeds kandidaat moet stellen’, zei Laura Merrifield Wilson, universitair hoofddocent politieke wetenschappen aan de Universiteit van Indianapolis, tegen DW. ‘Maar die zijn gebaseerd op moraal, oordeel en voorkeuren, niet op wetten of procedurele barrières.’
Wel is er ook sectie 3 van het veertiende amendement, waarin staat dat mensen die zich bezighouden met het aanwakkeren van ‘opstanden of rebellie’ gediskwalificeerd zijn vooran het bekleden van een federaal ambt. Volgens opiniemaker David French van The New York Timesbestaat er wel degelijk kans dat Trumps deelname afgewezen zal worden. ‘De Trump-beweging bedreigt, pleegt geweld en verspreidt leugens. En ze probeert aan verantwoording voor die daden te ontsnappen door meer bedreigingen, meer geweld en meer leugens’, schrijft hij, ‘Het is genoeg geweest. Het is tijd om de duidelijke taal van de grondwet toe te passen op de acties van Trump en hem van het stembiljet te verwijderen – zonder angst voor de gevolgen.’
In Colorado en Maine is Trump al van het stembiljet verwijderd op basis van het veertiende amendement. French zou het daarom allesbehalve overdreven vinden als het Hooggerechtshof Trump op basis hiervan het recht zou ontnemen om zich verkiesbaar te stellen. Hij schrijft dat het niet de eerste keer zou zijn dat het Hooggerechtshof zou ingrijpen in de Amerikaanse presidentsverkiezingen. ‘In 2000 besliste het Hooggerechtshof effectief over een presidentsverkiezing door een einde te maken aan het kandidaatschap van Al Gore. [Het Hooggerechtshof stopte in 2000 de hertelling van de stemmen in Florida, waardoor George W. Bush de staat en daarmee de presidentsverkiezingen won.]’
Maar, werpt DW tegen, het amendement stamt uit de tijd van de Amerikaanse Burgeroorlog en verwijst niet duidelijk naar presidenten. Daarnaast heeft Trumps campagneteam aangekondigd dat het in beroep zal gaan en de zaak voor het Amerikaanse Hooggerechtshof zal brengen. ‘Daar zullen de conservatieve rechters, waarvan er drie door Trump zelf benoemd zijn, een meerderheid van zes tegen drie hebben. Trumps naam zal dus nog steeds verschijnen op de stembiljetten.’ En het zal uiteindelijk dus ook geen invloed hebben op zijn kandidaatschap.
De Artemis III-missie zal pas in september 2026 opstijgen, vertelden functionarissen van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA dinsdag op een persconferentie. De Artemis III-missie stond oorspronkelijk gepland voor 2025, om voor het eerst sinds het Apollo-programma mensen op de maan te zetten.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De vertraging is voornamelijk te wijten aan SpaceX’s Starship – het raket- en ruimtevaartsysteem dat is ontworpen om astronauten naar de zuidpool van de maan te brengen – waarvan de laatste twee testvluchten in 2023 eindigden in explosies, schrijft CNN.
Ook de Artemis II-missie, die een bemanning van vier personen rond de maan wil laten vliegen, is uitgesteld tot september 2025. Problemen met het hitteschild moeten nog worden opgelost, aldus CNN, dat eraan toevoegt dat ‘NASA nog steeds mikt op 2028 voor Artemis IV, die astronauten naar een ruimtestation, genaamd Gateway, in een baan rond de maan moet brengen’.
Het onderliggende doel van het Artemis-programma is om een permanente menselijke aanwezigheid op de maan te vestigen. Rivaliserende landen, waaronder China, streven soortgelijke ambities na. Ook India en Rusland werken aan ruimtemissies naar de maan.
Chris Christie trok zich woensdag terug uit de presidentiële campagne, een week voor het begin van de Republikeinse voorverkiezingen. De voormalig gouverneur van New Jersey was de enige Republikeinse kandidaat die openlijk kritiek durfde te uiten op Donald Trump. Zijn terugtrekking ‘zou een belangrijke troef kunnen zijn’ voor de kandidatuur van Nikki Haley, ‘ook al heeft hij ogenschijnlijk geweigerd’ om haar zijn steun te geven, merkt Politico op.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Chris Christie (61) werd in de peilingen ruimschoots overvleugeld en gooide drie uur voor een nieuw debat tussen de Republikeinse kandidaten, waarin alleen Nikki Haley en Ron DeSantis het tegen elkaar opnamen, de handdoek in de ring. De voorverkiezing begint maandag in Iowa.
Een week later zijn de voorverkiezingen in New Hampshire, waar de terugtrekking van Chris Christie ‘Haley ongetwijfeld zal helpen‘, aldus Politico. Haley staat in die staat op nummer twee in de peilingen en zou de anti-Trump-stemmers van Christie naar zich toe kunnen trekken. ‘Christie lanceerde zijn kandidatuur voor het Witte Huis in juni met de bijna doelbewuste missie om Trump te vernietigen’, schrijft de politieke website.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, waarschuwde gisteren in de Qatarese hoofdstad Doha dat de oorlog van Israël tegen Hamas zich over de hele regio zou kunnen verspreiden. Dat meldt The Guardian. Blinken brengt voor de vierde keer in drie maanden een bezoek aan het Midden-Oosten.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘De recente intensivering van het geweld tussen Israël en de Libanese Hezbollah, de toenemende aanvallen van de door Iran gesteunde Houthi’s in Jemen op vrachtschepen in de Rode Zee en de aanvallen van aan Teheran gelieerde groepen op Amerikaanse bases in Irak hebben een steeds grimmiger klimaat in het Midden-Oosten gecreëerd’, schrijft de Britse krant.
Israël heeft zondag toegegeven dat een raketaanval van Hezbollah een strategische luchtmachtbasis in het noorden van Israël heeft beschadigd. Israëlische veiligheidsfunctionarissen erkennen dat de groep een veel geduchtere vijand zou zijn dan Hamas als de uitwisseling van grensoverschrijdend vuur zou escaleren tot een volledig conflict.
‘Dit is een moment van grote spanningen in de regio. Dit is een conflict dat zich gemakkelijk zou kunnen verspreiden, met nog meer onveiligheid en nog meer lijden tot gevolg’, aldus Blinken tijdens een persconferentie in Doha.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar de Rode Zee, waar Houthi-rebellen uit Jemen vrachtschepen aanvallen die een band hebben met Israël, vanwege de oorlog in Gaza. Kan dit escaleren tot een groter conflict?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €5 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Waarom vallen Houthi-rebellen vrachtschepen aan?
Kort na het door Hamas aangerichte bloedbad in Israël op 7 oktober verklaarde Houthi-leider Abdulmalik Al-Houthi zijn steun aan Hamas en zei hij dat zijn troepen ‘met honderdduizenden tegelijk klaarstonden om zich bij het Palestijnse volk aan te sluiten en de confrontatie met de vijand aan te gaan’.‘Dat was misschien overdreven’, oordeelt The Guardian.
De betrokkenheid van de Houthi’s bleef aanvankelijk beperkt tot raket- en drone-aanvallen die grotendeels werden onderschept door het Amerikaanse en Israëlische leger. Maar op 19 november gebruikten Houthi-strijders een helikopter om in de Rode Zee een vrachtschip te kapen dat eigendom was van een Israëlische zakenman. De Houthi’s ontvoerden de bemanning en zeiden dat alle schepen die banden hadden met Israël ‘een legitiem doelwit zouden worden voor gewapende troepen’. Sindsdien zijn er minstens zeventien aanvallen geweest op schepen die volgens de Houthi’s banden hebben met Israël of zijn bondgenoten, meestal zonder succes.
De Houthi’s zijn een gewapende militie die een tak van de sjiitische islam vertegenwoordigt, het zaidisme. Ze verdreven de regering in een staatsgreep in 2014, wat leidde tot een militaire interventie onder leiding van Saoedi-Arabië en een catastrofale burgeroorlog, die volgens schattingen van de VN 377.000 doden en 4 miljoen ontheemden tegen het einde van 2021 tot gevolg had.
De Houthi’s wonnen de oorlog. Een staakt-het-vuren in april 2022 leidde tot een aanzienlijke afname van het geweld, de gevechten zijn grotendeels opgehouden. De Houthi’s hebben nu het grootste deel van het noorden van het land in handen en hebben de leiding over de Rode Zee-kust. Cruciaal is dat de Houthi’s worden gesteund door Iran als onderdeel van de langdurige vijandigheid met Saoedi-Arabië van dit land, aldus Le Monde. De VS hebben onlangs informatie vrijgegeven waaruit volgens hen blijkt dat Iran betrokken is bij de operaties tegen de commerciële scheepvaart in de Rode Zee.
Veel Jemenieten zien de operaties als een legitiem middel om druk uit te oefenen op Israël en zijn bondgenoten ter verdediging van Palestijnse burgers. Volgens Süddeutsche Zeitung zijn de aanvallen op de Rode Zee een goede gelegenheid voor hen om zich aan de bevolking te presenteren als echte aanhangers van de Palestijnse zaak. De Houthi-militanten geloven ook dat aanvallen in de Rode Zee hen een belangrijkere rol op het wereldtoneel kunnen opleveren, synoniem met Jemen als geheel. Zo zouden ze hun eigen onderhandelingspositie versterken in de vredesbesprekingen met de door de VN erkende regering van Jemen, die gesteund wordt door Saoedi-Arabië.
Waardoor zou het conflict kunnen escaleren?
De VS hebben bescherming geboden aan schepen die door de Rode Zee varen en een multinationale marinecoalitie gevormd ‘om het basisprincipe van de vrijheid van scheepvaart te handhaven’. Maar president Joe Biden heeft gezegd een directe militaire confrontatie met de Houthi’s te willen vermijden, uit angst voor een escalatie.
Zondag overschreden Amerikaanse zeestrijdkrachten voor het eerst die grens door alle bemanningsleden van drie Houthi-boten te doden die een containerschip hadden aangevallen. ‘Een actie die een nieuw niveau van escalatie in het Midden-Oosten zou kunnen betekenen’, schrijft Süddeutsche Zeitung. Want in reactie daarop is op maandag een Iraans oorlogsschip de Rode Zee binnengevaren, bericht Al Jazeera.
Het regime in Teheran is de belangrijkste financier en wapenleverancier van Hezbollah, dat 150.000 raketten heeft gelanceerd op Israël vanuit Zuid-Libanon – en ook van de Houthi-rebellen. Beide groepen maken deel uit van de ‘as van verzet’ tegen Israël en beide zijn toegewijd aan ‘de vernietiging van de Joodse staat’.
‘De aanval van zondag was misschien een keerpunt’, schrijft ook Süddeutsche Zeitung. De VS en het VK overwegen om de Houthi-bases in Jemen rechtstreeks te bombarderen als de aanvallen niet stoppen. ‘Aanvallen op doelen in Jemen zouden een duidelijke militaire rechtvaardiging hebben. Maar ze zouden ook een duidelijk politiek risico met zich meebrengen: dat de aanvallen in de Arabische en islamitische wereld zouden worden geïnterpreteerd als deelname van het Westen, en in het bijzonder de VS, aan de Gaza-oorlog aan de kant van Israël’, schrijft Al Jazeera. De Houthi’s zeggen immers dat hun aanvallen op schepen in de Rode Zee bedoeld zijn om Israël ertoe te brengen de oorlog te beëindigen.
Als de VS uiteindelijk besluiten om doelen in Jemen aan te vallen, zullen de spanningen met Iran toenemen en ‘ontstaat het risico van een bredere confrontatie die Biden zo graag heeft willen vermijden’, aldus The Guardian.
Wat zijn de gevolgen van de Rode Zee-blokkade?
Volgens de International Chamber of Shipping passeert 12 procent van de wereldhandel via de Rode Zee, die een kortere weg langs Afrika biedt via het Suezkanaal, schrijft Al Jazeera. Veel Amerikaanse, Europese en Aziatische rederijen gebruiken het kanaal vanwege de aanvallen helemaal niet meer en schakelen over op de route rond Kaap de Goede Hoop. Deze duurt echter ongeveer twee weken langer en dat kan leiden tot extra brandstofkosten oplopend tot een miljoen dollar voor grote schepen, aldus Süddeutsche Zeitung. Met alle economische gevolgen vandien.
Voor het financieel noodlijdende Egypte betekenen de aanvallen van de Houthi’s een aanzienlijk verlies aan inkomsten uit het Suezkanaal, deviezen die het land dringend nodig heeft. ‘Desondanks is er tot nu toe geen woord van kritiek gekomen uit Caïro’, merkt de krant uit Beieren op. Van de Arabische landen heeft tot nu toe alleen Bahrein militaire steun toegezegd aan de door de VS geleide operatie om vrachtschepen op de Rode Zee te beschermen. ‘De meesten vinden dat de economische gevolgen niet opwegen tegen het risico om als verdediger van Israël te worden gezien’, analyseert The Guardian.
‘De Houthi’s lijken zich niet te laten afschrikken’, concludeert de Britse krant. Onlangs verklaarden ze dat ze, tenzij er humanitaire hulp in Gaza wordt toegelaten en Israël zijn aanvallen staakt, niet zullen stoppen met het lastigvallen van de scheepvaart, ‘zelfs al slagen de Verenigde Staten erin om de hele wereld te mobiliseren’. ‘Het Witte Huis en het Pentagon lopen nu op hete kolen’, schrijft Al Jazeera. ‘Als ze niets doen, zal de Rode Zee-route snel sluiten, wat de Amerikaanse, Europese en Aziatische economieën aanzienlijke schade zal toebrengen. Als de halve maatregelen die ze nu voorstellen – alleen vrachtschepen escorteren zonder doelen aan land aan te vallen – er niet in slagen om een veilige doorgang te garanderen, dan leiden ze bovendien gezichtsverlies omdat ze er niet in zijn geslaagd een economische neergang te voorkomen. Maar als de VS zich uiteindelijk gedwongen zien om toch aan te vallen, zal het land direct hebben bijgedragen aan een gevaarlijke escalatie, die moeilijk in te dammen zal zijn.’
Giuliani zou meer dan 100 miljoen dollar aan schulden hebben
Rudy Giuliani heeft donderdag faillissement aangevraagd bij de federale rechtbank in New York, slechts enkele dagen nadat een jury hem had veroordeeld tot het betalen van bijna 150 miljoen dollar aan twee voormalig verkiezingsfunctionarissen in Georgia wegens smaad, aldus CNN. Volgens het dossier had de voormalig advocaat van ex-president Trump schulden tussen de 100 miljoen en 500 miljoen dollar.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De oud-burgermeester van New York werd veroordeeld tot het betalen van het geldbedrag omdat hij twee medewerkers van een stembureau in Georgia had beschuldigd van het vervalsen van de verkiezingsuitslag van 2020, toen Trump de verkiezingen verloor. Volgens CNN zou Giuliani de faillissementsrechtbank kunnen vragen om hem vrij te pleiten van zijn schuld aan de twee vrouwen.
Trump zei dat immigranten ‘het bloed van het land vergiftigen’
Het Witte Huis heeft voormalig president Donald Trump veroordeeld vanwege zijn poging ‘Amerikanen uit elkaar te drijven met haatzaaierij’ door te zeggen dat immigranten ‘het bloed van het land vergiftigen’. Dat schrijftPolitico. Een dag eerder trok Joe Biden tijdens een campagnespeech de vergelijking tussen deze uitspraken en die van Adolf Hitler.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Ze hebben psychiatrische instellingen en gevangenissen over de hele wereld vergiftigd. Niet alleen uit Zuid-Amerika, niet alleen uit de drie of vier landen waar we aan denken, maar uit de hele wereld komen mensen ons land binnen,’ zei Trump tijdens een campagnebijeenkomst. In een recente peiling van The Wall Street Journal verslaat Trump Biden met een marge van 4 procent.
‘Het echoën van de groteske retoriek van fascisten en gewelddadige witte supremacisten en het dreigen met onderdrukking van mensen die het niet eens zijn met de regering, vormen ernstige bedreigingen voor de waardigheid en rechten van alle Amerikanen. Dit raakt onze democratie en de nationale veiligheid,’ reageerde Andrew Bates, plaatsvervangend perschef van het Witte Huis. ‘Het is het tegenovergestelde van alles waar we als Amerikanen voor staan.’
Huis van Afgevaardigden stemden voor afzettingsonderzoek
Woensdag heeft het door Republikeinen gedomineerde Amerikaanse Huis van Afgevaardigden ‘nipt’ ingestemd met de formele opening van een afzettingsonderzoek tegen president Joe Biden. De aanleiding zouden de controversiële zakelijke transacties van zijn zoon in het buitenland zijn, schrijft The Wall Street Journal. Deze formalisering van het onderzoek dat de conservatieven zonder stemming in september lanceerden, markeert ‘een duidelijke escalatie in de strijd tussen de Republikeinen en het Witte Huis’, aldus het dagblad.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Hoewel Republikeinse afgevaardigden getuigenissen hebben verkregen dat Joe Biden voordat hij president werd af en toe zakenpartners van zijn zoon ontmoette, hebben ze geen bewijs gevonden voor deze beweringen, noch vastgesteld dat hij profiteerde van de overzeese activiteiten van zijn familie. Daarom bekritiseerden de Democraten de stemming als een politieke stunt en een poging tot wraak namens voormalig president Trump, die twee keer door het Huis werd aangeklaagd voordat hij door de Senaat werd vrijgesproken.
Het Witte Huis en de Democraten hebben gezegd dat de Republikeinen geen enkel bewijs hebben gevonden van wangedrag door president Biden dat aanleiding zou kunnen geven tot afzetting. President Biden reageerde op de stemming door te zeggen dat de Republikeinen hem ‘met leugens aanvallen’ en ‘ervoor kiezen om tijd te verspillen aan deze ongefundeerde politieke stunt’.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
