Poetin verzekerde Kim Jong-un van zijn onwrikbare steun
De Russische president Vladimir Poetin, die vandaag een bezoek brengt aan Noord-Korea, zei dat hij handels- en veiligheidssystemen met Kim Jong-un wil opbouwen die buiten de controle van westerse landen vallen, volgens een brief die dinsdag is gepubliceerd door de Noord-Koreaanse krant Rodong Sinmun, die fungeert als spreekbuis voor de regerende Arbeiderspartij. Poetin verzekert Pyongyang in de brief ook van zijn onwrikbare steun.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De Russische president bedankt Noord-Korea voor zijn hulp bij de ‘speciale militaire operatie’ van Rusland in Oekraïne, die Kiev en zijn bondgenoten als een invasie beschouwen, en belooft Pyongyangs inspanningen te steunen om zijn belangen te verdedigen tegen de ‘druk, chantage en militaire dreigementen’ van Washington.
‘Een nauwere samenwerking tussen Pyongyang en Moskou heeft gevolgen voor de veiligheid van de Verenigde Staten en haar bondgenoten’, schrijft The New York Times. ‘Het gebruik van Noord-Koreaanse raketten op het slagveld in Oekraïne zou Noord-Korea volgens defensie-experts waardevolle gegevens kunnen verschaffen over hun weerbaarheid tegen westerse raketafweersystemen’, aldus het Amerikaanse dagblad.
De leiders van de Groep van Zeven (G7) staan volledig achter het wapenstilstandsplan
De landen van de G7 kondigden maandag aan dat ze het door de Amerikaanse president Joe Biden gepresenteerde plan voor een staakt-het-vuren in de Gazastrook steunen en roepen Hamas op om dit plan te accepteren. Dat schrijft Al Jazeera.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Wij, de leiders van de Groep van Zeven (G7), staan volledig achter’ het wapenstilstandsplan ‘dat zou leiden tot een onmiddellijk staakt-het-vuren in Gaza, de vrijlating van alle gijzelaars, een aanzienlijke en aanhoudende toename van humanitaire hulp voor distributie in heel Gaza, en een blijvend einde van de crisis, waarbij de veiligheidsbelangen van Israël en de veiligheid van de Gazaanse burgers gewaarborgd worden,’ luidde de verklaring.
‘We roepen Hamas op om deze overeenkomst te aanvaarden, waar Israël klaar voor is, en we dringen er bij de landen met invloed op Hamas op aan om te helpen garanderen dat Hamas dit doet,’ vervolgde de verklaring.
De G7-landen zijn de Verenigde Staten, Canada, Japan, Frankrijk, Duitsland, Italië en Spanje.
Macron: Xi belooft geen wapens te leveren aan Rusland
Op maandag, tijdens de eerste dag van het staatsbezoek van de Chinese president Xi Jinping aan Frankrijk, gaf China zijn steun aan het idee van een wereldwijde opschorting van gevechten tijdens de Olympische Spelen deze zomer. President Emmanuel Macron zei ook dat Xi Jinping had beloofd ‘geen wapens te leveren’ aan zijn Russische bondgenoot. Dat schrijft Le Temps.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Ondanks deze uitspraken ‘vond de ontmoeting onder de Europese blik van Ursula von der Leyen plaats in een terughoudende sfeer’, aldus Le Temps. Xi Jinping zag een nieuwe standvastigheid van de Europeanen tegenover de oplopende handelsspanningen. De EU ‘zal niet aarzelen om stevige beslissingen te nemen’ om ‘haar economie en veiligheid te beschermen’, benadrukte de voorzitter van de Europese Commissie, die in Parijs was om een verenigd continentaal front te vormen in handelskwesties.
Ze had al eerder gewaarschuwd dat Europa de ‘oneerlijke handel’ die wordt veroorzaakt door de toestroom van Chinese elektrische voertuigen of Chinees staal dat met behulp van ‘enorme subsidies’ wordt geproduceerd, ‘niet kan accepteren’. ‘Het zogenaamde ”probleem van de Chinese overcapaciteit” bestaat niet’, reageerde Xi Jinping. Integendeel, zei hij, China’s ‘nieuwe energie-industrie’ verhoogt ‘het wereldwijde aanbod en verlicht de druk van de wereldwijde inflatie’.
Export- en importtransacties met betrekking tot Israël zijn stopgezet
Turkije heeft alle handel met Israël stopgezet naar aanleiding van de ’verslechterende humanitaire tragedie’ in de Palestijnse gebieden, wat leidde tot felle kritiek van de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken. Dat schrijft The Guardian.
’Export- en importtransacties met betrekking tot Israël zijn stopgezet, voor alle producten’, zei het Turkse ministerie van Handel donderdag laat. ’Turkije zal deze nieuwe maatregelen strikt en vastberaden uitvoeren totdat de Israëlische regering een ononderbroken en toereikende stroom van humanitaire hulp naar Gaza toestaat.’
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Israëls minister van Buitenlandse Zaken, Israël Katz, beschuldigde de president van Turkije, Recep Tayyip Erdoğan, ervan zich te gedragen als een ’dictator’ nadat de opschorting voor het eerst werd gemeld. De ruzie zal waarschijnlijk de spanningen tussen de twee voorheen nauwe bondgenoten vergroten, die zijn verslechterd sinds het begin van de crisis in Gaza.
Het Turkse ministerie van Handel kondigde begin april voor het eerst beperkingen aan op de export naar Israël, waarbij de export van ijzer- en staalproducten en bouwapparatuur werd stopgezet. De twee landen hadden een handelsvolume van 6,8 miljard dollar in 2023.
Het incident leidde tot een diplomatieke breuk tussen Mexico en Ecuador
Op donderdag vroeg de Mexicaanse regering aan het hoogste gerechtshof van de Verenigde Naties om Ecuador te schorsen als lid van de VN ‘totdat het zich publiekelijk verontschuldigt’, nadat politieagenten vorige week vrijdag hadden ingebroken in de Mexicaanse ambassade in Quito om Jorge Glas, de van corruptie beschuldigde ex-vicepresident van Ecuador, te arresteren. Dat schrijft El País.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Het incident leidde tot een breuk in de diplomatieke betrekkingen tussen de twee landen en tot internationale verontwaardiging. Naast het binnendringen van de politie in de ambassade is ‘het geweld waarmee de [Mexicaanse] diplomatieke delegatie werd bejegend een van de incidenten die Mexico de meeste zorgen baart’, merkt El País op.
De beelden van Roberto Canseco, de Mexicaanse consul, die de arrestatie van Glas probeert te voorkomen en uiteindelijk door een politieagent tegen de grond wordt gewerkt, zijn de afgelopen dagen steeds opnieuw in het land uitgezonden en zullen worden toegevoegd aan het dossier dat is ingediend door de regering van López Obrador.
China en Rusland werken meer samen door westerse sancties
China heeft de loftrompet gestoken over de ‘historisch sterke betrekkingen’ met Rusland en roept op tot samenwerking op het gebied van veiligheid, stabiliteit en ontwikkeling in de regio Azië-Pacific. Dat schrijft Al Jazeera. China en Rusland moeten een ‘betere rol spelen als anker van stabiliteit in de veranderende omstandigheden van deze eeuw’, zei het ministerie van Buitenlandse Zaken in Beijing in een verklaring die woensdag werd uitgegeven na een bezoek aan Moskou van de viceminister van Buitenlandse Zaken Sun Weidong.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Hoewel Beijing op zijn hoede is om de banden met het Westen te beschadigen, heeft het geweigerd om de Russische invasie in Oekraïne te veroordelen, en de betrekkingen tussen de twee BRICS-staten zijn warm gebleven te midden van de oorlog’, schrijft de Qatarese nieuwszender. Sun zei in de verklaring dat ‘onder de strategische leiding van president Xi Jinping en president Poetin (…) de betrekkingen tussen de twee landen nog nooit zo goed zijn geweest’.
De oorlog in Oekraïne is een van de redenen waarom Rusland en China de banden hebben aangehaald. Beijing heeft woedend gereageerd toen Chinese bedrijven door de Verenigde Staten en de Europese Unie op een zwarte lijst zijn gezet vanwege hun rol in het helpen van Rusland om handelssancties te omzeilen. Moskou heeft op zijn beurt naar Beijing gekeken als een cruciale economische reddingslijn te midden van de sancties, terwijl China heeft geprofiteerd van goedkope energie-import en toegang tot enorme natuurlijke hulpbronnen.
Niger, Burkina Faso en Guinee zijn uit het blok gestapt
Het regionale West-Afrikaanse blok dat bekend staat als ECOWAS heeft de reis-, commerciële en economische sancties tegen Niger opgeheven. Dat schrijft Africanews. De sancties waren ingevoerd als signaal tegen de militaire staatsgreep die vorig jaar in het land plaatsvond.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De sancties zullen met onmiddellijke ingang worden opgeheven, zei de voorzitter van ECOWAS, Omar Alieu Touray, na een vergadering op de top van het blok in de Nigeriaanse hoofdstad Abuja, die tot doel had existentiële bedreigingen voor de regio aan te pakken en drie door junta’s geleide landen die uit het blok zijn gestapt – Niger, Burkina Faso en Guinee – te verzoeken hun besluit in te trekken. De sancties tegen Guinee zijn eveneens versoepeld.
‘De toekomst van het 49 jaar oude blok wordt bedreigd door een mogelijke desintegratie en een recente golf van staatsgrepen, gevoed door ontevredenheid over de prestaties van gekozen regeringen waarvan de burgers nauwelijks profiteren van minerale hulpbronnen’, aldus Africanews.
Vrijwel zeker dat Rutte de opvolger van Stoltenberg wordt
De Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland hebben zich allemaal achter de vertrekkende Nederlandse premier Mark Rutte geschaard om de volgende secretaris-generaal van de NAVO te worden, ‘op een cruciaal moment voor de alliantie nu de oorlog van Rusland tegen Oekraïne voortwoedt’, zo schrijft Al Jazeera. De vier belangrijkste NAVO-landen spraken donderdag hun steun uit voor Rutte om de huidige voorzitter Jens Stoltenberg op te volgen wanneer deze in oktober aftreedt. Rutte komt hiermee ‘in een sterke positie om het leiderschap van de trans-Atlantische alliantie in de wacht te slepen’, aldus de Qatarese nieuwszender.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘De Verenigde Staten hebben onze NAVO-bondgenoten duidelijk gemaakt dat wij geloven dat Rutte een uitstekende secretaris-generaal voor de NAVO zou zijn,’ zei John Kirby, woordvoerder van de Amerikaanse Nationale Veiligheidsraad, donderdag tegen journalisten. De woordvoerder van premier Rishi Sunak van het Verenigd Koninkrijk zei dat het VK Rutte ‘krachtig steunt’. Een hooggeplaatste Franse functionaris vertelde persbureau Reuters dat president Emmanuel Macron al in een vroeg stadium voorstander was van de benoeming van Rutte. En de Duitse regeringswoordvoerder Steffen Hebestreit zei op X dat Rutte de steun van Berlijn had en prees hem als ‘een uitstekende kandidaat’.
Een krachtig en eensgezind optreden van de EU-lidstaten heeft Viktor Orbán ervan overtuigd een einde te maken aan zijn ‘chantage’ en een financieringspakket van 50 miljard euro voor Oekraïne te steunen. Dat schrijft Politico. De Hongaarse premier, die sinds december had volgehouden de fondsen te blokkeren, maakte een draai tijdens een topontmoeting van EU-leiders op donderdag.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Er was een maandenlang charmeoffensief van de Italiaanse premier Giorgia Meloni en wat wining-and-dining van de Fransen voor nodig om de Hongaarse premier Viktor Orbán zover te krijgen dat hij instemde met het sturen van 50 miljard euro aan hulp naar Oekraïne’, schrijft de politieke nieuwssite. ‘Orbán bond uiteindelijk in tijdens een ontbijt met commissievoorzitter Ursula von der Leyen, de Duitse bondskanselier Olaf Scholz, de Franse president Emmanuel Macron en de Italiaanse premier Giorgia Meloni.’
Voorzitter van de Europese Raad Charles Michel opende donderdag de top met de mededeling dat er een deal was bereikt, inclusief kleine concessies aan Hongarije. Een jaarlijkse discussie over het hulppakket en ‘indien nodig’ een herziening over twee jaar zou ‘Orbán in staat stellen in zijn thuisland zijn gezicht te redden’, zo zei een EU-diplomaat tegen Politico.
‘Nog belangrijker om Boedapest over de streep te trekken, was (…) de garantie dat de manier waarop de rechtsstaat in Hongarije wordt geëvalueerd door de Europese Commissie op een eerlijke en objectieve manier gebeurt. Dit werd gedaan om het diepe wantrouwen van Boedapest ten opzichte van de Commissie over het uitbetalen van geld aan Hongarije te herstellen’, aldus Politico.
‘Armenië maakt een verkeerde beslissing’, aldus Kremlin
Donderdag is Armenië officieel toegetreden tot het Internationaal Strafhof (ICC), nadat het parlement afgelopen oktober het Statuut van Rome had geratificeerd. De beslissing werd als ‘onvriendelijk’ beschouwd door Rusland, de historische bondgenoot van Jerevan, schrijft The Guardian. De woordvoerder van het Kremlin, Dmitri Peskov, zei dat Armenië een ‘verkeerde beslissing’ had genomen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
In maart 2023 vaardigde het ICC een arrestatiebevel uit tegen de Russische president Vladimir Poetin in verband met de oorlog in Oekraïne. ‘Jerevan is nu verplicht om de Russische leider te arresteren als hij voet zet op Armeens grondgebied’, aldus het Britse dagblad. Armenië herbergt een permanente Russische militaire basis en maakt deel uit van de door Moskou geleide militaire alliantie Organisatie voor het Verdrag inzake Collectieve Veiligheid (CSTO), die bestaat uit verschillende voormalige Sovjetrepublieken.
De Armeense autoriteiten verklaren dat hun toetreding tot het Statuut van Rome in de eerste plaats bedoeld was om Armenië te beschermen tegen buurland Azerbeidzjan, waarmee het de afgelopen dertig jaar drie keer in oorlog is geweest. Westerse landen juichten de ratificatie toe, die de uitbreiding markeert van de jurisdictie van het Hof in wat lang werd gezien als de achtertuin van Rusland, aldus The Guardian. ‘De wereld wordt kleiner voor de autocraat in het Kremlin,’ zei de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, over Poetin nadat Armenië in oktober het statuut van het ICC had geratificeerd.
Kissinger was de ‘invloedrijkste diplomaat van de VS’
Henry Kissinger, een bepalend figuur in de Amerikaanse politiek, overleed op woensdag op honderdjarige leeftijd ‘in zijn huis in Connecticut’. Dat heeft zijn adviesbureau, Kissinger Associates, bekendgemaakt. De voormalig minister van Buitenlandse Zaken onder Richard Nixon en Gerald Ford was de ‘invloedrijkste diplomaat van de Verenigde Staten’, aldus de Amerikaanse website van Politico.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Als enige persoon ooit die tegelijkertijd nationaal veiligheidsadviseur en minister van Buitenlandse Zaken van het Witte Huis was, oefende hij een controle uit over het buitenlands beleid van de VS die zelden werd geëvenaard door iemand die geen president was’, schrijft The Washington Post. Als initiatiefnemer van het aanhalen van de betrekkingen met de Sovjet-Unie en openen van gesprekken met Mao’s China in de jaren zeventig kan Kissinger ‘grotendeels verantwoordelijk worden gehouden voor de ingrijpende politieke veranderingen die de loop van de wereldpolitiek hebben veranderd’, aldus het Amerikaanse dagblad.
Hij kreeg samen met Le Duc Tho van Vietnam de Nobelprijs voor de Vrede voor de geheime onderhandelingen die in 1973 leidden tot het akkoord van Parijs en zo een einde maakten aan de Amerikaanse deelname aan de Vietnamoorlog. Zijn diplomatieke bemiddeling na de oorlog van 1973 in het Midden-Oosten hielp de relaties tussen Israël en zijn Arabische buren te stabiliseren.
‘Weinig diplomaten zijn met zo veel passie gevierd en verguisd als Kissinger’
Maar de Amerikaanse pers, te beginnen met The New York Times, wijst ook unaniem op de ‘gecompliceerde nalatenschap’ van de voormalig minister van Buitenlandse Zaken. ‘Weinig diplomaten zijn met zo veel passie gevierd en verguisd als Kissinger’, aldus het Amerikaanse dagblad. Het imago van de diplomaat is zwaar beschadigd geraakt door enkele donkere bladzijden in de geschiedenis van de Verenigde Staten: zo steunde hij de militaire coup in Chili in 1973, waarbij de democratisch gekozen president Allende werd afgezet, en de invasie van Oost-Timor door de Indonesische president Soeharto in 1975, die leidde tot de dood van 200.000 mensen.
‘Mensenrechtenactivisten’ hebben ook ‘lang betoogd dat Kissinger aangeklaagd had moeten worden wegens oorlogsmisdaden voor zijn rol in het toezicht houden op de geheime bombardementen van de regering Nixon op Cambodja en Laos op het hoogtepunt van de Vietnamoorlog’, schrijft The Wall Street Journal. Volgens deskundigen uit Zuidoost-Azië doodden Amerikaanse militaire operaties duizenden Cambodjanen en Laotianen en hielpen ze onbedoeld de radicale Rode Khmer-beweging aan de macht in Phnom Penh.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Vandaag kijken we naar Venezuela. De EU, de VS en Zuid-Amerikaanse landen zochten toenadering tot het geïsoleerde land, in de hoop de situatie daar te verbeteren. Venezuela lijkt echter niet op verandering uit te zijn.
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €5 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Welke landen zoeken weer toenadering tot Venezuela?
Venezuela is onder huidig president Nicolás Maduro afgegleden tot het zorgenkindje van Zuid-Amerika. Een doortrapte verkiezing in 2018, enorme protesten die gewelddadig werden onderdrukt, een massale exodus van Venezolanen, mensenrechtenschendingen, onderdrukte oppositie: het land raakte steeds verder geïsoleerd, onder meer door sancties van de Europese Unie en de Verenigde Staten.
Dit jaar is dat anders. The New York Timesspreekt van ‘de belangrijkste verbetering van de betrekkingen tussen Venezuela en de Verenigde Staten in jaren’. De krant wijst op een akkoord dat afgelopen maand werd gesloten tussen beide landen. ‘In een paar dagen tijd heeft de autoritaire regering van Venezuela ermee ingestemd om Venezolaanse migranten die uit de Verenigde Staten zijn gedeporteerd toe te laten en een overeenkomst getekend met oppositieleiders om te komen tot vrije en eerlijke presidentsverkiezingen in 2024. In ruil daarvoor hebben de Verenigde Staten ingestemd met het opheffen van enkele economische sancties tegen Venezuela’s olie-industrie, een vitale bron van inkomsten voor de regering van Maduro.’
Een historisch akkoord, noemden sommigen het. Americas Quarterlyging verder in op de deal. ‘Onder de versoepelde sancties mag Venezuela de komende zes maanden olie en gas exporteren naar de VS en andere landen. Tegelijkertijd kunnen internationale bedrijven nieuwe investeringen doen in de koolwaterstofsector. Maar de ruime versoepeling komt met een kritisch voorbehoud: vóór eind november moet de regering van Venezuela “een specifieke tijdslijn en procedure definiëren voor de versnelde herinvoering” van iedereen die zich volgend jaar kandidaat willen stellen voor het presidentschap.’
Ook Zuid-Amerikaanse landen proberen de banden met Venezuela aan te halen, nadat die onder het regime van Maduro flink waren bekoeld. Onder de nieuwe president van Colombia, Gustavo Petro, is de grens met Venezuela heropend, en landen als Chili en Argentinië hebben weer ambassadeurs in Venezuela, nadat die eerder waren teruggeroepen. ‘Diplomatieke toenadering is gemeengoed geworden’, schrijft denktank ASCOA. ‘Naast de verkiezing van meer linkse politici in de regio, zoals Luiz Inácio Lula da Silva uit Brazilië en Xiomara Castro uit Honduras, heeft dit ertoe geleid dat een aanzienlijk aantal Latijns-Amerikaanse landen ambassadeurs heeft teruggestuurd naar Caracas.’
Maduro werd zelfs uitgenodigd op een Zuid-Amerika-top, die werd gehouden in Brazilië. ‘Tijdens de top in Brazilië vond de eerste persoonlijke ontmoeting van Maduro plaats met andere Zuid-Amerikaanse leiders in negen jaar’, schrijft Foreign Policy. ‘Terwijl Maduro’s terugkeer op het regionale diplomatieke podium werd gevierd, bleef de situatie in Venezuela niet onbesproken. Zowel de linkse president van Chili, Gabriel Boric, als de rechtse leider van Uruguay, Luis Lacalle Pou, bekritiseerden Maduro – in respectvolle bewoordingen – vanwege de crisis in Venezuela.’
Naast de VS en Zuid-Amerika kijkt ook de EU naar een versoepeling van het beleid ten aanzien van Venezuela, hoewel daar tussen EU-lidstaten onderling nog geen consensus over bestaat. ‘Spanje is van mening dat het tijd is dat de EU haar sancties tegen Venezuela herziet en overweegt om ten minste enkele ervan op te heffen, zoals de Verenigde Staten al gedeeltelijk hebben gedaan’, schrijft El País. ‘Vanwege de recente dialoog tussen de regering van Nicolás Maduro en de oppositie, die zijn overeengekomen om volgend jaar presidentsverkiezingen te houden, zou het goed zijn als de EU-27 een tegengebaar maakt.’
Wat eisen de genoemde landen van Venezuela?
Verkiezingen, migratie; de landen die weer toenadering zoeken tot Venezuela hebben hun eigen redenen. Maar volgens Forbesspeelt er nog een gemeenschappelijke factor mee. ‘De Europese Unie en energiebedrijven uit het continent zijn ambitieuze projecten gestart om de aardgassector van Venezuela te ontwikkelen. Naast de economische voordelen is er ook een essentieel milieuaspect. De verouderde infrastructuur op het gebied van energie, heeft het Latijns-Amerikaanse land veranderd in een topvervuiler wat betreft de uitstoot van broeikasgassen en de aantasting van ecosystemen.’
De Venezolaanse columnist Jorge Jraissati schrijft in National Interest daat de VS soortgelijke redenen hebben. ‘Het lijkt erop dat Bidens oproep voorsal te maken heeft met die grote bedrijven die geld willen verdienen aan Venezuela’s olievelden en goudmijnen. Het is haast alsof hun winsten in het middelpunt van de belangstelling staan en Amerika’s geopolitieke behoeften en strategisch denken overschaduwen; een zorgwekkende ontwikkeling, vooral nu de wereld steeds gevaarlijker, radicaler en autoritairder wordt.’ Jraissati doelt daarbij op de invloed van China op Latijns-Amerika, de oorlogen in Oekraïne en Israël, en de autoritaire regeringen in Nigaracua, El Salvador en Cuba.
Ook Euronewsziet de grote gas- en olievoorraden van Venezuela als een van de factoren die de EU en de VS warm laten lopen voor een versoepeling van hun respectievelijke beleid. ‘Vorig jaar kreeg energiegigant Chevron groen licht om zijn activiteiten in Venezuela uit te breiden en in januari verleenden de VS een vergunning aan Trinidad en Tobago om een groot gasveld in Venezolaanse wateren te ontwikkelen. Het is waarschijnlijk dat de invasie van Rusland in Oekraïne deze concessies van de VS deels heeft gemotiveerd.’ Na de oorlog in Oekraïne werd Rusland geraakt door sancties en werd de export van olie en gas aan banden gelegd. Rusland besloot zelf ook om olie en gas in mindere mate naar Europa te laten gaan, waardoor landen op zoek lijken te gaan naar alternatieven.
De vraag is of Maduro bereid is te luisteren naar de VS, de EU en andere gesprekspartners
Naast de olie spelen ook de verkiezingen van volgend jaar een rol. Voor veel landen vormen die hét moment voor eventuele veranderingen in Venezuela, om Maduro van het podium te laten verdwijnen middels eerlijke verkiezingen, om een prowesters regime te installeren – zeker omdat Venezuela door de isolatie van de afgelopen jaren steeds meer richting China, Rusland en Iran is gegroeid. Maar er zijn twijfels over het akkoord.
‘Of de heer Maduro nu ruimte maakt voor een echt competitief politiek proces, of alleen olie-inkomsten int, hangt in de eerste plaats af van de heer Maduro, maar in de tweede plaats van de vraag of de oppositie, het Venezolaanse maatschappelijk middenveld en de Verenigde Staten hem aan zijn beloften houden. Anders zal de gok de situatie nog slechter hebben gemaakt dan voorheen’, schrijft de Washington Post. De vraag is of Maduro bereid is te luisteren naar de VS, de EU en andere gesprekspartners.
Is verandering in Venezuela echt mogelijk?
Toenadering van de EU, VS en Zuid-Amerika is mooi, versoepeling van sancties klinkt veelbelovend, net als een akkoord voor vrije verkiezingen, maar hoe realistisch is dat, met Nicolás Maduro als leider?
‘De regering van de Venezolaanse president Nicolas Maduro blijft willekeurige detentie gebruiken om politiek tegenstanders hard aan te pakken’, schreef Al Jazeeraeerder dit jaar. ‘In een rapport documenteerde Amnesty International gevallen van mensen die tussen 2018 en 2022 “slachtoffer waren van politiek gemotiveerde willekeurige detenties”, waaronder leraren, vakbondsleden en mensenrechtenverdedigers.’
Critici van de toenadering tot Maduro zeggen volgens The Wall Street Journalhetzelfde. ‘Zijn regering toont weinig interesse om een einde te maken aan de schendingen van mensenrechten. Een onderzoekscommissie van de Verenigde Naties meldde vorige maand dat de staatsveiligheidsdiensten steeds harder optreden tegen dissidenten. De commissie noteerde van januari 2020 tot augustus 2023 ten minste 58 willekeurige opsluitingen en 28 gevallen van marteling van gevangenen.’
De verkiezingen volgend jaar brengen een nieuw probleem aan het licht. Afgelopen maand hield de oppositie van Venezuela voorverkiezingen om te besluiten wie het volgend jaar tegen Maduro opneemt in de presidentsverkiezingen. De winnaar is María Corina Machado, en volgens The Financial Timesis dat problematisch voor Maduro.
‘In tegenstelling tot sommige andere oppositieleden weigert deze politicus te onderhandelen met de regering. Ze wil dat Maduro berecht wordt voor misdaden tegen de menselijkheid en heeft ze in het verleden gepleit voor een buitenlandse militaire interventie in Venezuela. De regering-Maduro heeft haar vijftien jaar lang verboden zich verkiesbaar te stellen’, aldus de krant. ‘Machado’s stijgende populariteit vormt een obstakel voor de overeenkomst tussen de VS en Venezuela, die tot stand kwam na achttien maanden van intensieve geheime diplomatie, onder andere tijdens ontmoetingen in Qatar en Italië.’
Machado leek goed te beseffen wat een verenigde oppositie teweeg kan brengen in Venezuela. ‘Ik heb een mandaat gekregen om Nicolás Maduro te verslaan’, zei ze na haar verkiezingswinst. ‘We zijn al begonnen met die campagne.’
‘Het doel is om de oppositie te ontmoedigen en te verdelen, om conflicten daarbinnen te creëren, om haar aanhang te demoraliseren’
Deze week kwam het Hooggerechtshof van Venezuela bovendien met een uitspraak waarmee het akkoord tussen de VS en Venezuela op losse schroeven kwam te staan. Dit Hooggerechtshof, vol Maduro-loyalisten, zei dat er sprake was van financiële onregelmatigheden bij de voorverkiezingen van de oppositie, en de uitslag werd volgens persbureau Reutersopgeschort ‘ondanks een verkiezingsakkoord tussen de regering en de oppositie dat elke partij toestaat haar eigen kandidaat te kiezen’.
De Verenigde Staten en Zuid-Amerikaanse landen reageerden met waarschuwingen, teleurstelling en ook woede. Voorlopig lijkt Maduro niet open te staan voor een democratisering van het land en alleen versoepeling van sancties te zoeken om zo meer olie-inkomsten voor zijn regering te genereren. De stap van het Hooggerechtshof is pas een eerste stap, zegt de Venezolaanse politiek analist Pedro Benítez tegen The New York Times. ‘Het doel is om de oppositie te ontmoedigen en te verdelen, om conflicten in de oppositie te creëren, om haar aanhang te demoraliseren. Dat is fase een. Dan komt de volgende fase; een direct offensief tegen het verkiezingsproces.’
Het zou gaan om ‘humanitaire redenen en slechte gezondheidsredenen’
Hamas heeft twee gegijzelde vrouwen vrijgelaten. Dat melden de groepering en het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC). Een woordvoerder van Hamas laat weten dat de vrijlating werd bemiddeld door Qatar en Egypte en dat het zou gaan om ‘humanitaire en gezondheidsredenen’, zo schrijft Al Jazeera. Volgens Israël worden nog minstens 199 mensen vastgehouden door Hamas.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Het gaat om de 85-jarige Yocheved Lifshitz en de 79-jarige Nurit Cooper. Afgelopen vrijdag werden er al twee vrouwen met Amerikaanse nationaliteit, Judith Raanan en haar dochter Nathalie Raanan, vrijgelaten na bemiddeling van Qatar.
Volgens een bericht in The New York Times dringen de VS er bij Israël op aan om een grondaanval uit te stellen zodat er meer tijd is om de overige gevangenen vrij te krijgen.
‘We moeten met Hamas praten. We kunnen niet altijd onze toevlucht nemen tot oorlog. We hebben zoveel Palestijnse gevangenen die we kunnen ruilen voor onze mensen,’ vertelde Carmel Gorni, een politiek activist wiens neef Yiftah Gorni werd gedood tijdens de aanval op 7 oktober, aan persbureau Reuters. ‘Als onze soldaten naar binnen gaan, zullen veel mensen sterven, inclusief de gijzelaars.’
De Amerikaanse soldaat Travis King zit op een vlucht terug naar de Verenigde Staten vanuit Zuid-Korea, zo meldt CNN. King werd woensdag door Noord-Korea het land uitgezet nadat hij in juli vanuit het zuiden illegaal het land was binnengekomen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De Verenigde Staten hadden, althans niet publiekelijk, geen nieuws van hem gehad sinds de zomer. Eenmaal in de Verenigde Staten zal Travis King volgens naar een medisch centrum van het Amerikaanse leger in Texas gaan. Washington zal voorlopig geen juridische stappen tegen de gedeserteerde soldaat ondernemen.
‘De vrijlating van King is een zeldzaam diplomatiek succes in de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Noord-Korea’, schrijft CNN. De pogingen om de soldaat terug te halen kwamen op een bijzonder gespannen moment, omdat de VS Noord-Korea onlangs publiekelijk hebben verzocht geen wapens te leveren aan Rusland voor de strijd in Oekraïne. Kim Jong-un heeft tijdens een bezoek aan Poetin eerder deze maand verklaard volledig achter Ruslands oorlog in Oekraïne te staan.
Op verzoek van de Verenigde Staten neemt Kenia het voortouw in een internationale politiemissie om de geweldscrisis in Haïti te stoppen. Het maatschappelijk middenveld in Haïti verzet zich echter tegen deze buitenlandse interventie. Onterecht, stelt journalist Jean Pharès Jérôme, het land kan alle mogelijke hulp gebruiken.
Ja: ‘We kunnen geen nee zeggen tegen een helpende hand’
‘Haïti, dat aan de rand van de afgrond staat, kan moeilijk een helpende hand weigeren in de strijd tegen de bendes die grenzeloos zijn in hun wreedheid’, schrijft de Haïtiaanse journalist Jean Pharès Jérôme in Le Nouvelliste. Vorig jaar vroeg de interim-regering van Haïti officieel om internationale ingrijpen om het bendegeweld in het land te stoppen, hierbij gesteund door secretaris-generaal António Guterres van de Verenigde Naties en de Verenigde Staten. Maar hoewel verschillende landen al eerder hun steun hadden uitgesproken voor het sturen van wat de VN een ‘gespecialiseerde ondersteuningsmacht’ heeft genoemd naar Haïti, had vóór de aankondiging van Kenia eind juli nog geen enkel land zich gemeld om de interventie te leiden.
Groepen uit het Haïtiaanse maatschappelijk middenveld hebben zich echter sterk verzet tegen een dergelijke stap. Zij wijzen op de problemen die in het verleden zijn veroorzaakt door buitenlandse interventies en vrezen dat de internationale gemeenschap Haïtiaanse functionarissen zou steunen die deels verantwoordelijk worden geacht voor de crises in het land, schrijft Al Jazeera.
‘Geconfronteerd met het gruwelijke bendegeweld is het Keniaanse voorstel een voldongen feit voor Haïti’
‘Geconfronteerd met het lijden van de familieleden van de ontvoerde, vermoorde en verkrachte mensen, is het moeilijk om het Keniaanse aanbod te weigeren’, werpt Jérôme tegen. ‘De Verenigde Staten en Canada hebben het Keniaanse voorstel verwelkomd. De Dominicaanse Republiek, die zeer actief heeft gelobbyd om de internationale gemeenschap de Haïtiaanse crisis te laten aanpakken, is opgetogen. De premier van Haïti, Ariel Henry, en de minister van Buitenlandse Zaken, Jean Généus, hebben Kenia al publiekelijk verwelkomd. Nu moet de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties alleen nog stemmen om het voorstel goed te keuren.‘
De Haïtiaanse journalist wijst erop dat Haïti niet veel keus heeft: ‘landen staan niet te springen om een internationale gewapende macht te leiden in Haïti’. Hij vindt het daarom begrijpelijk dat het Keniaanse voorstel wordt verwelkomd door de buurlanden van Haïti. ‘Hoewel sommigen dit Oost-Afrikaanse land zien als een eenoog die een blinde wil leiden, zien anderen het juist als een goede keuze, aangezien Kenia kampt met problemen die vergelijkbaar zijn met die van Haïti. Het land opereert als het ware op bekend terrein’, stelt Jérôme.
‘Haïti zit gevangen in de vicieuze cirkel van ontvoeringen, corruptie, voedselonzekerheid, werkloosheid en braindrain’, vervolgt hij in zijn commentaar. ‘De Haïtiaanse instellingen – politie, justitie, maatschappelijke organisaties, politieke partijen – zijn niet in staat om hierop te reageren. In deze omstandigheden is het moeilijk om nee te zeggen tegen een helpende hand om de onherstelbare schade van een crisis die te lang heeft voortgeduurd te stoppen. Geconfronteerd met het gruwelijke bendegeweld is het Keniaanse voorstel een voldongen feit voor Haïti, vooral omdat de nationale politie haar beperkingen al heeft laten zien in de strijd tegen bendes. Ook de regering heeft laten zien dat de inzet van een internationale gewapende macht in het land de enige oplossing is‘, concludeert hij.
Nee: ‘Kenia zal Haïti geen stabiliteit op langere termijn brengen‘
In oktober 2022 vroeg de Haïtiaanse premier Ariel Henry om een ‘gewapende buitenlandse interventie‘ om een einde te maken aan de chaos die wordt veroorzaakt door de gewapende bendes die het land onder hun controle hebben. Maar de politiek geëngageerde schrijver Lyonel Trouillot waarschuwt op de website AyiboPost: ‘Het zijn niet de bendes die dit land in deze staat van verval en ellende hebben gebracht.‘ Trouillot geeft de schuld aan ‘decennia van sociaal onrecht [en] het falende beleid van het Westen en internationale instellingen.’
De oproep van Ariel Henry werd onmiddellijk herhaald door zogenaamde ‘bevriende’ en ‘naburige’ landen zoals de Verenigde Staten, Canada en de Dominicaanse Republiek, die het eiland Hispaniola deelt met Haïti. Deze drie landen hebben echter geweigerd om het voortouw te nemen in deze hypothetische interventie, uit angst voor de afwijzing die het zou kunnen uitlokken bij de Haïtiaanse bevolking.
Ariel Henry, het feitelijke staatshoofd sinds de moord op president Jovenel Moïse in juli 2021, is nu erg impopulair en slaagt er niet in om een politieke consensus te bereiken om algemene verkiezingen uit te schrijven in een land dat geen president, afgevaardigden of senatoren meer heeft. Lyonel Trouillot geeft hem daarom evenveel schuld als het Westen: ‘De bendes zijn de kinderen die jullie hebben gemaakt voor de Republiek Haïti. (…) Oplossing voor het geweldsprobleem hangt af van de politieke situatie en elke strijd tegen onveiligheid moet deel uitmaken van een politieke oplossing.’
‘We waarschuwen onze Afrikaanse neven en vrienden om de imperialistische landen niet in de kaart te spelen’
Buitenlandse interventie is dus uitgesloten voor Trouillot. Hij spreekt schande van Kenia en Jamaica, de landen die het initiatief steunen en troepen hebben aangeboden: ‘Hun bereidheid om met hun laarzen op Haïtiaanse grond te betreden heeft niets te maken met de zorg om Haïti te helpen, maar ongetwijfeld met de subsidies waarop ze hopen‘. En hij vervolgt: ’Het is belachelijk dat landen die gespecialiseerd zijn in vervalste en betwiste verkiezingen, dreigen militair in te grijpen in andere landen om de democratie te herstellen.’
Deze mening wordt gedeeld door veel Haïtianen, die na de oproep van Ariel Henry in oktober 2022 het land in vuur en vlam zetten door te demonstreren tegen een mogelijke Amerikaanse interventie. Op 21 augustus publiceerden Haïtiaanse mensenrechtenorganisaties gezamenlijk een open brief tegen de geplande interventie, die werd opgepikt door de website Rezo Nodwes: ‘We waarschuwen onze Afrikaanse neven en vrienden om de imperialistische landen niet in de kaart te spelen.’ Ze voegden eraan toe dat buitenlandse militaire interventie ‘pervers is en waarschijnlijk ernstige schade zal aanrichten. Het zal Haïti zeker geen stabiliteit op lange termijn brengen’.
In de naburige Dominicaanse Republiek schreef mensenrechtenadvocaat Ramón Antonio Negro Veras op de website Acento: ‘Interventie in Haïti, of dat nu door de Verenigde Staten is of op een heimelijke manier met Kenia, is afschuwelijk en is niet legitiem als je gelooft in de onafhankelijkheid van volkeren.‘
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
