De afstand tussen EU-ambtenaren en 35.000 lobbyisten in Brussel is schrikbarend klein. Sterker nog, na een functie voor de EU te hebben vervuld, stapt een fors aantal ambtenaren over naar de lucratieve lobbywereld. De EU prijst zichzelf vanwege ‘transparante’ regelgeving op dit gebied, maar ophef rond voormalig EU-commissaris Günther Oettinger roept de vraag op of die tevredenheid terecht is.
‘De EU heeft een autoriteit voor ethiek nodig!’, is de kop boven een artikel dat financieel redacteur Harald Schumann eind januari voor de Duitse krant Der Tagesspiegel schreef.
Volgens Schumann zijn EU-politici te zelfgenoegzaam over het feit dat de activiteiten van lobbyisten in Brussel geregistreerd dienen te worden en daardoor dus redelijk controleerbaar zouden moeten zijn. Hij verwijst in dit verband naar een uitspraak van Katharina Barley, vicevoorzitter van het EU-parlement: ‘Wat transparantie omtrent lobbyen betreft, gaat de EU resoluut voorwaarts.’
In eerste instantie begrijpt Schumann die uitspraak. ‘Commissarissen en hoge parlementariërs volgen inderdaad een mooi principe. Iedereen die met hen over een project wil praten, moet met naam en budget worden vermeld in het officiële lobbyregister. Zonder inschrijving kan er geen afspraak volgen, althans niet officieel. Bovendien moeten vergaderingen in toegankelijke databases worden ingevoerd. Wie zich te eenzijdig informeert, kan onder druk komen te staan‘, aldus Schumann. De procedure klinkt prima, maar, zegt Schumann, er is sprake van schone schijn.
35.000 lobbyisten
‘Deze zogenaamd schone omgang met het leger van ongeveer 35.000 lobbyisten heeft een vuile keerzijde’, schrijft de Duitse journalist. ‘Voor honderden EU-functionarissen, commissarissen en parlementariërs is de afstand die ze tot lobbyisten houden slechts show. In werkelijkheid staan ze zo dicht bij elkaar dat ze na het vertrek uit hun ambt maar al te graag overstappen om hun kennis te gelde te maken.’
Volgens Schumann zijn na 2014 maar liefst 185 EU-parlementsleden overgestapt van het parlement naar een baan bij lobbykantoren. Van de 27 commissarissen die in 2014 aftraden, zijn er 13 ingehuurd door lobbyagentschappen en bedrijven.
Veel verontwaardiging was er over de nieuwe functie van voormalig Commissievoorzitter José Manuel Barroso. Na zijn vertrek trad hij aan als directeur bij de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs. Al tijdens zijn voorzitterschap bleek hij ‘buitengewoon vruchtbare ontmoetingen’ met Goldmans topmanager Blankfein te hebben gehad, zonder die te melden.
‘Wat echt verwerpelijk is, is de schade aan de democratie’
De Europese Commissie eist een wachttijd van twee jaar, zodat topfunctionarissen kunnen ‘afkoelen’ om belangenconflicten te vermijden. Maar ook die maatregel is niet serieus te nemen, volgens Schumann, zoals blijkt uit de activiteiten van voormalig EU-commissaris Günther Oettinger.
Oettinger, een Duitse CDU-politicus, was van 2010 tot 2019 EU-commissaris en tekende na zijn vertrek arbeidscontracten met niet minder dan dertien bedrijven en verenigingen. Daarvoor ontving hij speciale toestemming van de zittende Commissie onder leiding van partijvriendin Ursula von der Leyen, op voorwaarde dat hij niet zou lobbyen.
Maar de groene Europarlementariër Daniel Freund vindt de gang van zaken ongeloofwaardig. Volgens hem staan slechts ‘zeven van de nieuwe werkgevers van Oettinger vermeld in het lobbyregister’.
Schumann concludeert dat het probleem van de nauwe band tussen de hoogste ambtenaren met de ‘geldmachtigen’ niet alleen de mogelijke manipulatie van wetgeving betreft. ‘Wat echt verwerpelijk is, is de schade aan de democratie.’ Want de overstap van politiek naar lobbyisme wekt volgens hem de verkeerde indruk dat politiek kan worden gekocht, ‘en daardoor worden kiezers naar de antidemocraten van rechts gedreven’.
Oettinger
Drie weken na het artikel van Schumann bevestigt de Oostenrijkse krant Die Presse hoe schimmig de lobbywegen van oud-Commissaris Günther Oettinger zijn. Afgelopen weekend publiceerde de krant een artikel met als kop ‘Kritik an Oettinger-Job für Tabaklobby’ (‘Kritiek op Oettingers baan voor de tabakslobby’). Kern van de zaak is dat Oettinger sinds begin van dit jaar voor een lobbybureau werkt waarvan de grootste klant het tabaksbedrijf Philip Morris is.
‘De wisselwerking tussen tabaksregulering en lobbywerk levert opnieuw problemen op voor de Europese Commissie’, zo schrijft Die Presse. ‘Emily O’Reilly, de EU-ombudsman, roept Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, op om zorgvuldig te controleren of Günther Oettinger, de Duitse EU-commissaris tot 2019, zich aan de afspraken houdt en niet lobbyt voor het tabaksbedrijf Philip Morris.’
Volgens de krant zullen binnenkort drie belangrijke EU-wetten die de tabaksmarkt reguleren door de Commissie worden herzien. De eerste richtlijn betreft de grensoverschrijdende verkoop van tabaksproducten aan particulieren. De tweede is gericht op de minimumaccijnzen op sigaretten. Naar verwachting zal de derde richtlijn de productie, presentatie en verkoop van tabaksproducten betreffen, te denken valt aan afschrikwekkende afbeeldingen op verpakkingen en het verbod op gearomatiseerde sigaretten. De herzieningen zullen volgens O’Reilly met argusogen worden gevolgd door de tabakslobby.
Problematisch
Precies daarom zijn de dertien recent goedgekeurde banen van Oettinger volgens de Ombudsman zo problematisch. De voormalige minister-president van de deelstaat Baden-Württemberg, die in 2010 EU-commissaris voor energiebeleid werd, daarna voor de digitale economie en als laatste voor begroting en personeel, kreeg op 11 november vorig jaar toestemming van de Commissie om aan de slag te gaan bij communicatie- en lobbybureau Kekst CNC als ‘global consultant’.
Hij aanvaardde deze functie op 1 januari van dit jaar. O’Reilly waarschuwt Von der Leyen in een brief: ‘Aangezien Philip Morris International de grootste klant is van dit adviesbureau, dat is opgenomen in het EU-transparantieregister, kunt u begrijpen dat het publiek er zeker van moet kunnen zijn dat de Commissie alle noodzakelijke maatregelen neemt om ervoor te zorgen dat de verplichtingen worden nagekomen om toe te zien op de naleving van de voorwaarden die de voormalige commissaris zijn opgelegd.’
Oettinger maakte bekend dat de nieuwe functie hem ‘de kans zal geven om ervaring en kennis door te geven aan adviseurs en klanten’
In de praktijk is dit echter onmogelijk, volgens Die Presse, zeker als Oettinger ervoor zorgt dat hij geen schriftelijke sporen nalaat die op een schending van zijn niet-lobbyplicht zouden kunnen wijzen. Het is volgens de krant overigens duidelijk dat Kekst CNC hem vooral heeft ingehuurd vanwege zijn specifieke ervaring. Oettinger windt daar ook geen doekjes om, want hij maakte zelf op de website van het bureau bekend dat de nieuwe functie hem ‘de kans zal geven om ervaring en kennis door te geven aan adviseurs en klanten’.
Als antwoord op vragen van Die Presse verwees een woordvoerder van de EU-commissie naar de restricties waaronder Oettinger de baan heeft mogen aannemen. ‘De Commissie zal de Ombudsman antwoorden, net als in alle andere gevallen’, voegde de woordvoerder eraan toe.
Geen roker
Ook de politieke website Politico besteedde dit weekeinde aandacht aan het geval-Oettinger, en voegt nog meer informatie toe aan het verhaal. Volgens Politico vermeldde het EU Transparantie Register dat Kekst CNC in 2019 tussen de € 200.000 en € 299.999 aan inkomsten ontving van tabaksgigant Philip Morris.
De site wijst op informatie die Oettinger aan de Commissie heeft verstrekt om deel te mogen uitmaken van de adviesraad van Kekst CNC. Volgens Oettinger helpt de adviesraad ‘de wereldwijde reputatie en zichtbaarheid van Kekst CNC te verbreden en te verbeteren bij opinieleiders en besluitvormers’. Daarnaast ondersteunt de raad ‘activiteiten voor bedrijfsontwikkeling’, volgens Oettinger.
‘In haar brief van 11 februari aan de voorzitter van de Commissie Ursula von der Leyen’, zo schrijft Politico, ‘herinnert Ombudsman Emily O’Reilly eraan dat de EU als deelnemer aan het Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging van de Wereldgezondheidsorganisatie “zich heeft verbonden het volksgezondheidsbeleid te beschermen tegen de tabaksindustrie”.’
Oettinger vertelde Politico desgevraagd dat zijn werkzaamheden ‘niets met tabak te maken zullen hebben’. ‘Ik ben geen roker’, zo liet de Duitse politicus weten, eraan toevoegend dat hij geen contact heeft gehad met Philip Morris en ook ‘geen ambitie’ heeft om in de toekomst in contact met het bedrijf te treden. ‘Ik ben perfect op de hoogte van mijn beperkingen en mijn verplichtingen.’
Thomas Empt, algemeen directeur van Kekst CNC, valt hem daarin bij: ‘We willen geen commentaar geven op de brief van de Ombudsman, maar we willen wel benadrukken dat het voor ons bedrijf van het grootste belang is om de Gedragscoderegels voor voormalige leden van de Europese Commissie strikt te volgen.’
Hongarije
Hoe zuiver op de graat Oettinger zal blijken, valt nog te bezien, maar enige waakzaamheid lijkt op z’n plaats, gezien zijn eerdere activiteiten. Volgens Politico liet het Staatsblad van Hongarije een jaar geleden weten dat de Hongaarse premier Viktor Orbán Oettinger heeft aangewezen als covoorzitter van een nieuw op te richten Nationale Raad voor Wetenschapsbeleid, die de Hongaarse regering adviseert over innovatie en onderzoek. Deze controversiële wetenschapsraad is opgericht door de premier zelf.
Als covoorzitter zou Oettinger samenwerken met de Hongaarse minister van Innovatie en Technologie László Palkovics, die de instelling leidt. Oettinger zou het enige niet-Hongaarse lid in de raad zijn.
Volgens critici is de raad onderdeel van de inspanningen van de Hongaarse regering om strengere controle uit te oefenen op de academische sector, bijvoorbeeld door financiering in te houden voor onderzoekers die tegen het beleid van Orbán zijn.
‘Het is vreselijk dat een voormalig EU-commissaris geloofwaardigheid verleent aan een regime dat de onafhankelijkheid van de wetenschap aanvalt’
Met name linkse en groene leden van het Europees Parlement beschuldigen Oettinger ervan de ambities van Orbán te legitimeren om wetenschap onder controle van de regering te krijgen. De Hongaarse regering weerspreekt dat en stelt dat het doel is de wetenschapssector van het land innovatiever te maken.
Dat Hongaarse verweer is niet bijster geloofwaardig. De beschuldigingen van gebrek aan academische vrijheid in Hongarije zijn de afgelopen jaren toegenomen, vooral sinds de gerenommeerde Centraal-Europese Universiteit, gefinancierd door de Hongaars-Amerikaanse miljardair George Soros, naar Wenen moest verhuizen vanwege beperkingen die werden opgelegd door de Hongaarse autoriteiten.
Oettinger is zich ondertussen van geen kwaad bewust. Aan Politico liet hij weten dat hem niet was verteld hij een vergoeding zou krijgen voor de baan en dat hij ‘de agenda van bijeenkomsten wil vormgeven en bijdragen aan discussies’, om de wetenschap in Hongarije een impuls te geven.
‘Wetenschap, innovatie en onderzoek moeten een zorg zijn voor heel Europa en moeten daarom ook beter worden gepromoot in de afzonderlijke landen’, aldus Oettinger. ‘De afgelopen jaren heb ik Europa altijd bekritiseerd omdat het niet genoeg aan onderzoek doet. We moeten 3 procent van ons bruto nationaal product in onderzoek steken, in plaats daarvan zitten we constant op 2 procent.’
‘Erg vergezocht’
De groene Europarlementariër Daniel Freund kijkt er anders tegenaan. ‘Het is vreselijk dat een voormalig EU-commissaris geloofwaardigheid verleent aan een regime dat de onafhankelijkheid van de wetenschap aanvalt’, zei Freund vorig jaar. ‘En dat in een situatie waarin ngo’s en journalisten zwaar onder druk staan, er schaamteloze corruptie is in het land, er een artikel 7-procedure tegen Hongarije loopt en Orbáns regeringspartij Fidesz is geschorst uit zijn partijfamilie, de Europese Volkspartij’ – nota bene de Europese partij waar Oettingers CDU deel van uitmaakt.
Oettinger wijst die kritiek af. ‘De naam zegt het al: de Nationale Raad voor Wetenschapsbeleid heeft een adviserende rol, maar neemt geen beslissingen’, was zijn commentaar. ‘Vrijheid van wetenschap en onderwijs is altijd erg belangrijk voor me geweest. Daarom accepteer ik deze kritiek niet. Het is erg vergezocht.’
Volgens Kontext: Wochenzeitung was de EU er twee maanden geleden nog niet uit of Oettinger de klus in Hongarije mag aannemen: ‘De Europese Commissie is nog steeds aan het piekeren of ex-commissaris Günther Oettinger de controversiële premier van Hongarije, Viktor Orbán, kan bijstaan als hoofd van zijn nieuwe Innovatieraad.’
Wellicht speelt bij het geaarzel mee dat Oettinger eerder ook al onder vuur is komen te liggen vanwege zijn nauwe banden met Orbán. In 2016, toen hij commissaris voor digitale economie was, gebruikte hij de privéjet van een pro-Russische Duitse zakenman die voor de Hongaarse regering werkte om naar een diner met Orbán te vliegen. Volgens Oettinger gebeurde dat omdat er op dat moment geen commerciële vlucht was om hem op tijd naar het diner in Boedapest te brengen. De Europese Commissie accepteerde zijn uitleg destijds.
Of de Commissie in Oettingers onschuld blijft geloven bij de beslissing over zijn Hongaarse baan, valt nog te bezien. Margarida Silva van Corporate Europe Observatory, een nonprofitorganisatie die de connectie tussen EU-beleid en lobbyisten in de gaten houdt, zei vorig jaar: ‘Er zijn zorgen dat deze nieuwe baan op de een of andere manier het resultaat zou kunnen zijn van de betrokkenheid van Oettinger, als Europees commissaris, bij beslissingen die van invloed waren op de Hongaarse regering. Mocht dit het geval blijken te zijn, dan zou dit een onderzoek vereisen door OLAF’, het fraudebestrijdingsbureau van de EU.
Een raketvuur trof gisteren (15 februari) een luchtmachtbasis in Erbil in Iraaks Koerdistan, waar Amerikaanse troepen zijn gestationeerd. Een burgermedewerker kwam om het leven en zes mensen raakten gewond, waaronder een Amerikaanse soldaat. Amerikaanse kranten noemen het een eerste test voor nieuwe opperbevelhebber van het leger Joe Biden. De aanval werd online opgeëist door een weinig bekende groep die zichzelf Awliyaa Al-Dam (‘Wakers van het bloed’) noemt, schrijft Jerusalem Post.
‘Soortgelijke aanvallen in 2019 en 2020 zetten president Trump aan tot luchtaanvallen tegen een door Iran gesteunde militie die hij verantwoordelijk achtte’, schrijft The Wall Street Journal. Volgens TheNew York Times wilden de aanvallers ‘uitzoeken hoever ze kunnen gaan’ met de nieuwe regering. ‘De raketaanval op Erbil was ongewoon groot. Deze was hoogstwaarschijnlijk bedoeld om Amerikaanse soldaten of hun Koerdische bondgenoten te verminken of te doden’, aldus het dagblad.
‘Zeker, niet alle crises zijn een test voor de nieuwe regering-Biden, maar in dit specifieke geval is het duidelijk’
‘De Verenigde Staten zullen moeten beslissen of ze reageren of zwijgen. Zeker, niet alle crises zijn een test voor de nieuwe regering-Biden, maar in dit specifieke geval is het duidelijk dat Iran de Amerikaanse reactie zorgvuldig zal overwegen’, meent ook Jerusalem Post.
Maandagavond zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, ‘verontwaardigd [te zijn] over de aanval’ en riep hij op tot een onderzoek, met de belofte dat Washington ‘de daders ter verantwoording zal roepen’, meldt Al Jazeera. De Iraakse president Barham Salih reageerde ’s avonds op Twitter door te waarschuwen voor een risico op ‘gevaarlijke escalatie’ in de regio.
Auckland op slot vanwege twee coronagevallen
De Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern gaf na de ontdekking van twee gevallen van de Britse covid-19-variant in één familie in Auckland, de grootste stad op het Noordereiland met een bevolking van ongeveer 2 miljoen, opdracht tot de drastische maatregel de stad te sluiten. Vanaf maandag zijn scholen en niet-essentiële bedrijven minimaal drie dagen gesloten. ‘In laboratoria (…) in het hele land zijn nu professionals aan het werk om te bepalen of Nieuw-Zeeland de beperkingen tegen woensdag kan beëindigen’, schrijft het Nieuw-Zeelaandse nieuwsportaalStuff.
De prestaties van Nieuw-Zeeland in de strijd tegen covid-19 worden in het buitenland geprezen; het land telde minder dan tweeduizend gevallen sinds het begin van de pandemie.
Jaguar vanaf 2025 100 procent elektrisch
De Britse fabrikant van de Jaguar heeft maandag zijn nieuwe ‘groene’ strategie onthuld om tegen 2039 klimaatneutraal te zijn. De groep, die tot het Indiase Tata Motors behoort, zei in een verklaring zichzelf opnieuw te willen uitvinden onder leiding van een nieuwe algemeen directeur, voormalig Renault-CEO Thierry Bolloré.
‘Deze radicale strategiewijziging toont aan hoeveel autofabrikanten nu proberen hun activiteiten aan te passen aan de emissienormen die wereldwijd voortdurend worden aangescherpt’, merkt The Hindustan Timesop.
Frankrijk afwezig bij G5 Sahel
De Franse president Emmanuel Macron heeft besloten de reis naar de hoofdstad van Tsjaad, waar een cruciale G5 Sahel-top wordt gehouden over terrorisme in het gebied, niet te maken. Het Élysée voert als reden de gezondheidscrisis op, maar volgens de Afrikaanse pers speelt er iets anders.
De andere leiders van G5 Sahel (Mali, Burkina Faso, Tsjaad, Mauritanië en Nigeria) zijn allemaal ingegaan op de uitnodiging om de toekomst van de strijd tegen het terrorisme te bespreken.
De Afrikaanse pers is niet overtuigd van het officiële excuus: de sluiting van de Franse grenzen. Volgens Wakat Séra, een nieuwssite uit Burkina Faso, moet tussen de regels door worden gelezen. Verhelderend zouden vooral de plaats en context van de bijeenkomst zijn, zoals Le Paysdie beschrijft: ‘[Een] top van de G5 Sahel tegen de achtergrond van Deby’s zesde termijn, zodat het ene kwaad het andere verbergt’.
Gênant
Gastland van de top van dit jaar is Tsjaad, waar president Idriss Deby, eenendertig jaar na zijn aantreden, is aangekondigd als kandidaat voor een zesde termijn voor de presidentsverkiezingen van april aanstaande. Demonstranten gingen op 13 februari, twee dagen voor de top, de straat op met leuzen als ‘Stop de dictatuur’, en werden onder andere besproeid met traangas, aldus Wakat Séra. De aanwezigheid op Tsjaadse bodem van de hoogste ambtenaar van een van de grootste democratieën ter wereld, zou gênant zijn geweest voor de Franse bondgenoot. Maar Macrons afwezigheid is volgens de site een vorm van minachting.
Chinezen krijgen voorproefje van gratis sociaal netwerk
Enkele dagen lang spraken duizenden Chineessprekenden uit China, Hongkong, Taiwan en elders live op een forum via de Amerikaanse app Clubhouse. Controversiële onderwerpen werden daarbij niet vermeden, schrijft The New York Times.
Maar op de avond van 8 februari gebeurde het onvermijdelijke: de Chinese censuur kwam tussenbeide. Veel gebruikers op het vasteland meldden een foutmelding te hebben ontvangen toen ze probeerden naar het platform te gaan. Anderen konden alleen toegang krijgen door gebruik van een VPN (virtual private network) om digitale grenzen te omzeilen. Zoekopdrachten naar Clubhouse op het Chinese sociale netwerk Weibo zijn geblokkeerd.
Voor veel Chinese gebruikers was dit een voorproefje van een gratis sociaal netwerk
Voor veel Chinese gebruikers was dit een voorproefje van wat een gratis sociaal netwerk is. Onder leiding van Xi Jinping streven de autoriteiten ernaar om bijna volledige controle te krijgen over wat burgers online lezen en zeggen. Door de staat gesteunde commentatoren en nationalistische trollen overspoelen Chinese sociale netwerken regelmatig met propaganda en venijnige berichten die een open debat verhinderen over onderwerpen die door de autoriteiten als gevoelig worden beschouwd.
De meeste westerse nieuwssites en sociale netwerken, zoals Twitter, Facebook en Instagram, worden volledig geblokkeerd en VPN’s zijn steeds moeilijker toegankelijk. Sociale netwerken die in China zijn ontwikkeld en geautoriseerd, bijvoorbeeld WeChat (Weixin, in het Chinees) en Weibo, zijn strikt gereguleerd en worden op de voet gevolgd door de autoriteiten.
Zwarte markt
Het aantal mensen in China dat bij Clubhouse is geregistreerd, is onbekend. Voordat de app werd geblokkeerd, was deze alleen toegankelijk via het besturingssysteem van Apple en dus buiten het bereik van de overgrote meerderheid van de Chinezen die Android gebruikt. Bovendien is Clubhouse alleen toegankelijk op uitnodiging. De afgelopen dagen was er een kleine zwarte markt voor uitnodigingscodes ontstaan. Vóór de blokkering kon de prijs van een code oplopen tot 300 yuan (€ 38 euro).
Clubhouse werd vorig jaar opgericht door investeerders in Silicon Valley en had in december 600.000 al abonnees. Het platform was bedoeld als een exclusieve virtuele ruimte voor mensen om te socializen. Vooral toen Elon Musk zich vorige maand aanmeldde, begon de interesse in China te groeien. In Chinese digitale kringen wordt nu gepleit voor de lancering van soortgelijke forums.
Beurswaarde start-up Rivian mogelijk 50 miljard dollar
Rivian, een startup voor elektrische voertuigen (EV) en een van de belangrijkste potentiële concurrenten van Tesla, overweegt een beursgang die het bedrijf een waarde van ongeveer 50 miljard dollar zal geven, bericht Markets Insider.
Rivian heeft met 8 miljard dollar sinds 2019 meer geld opgehaald dan concurrenten, en heeft al overeenkomsten met Amazon en Ford voor de levering van onder meer bestelwagens.
Frankrijk verplicht repareerindex voor elektronische apparaten
Elektronisch afval vormt een zware belasting voor het milieu. Een manier om die belasting te beperken, is door apparaten zo lang mogelijk te gebruiken voordat ze worden vervangen. Maar de levensduur van een apparaat is moeilijk in te schatten als je niets weet over reparatiemogelijkheden. Als eerste land ter wereld verplicht Frankrijk fabrikanten van elektronische apparaten daarom te vermelden hoe ‘repareerbaar’ hun producten zijn, meldt Grist, een nieuwsplatform dat zich richt op duurzaamheid.
Daartoe moeten producten worden voorzien van een ‘herstelbaarheidsindex’. Die is gebaseerd op allerlei criteria, zoals hoe gemakkelijk het product uit elkaar is te halen, hoe beschikbaar reserveonderdelen zijn en of technische documenten voorhanden zijn. Met de herstelbaarheidsindex wil Frankrijk het opzettelijk creëren van snel verouderende producten tegengaan en de overgang naar een circulaire economie bespoedigen.
De index, die in eerste instantie van toepassing is op smartphones, laptops, tv’s, wasmachines en grasmaaiers, kent een maximale score van 10. Hoe hoger het cijfer des te beter het apparaat is te repareren. Het ontbreken van een indexcijfer zal vanaf volgend jaar worden beboet.
Eerste geprinte huis in de VS in de verkoop
In de VS staat voor het eerst een 3D-geprint huis te koop. Het staat in Riverhead in de staat New York en heeft een vraagprijs van 299.999 dollar, ruim 247.000 euro. Het huis heeft een oppervlakte van 130 vierkante meter, telt drie slaapkamers, twee badkamers en heeft een vrijstaande garage voor 2,5 auto, aldus CNN.
‘We hebben dit huis op een van de moeilijkste plekken neergezet, dus we kunnen het nu overal doen’
‘Zonder twijfel is dit de toekomst’, aldus de woordvoerder van SQ4D Inc., het bedrijf dat het huis heeft gefabriceerd. SQ4D werkt met een zogenoemd Autonoom Robot Constructie Systeem, dat in zes tot acht uur op een bouwplaats kan worden geïnstalleerd. Dat systeem print vervolgens laag voor laag de betonnen fundering en de betonnen binnen- en buitenmuren van het huis.
Volgens SQ4D liggen de bouwkosten 50 procent lager dan die van vergelijkbare, conventionele huizen in Riverhead en gaat de bouw tien keer sneller. ‘We hebben dit huis op een van de moeilijkste plekken neergezet, dus we kunnen het nu overal doen’, aldus SQ4D.
Donateur schenkt 11 miljoen pond voor historisch onderzoek
Een anonieme filantroop heeft meer dan 11 miljoen pond, ruim 12 miljoen euro, geschonken aan het University College London (UCL) voor onderwijs en onderzoek naar het erfgoed, de geschiedenis en de talen van het oude Mesopotamië. Het geld gaat naar het zogenoemde Nahrein-netwerk van UCL, dat ernaar streeft een einde te maken aan de systematische verwaarlozing van onderzoek naar de geschiedenis van Irak en omgeving. Met de donatie kan Nahrein de komende tien jaar vooruit, schrijft de krant The Nationaluit Dubai.
Voorzitter Michael Spence van UCL noemt de donatie ‘een baanbrekend moment in de dekolonisatie van kennis over Irak en andere regio’s in het Zuiden’. Het oude Mesopotamië kreeg namelijk pas in de 19e eeuw echt academische belangstelling, maar de meeste studies hebben een westers perspectief. ‘Door deze buitengewoon genereuze schenking krijgen Irakezen hun oude erfgoed terug als lokale geschiedenis, met alle sociale, culturele, economische en educatieve voordelen van dien’, aldus Eleanor Robson, hoofd geschiedenis van de UCL.
China steelt zand van Taiwan
Voor de kust van Taiwan ligt permanent een armada van Chinese schepen. In plaats van militaire vaartuigen betreft het zandzuigers, bagger- en transportschepen. Volgens de Taiwanese kustwacht vallen ze zonder toestemming de Taiwanese territoriale wateren binnen. Het conflict speelt zich af rond de Matsu-archipel, enkele kilometers uit de Chinese kust. De eilandengroep is Taiwanees sinds 1949, toen Taiwan zich onafhankelijk verklaarde. Beijing beschouwt Taiwan echter nog steeds als provincie van China.
Vorig jaar heeft de kustwacht bijna 4000 keer schepen terug naar de Chinese wateren moeten begeleiden, ruim vijf keer zo vaak als in 2019, bericht Der Spiegel. Er zijn dagen dat 9 boten van de Taiwanese kustwacht 100 tot 200 Chinese baggerschepen tegenover zich zien. Volgens de Taiwanese autoriteiten halen de baggerschepen zand weg van de Taiwanese zeebodem dat wordt gebruikt voor bouwprojecten op het vasteland van China. Het gaat om enorme hoeveelheden; sommige schepen kunnen tot 3000 ton vervoeren. Pure diefstal, vindt Taiwan.
Notturno op shortlist Oscars
De documentaire Notturno (Nocturne) van de Italiaanse regisseur Gianfranco Rosi heeft de shortlist voor de Oscars gehaald, schrijft het Italiaanse persbureau ANSA. De documentaire, die Rosi in de loop van drie jaar draaide in Syrië, Irak, Koerdistan en Libanon, toont de dagelijkse worsteling van gewone mensen in oorlogsgebieden in het Midden-Oosten, terwijl ze hopen op een vreedzamer leven.
Rosi zei ‘diep geschokt’ te zijn door wat hij aantrof tijdens het draaien van de film. Hij hoopt dat Notturno, die vorig najaar in première ging, ‘de ogen zal openen voor de gevolgen van oorlog bij mensen die zijn afgestompt door wat ze krijgen voorgeschoteld op tv’.
Egyptenaren boos over reuzenrad
Egyptenaren zijn woedend over plannen voor een nieuwe toeristische attractie in het centrum van hoofdstad Caïro, bericht Al Jazeera. Vorige maand lanceerde de gouverneur van Caïro plannen voor een 120 meter hoog reuzenrad langs de Nijl in Zamalek, een chique wijk op het eiland Gezira in het hart van Caïro, dat er in 2022 moet staan.
Ondanks de ronkende beloften van de regering, wekt het project woede bij inwoners, parlementariërs en voormalige ministers. Zo noemt een voormalig minister van Toerisme het voornemen ‘catastrofaal’. Een voormalige minister van Buitenlandse Zaken schreef op Facebook dat een ‘historisch groengebied’ als Zamalek ‘beschermd en behouden moet worden’.
Duitsland sluit grenzen met Tsjechië en Tirol uit angst voor mutaties
Uit vrees voor nieuwe coronavirusvarianten sluit Duitsland zijn grenzen met Tsjechië en Tirol. De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer zei donderdag tegen de Süddeutsche Zeitung dat de maatregel zondagavond van kracht zou gaan en dat Tirol en de Tsjechische regio’s die aan Duitsland grenzen, zouden worden opgenomen in de lijst van gebieden die zwaar getroffen zijn door de virusmutaties. Op deze lijst staan reeds landen als Groot-Brittannië, Zuid-Afrika, Brazilië en Portugal. Sinds eind januari zijn al de meeste reizen vanuit deze landen naar Duitsland verboden.
De Europese regiodirecteur van de Wereldgezondheidsorganisatie, Hans Kluge, heeft donderdag gewaarschuwd voor het ‘valse gevoel van veiligheid’ dat ontstaat door de vaccinatiecampagnes die over de hele wereld in gang zijn gezet, bericht het Duitse weekblad Stern. ‘De overgrote meerderheid van de Europese landen blijft kwetsbaar’, aldus Kluge.
Griekenland richt speciale universiteitspolitie op
Het Griekse parlement heeft donderdagavond een wetsvoorstel aangenomen tot oprichting van een nieuwe politiemacht op universiteiten, bericht de Griekse krant E Kathiremini. De campuspolitie is uitgerust met wapenstok en pepperspray, maar draagt geen vuurwapen, en zal de orde op en rond de universiteiten handhaven.
Tijdens het debat demonstreerden volgens de politie ongeveer duizend mensen voor het Griekse Parlement tegen deze maatregel, die zij ondemocratisch noemen. Euronews bericht dat ook ook duizenden universiteitsprofessoren de regering hebben opgeroepen de wet in te trekken.
Een reportage van Al Jazeera over de protesten tegen de wet van de afgelopen weken.
Universiteiten in Griekenland zijn vaak het toneel van geweld: de foto van de aanval van afgelopen oktober op de rector van de Economische en Bedrijfsuniversiteit van Athene door een groep jongeren, die hem een bord om zijn nek hingen met de tekst ‘Solidariteit met de bezettingen’, ging rond op de sociale media en schokte de publieke opinie.
‘Nergens anders ter wereld zien we beelden (…) van historische gebouwen die worden vernield, lokalen die worden geplunderd’, zei premier Mitsotakis vóór de stemming tegen de parlementariërs.
‘De kwestie van politie op de campus ligt in Griekenland bijzonder gevoelig sinds het militaire bewind van 1967-1974’, schrijft E Kathiremini. Tijdens een studentenopstand in 1973 die uiteindelijk leidde tot de val van de junta, reed een tank door de poorten van de Nationale Technische Universiteit van Athene, waarbij minstens vierentwintig studenten en burgers om het leven kwamen.
China haalt BBC World News van de buis
Nadat de Britse autoriteiten vorige week de zendvergunning voor China’s publieke zender introkken, kondigde Beijing op donderdag (11 februari) aan dat het de uitzendrechten van BBC World News in China zou opschorten omdat de inhoud in strijd zou zijn met de richtlijnen van het land, meldt The Daily Telegraph.
Een overduidelijke ‘tit for tat’-vergeldingactie van Beijing, aldus CNN.
De BBCwijst erop dat haar ‘site en applicatie reeds ontoegankelijk waren’ vanuit China
De NRTA, de Chinese zendautoriteit, stelt dat de berichtgeving van de BBC over China ‘een ernstige schending’ inhoudt van de richtlijnen, waaronder de plicht ‘waarheidsgetrouwe’ informatie te verstrekken, schrijft The Daily Telegraph. In een verklaring zegt de NRTA dat de uitzendingen van BBC de nationale belangen en eenheid van China hebben geschaad.
Vorige week heeft Londen de vergunning ingetrokken van de Engelstalige Chinese nieuwszender CGTN, die in handen is van de staat, omdat zij van mening is dat deze onder controle staat van de Chinese Communistische Partij.
Volgens The Wall Street Journal is het besluit van Beijing vooral ‘symbolisch’, omdat internationale omroepen zoals de BBC al een beperkt bereik in China hebben. De programma’s van de zender zijn gewoonlijk alleen te zien ‘in luxehotels en -resorts waar buitenlanders verblijven, en zelfs daar gaan de schermen vaak op zwart wanneer het nieuws over China gaat’, aldus de krant. Ook de BBCwijst erop dat haar ‘site en applicatie reeds ontoegankelijk waren’ vanuit China.
Prijs én energieverbruik bitcoin door het dak
De prijs van bitcoin bereikte een recordhoogte nadat Tesla bekend maakte dat ze voor 1,5 miljard dollar aan cryptovaluta heeft gekocht en deze accepteert als betaalmiddel voor haar auto’s. De recente opmerkingen van Elon Musk over digitaal geld hebben de overtuiging van bitcoinaanhangers dat de digitale munt ooit een wettig betaalmiddel zal zijn, versterkt.
Tesla’s investering in zo’n volatiele markt is echter een grote gok en doet afbreuk aan de groene geloofwaardigheid van het bedrijf, schrijft The Economist. De hoeveelheid computerenergie die nodig is om bitcoin te delven vertegenwoordigt 0,58 procent van het totale elektriciteitsverbruik in de wereld, volgens het Cambridge Centre for Alternative Finance.
Naar het café? Eerst registreren met je telefoon
Vandaag (12 februari) kunnen de inwoners van de Spaanse autonome regio Castilië-La Mancha weer naar het café of restaurant, na een 26 dagen lange sluiting van de horeca, een van de maatregelen die de regionale regering heeft genomen om de besmettingen tijdens de derde golf van het coronavirus in te dammen, bericht El País.
Als je in Castilië-La Mancha de kroeg in wilt, moet je met je smartphone een QR-code scannen, een nieuw verplicht protocol dat donderdag 11 februari om middernacht is ingegaan. Het heeft als doel contacten zo snel mogelijk op te sporen en te lokaliseren voor het geval zich een besmetting in een horecalokaal voordoet.
Horecagelegenheden moeten wel om 21.00 sluiten en mogen maar een derde van hun normale capaciteit aan gasten toelaten, meldt El Mundo. De avondklok van 22.00 blijft van kracht in de regio van Don Quichot van La Mancha.
Volgens officiële cijfers van de regionale gezondheidsautoriteiten lagen op 9 februari in dit gebied met zo’n twee miljoen inwoners ten zuiden van Madrid 1107 mensen in de ziekenhuizen, waarvan 226 op de intensive care.
Marokkaanse rechtbanken hebben een jonge vrouw veroordeeld voor haar rol in een seksfilmpje die op grote schaal op het internet is verspreid. De video werd zonder haar toestemming online geplaatst, maar toch was zij degene die werd aangeklaagd, aangezien het Marokkaanse strafrecht seks buiten het huwelijk strafbaar stelt.
In Marokko heeft een ‘digitale sit-in’ op sociale media de aandacht getrokken van het Marokkaanse weekblad TelQuel. De hashtag #STOP490 – trending topic in Marokko – is duizenden keren gedeeld. Om daar tegengewicht aan te bieden is de hashtag #KEEP490 in het leven geroepen. 490 is het nummer van het artikel in het Marokkaanse Wetboek van Strafrecht dat buitenechtelijke seksuele relaties strafbaar stelt.
De zaak van Hanaa, een 24-jarige alleenstaande moeder, die op 4 januari tot een maand gevangenisstraf werd veroordeeld, lag aan de basis van de socialemediastorm. Ze is door de rechtbank veroordeeld omdat ze, gekleed in een niqab, seks had met een man waarmee ze niet is getrouwd. Daar is een filmpje van gemaakt dat in december op een pornowebsite is geplaatst.
De video, die zich als een lopend vuurtje over het Marokkaanse web verspreidde, is zonder haar toestemming gepubliceerd en, volgens haar advocaat, ook zonder haar medeweten gefilmd, schrijft TelQuel in een tweede artikel.
‘Hier in Marokko is het de vrouw die tegen haar zin werd gefilmd – het slachtoffer dus – die veroordeeld wordt tot een maand gevangenisstraf en een boete van 500 dirham’
Volgens de advocaat gaat het om zogeheten ‘wraakporno’: het chanteren van of wraak nemen op een persoon door middel van belastende beelden.
Aujourd’hui le Maroc betreurt dat fundamentele rechten in Marokko nog niet zijn gegarandeerd: ‘Artikel 490 is een soort van grote grap in het Wetboek van Strafrecht. De realiteit is anders. Men heeft het over het legaliseren van cannabis terwijl de basale vrijheden om over je eigen lichaam te beschikken niet eens zijn gewaarborgd.’
‘Hier in Marokko is het de vrouw die tegen haar zin werd gefilmd – het slachtoffer dus – die veroordeeld wordt tot een maand gevangenisstraf en een boete van 500 dirham’, aldus de Marokkaanse site Le360.
Toch is een deel van de Marokkanen fel voorstander van de wet. ‘De conservatieven zien rood van woede’, schrijft TelQuel. “#Keep490 of ga het land uit’, schrijft een voorstander van artikel 490 op Twitter.
De man die het filmpje heeft gemaakt woont in Nederland, verklaart de advocaat van Hanaa tegenover de Franse krant Le Monde. Omdat Nederland en Marokko geen uitleveringsverdrag kennen, is de man, in tegenstelling tot de vrouw, niet veroordeeld voor seks buiten het huwelijk, aldus de advocaat. Zij is wel van plan om in Nederland een aanklacht in te dienen tegen de man.
Tweede impeachment van Trump is grondwettelijk
Zesenvijftig van de honderd senatoren (vijfig Democraten, zes Republikeinen) hebben ermee ingestemd dat de voormalige president van de VS wel degelijk aan een impeachmentprocedure kan worden onderworpen, ook al is hij nu een gewone burger.
De stemming vond plaats ‘na een emotioneel beladen dag’, meldt Politico. De democratische aanklagers begonnen hun pleidooi met een videomontage van de bestorming van het Capitool op 6 januari. Zij beschuldigen het voormalige staatshoofd ervan in zijn toespraak, enkele minuten voor de incidenten, de menigte te hebben aangezet tot geweld.
Voor het Trump-kamp is het proces ‘politiek theater’ dat ‘het land zal verscheuren’ en is het er uitsluitend op gericht te voorkomen dat de voormalige president zich in 2024 herkiesbaar stelt, bericht Politico. Impeachment zou volgens Trumps verdediging zinloos zijn aangezien hij niet meer in functie is.
De Democratische afgevaardigde uit Colorado, Joe Neguse, verwerpt dat argument: ‘Dat zou betekenen dat een president zijn land zou kunnen verraden, zijn ambt zou kunnen neerleggen en zijn straf volledig zou kunnen ontlopen.’
Rep. Joe Neguse says the Capitol riot was "the Framers' worst nightmare come to life"
"Presidents can't inflame insurrection in their final weeks and then walk like nothing happened. And yet that is the rule that President Trump asks you to adopt." https://t.co/RLbkNNJVMWpic.twitter.com/z1p3EsDZNL
Volgens CNN was Trump niet blij met het ietwat onsamenhangende optreden van zijn advocaat Bruce Castor ten overstaan van de Senaat. De stemverhouding van 56-44 bevestigt niettemin dat Trump alle kans maakt om opnieuw te worden vrijgesproken, merkten de Amerikaanse media op. Er is een tweederde meerderheid nodig om hem te veroordelen.
Post-brexitblues voor Britse muzikanten
‘Britse muzikanten zingen de blues’, kopt Financial Times. Sinds het begin van de coronapandemie wordt het ene na het andere concert afgelast. Zelfs Glastonbury, het emblematische muziekfestival dat gewoonlijk in juni in het zuiden van Engeland plaatsvindt, is al van de kalender gehaald. Voor het tweede jaar op rij. ‘Het besluit heeft de somberheid alleen maar doen toenemen door de hoop op een opleving van het festivalseizoen deze zomer te temperen’, aldus de zakenkrant.
Zeker nu naast de onrust over de coronacrisis ook de gevolgen van brexit te voelen zijn. Sinds 1 januari kunnen Britse en Europese onderdanen niet langer onbelemmerd reizen tussen beide kanten van het Kanaal. Concerten en tournees die op het continent zijn gepland, zullen daardoor moeilijker te organiseren zijn, vreest de pers. Financial Times noemt bijvoorbeeld het geval van ‘John Smith, een folkzanger voor wie brexit tien jaar werk om een fanbasis op te bouwen in landen als Duitsland en Nederland, waar hij regelmatig optreedt, vrijwel teniet heeft gedaan’.
Volgens The Guardian‘moeten Britse muzikanten nu visa, werkvergunningen en importvergunningen voor hun apparatuur aanvragen wanneer zij naar de EU reizen om te werken, een vervelende en dure administratieve procedure die vooral opkomende muzikanten dreigt te treffen’.
Zoals Sky News uitlegt, geven Brussel en Londen elkaar de schuld van deze blinde vlek in de brexitonderhandelingen die eind 2020 werden afgerond. Tijdens de besprekingen stelde de EU ‘een wederzijdse vrijstelling van administratieve formaliteiten voor reizen van maximaal negentig dagen voor kunstenaars, sportlieden en journalisten’ voor. Maar dat was onverenigbaar met de belofte van de regering om de controle over de grenzen van het Verenigd Koninkrijk terug te krijgen, antwoordde Londen.
Voor $1,1 miljard, circa €910 miljoen, koopt Uber de Amerikaanse alcoholbezorgdienst Drizly. Daarmee breidt Uber de tak voedsel- en andere bezorgdiensten verder uit, schrijft The Verge.
Drizly bemiddelt online voor lokale slijterijen. Het bedrijf schakelt bezorgers in om voor lokale verkopers bezorging af te handelen, vergelijkbaar met Uber Eats. Drizly is nu in ruim 1400 Amerikaanse steden actief.
Suzuki stopt in Myanmar
De Japanse autofabrikant Suzuki heeft de productie in zijn twee autofabrieken in Myanmar stopgezet om de veiligheid van zijn werknemers te kunnen waarborgen na de militaire staatsgreep in het land, een dag eerder. Andere grote Japanse bedrijven in Myanmar, zoals auto-onderdelenfabrikant Denso en Aeon, de grootste retailer in Azië, beraden zich nog.
In de Suzuki-fabrieken in Yangon werken 400 mensen. Het bedrijf levert 60 procent van de auto’s in Myanmar. In 2019 werden er 13.200 verkocht, volgens Japan Times.
Afgelopen maandag nam het leger van Myanmar de macht over van de democratisch gekozen regering van Aung San Suu Kyi. Nadat de partij van Suu Kyi in 2015 met grote overmacht de verkiezingen won en de eerste burgerregering in een halve eeuw aantrad, vestigden steeds meer Japanse bedrijven zich in het land, een groei die ook doorging ten tijde van de vervolging van de Rohingya-moslimminderheid.
Aangetrokken door een potentiële markt van meer dan 50 miljoen mensen telt Myanmar momenteel zo’n 400 Japanse bedrijven.
Twitteraars in India geblokkeerd
In India zijn afgelopen maandag honderden Twitteraccounts, waaronder die van nieuwswebsites, activisten en acteurs, voor meer dan twaalf uur bevroren op verzoek van de regering. Die beschuldigt de gebruikers ervan inhoud te publiceren die aanzet tot geweld.
Het verzoek van de regering aan Twitter kwam na wekenlange protesten van Indiase boeren tegen een nieuwe landbouwwet, aldus The Guardian. De protesten werden vorige week gewelddadig afgebroken toen de oproerpolitie werd ingezet. Een demonstrant werd gedood en honderden mensen raakten gewond, waaronder politieagenten.
Opschorting
Volgens een Indiase regeringswoordvoerder heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken om opschorting gevraagd van ‘bijna 250 Twitter-accounts’. ‘Het bevel werd uitgevaardigd tegen accounts die de hashtag #modiplanningfarmersgenocide [‘Modi plant genocide op boeren’] gebruikten sinds 30 januari’, aldus de overheidsbron.
Onder de geblokkeerde accounts bevinden zich die van de onderzoekssite Caravan India, politiek commentator Sanjukta Basu, activist Hansraj Meena, acteur Sushant Singh en Shashi Shekhar Vempati, de CEO van staatsomroep Prasar Bharti.
Australische gamesector wil steun
Door gebrek aan steun van de federale overheid loopt Australië ver achter bij de ontwikkelingen op het gebied van computergames. Buitenlandse investeerders blijven weg omdat Australië slechts goed is voor een extreem klein deel van een wereldmarkt, die nu zo’n €158 miljard bedraagt. Dit zegt Ron Curry, CEO van de Interactive Games & Entertainment Association in Australië, in Sydney Morning Herald.
‘Elke andere ontwikkelde natie in de wereld heeft stimuleringspakketten van de overheid voor game-ontwikkelaars. Behalve Australië’, aldus Curry.
‘Onze regering houdt van film, van tv, van theater. Maar niet van computergames’
In 2016 pleitte een Senaatscommissie voor belastingvoordelen en directe steun voor de game-industrie, vergelijkbaar met steun die aan andere media wordt gegeven. Belangenorganisaties deden soortgelijke aanbevelingen, maar er is volgens Curry niets van terechtgekomen.
‘Onze regering houdt van film, van tv, van theater. Maar niet van computergames.’ En dat terwijl de lokale industrie binnen tien jaar miljarden dollars waard zou kunnen zijn, als Australië hetzelfde niveau van ondersteuning zou kennen als andere ontwikkelde landen.
Duizenden verlaten Hongkong
Volgens de Amerikaanse nieuwszender ABC News hebben duizenden Hongkongers inmiddels besloten om naar Groot-Brittannië te verhuizen, sinds Beijing afgelopen zomer een strikte nationale veiligheidswet oplegde. Hun aantal zal naar verwachting toenemen tot honderdduizenden.
Sommigen vertrekken uit angst gestraft te worden voor steun aan de prodemocratische protesten die de voormalige Britse kolonie in 2019 overspoelden. Anderen menen dat China’s inbreuk op hun levenswijze en burgerlijke vrijheden ondraaglijk is geworden, en willen in het buitenland op zoek naar een betere toekomst voor hun kinderen. De meesten zeggen dat ze niet van plan zijn ooit terug te gaan.
Het proces zal naar verwachting versnellen nu 5 miljoen Hongkongers in aanmerking komen voor een visum voor Groot-Brittannië, waardoor ze daar kunnen wonen, werken en studeren en uiteindelijk aanspraak kunnen maken op Brits staatsburgerschap. Sinds zondag kunnen aanvragen officieel worden ingediend bij British National Overseas.
Banenverlies in Spanje
De derde coronagolf eist zijn tol op de Spaanse arbeidsmarkt, bericht El País. In januari gingen 218.953 banen verloren en raakten 76.216 mensen hun werk kwijt, zo blijkt uit cijfers die deze week werden gepubliceerd door de ministeries van Werkgelegenheid en Sociale Zaken.
De cijfers suggereren dat de Spaanse economie nog lang zal blijven lijden onder de gevolgen van de pandemie. Bij Spaanse sociale diensten staan nu 3,9 miljoen mensen geregistreerd als werkloos. Daarnaast zijn nog eens 738.969 werkenden met verlof gestuurd. In Andalusië steeg het aantal werklozen in januari het sterkst, met 18.249 geregistreerden, gevolgd door Catalonië (10.470) en Valencia (10.094).
Uruguay gunstige uitzondering
Transparency International heeft de corruptie-index voor 2020 gepubliceerd en die is niet bijster positief over Latijns-Amerika. Uruguay is de grote uitzondering en volgt Canada als beste van Noord- en Zuid-Amerikaanse landen, schrijft MercoPress. Uruguay staat op plaats 21 van de lijst met 180 landen, met een score van 71 van de 100. De eerstvolgende Latijns-Amerikaanse landen zijn Argentinië op plaats 78 en Brazilië (94).
De kop van de ranglijst laat weinig veranderingen zien vergeleken met de vorige index. Nieuw-Zeeland is koploper, gevolgd door Denemarken, Finland, Zwitserland, Singapore, Zweden, Noorwegen, Nederland, Luxemburg, Duitsland, Canada, het VK en Australië.
Slechts 24 uur na de militaire coup in Myanmar reageerde de Amerikaanse president Joe Biden maandag door te dreigen met herinvoering van sancties die de afgelopen tien jaar waren opgeheven. De nieuwe president riep op tot een gecoördineerde internationale reactie om de militaire junta te dwingen de macht af te staan.
Volgens o.a. The Washington Post is de Birmese crisis de eerste grote test voor de regering-Biden aangezien de Democraat tijdens zijn campagne heeft beloofd in internationale kwesties meer met bondgenoten te zullen samenwerken. De krant noemt de crisis in Myanmar ‘voor Biden een kans om zijn woord te houden’. Ook noemt de Post ‘het eventuele herstel van een dictatuur [in Myanmar] rampzalig voor de vrijheid in Zuidoost-Azië en een zegen voor China’.
In een analyse op de site van Foreign Policy vraagt Azeem Ibrahim, directeur van de Amerikaanse denktank Center for Global Policy, zich af of Beijing de staatsgreep heeft gesteund, nadat de hoge Chinese diplomaat Wang Yi vorige maand generaal Min Aung Hlaing van Myanmar ontmoette, die nu optreedt als interim. Als dit inderdaad het geval blijkt te zijn, is dit een teken van ‘een nieuwe ideologische verharding van de democratie door Beijing’, aldus Ibrahim. Ook hij noemt de gebeurtenissen eveneens ‘een kans voor de Verenigde Staten om hun rol als leider van de vrije wereld op te pakken, iets wat ze hard nodig hebben na vier jaar Trump’.
‘Welkom in het nieuwe normaal’
In Myanmar is de situatie ondertussen te vergelijken met die van 23 maart vorig jaar, toen de regering een lockdown afkondigde. Mensen verdringen zich voor de winkels om rijst, noedels, eieren, schoonmaakspullen en meer te kopen. Aanvankelijk was er geen telefoon- en internetsignaal, meldt The Myanmar Times, maar inmiddels is dat in vrijwel alle regio’s hersteld, behalve in Rakhine. ‘Omdat we geen idee hebben wat ons te wachten staat, moeten we zo veel mogelijk inslaan. Dat is het enige wat op dit moment telt,’ zegt een geïnterviewde.
Door de straten rijden auto’s waarvan de inzittenden met vlaggen zwaaien om te vieren dat het leger de macht weer heeft. ‘Welkom in het nieuwe normaal’, aldus het Myanmarese dagblad.
De Veiligheidsraad van de VN komt vanochtend (2 februari) in een spoedvergadering bijeen vanwege de ontwikkelingen in Myanmar. De Verenigde Naties vrezen in het bijzonder dat de staatsgreep door het leger de situatie van de 600.000 leden van de Rohingya-moslimgemeenschap die nog in het land aanwezig zijn, zal verergeren, aldus een woordvoerder van de VN.
Gewaarschuwd
Door het militaire optreden tegen deze minderheid in 2017 zijn meer dan 700.000 mensen naar Bangladesh gevlucht, waar ze in vluchtelingenkampen zijn gestrand. De VN en de westerse mogendheden beschuldigden het Myanmarese leger van etnische zuivering, maar het leger verwierp de beschuldigingen.
‘De vervolging van de Rohingya was al een teken van een mislukking van de grondwet’, merkt onderzoeker Rudabeh Sahid op in een analyse die op de NBC News-site is gepubliceerd. Deze stelde ‘het leger in staat een deel van hun macht te behouden en hun invloed uit te breiden’, zegt hij. ‘De internationale gemeenschap had dit moeten zien als een waarschuwing dat ze moest optreden als ze wilde dat Myanmar een democratie bleef.’
Grootste sneeuwstorm sinds maart 1888
Van Washington tot Boston, van Pennsylvania tot Maine werden gisteren (1 februari) tientallen miljoenen inwoners ingesloten in verband met een sneeuwstorm met windstoten tot 80 km/u. Reizen mag alleen als het hoogstnoodzakelijk is, luchthavens, scholen en anticovid-vaccinatiecentra zijn gesloten.
Volgens CNN lag in New York nog voordat de storm was gaan liggen een pak sneeuw van minstens 60 centimeter. Burgemeester Bill de Blasio riep de lokale noodtoestand uit om het werk van de sneeuwruimmachines, die door de hoofdstraten rijden, te vergemakkelijken.
Er wordt wel gesproken over de ‘grootste sneeuwstorm’ sinds maart 1888, toen de stad, die in het vroege voorjaar door het noodweer werd overvallen, tientallen doden en aanzienlijke materiële schade te betreuren had.
Demonstranten in Turkije gearresteerd na aanval Erdogan op LGBT-beweging
De Turkse autoriteiten hebben maandagavond (1 februari) demonstranten gearresteerd die het ontslag eisen van de door de regering aangestelde rector van de Boğaziçi Universiteit (Bosporusuniversiteit), Melih Bulu, en de vrijlating van andere studenten die deze week zijn gearresteerd nadat ze ervan werden beschuldigd in hun universiteit een schilderij te hebben opgehangen van een heilige plaats van de islam, versierd met LGBT-regenboogvlaggen.
De incidenten kwamen uren na een krachtige aanval van Erdogan op de LGBT-beweging, die hij beschuldigde van ‘vandalisme’. ‘De Bosporusuniversiteit is al lange tijd het doelwit van de president en zijn conservatieve aanhangers. Ze betreuren haar prestige en liberale neigingen’, schrijft de New York Times-correspondent in Turkije.
Verkiezingen Brazilië pakken gunstig uit voor Bolsonaro
De Braziliaanse parlementariër Rodrigo Pacheco (DEM, midden rechts) heeft de verkiezingen maandag 1 februari gewonnen met de steun van de Braziliaanse president. Jair Bolsonaro slaagde er ook in om nog een van ‘zijn’ kandidaten, Arthur Lira, naar voren te schuiven voor de Kamer van Afgevaardigden, wat de tweede helft van zijn mandaat en zijn mogelijke herverkiezing in 2022 zal vergemakkelijken.
‘Het Congres heeft de donkere kant van de politiek gekozen’
In Brazilië bepalen de voorzitters van de Kamer van Afgevaardigden en de Senaat de wetgevingsagenda. Daarnaast is het aan het hoofd van het Lagerhuis om te beslissen over de ontvankelijkheid van klachten over afzetting.
De Kamer van Afgevaardigden heeft 66 verzoeken tot afzetting van Jair Bolsonaro ontvangen, aangezien zijn beleid rondom de coronaepidemie rampzalig wordt geacht. Met ongeveer 225.000 doden is Brazilië het op meest getroffen land na de Verenigde Staten. ‘Het Congres heeft de donkere kant van de politiek gekozen’, concludeert de Braziliaanse krant O Globo.
Over tien jaar zullen miljoenen banen zijn verdwenen, en miljoenen andere zijn ontstaan. De kunst voor bedrijven en werknemers is om in te spelen op toekomstige behoeftes. Speciale afdelingen proberen deze glazen bol fulltime te ontcijferen.
Een bouwopzichter bij de Duitse Spoorwegen zal in de toekomst met drones moeten werken. De opzichter moet weten hoe je de kleine vliegende robots moet bedienen en de data van de cameraopnames moet gebruiken. Hij of zij zal over meer vaardigheden moeten beschikken dan nu. Om precies te zijn: zes.
Hoe het concern dat zo precies weet? Sinds ongeveer een jaar is een nieuw team, lab 1, uitsluitend bezig met de vraag welke beroepen er in de toekomst zullen bestaan. Sommigen van hen doen dat fulltime, anderen besteden een derde van hun uren eraan. ‘Wij willen niet overvallen worden door wat er straks gaat gebeuren, maar het nu al weten,’ zegt Kerstin Wagner, hoofd personeelwerving bij de Spoorwegen. ‘Wij willen de kristallen bol voorspelbaar maken.’
Toekomstige sollicitatiegesprekken
De vijftien werknemers uit heel verschillende afdelingen hebben daarvoor een eigen methode bedacht. Eerst analyseren ze bij een functieomschrijving hoe die er nu uitziet en ondervragen ze de werknemer: wat doe je elke dag? Welke vaardigheden zijn daarvoor nodig? Bij de bouwopzichter is het bijvoorbeeld niet meer zo dat hij perrons opmeet en de gegevens met de hand op papier noteert. Hij gebruikt een digitaal bouwdagboek.
Daarna spreekt het team met deskundigen uit de eigen onderneming en van buitenaf die goed thuis zijn op het gebied van technologie, politiek en maatschappij, demografische veranderingen, milieu en duurzaamheid. Zij moeten vertellen welke trends er in hun vakgebieden zijn en hypothesen opstellen over de effecten die dat op hun speciale vakgebied zal hebben – en wanneer.
Na deze vijf analyses overlegt de personeelsafdeling van de Spoorwegen welke bijscholingen belangrijk zijn voor de werknemers en wat voor banen er gecreëerd moeten worden. Bij de bouwopzichter zou het in toekomstige sollicitatiegesprekken aankomen op digitale vaardigheden, de omgang met data en de visualisering daarvan. Bij presentaties zouden er in elk geval geen plattegronden meer aan de wand hangen. ‘Maar we hebben het hier niet over een radicale verandering in de komende een of twee jaar, maar over een ontwikkeling in tien jaar,’ zegt Kerstin Wagner.
Van de vijfhonderd beroepsprofielen bij de Duitse Spoorwegen heeft het lab er vijf uitgezocht waarbij de methode eerst getest wordt: treinmachinist, bouwopzichter, data-analist, signaalmonteur en elektricien. Daarna moeten alle overige beroepsbezigheden doorgenomen worden. Een nieuw beroep dat pas sinds kort bij de Spoorwegen is ontstaan, is geomaticus. Zijn taak: geodata verzamelen en geschikt maken voor multimediale producten.
‘Kleine ondernemingen kijken twee jaar vooruit en denken niet na over wat in 2030 belangrijk zal zijn’
Het Bondsministerie voor Arbeid en Sociale Zaken houdt er rekening mee dat in de komende zes jaar 1,3 miljoen arbeidsplaatsen zullen verdwijnen en 2,1 miljoen nieuwe arbeidsplaatsen zullen ontstaan. Voor het jaar 2035 rekent het ministerie op een toename van 3,3 miljoen en een afname van 4 miljoen arbeidsplaatsen. Niet alleen bij de Duitse Spoorwegen stelt men zich de vraag welke banen heel concreet schuilgaan achter deze cijfers.
Bij het autoconcern BMW heet het, heel in het algemeen, dat de personeelsafdeling analyseert welke competenties belangrijker worden en welke onbelangrijk, en dat men prognoses maakt hoe groot de behoefte aan werknemers in de toekomst zal zijn.
‘Maar alleen grote bedrijven kunnen zich bezighouden met langetermijn perspectieven,’ zegt Oliver Stettes, arbeidsmarktdeskundige bij het Institut der Deutsche Wirtschaft (IW) in Keulen, dat dicht bij de werkgevers staat. ‘Kleine ondernemingen kijken twee jaar vooruit en denken niet na over wat in 2030 belangrijk zal zijn.’
Soms wacht men met een verandering tot die wordt afgedwongen. Juist nu moeten bedrijven hun arbeidsorganisatie veranderen omdat werknemers vanwege de pandemie thuis moeten werken. Het businessmodel kan plotseling veranderen omdat klanten andere wensen hebben. Zo werd al voor covid-19 steeds vaker online gekocht in plaats van in winkels. Waaruit het beroep van e-commercehandelaar voortkwam.
Met sociale media werd ook de socialemediamanager geboren. Iedereen heeft het plotseling over duurzaamheid: ondernemingen maken daar speciale afdelingen voor. In de fabriek zullen machines steeds meer met elkaar in contact staan. Wat daar nu al ontbreekt, zal daarom nog belangrijker worden: informatici die kunstmatige intelligentie programmeren en grote hoeveelheden data kunnen analyseren. De gezondheidszorg zal verder groeien, en nog veel meer personeel nodig hebben, alleen al omdat de mensen steeds ouder worden.
Jobreport 2020
Een onderneming die precies weet welke banen gevraagd worden, is LinkedIn. Dat sociale netwerk voor professionals heeft wereldwijd 700 miljoen leden, van wie meer dan 15 miljoen in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. ‘Wij zien in real time welke nieuwe vaardigheden onze leden opgeven, wat voor arbeidsplaatsen worden aangeboden en naar welke banen de mensen overstappen,’ zegt Kristin Keveloh. Zij geeft leiding aan alle projecten rondom economische diagrammen voor de Duitstalige wereld.
In het Jobreport 2020 heeft Linkedin uiteengezet welke beroepen tussen 2015 en 2019 steeds belangrijker werden – en nog zullen worden. ‘Wij kunnen niet in de toekomst kijken, maar wij zien aan de hand van onze verzamelde data veranderingen en trends die de arbeidsmarkt in de komende jaren zullen beïnvloeden,’ zegt Kristin Keveloh.
Volgens het rapport zijn mensen die verstand hebben van kunstmatige intelligentie en data-analyse de meest gevraagden. Gevolgd door een ‘site reliability engineer’, die de ontwikkeling van sites en apps coördineert. Aangezien nieuwe technologieën het dagelijks leven ook in de toekomst sterk zullen bepalen, moet er volgens LinkedIn van uitgegaan worden dat dit beroep voortaan van elementair belang zal zijn.
Binnen tien jaar zouden er cybercityanalisten kunnen bestaan
Hoe de wereld van het werk verandert, willen ook economen als Oliver Stettes weten. Daarom analyseert hij de cijfers van de Bundesagentur für Arbeit, van de microcensus, of bekijkt hij gedetailleerde enquêtes van werknemers en bedrijven. ‘Sommige anderen zijn stoutmoedig en stellen berekende scenario’s op,’ zegt hij. ‘Maar dat is voor mij een blik in een glazen bol.’
Enzo Weber ziet dat anders. Weber leidt het onderzoek naar prognosen een economische analyses bij het Institut für Arbeitsmarkt und Berufsforschung (IAB). Naast enquêtes benut hij ook modelberekeningen. Hij kijkt daarbij naar parameters als de demografie en de consumptie – en ontwikkelt op basis daarvan scenario’s. Een resultaat kan bijvoorbeeld het aantal bakkers zijn dat in 2035 zal bestaan. ‘Natuurlijk kan er in de toekomst iets gebeuren dat niet te voorzien is,’ zegt hij. ‘Dat is altijd de onzekere factor bij prognoses.’
Sinds meer dan tien jaar werkt Weber mee aan het Qube-project, waarin het IAB met het Bundesinstitut für Berufsbildung toekomstprojecties voor verschillende kwalificaties en beroepen opstelt. Volgens dit onderzoek zal er ongeveer evenveel vraag zijn naar opvoeders, artsen, ouderenverzorgers en loodgieters. Wie werkt in de verkoop, in de gastronomie of de metaalbewerking zal in het jaar 2035 met fellere concurrentie te maken krijgen. Treinmachinisten hoeven zich ondanks de digitalisering geen zorgen te maken. Enerzijds gaan binnenkort heel veel machinisten met pensioen, anderzijds zullen treinen wel autonomer rijden, maar ze moeten toch gecontroleerd worden.
Binnen tien jaar zouden er cybercityanalisten kunnen bestaan die zich bezighouden met de in een gedigitaliseerde stad beschikbaar komende big data. Personal data brokers zouden de persoonlijke data van hun klanten kunnen beheren en te gelde maken.
Op deze ideeën kwam het IT-adviesbureau Cognizant. In de studie ‘21 toekomstige jobs’ speculeert het welke beroepen er zouden kunnen bestaan, waar nu nog niemand een idee van heeft. Bekeken werden de belangrijkste macro-economische, demografische, zakelijke en technologische ontwikkelingen van deze tijd. Behalve met digitalisering zouden mensen binnenkort geld kunnen verdienen met het gezelschap houden van ouderen.
Volgens een recente studie van ILO, de Internationale Arbeidsorganisatie van de VN, ging vorig jaar door de coronapandemie 8,8 procent van de mondiale arbeidsuren verloren, vergeleken met het vierde kwartaal van 2019. Dat komt neer op 255 miljoen voltijdbanen, ‘ongeveer vier keer het aantal dat verloren ging tijdens de wereldwijde financiële crisis van 2009’, schrijft The Japan Times.
Insectenzwermen in aantocht
Miljarden cicades, die lange tijd onder de grond hebben geleefd, zullen dit jaar in grote delen van het oosten van de VS opduiken in enorme zwermen, begeleid door luide paringsroepen. Deze zogenoemde periodieke cicades verblijven zo’n zeventien jaar onder de grond als nimfen en zuigen vloeistoffen uit de wortels van planten om te groeien. Als ze volwassen zijn komen ze massaal tevoorschijn.
De laatste keer dat dit gebeurde, in onder meer New York, Ohio, Illinois en Georgia, was in 2004. De zwermen cicades zullen verschijnen zodra de temperaturen hoog genoeg zijn en naar verwachting is dat midden mei. ‘Ze kunnen zich met miljoenen verzamelen in parken, bossen en woonwijken en lijken echt overal te zijn’, aldus Gary Parsons, een entomoloog aan de Michigan State University, geciteerd door The Guardian.
Volgens Parsons zijn de cicades niet schadelijk voor mensen, maar als huisdieren ze eten kunnen ze ziek worden. Waarschijnlijk is de lange ondergrondse ontwikkeling een overlevingsstrategie en biedt de massale gesynchroniseerde verschijning bescherming tegen natuurlijke vijanden.
Volgens een artikel uit Nature dat we eerder deels publiceerden, is de zwerm aan krekels goed voor het milieu.
De China Strategy Group (CSG), een groep van invloedrijke Amerikaanse tech-professionals en beleidsonderzoekers onder leiding van voormalig Google-CEO Eric Schmidt, heeft een rapport gepubliceerd waarin Washington wordt opgeroepen de ‘asymmetrische concurrentie’ met China aan te pakken op het gebied van technologie.
‘Het technologische leiderschap van Amerika is fundamenteel voor zijn veiligheid, welvaart en democratische manier van leven. Maar dit cruciale voordeel loopt gevaar, nu China de Verenigde Staten op kritieke gebieden aan het inhalen is’, aldus het CSG-rapport, waarover South China Morning Post berichtte. ‘Dringende beleidsoplossingen zijn nodig om de Amerikaanse concurrentiepositie te verbeteren en de cruciale technologische voordelen van de VS te behouden.’
Volgens het rapport hanteert China afwijkende spelregels, waardoor de Chinese industrie kan profiteren van ‘bedrijfsspionage, onvrijwillige surveillance en de vage scheidslijn tussen de publieke en private sector’.
CSG werd vorig jaar juli opgericht om ‘problemen rond het concurrentievermogen van de VS met China op het gebied van technologie’ aan te pakken.
Iran blokkeert Signal
De Iraanse regering heeft de berichtenapp Signal geblokkeerd nadat Iraniërs er massaal accounts hebben aangemaakt. Gebruikers stapten in groten getale over van WhatsApp naar Signal uit bezorgdheid over hun privacy, nadat WhatsApp een nieuw privacy-beleid aankondigde. Dat nieuwe beleid roept vragen op over de manier waarop WhatsApp met gebruikersdata zal omgaan.
Signal wordt daarentegen door velen beschouwd als veilig, door de manier waarop de app communicatie codeert. Sinds maandag kunnen Iraniërs echter niet meer communiceren via Signal.
‘Iraniërs hebben recht op privacy. We geven niet op’
Op Twitter liet Signal weten dat het probeert om ‘de censuur van Iran’ heen te werken. ‘Aanmeldingen voor Signal konden niet worden tegengehouden en daarom heeft de Iraanse censuur nu al het verkeer met Signal stopgezet’, aldus het bedrijf. ‘Maar Iraniërs hebben recht op privacy. We geven niet op.’
Met de blokkering van Signal zijn WhatsApp en Instagram, beiden eigendom van Facebook, nu de enige grote toegankelijke sociale media platforms in Iran, meldt Al Jazeera.
Pompidou vier jaar dicht
De verbouwing en renovatie van het Centre Pompidou in Parijs zal zo’n €200 miljoen gaan kosten. Het postmoderne, kleurige bouwwerk van Renzo Piano en Richard Rogers uit 1977, dat scherp contrasteert met de omringende klassieke Parijse architectuur, gaat in 2023 voor vier jaar dicht voor de grootste opknapbeurt sinds 1997.
Ventilatie- en verwarmingsinstallaties moeten worden gemoderniseerd en stukken asbest verwijderd, schrijft Le Figaro uit Parijs. Volgens de Franse minister van Cultuur, Roselyne Bachelot, zou de renovatie niet alleen langer duren maar ook duurder uitvallen als het museum tijdens de renovatie open zou blijven.
Na de opening eind jaren zeventig baarde het Centre Pompidou opzien omdat de felgekleurde waterleidingen en het ventilatiesysteem aan de buitenkant van het gebouw zijn bevestigd, evenals de buisroltrap. Net als alle andere musea en culturele attracties in Parijs was het Centre Pompidou vanwege corona gesloten van maart tot juni vorig jaar. In oktober werd het museum opnieuw gesloten.
Dreun voor Spaans toerisme
Cijfers over 2020 die nu beschikbaar zijn, bevestigen wat al werd verwacht: de coronacrisis heeft desastreus huisgehouden in de toerismesector van Spanje. De inkomsten daalden in 2020 met meer dan 75 procent. Minder dan 20 miljoen buitenlandse bezoekers bezochten Spanje vorig jaar en zij gaven minder dan €20 miljard uit. In 2019 telde Spanje 83,5 miljoen bezoekers, die bijna €92 miljard spendeerden, bericht El País.
De ineenstorting van de sector is ongekend; volgens officiële gegevens is het ruim een halve eeuw geleden dat er zo weinig toeristen naar Spanje kwamen. Uitzicht op herstel is er voorlopig nog niet, want mobiliteit tussen landen blijft voorlopig minimaal.
Onrust in Tunesië
Honderden anti-regeringsdemonstranten stonden deze week tegenover de oproerpolitie buiten het Tunesische parlement, terwijl de regering binnen aankondigde het kabinet te wijzigen om de groeiende onrust te beteugelen.
Tunesië kampt met een grote politieke en economische crisis die wordt verergerd door de coronapandemie, meldt Al Araby. Woedende demonstranten beschuldigen de politieke klasse ervan geobsedeerd te zijn door een strijd om de macht, terwijl er geen aandacht is voor het lijden van de bevolking.
Premier Hichem Mechichi liet weten met de aanstelling van elf nieuwe ministers voor Binnenlandse Zaken, Justitie, Volksgezondheid en andere belangrijke portefeuilles, een ‘effectiever’ team te willen creëren dat hervormingen kan doorvoeren.
Dit is het waargebeurde verhaal van een Koerdische vrouw die, hoogzwanger, samen met haar man en twee kinderen van Turkije naar Griekenland vlucht. De auteur maakte deel uit van dezelfde groep vluchtelingen en tekende haar verhaal op. Deel 1 van een tweeluik.
Keuze uit ons archief
Sinds de aardbeving in Turkije en Syrië stromen er steeds meer verhalen binnen van Syrische vluchtelingen in buurland Turkije die eerst hun huis in eigen land vernietigd zagen worden door de bommen van Assad en nu in hun nieuwe thuisland worden overvallen door natuurgeweld. Ongetwijfeld zullen veel Syrische ontheemden in beide getroffen landen nog meer reden zien om hun heil te zoeken in West-Europa – en geef ze eens ongelijk. Dit aangrijpende verhaal uit de Turkse krant Birgün
Weeën… Hevige weeën. En dat terwijl alles net begonnen is, het maakt me bang, maar ik moet volhouden, er zit niks anders op. Toen ik aan de reis begon was ik er eigenlijk beter aan toe. Waarom moet het nu beginnen? Komt het door het heen en weer geschud tijdens de ‘reis’ in de laadruimte van de vrachtwagen? Of is het de angst, de onrust, de spanning niet te weten wat het onbekende brengt? Hoe komen we over die rivier… Mijn kinderen… Hoe moeten die deze tocht doorstaan, blijft mijn baby in leven?
Voordat ik aan deze onzekere tocht begon, had de dokter gezegd dat ik binnen een week zou kunnen bevallen. Toch ben ik vertrokken, wij allemaal, ons hele gezin. Wat als het kind onderweg ter wereld komt, of als het de reden is dat we worden teruggestuurd? We hebben verhalen genoeg gehoord van mensen die keer op keer de overkant wisten te bereiken en vervolgens werden teruggestuurd, met geweld. Geen idee wat ons te wachten staat. Het enige waar we ons aan vast kunnen klampen is onze hoop, het enige wat we weten is dat we niet terug willen naar waar we vandaan zijn gekomen. Daarom hebben we alle hoop die we in ons hadden aangesproken. Ons nog ongeboren kind. Misschien geeft onze baby aan de overkant houvast.
Uit de reeks Mutual life: The Syrian refugee crisis
Mijn man, mijn twee kleine kinderen, Mizgin en Azad, en mijn nog ongeboren kind. Na een uren durende tocht in de laadruimte van een vrachtwagen, een reis kun je het nauwelijks noemen, komen we bij een grensdorp aan. De mensensmokkelaar die ons van Istanboel hierheen heeft gebracht, stapt uit, doet ons over aan een andere smokkelaar en vertrekt. Het is midden in de nacht, half november. We lopen een tijd door een akker. ‘Stop,’ zegt de smokkelaar, ‘hier blijven we wachten.’ Hij blijkt niet degene te zijn die ons meeneemt.
We wachten in stilte. De weeën zijn hevig, ik kan nauwelijks ademhalen. Ik zak neer in het bedauwde gras, op de vochtige aarde. Een bedroefd, bezorgd, gespannen wachten in het holst van de nacht. Wat zoeken we hier?
De auteur
Vanwege haar kritiek op de oorlogspolitiek die meteen na de verkiezingen van 7 juni 2015 in Turkije oplaaide, ondertekende Umut Güneş (pseudodiem) de Petitie van Academici voor de Vrede. De petitie kwam in januari 2016 uit onder de titel ‘Wij willen geen deel van deze misdaad zijn’.
Als ondertekenaar werd ze krachtens een decreet van februari 2017 ontslagen uit haar functie op de universiteit. Haar leven veranderde van de ene dag op de andere. Ze werd bedreigd, fysiek en verbaal belaagd, er werden rechtszaken tegen haar aangespannen, ze raakte haar baan kwijt, haar paspoort werd ingetrokken, er werd haar verhinderd nieuw werk te zoeken – net als de andere ondertekenaars kon ze haast geen van haar burgerrechten nog uitoefenen.
Om een nieuw hoofdstuk te beginnen en haar laboratoriumonderzoek voort te kunnen zetten, stak ze illegaal de Maritsa over, de rivier tussen Turkije en Griekenland, en reisde naar het buitenland. Ze maakte de tocht met vluchtelingen uit verschillende landen. Wat ze meemaakte en om zich heen zag vormde de basis voor dit verhaal. Daarin beschrijft ze de gebeurtenissen door de ogen van een van haar medereizigers, een zwangere Koerdische vrouw. Ze wil haar een stem geven.
Geen woord
We wachten in stilte. Midden op een akker, twintig mensen die in dezelfde laadruimte van een vrachtwagen zijn vervoerd, als schapen naar de slachtbank.
We wachten in stilte. Allerlei verschillende gezichten, verschillende talen, Kurmanci, Sorani, Arabisch, Afghaans. In de vrachtwagen klonken ze nog door elkaar, nu valt er geen woord.
We wachten in stilte. Mijn man laat mijn hand geen moment los. Mijn hoofd kan ik nauwelijks overeind houden, het rust steeds tegen zijn borst. En dan mijn kinderen. Mijn dochter is acht, mijn zoon zeven. Maar eigenlijk zijn ze al ouder. Wanneer zijn ze zo volwassen geworden? Waarom was dit nodig? De nacht is donker, nat, koud. Nu zitten ze hier, mijn kinderen, in een land dat we niet kennen, tussen mensen die we niet kennen, in een novembernacht op een braakliggende akker bij een dorp aan de grens, doen hun best om wakker te blijven, wachten op het moment dat we op weg zullen gaan, in stilte. Wat heeft hen op deze leeftijd geleerd zo stil te zijn?
Hoe lang we al wachten, geen idee. Uiteindelijk komt de andere smokkelaar. Hij lijkt nog een vrouw bij zich te hebben, maar zeker weet ik het niet, het is donker, de pijn zo hevig dat ik mijn ogen nauwelijks open krijg. Dan hoor ik haar stem, ze praat Turks met hem, ja, een vrouw uit Turkije.
Stel dat een van ons achterblijft of verdrinkt, dan is dat simpelweg één stuk minder bij de telling
In het pikkedonker worden we geteld, als vee. Een som om uit te rekenen met hoeveel stuks we zijn. Ik weet wel dat we nummers voor hen zijn, dat het niet om onze levens gaat. Stel dat een van ons achterblijft of verdrinkt, dan is dat simpelweg één stuk minder bij de telling. Alleen de cijfers tellen, een rekening voor het geld dat ze straks krijgen, ons bestaan zegt ze niks.
We gaan verder. We zouden ongeveer een uur langs de Turkse grens lopen, was er gezegd, dan met een boot de rivier oversteken, daarna was het nog hoogstens drie, vier uur lopen tot de auto die ons naar Athene brengt. In de woorden van de smokkelaar had het heel eenvoudig geklonken. Een korte tocht zou het zijn, het had ons moed gegeven. Net als de wens te leven, die ons de moed gaf op weg te gaan. Zo eenvoudig als het allemaal was, zo menselijk was het ook.
Dikke sokken en slippers
Het moet een uur of drie in de nacht zijn. Naast ons een kanaal. Op de oever zijn bergen zand gestort. We lopen langs het water, over de zandhopen, tenminste, dat proberen we. Waarom? Geen idee. Misschien om niet te verdwalen. De regen heeft kuilen in de grond geslagen, de schrale wind de grond hard gemaakt. Hoe valt hier te lopen?
De smokkelaar gaat voorop, naast hem de vrouw uit Turkije, pal achter hen de Afghanen. Ze worden gevolgd door de Irakezen en de Syriërs. Mijn twee kinderen lopen ieder aan de hand van een jonge Irakees. Jong zeg ik, maar zelf ben ik ook pas 28. Helemaal achteraan komen wij, mijn man en ik. Ik loop op dikke sokken en slippers. De weeën zijn zo hevig dat ik mijn voeten nauwelijks van de grond krijg, mijn man en ik sloffen voort. Proberen vooruit te komen. Niemand weet dat ik zwanger ben, ik weet, wij weten maar al te goed dat de smokkelaars ons anders nooit hadden meegenomen.
stiekem geneert ze zich
en tegelijkertijd is ze bang
dat ze dood zal gaan.
na deze winter zijn we met één ziel meer.
lief kind, waar in mijn lijf verstop ik je?
Ahmed Arif – Aantekeningen uit de burcht van Diyarbekir en wiegelied voor het babietje Adiloş
Mijn man torst 26 kilo op zijn rug: een tas met onze eigen spullen en, zonder dat iemand het weet, die voor onze baby (reistas, deken, luiers, een speen). Zelf heb ik een tas diagonaal over mijn schouders, daar zit wat geld in. Ik heb mijn arm in die van mijn man gehaakt, maar in feite draagt hij mij: hij heeft zijn ene hand onder mijn arm doorgeschoven, heeft me bij mijn middel vast, probeert me zo op de been te houden. In zijn andere hand draagt hij een tweede tas, met wat eten en drinken.
We ploeteren voort, over de bergen zand, het wordt steeds kouder. Ik loop met gebogen hoofd en toch zie ik niks, ik stap in modderpoelen. In het maanlicht lijken de glanzende plekken op de grond droog, de donkere plekken plassen, maar als ik merk dat het precies andersom is, is het al te laat. Mijn sokken zijn doorweekt.
Prachtig, zoals landen hun grenzen trekken
Ik hoor de stem van de smokkelaar, hij is kwaad op de Irakezen omdat ze hardop praten. In de verte het licht van de militaire wachttorens. Plotseling glijdt een lange lichtstraal over het veld. Op bevel van de smokkelaar duiken we allemaal ineen, we zijn stil en doodsbang. Hebben ze ons gezien, of was het een routinecontrole? We weten het niet. We wachten een tijdje, komen dan overeind.
De smokkelaar zegt dat de mannen de boten moeten oppompen. Kennelijk zijn we vlak bij de rivier. Twee grote rubberboten worden opgeblazen, iedere boot wordt door vier mannen gedragen, zo vervolgen we onze tocht. Wij lopen weer achteraan.
Even later zien we dat verderop de hele groep zijn pas inhoudt. Als we bij hen komen, blijkt ons pad afgesneden door een lang kanaal met wanden van beton. De wanden lopen schuin af, steil naar beneden. Op de bodem staat water, niet veel, maar toch. Prachtig, zoals landen hun grenzen trekken. De twee smokkelaars staan te discussiëren. Nemen ze deze route dan voor het eerst, wisten ze niet van dit obstakel?
Als duidelijk is dat we hier niet naar de overkant kunnen, gaan we naar rechts. We lopen langs het kanaal in de hoop ergens een plek te vinden waar we wel kunnen oversteken. Ze hebben het over een brug, een brug met pal daarnaast een toren. Ze zeggen dat we doodstil moeten zijn, dat we anders misschien worden opgepakt. En ze waarschuwen ons: worden we gepakt, dan doen zij alsof ze vluchtelingen zijn. Als we hen verraden ziet het er slecht voor ons uit.
Ik ben bang, we zijn nog maar net onderweg en nu al wordt de tocht steeds langer. Eén uur hadden ze gezegd. Het is misschien al wel drie uur geleden dat we vertrokken en we zijn er nog steeds niet. We lopen bij de groep nu, vlak achter de anderen. Ik wil niet hebben dat mijn kinderen de jonge mannen loslaten die met grote stappen voor ons uit lopen, dat mag niet gebeuren, zeker niet voordat we het kanaal over zijn en die wachttoren voorbij.
Ik dwing mezelf mijn pas te versnellen zodat ik in hun buurt blijf. Gelukkig duurt het niet lang voordat we aankomen bij wat ze een ‘brug’ noemen: een plek waar het kanaal is volgestort met aarde. De toren is vlakbij. Een angstaanjagend moment, ik probeer mijn zenuwen de baas te blijven door de hand van mijn man nog steviger vast te houden. Zo snel en stil mogelijk sluipen we langs de toren, steken het kanaal over en verdwijnen in het desolate donker.
Bijna licht
Nu mijn angst wat is gezakt worden de weeën heviger. Ondraaglijk bijna, ik kan niet meer vooruit. We raken steeds verder achterop. Aan het begin, vooral in de buurt van die militaire toren, hield iedereen af en toe stil om te kijken of de anderen er nog waren, maar nu de dag bijna aanbreekt en iedereen haast heeft, wordt er nauwelijks nog achterom gekeken. Wat moeten we doen, hoe halen we hen weer in?
Mijn kinderen lopen vooraan, maar ik hou het niet meer vol, we raken achterop. Ik laat me op de grond zakken. Mijn man is bij me, hij houdt mijn hand stevig vast, ik krimp ineen van de pijn. De bevalling moet op gang aan het komen zijn. Alsjeblieft, niet nu… We moeten de rivier over. We kunnen niet hier blijven, in handen vallen van het leger, dat moet niet gebeuren. We zijn de tocht juist begonnen om weg te komen. Alsjeblieft, nu nog niet.
volle maan en de weg is lang
een zilveren dolk in mijn rug
ik loop maar doodgaan kan ik niet
uit de anjer druppelt bloed
Behçet Aysan – Gedicht van een kapot potlood
Het is al bijna licht en we zijn een flink eind achterop geraakt. Met een laatste krachtsinspanning sta ik op. We lopen verder, moederziel alleen, in doodse stilte – mijn sloffende voetstappen het enige dat de stilte verbreekt. Waar zijn mijn kinderen, waar zijn de anderen? Na een tijdje zien we vóór ons een paar mensen, twee Syrische vrouwen en een man, ook zij zijn achterop geraakt. We zijn dus op de goede weg.
Opgelucht lopen we verder, maar we zien niemand, horen niks. We lopen maar, naast elkaar, en zijn zo ten einde raad dat we volledig op onszelf worden teruggeworpen, ons aan de anderen vastklampen, ons nog vermoeider voelen en nog eenzamer, totdat we daar, op die dorre grond, in dat barre veld plukken diepgroen riet onderscheiden. Water, staat dat niet voor leven? Dat is wat het riet, de lage bomen ons toeroepen. We hebben de rivier bereikt.
Welke kant nu uit? Konden we maar naar de oever, dan zagen we de anderen vast, maar de bomen, het riet maken dat onmogelijk. Misschien zijn we verdwaald. En mijn kinderen, waar zijn mijn kinderen? Ik krijg geen adem. Mijn man probeert me te kalmeren. ‘Misschien zijn ze doorgelopen op zoek naar een plek waar ze de boten makkelijker te water kunnen laten,’ zegt hij. Hij loopt naar rechts, geen idee waarom, de anderen lopen zonder vragen achter ons aan, de rivier ligt nu links van ons.
Ik probeer mijn krachten weer te verzamelen. We moeten harder lopen, hen zo snel mogelijk zien te vinden. De angst mijn kinderen kwijt te raken overmant me. Een hels kabaal, ik schrik. Is er iemand in het water gevallen, is in de militaire wachttorens in de verte het vuur geopend? Het kabaal houdt maar niet op, steeds hetzelfde geluid.
Pas als we op een plek komen waar we tussen de bomen door de rivier kunnen zien, begrijpen we waar het vandaan komt. Pelikanen! Grote, spierwitte vogels. ‘Ze vangen vis,’ zegt mijn man, ‘ze waden en slaan met hun vleugels op het water, zo maken ze de vissen bang en jagen die op naar de oever.’ Het leven gaat door, ondanks alles. Een gevoel van rust daalt over me neer, heel even, dan is het weer verdwenen.
mijn bladeren zijn weg mijn vogels gevlogen
mijn bergen niets dan puin
ook de liederen die ik kende zijn verdwenen
in mijn stem geen echo van mijn leven
slechts het daveren van het bos klinkt in mijn stem
Ahmet Telli – Vergeet, mijn hart, dit gedicht
De Maritsa
Er is nog steeds niemand te zien. Misschien zijn we de verkeerde kant op gelopen. We draaien om, de rivier ligt nu rechts van ons. Links is het terrein vlak en open zover het oog reikt, de weg die we hebben afgelegd. Ik voel dat ik aan het eind van mijn krachten kom. Mijn man probeert me te bemoedigen, houdt mijn hand vast, zegt dat ik niet bang hoef te zijn, we zullen ze wel vinden.
We lopen en lopen. Achter ons rent iemand onze kant uit. De schrik slaat ons om het hart, maar het blijkt een van de smokkelaars te zijn die ons is komen zoeken. Ik ben dolblij. Mopperend en met snelle passen gaat hij ons voor, wij hollen achter hem aan. Als we bij de anderen aan de oever van de rivier komen, zie ik mijn twee kleintjes terug, zij aan zij in elkaar gedoken, nog kleiner, enkel kwetsbaar en fragiel, niet stil meer maar verstomd, ogen waar de angst uit stroomt, een zee van tranen. Mijn hart is verteerd van verlangen, ik omhels ze, kus ze.
de lente heeft haar stempel gedrukt de seringen
zijn ontloken wat als ik een kersentakje pak
binnen in me draaft een ree
en de papavervelden schreeuwen het uit
Behçet Aysan – Een kersentak
Het is ochtend. De bevalling lijkt nu niet lang meer op zich te laten wachten, hoewel ik eigenlijk nog wat tijd zou hebben. Het lange lopen en de angst om mijn kinderen hebben me uitgeput. Ik krimp ineen van de weeën, ik kan ze niet langer verborgen houden. Net nu we bij de rivier zijn, ons opmaken naar de overkant te gaan, val ik neer op de oever, de oever van een rivier die eigenlijk zo ver van ons weg is. Niet de Tigris, niet de Eufraat, maar de Maritsa, die al haar smart uitstort waar ze langs stroomt. Mijn man komt naast me zitten, neemt mijn handen tussen de zijne, onze blikken kruisen elkaar. De hemel, de wolken lijken neergedaald in zijn ogen, er ligt een sluier over zijn blik. Hij kijkt weg, omhelst me, nog steviger, om mij te bemoedigen en ook zichzelf, dat weet ik wel.
zeg het maar mijn lief! zeg: op een notenbruine dag kom ik eraan
Istanboel zal een wanboel zijn, mijn haren
een wanboel. alles een wanboel!
wees niet bedroefd, mijn lief! we rapen ons bijeen, samen
staan we op, lopen we weg, zeg dat mijn lief
en al heeft het leven een stalen grond met iedere stap doorboren we het!
Küçük İskender – Zeg het maar mijn lief
De vrouw uit Turkije, die de hele tijd vooraan, bij de smokkelaar loopt, is de eerste die me opmerkt. Ze komt naar me toe. Nu pas, in het daglicht, kunnen we elkaars gezicht zien. Ze haalt water uit haar tas en wast mijn gezicht. Dan komt een van de Irakezen, hij zegt dat hij arts is, voelt mijn pols, mijn hartslag is heel laag. Ik ben blij te horen dat hij arts is, en in de hoop dat hij me helpt vertel ik dat ik zwanger ben.
Tumult. De smokkelaar komt naar me toe, duwt me tegen de grond, daar lig ik, op mijn rug in de natte aarde aan de oever van de rivier. ‘Geen denken aan!’ zegt hij. ‘Zo kan ik je niet meenemen, je geeft je maar aan bij de militairen, ga naar een ziekenhuis!’
De Irakese arts geeft hem gelijk. ‘Je moet in geen geval meegaan,’ zegt hij, ‘niet in deze toestand!’
‘Onmogelijk,’ zeg ik, ‘dat kunnen jullie niet doen, we hebben betaald, jullie moeten ons meenemen!’
We kunnen niet meer terug, bovendien, waar zouden we heen moeten, onze huizen liggen in puin, onze straten ruiken naar oorlog, verder hebben we niks. De kinderen, deze kinderen moeten leven. De weeën zijn afgrijselijk, ze snijden me de adem af, ik zet mijn kiezen op elkaar en kom overeind, ik wil hen laten zien dat ik het vol kan houden, ik smeek hen, kijk hen recht aan terwijl er een brand in mijn binnenste woedt.
Ahmet, beste jongen, waarom huilt een zakdoek
niet een tand, niet een nagel, een zakdoek, waarom huilt die
in mijn zakdoek klinkt het bloed.
Edip Cansever – In mijn zakdoek klinkt het bloed
‘Goed,’ zegt de andere smokkelaar uiteindelijk. Hij stemt in. De vrouw uit Turkije geeft me een arm, neemt de tas over die mijn man in zijn hand heeft, en wil dan ook de tas van mijn hals halen. Ik begrijp het wel, ze probeert te helpen, maar dat gaat niet. Hoe moet ik weten of ik haar kan vertrouwen? Terwijl ik het hoofd bied aan de pijn probeer ik haar angstig te doorgronden, dan zie ik haar zwarte nagellak, haar stevige laarzen, die speciaal voor de tocht lijken aangeschaft. Ze zegt iets, eerst in het Turks, dan in het Kurmanci, terwijl ze naar mijn tas reikt. Ik krijg geen woord over mijn lippen, geef haar met mijn blik te verstaan dat ik mijn tas niet kan geven. Ze begrijpt het.
Klein lichaam
De overkant. Een nieuw leven. Zo dichtbij en zo ver weg. Al die omgeslagen boten op zee, op rivieren. Al die mensen die er niet meer zijn. En met die kennis dan op weg gaan, met twee kleine kinderen en een baby in mijn buik. Als we bij de meest geschikte plaats aankomen worden de twee boten aan elkaar vastgebonden, misschien om zo snel mogelijk naar de overkant te kunnen, of om meer weerstand te kunnen bieden aan de sterke stroming.
Ik weet het niet. Ik kan niet nadenken. Ik voel de pijn niet, de weeën niet. Een voor een stappen we in een boot en proberen zo te gaan zitten dat het gewicht gelijk verdeeld is. Het enige wat ik voel is angst. Enorme angst. Ik zie de beelden voor me van al die hartverscheurende gebeurtenissen waarover ik gelezen, gehoord heb, waarvan ik het meeste heb gezien, meegemaakt, gehoord van mijn naasten. Ik ben bang, bang vanwege mijn kinderen, vanwege het kind dat nog geboren moet worden.
Mijn kinderen. Alan heette het peutertje, aan deze kant van de rivier kent men hem als Aylan Kurdi. Is er een verschil tussen die kinderen? ‘Klein lichaam ontzield aangespoeld’ luidden de koppen op 2 september 2015. Dezelfde datum in zekere zin als vandaag, nu, morgen.
‘Klein lichaam.’ Oppervlakkige woorden voor een ziel die is heengegaan. Het kind was nog maar klein, zijn ziel des te groter. In wat voor eenheid meet je het leven, in jaren, de leeftijd van een ziel?
als een rivier was de mens
zonder besef van het bloed dat hij meevoert;
stom bij zijn eigen lied,
blind voor zijn eigen droom,
doof voor zijn eigen schreeuw…
Nihat Behram – Ali is een meisje
Drie jaar duurde het leven van Alan, een berg aan ervaringen, net als de levens van zijn moeder en zijn broer, die samen met hem stierven. Ze vluchtten voor de dood, precies wat ons tot deze tocht bracht, met onze kinderen in onze armen. En we wisten: ‘(…) no one puts their children in a boat / unless the water is safer than the land (…).’ (Warsan Shire – Home)
We doffen ons op alsof we naar een feest gaan
De smokkelaar die tot nu toe met ons was meegelopen, gaat terug. Zijn collega stapt in een van de boten, gaat voorin zitten. De Irakese arts stapt in de tweede, zij zijn degenen met een peddel. Maar de Irakese arts krijgt het niet voor elkaar, hij weet simpelweg niet wat te doen. De rivier is breed, de stroming sterk. De vrouw uit Turkije wil de peddel overnemen, maar de smokkelaar laat haar niet in de andere boot overstappen, bang dat de boot uit balans raakt.
Kwaad probeert hij wat te verschuiven zodat hij in het midden van de twee boten zit. Hoe moet die jongen, zo’n dunne man ingaan tegen de stroming van die brede rivier? Wat als de touwen tussen de twee boten breken? Reddingsvesten hebben we niet. Het enige wat we hebben zijn de grote tassen in onze handen, op onze ruggen. Als we in het water vallen zijn we verloren, dat besef ik maar al te goed.
We hebben al zo vaak gehoord dat op de Egeïsche Zee, hier, op de Maritsa boten omsloegen met reizigers zoals wij en tientallen mensen verdronken. Hier mogen smokkelaars de mensen misschien nog overzetten, op zee is het een heel ander verhaal. Daar laten ze de migranten zien hoe ze een rubberen vaartuig met een goedkope motor moeten besturen, daarna mogen ze het zelf uitzoeken met die ondeugdelijke boten en zwemvesten die geen enkel nut hebben.
Al die mensen die ze zo de dood in hebben gejaagd. Alan was maar een van hen. De gedachten, de gebeurtenissen bezorgen me steken in mijn hart, maar ondertussen is de smokkelaar nog bij ons en hij krijgt het voor elkaar! Met al zijn kracht en één peddel heeft hij ons naar de overkant gebracht.
We stappen uit, het water in, de blubber. De boten worden meteen uit het water getrokken. We rennen naar de bomen op de oever, schuilen onder de takken, proberen onze voeten en schoenen schoon te maken, trekken droge sokken aan. Van sommigen zitten de kleren zo onder de modder dat ze hun broek uittrekken en een schone aandoen. De vrouw uit Turkije heeft een grote doos vochtige doekjes bij zich, die ze aan iedereen uitdeelt.
Iedereen lijkt op te leven, is er wat beter aan toe, opgewekter. Kennelijk waren we allemaal vooral bang voor de rivier. We hebben het gehaald! We doffen ons op alsof we naar een feest gaan. Op de oever, onder de bomen wordt de lucht uit de boten gelaten, eentje wordt er achtergelaten – waarom weet ik niet, misschien hebben we er geen twee meer nodig. We zijn tenslotte aan de overkant, eindelijk, nu zal alles makkelijker zijn – tenminste, dat hoop ik. Misschien heeft de smokkelaar hem nodig voor de terugreis.
Behalve die van ons liggen er nog een paar boten, en modderige broeken, sokken, talloze conservenblikken. Al die mensen die al hierlangs gekomen zijn. Net als onze voorgangers laten ook wij onze modderige spullen liggen, we wachten af tot we achter de smokkelaar aan onze tocht kunnen vervolgen. Het is licht, we kunnen niet verder, zegt hij. We moeten weg van de rivier, ons verstoppen en wachten tot het donker wordt. Urenlang wachten, hoe is het mogelijk, net nu we de grootste hindernis genomen hebben, de rivier hebben weten over te steken, onze angst is gezakt en onze hoop aangewakkerd, net op het moment dat we denken er bijna te zijn.
Terwijl ik me zo wat probeer af te leiden en met gebogen hoofd achter de anderen aan loop, valt mijn oog op de tientallen dode dieren
Terwijl we de brede rivier achter ons laten en tussen de lage bomen door proberen te lopen, moet ik denken aan de mensen die in de winter hun toevlucht zochten tot het bos en in hun dunne kleren zijn bevroren. Ieder moment van deze tocht ligt de dood op de loer. De weeën worden steeds heviger, ik leg mijn hand op mijn buik, denk aan de baby. Die pijn, die hevige pijn zal me uiteindelijk met mijn kind verenigen, dat weet ik toch, zo is het eerder ook gegaan.
Terwijl ik me zo wat probeer af te leiden en met gebogen hoofd achter de anderen aan loop, valt mijn oog op de tientallen dode dieren – karkassen, beter gezegd. Vreemd genoeg liggen de meeste erbij zoals ze zijn neergevallen, de botten op hun plek, alles aan elkaar. Koppen verbonden met de hals, borst en ribben. Heupen aan poten. Talloze hoorns en hoeven. Wat heeft dat te betekenen, waar wijzen die onaangeroerde skeletten op? Zijn de beesten geschoten en vervolgens blijven liggen? Maar wie schiet ze dan? Jagers heb je hier niet. Militairen?
Na een tijdje vinden we tussen de bomen en het struikgewas, ver van de rivier, een vlak stuk. Het is vochtig en koud maar toch gaan we op het gras zitten. Wachten, een gespannen wachten. We proberen allemaal te ontspannen en eten wat van onze meegebrachte etenswaren. Mizgin en Azad krijgen eerst, ze vallen om van de honger. Daarna gaat iedereen ergens liggen en probeert te slapen. De Afghanen lopen het verst weg, gaan in grote zwarte vuilniszakken liggen. Goed idee om die mee te brengen. Zo hebben ze bescherming tegen de kou, de wind, het vocht.
Ik zit hevig te rillen. De Irakese arts, die vlak bij ons is gaan liggen, merkt het, hij haalt een regenjas uit zijn tas, trekt me die aan, doet de knopen een voor een dicht. Dan gaat hij weer liggen, maar hij kan de slaap niet vatten, schrikt iedere keer wakker.
Ook de vrouw uit Turkije kan niet slapen, ze zit met haar rug tegen een boom te wachten. Naast haar ligt de smokkelaar, onder een laken, hij is meteen ingedut. De Syriërs liggen een eindje verderop, links van ons, naast elkaar onder een boom. Een van hen, een vrouw, heeft zich opgerold en, in een poging zich tegen de kou te beschermen, een sjaal over zich heen getrokken.
Zwak gehuil
Door de dunne regenjas ril ik minder, maar nu komen de weeën weer opzetten. Even later voel ik vocht tussen mijn benen lopen, zijn mijn vliezen soms gebroken? Ik vertel het mijn man, ik pak zijn hand en kom overeind, zonder iets tegen iemand te zeggen lopen we met onze kinderen verder het bos in. De vrouw uit Turkije volgt ons met haar ogen, maar ze heeft geen idee wat er aan de hand is. Mijn kind is op komst!
Ver weg van de anderen strek ik me met moeite uit in het natte gras, mijn man houdt mijn hand stevig vast, laat me niet los, Azad en Mizgin kijken me verbaasd aan. Even zie ik Ruhat en Botan in hun ogen. Ik denk weer aan hun moeder, de mooie Muntazam. Toen ze in haar eentje thuis beviel keken haar twee kinderen ook zo verbaasd naar haar, dat vertelde ze naderhand. Zoals ze in haar eentje van haar kind was bevallen, eigenhandig de navelstreng van haar kind had doorgeknipt. Dat zou ik ook kunnen, maar ik ben niet alleen, mijn man is bij me.
Maar nee. Dat prachtige kind, Muntazams baby. Nog geen twee maanden was het toen… Ik krijg het gewoon niet over mijn lippen.
Ik heb iemand nodig, een vrouw. De bevalling begint, echt, het hoofdje komt al. Ik zeg tegen Mizgin dat ze de vrouw uit Turkije meteen moet gaan roepen. De twee Syrische vrouwen spreken Kurmanci en Arabisch en het is makkelijker om met hen in Sorani te communiceren ook al kennen ze die taal niet, maar dat gaat niet, ze hebben zich niet laten zien, kennelijk houdt iets hen tegen, ze zijn bevreesd.
‘Serê zarok,’ roept Mizgin, ‘het hoofd van het kind’, en ze rent weg. De vrouw uit Turkije komt er meteen aan. Ze heeft een klein zakmes bij zich. Ze kijkt me geschokt aan maar herneemt zich snel, gaat bij mijn voeten zitten en trekt voorzichtig aan mijn baby. Daar is hij, in haar handen, mijn man zit bij mijn hoofd, mijn kinderen kijken naar hun nieuwe broertje – het jongetje dat nog steeds met mij verbonden is. Alleen, hij geeft geen kik, wat is er aan de hand?
Mijn hart staat zo in brand dat ik geen woord kan uitbrengen. Dan begint de vrouw onhandig tikjes te geven tegen de billen van mijn kind. Eindelijk hoor ik een zwak gehuil.
er stond een bloem, daar, ergens,
te bloeien als om een fout weer recht te zetten;
boog zich tot vlak bij mijn lippen
en praatte en praatte maar.
Cemal Süreya – Een bloem
De vrouw vraagt iets, zegt wat tegen ons, maar we begrijpen elkaar niet. Gelukkig komt de smokkelaar op dat moment, ze vraagt hem meteen om zijn telefoon. Ze belt iemand, overlegt. Belt dan iemand anders, zet de telefoon op de luidspreker en legt hem op mijn opgeschorte rok. Aan de andere kant van de lijn legt een vrouw met een verbazingwekkende kalmte een en ander uit, haar stem geeft vertrouwen.
De Turkse vrouw snijdt met haar zakmes de navelstreng door. Nu moet die afgebonden worden, maar er is geen draad. Mijn man laat mijn hand heel eventjes los om in de tas te zoeken. Alles voor de baby hebben we bij ons, hoe hebben we draad nou kunnen vergeten. De vrouw stuurt de smokkelaar naar de anderen in de hoop dat die iets hebben.
Een van de Syrische vrouwen komt aangelopen met een klein stukje naaigaren. Een dun stukje naaigaren, daarmee bindt ze de dikke, harde, glibberige navelstreng af. Met wat water probeert ze de baby te wassen, geeft hem dan aan de anderen over zodat die hem aan kunnen kleden.
Op dat moment wordt de verbinding verbroken. Onze blikken kruisen elkaar. Ik voel me gelukkig en dankbaar, op haar gezicht ligt een vage glimlach. Toch valt er angst in haar blik te lezen. Ik voel dat ze niet weet wat te doen maar me tegelijkertijd wil bemoedigen. We spreken niet dezelfde taal, maar proberen elkaar met onze blikken te steunen en moed in te spreken. Dat heeft zij net zo hard nodig als ik.
De bevalling is nog niet voorbij. De nageboorte zit er nog. En tussen mijn benen voel ik de navelstreng, waarmee mijn kind negen maanden lang met mij was verbonden. Mijn lichaam moet dat alles nu kwijt. Zij weet ook wat er te doen staat, ze weet alleen niet hoe. Ze vraagt me iets, maar ik ben niet in staat antwoord te geven, zelfs maar te laten zien wat ze moet doen.
Ze vraagt de smokkelaar nogmaals om zijn telefoon, zet hem op de luidspreker en geeft ook mijn man instructies, laat hem zien hoe hij met kracht op mijn buik moet duwen. Felle pijnscheuten trekken door mijn hele lijf. Terwijl mijn man op mijn buik drukt, lukt het de vrouw met haar blote handen de nageboorte uit me trekken. De pijn zakt een beetje. Ik voel me uitgeput, maar beter. Alles is voorbij, tenminste, dat hoop ik, want ik weet niet hoeveel ik ben ingescheurd, of ik veel bloed heb verloren, of de bloedingen aanhouden.
De regenjas onder me is besmeurd met alles wat met mijn kind is meegekomen. Mijn voeten staan er midden in en trillen, ik kan het niet tegenhouden. Ik heb het ijskoud.
Mijn man haalt mijn kleren uit de tas. De vrouw uit Turkije probeert me met vochtige doekjes schoon te wrijven. Ze stuurt de smokkelaar er nog een keer op uit, hij komt terug met een grote zwarte vuilniszak, van de Afghanen gekregen waarschijnlijk. Ze snijdt het onderste stuk van mijn regenjas en laat dat op de grond liggen – schoonmaken lukt toch niet zonder water of een fatsoenlijke doek. Samen met mijn man tilt ze me op de vuilniszak die ze naast me op de grond heeft uitgespreid.
Dan wrijft ze me helemaal schoon, kleedt me aan. Schone sokken heb ik niet. Het enige reservepaar dat ik had, heb ik aangedaan nadat we de rivier waren overgestoken en in de modder terecht kwamen. Tijdens de bevalling heb ik er geen moment aan gedacht ze uit te trekken. Ze zegt tegen Mizgin dat die haar tas moet brengen. Ze heeft een maillot, die trekt ze me aan.
Ik voel me wat beter, al heb heb ik het nog steeds koud en trillen mijn benen nog. Ze stuurt de smokkelaar naar de Syrische vrouw, die een korte legging bij zich heeft. Ook die trekt ze me aan. Dat scheelt, de legging verwarmt me en houdt mijn ondergoed strakker tegen mijn lijf. Na een bevalling verlies ik veel bloed, ik weet het van de geboorte van Mizgin en Azad. Ik moet er niet aan denken dat op die koude, natte wegen, te midden van al die mensen, het bloed langs mijn benen loopt. En daarbij, bloedverlies betekent je slap voelen, uitgeput, misschien niet verder kunnen lopen.
Niet aan denken. Nu heb ik mijn baby in mijn armen. Ik sla ze nog steviger om hem heen.
Vanwege de coronapandemie hoeven steeds minder mensen naar kantoor. Waarom zou je dan niet ergens heel anders gaan werken, waar het mooier en warmer is?
DOSSIER OP REIS
De pandemie heeft het toerisme hard getroffen. De voorheen bloeiende sector was in 2019 nog goed voor 11 procent van het wereldwijde bbp. Het lijkt erop dat nu de vaccinatieprogramma’s op gang komen, vakantiereizen deze zomer weer mogelijk zijn. Maar was er niet jarenlang kritiek op het massatoerisme? Moet dat wel in ere worden hersteld?
Dit artikel verscheen eerder in november 2020.
Zijn collega’s denken dat Greg elke dag, als ze inschakelen voor hun videoconferentie, aan zijn bureau thuis in Londen zit. Waar moet hij anders zijn tijdens corona, als je niet op kantoor en ook niet ergens anders kunt zijn? Wat zijn collega’s en vooral zijn chef niet vermoeden: hun sales- en marketingmedewerker zit in werkelijkheid een maand in Barcelona en logt van daaruit in voor zijn conference calls. Via www.philonarooms.com heeft hij een chic appartement in de oude stad gehuurd voor minder dan de helft van de normale prijs. Op zijn werk merkt geen mens dat hij stiekem ergens anders is. Een achtergrond kun je tenslotte wegwerken of vervangen door een willekeurige skyline. De perfecte vermomming.
Greg is niet zijn echte naam. De reden voor zijn onaangekondigde ‘dienstreis’ vindt hij nogal voor de hand liggen: ‘Mooier weer,’ antwoordt de twintiger zonder omhaal. Zo kan hij in ieder geval het onvermijdelijke met het aangename verenigen en bovendien genieten van het strand en een beetje sightseeing. ‘Sinds ik hier ben, merk ik dat het niets uitmaakt of ik vanuit huis of ergens anders vandaan werk,’ zegt Greg. Dat hij na thuiskomst tien dagen in quarantaine moet, neemt hij op de koop toe. Door de avondklok en de contactbeperkingen zit tenslotte bijna iedereen in quarantaine.
Visa voor nomaden
Inmiddels denken veel mensen hetzelfde als Greg, en ook de randvoorwaarden voor zulke tijdelijke ‘filialen’ worden steeds beter en talrijker. Want terwijl de meeste vakantieoorden de concurrentie om de gewone toerist maar hebben gestaakt en klagen over een bezettingsgraad die recordlaagte heeft bereikt, ontdekken sommige landen en steden een nieuwe doelgroep: de werkende toerist. Zelfstandigen en werknemers die opeens zijn losgelaten, kunnen nu in theorie overal vandaan werken, zolang ze maar snel internet en een bureau ter beschikking hebben.
Landen als Barbados en Costa Rica zorgden deze zomer al voor ophef door luidkeels aangekondigde nomad visas. En sinds kort lonken ook landen als Estland, Kroatië en Georgië met flexibele verblijfsvergunningen naar de moderne gastarbeider. Vooropgesteld dat hij kan bewijzen dat zijn inkomen hoog genoeg is. Estland verlangt bijvoorbeeld als garantie een inkomen van €3504 per maand.
Landen als Barbados en Costa Rica zorgden deze zomer al voor ophef door luidkeels aangekondigde nomad visa
In toeristische hotspots in Europa zijn vooral de eigenaren van vakantieappartementen anders gaan denken. In plaats van kortdurende Airbnb-oplossingen, waar op dit moment bijna geen vraag naar is, verhuren ze hun woning liever voor een langere periode en minder geld dan helemaal niet. ‘Afgelopen jaar hadden we zo’n 1000 onderkomens in Portugal in de aanbieding, nu zijn het er al 1700’, zegt Dave Williams, medeoprichter van NomadX, een portaal voor tijdelijke woningen en co-living. Ze verhuren niet op dag-, maar op maandbasis. Williams en zijn vrouw kwamen in 2017 op dit idee, omdat de twee Amerikaanse internetondernemers toen zelf een tijdje door Europa rondtrokken en het moeilijk vonden om betaalbare, goed uitgeruste woningen te vinden die je flexibel en zonder vreselijke papierwinkel en borgsommen kon huren.
Door corona is hun model in één klap actueel geworden. ‘Sinds mei hebben we meer dan een miljoen boekingsverzoeken gehad,’ zegt Williams. Door de tweede golf werd die ontwikkeling een beetje afgeremd, maar de mensen beginnen nu echt te experimenteren, vertelt hij. Twee weken geleden is NomadX samengegaan met concurrent Flatio, die woningen in zestig Europese steden aanbiedt, van Boedapest tot Rome en Athene. Samen willen ze de toenemende vraag beter bedienen.
‘We staan aan het begin van een ontwikkeling,’ gelooft Williams. ‘Nu in Amerika steeds meer ondernemingen als Apple en Facebook volkomen remote gaan, zullen veel van hun medewerkers eens een keertje een paar maanden naar Europa willen. Alleen al omdat ze door te reizen in het beste geval zelfs geld besparen.’ Geoarbitrage wordt het financiële voordeel genoemd dat je hebt als je je salaris verdient in een land met hoge prijzen, terwijl je verblijft in een land met lagere kosten van levensonderhoud.
Nieuwe gastarbeiders
Mensen die reizen om in die tijd ook te werken, zijn er natuurlijk al veel langer. Digital nomads worden ze meestal genoemd. Je zag ze bij Starbucks achter hun laptop zitten, terwijl de profi’s, naar men zegt, allang in Thailand of Tenerife rondhingen, waar het weer altijd beter is en na gedane arbeid de golven wachten. Meestal ging het om programmeurs, aandelenhandelaren, software-ondernemers of bloggers, die al ver voor corona in groten getale als nomaden konden werken.
De nieuwe gastarbeiders zijn in die zin anders, dat zij door hun baan niet voortdurend onderweg kunnen zijn en dat ook helemaal niet willen. Wat ze meer aantrekt, is een beetje snoepen van de nieuwe flexibiliteit, eens ergens anders zijn en twee vliegen in één klap te slaan: je werk doen en ook een beetje toerist zijn. Een droom voor multitaskers en lifestyle-optimizers. Maar meer een model voor alleenstaanden, stellen zonder kinderen en gezinnen waar de kinderen nog niet naar school hoeven. Van de laatste groep komt, als dat al het geval is, waarschijnlijk maar een van de ouders aan werken toe.
Marcel Gasser (37) behoort eigenlijk tot de oude garde. Hij heeft thuis, in midden Zwitserland, allang geen vaste woonplaats meer. Als coach en business angel moest hij voor zijn projecten toch al naar allerlei plaatsen toe, en uiteindelijk is hij bewust nomade geworden. Ook nu, in de coronapandemie, is hij de hele tijd onderweg. ‘Tijdens de lockdowns ben ik twee keer naar Zweden gevlogen, daarna naar Italië en Griekenland. Reizen was goedkoper en mooier dan ooit,’ vertelt hij. Want de steden zijn nu natuurlijk leger dan anders. ‘Sprookjesachtig,’ zegt Gasser.
Een droom voor multitaskers en lifestyle-optimizers
Meestal werkt hij vijf uur, daarna gaat hij de omgeving verkennen. Je hebt een paar dagen nodig om ergens te landen, maar daarna geeft de nieuwe omgeving je extra veel energie en inspiratie. Een maand is ongeveer de ideale periode, schat Gasser. En je hoeft tegenwoordig ook niet bang te zijn dat je vereenzaamt: via Facebook en platforms als Meetup is het veel makkelijker dan vroeger om in een vreemde plaats mensen te leren kennen, samen te sporten, uit eten te gaan of op zakelijk vlak gedachtes uit te wisselen.
Juist de uitwisseling met gelijkgestemden vindt Gasser gezien zijn levensstijl erg waardevol. Hij heeft er een nieuw businessmodel voor aankomende halfnomaden door ontwikkeld. Bij Akashagaat hetniet per se om klassieke co-living of co-working ruimtes, maar om community spaces, die een flexibele leefruimte voor soms wel 20 tot 100 mensen bieden. Het eerste huis komt begin 2021 in Ticino (Zwitserland), er zijn plannen voor al met al twintig Akasha-communities wereldwijd.
‘Het idee is dat iedere geïnteresseerde nu eens hier, dan weer daar twee of drie maanden intrekt, van daaruit werkt en tegelijkertijd van de anderen in de community iets kan leren,’ legt Gasser uit. Een soort ‘open universiteit voor persoonlijke groei’ is wat hij voor ogen heeft. De meeste locaties zullen bovendien ergens buiten, midden in de natuur zijn, zodat de moderne mens niet alleen met internet, maar ook weer eens met de natuur connect. Ook deze ontwikkeling is door corona versneld, gelooft Marcel Gasser: het verlangen om naar het platteland te vluchten.
Naar het groen pendelen
Greendesking heet dan ook een andere nieuwe trend in de postcorona-werkwereld. Een bureau in het groen om digitaal werken te combineren met beleving van de natuur. Dat kan bijvoorbeeld een paar weken in zogenaamde working retreats. Zo biedt Sende je in een Noord-Spaans bergdorp co-working in het groen. Na gedane arbeid kun je samen gaan wandelen, of zwemmen in een afgelegen bergmeertje. Het eten wordt bereid met ingrediënten uit de omgeving. De drijvende krachten achter Sende hebben al een tweede locatie in Portugal in de planning. Niet alleen gestresste grotestadsbewoners zijn met dit soort concepten gediend, ontvolkte dorpen kunnen er ook een nieuw perspectief door krijgen.
Een andere oplossing is om dagelijks naar het groen te pendelen. Want als je niet de hele tijd meer in de stad hoeft te zijn, kun je theoretisch voor je werk ook naar het platteland rijden. Steeds meer inwoners van Berlijn maken bijvoorbeeld gebruik van Coconat: een groot landgoed, een uurtje rijden buiten de Duitse hoofdstad, in Bad Belzig, Brandenburg, met yogastudio, massageruimte, een eigen bijenvolk en een kruidentuin op het terrein. ‘Birch’, buiten Londen, is een pas gerenoveerd achttiende-eeuws herenhuis dat zowel hotel als club is en zijn leden poepchique werkplekken met uitzicht op de natuur biedt.
Ook op dit soort werkplekken kun je tijdens een Zoomvergadering je achtergrond maar beter wegwerken. Niet om geheim te houden waar je bent, maar om je collega’s in hun gewone kantoor aan huis niet al te jaloers te maken.
Jan Marsalek, ‘De meest gezochte man op aarde’, is de spil in een miljardenfraude rond de Duitse betaaldienst Wirecard. Hij is sinds juni spoorloos, ook al zijn er inmiddels aanwijzingen over zijn verblijfplaats. Afgelopen weekeinde begonnen opnames voor een documentaire rond het schandaal. Ook kwam er nieuwe informatie over zijn verdwijning aan het licht, die leidde tot de arrestatie van een voormalige hooggeplaatste geheim agent en een Oostenrijkse politicus.
Het Duitse mediabureau WuV schreef dit weekeinde op zijn website dat opnames van het docudrama The big fake – The Wirecard story zijn begonnen in Berlijn. De hoofdrollen in de film worden gespeeld door Christoph Maria Herbst en Franz Hartwig, als respectievelijk de in hechtenis genomen Markus Braun, baas van Wirecard, en de voortvluchtige Chief Operational Officer (COO) Jan Marsalek. Volgens WuV belicht de film niet alleen de wereldwijde economische dimensie van de fraudezaak, maar ook de psyche van de twee mannen.
Een uitgebreid team van journalisten van onder meer de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung, Stern, Capital en infoNetwork tekende voor de research.
Het blijft overigens niet alleen bij deze documentaire: later dit jaar volgt ook nog een meerdelige True Crime-podcast die de geschiedenis en achtergrond van het Wirecard-schandaal behandelt en Penguin Random House komt dit voorjaar met het boek Wirecard – Psychogram van het schandaal van de eeuw door Bettina Weiguny en Georg Meck, de twee journalisten die het idee voor de documentaire opperden.
Het Wirecardschandaal
Wirecard is een Duitse betalingsverwerker en financiële dienstverlener. In juni vorig jaar maakte het bedrijf bekend dat € 1,9 miljard aan contanten spoorloos was verdwenen en dat het bedrijf een schuld had van € 3,2 miljard. De Oostenrijker Markus Braun, oprichter en voormalig CEO, twee bestuursleden en andere leidinggevenden zijn gearresteerd of betrokken bij strafrechtelijke procedures. Tegen de voortvluchtige COO Jan Marsalek loopt een internationaal arrestatiebevel.
In november 2020 verkocht Wirecard de activa van zijn belangrijkste onderdelen voor € 100 miljoen aan Santander Bank en het bedrijf wordt nu verder ontmanteld.
De Ierse publieke zender RTÉ noemde de val van Wirecard vorig jaar ‘een schandaal dat is te vergelijken met de ineenstorting van het Amerikaanse energiebedrijf Enron door boekhoudfraude in de vroege jaren 2000.’
Il Sogno
Ondertussen publiceerde Süddeutsche Zeitung, dat een uitgebreid dossier over de Wirecard-zaak bijhoudt, afgelopen weekeinde een artikel over de vlucht van Jan Marsalek, dat leest als een verhaal van John le Carré en de documentairemakers mogelijk noopt hun scenario aan te passen. Volgens het artikel zouden een voormalig inlichtingenagent en een voormalig FPÖ-politicus, Marsalek hebben geholpen te ontsnappen.
Il Sogno, zo beginnnen journalisten Oliver das Gupta, Klaus Ott en Jörg Schmitt hun artikel in de Süddeutsche, is een klein Italiaans restaurant in het centrum van München.
Specialiteit: de steak van de lavagrill voor € 24,90. Il Sogno betekent zoiets als ‘de droom’, en dat is passend, want een droom was uiteengespat vlak voordat drie mensen elkaar ontmoetten tijdens een diner in het restaurant op de avond van 18 juni 2020. Jan Marsalek, als COO lange tijd de tweede man van Wirecard, was een paar uur eerder op non-actief gesteld door de raad van commissarissen van de financiële dienstverlener uit Aschheim. Men had namelijk geconstateerd dat zo’n € 1,9 miljard, die op rekeningen in Azië zou moeten staan, gewoonweg niet bestond.
Ruim 24 uur na het etentje was Jan Marsalek verdwenen
Marsalek dineerde bij Il Sogno met twee van zijn naaste vertrouwelingen; zijn voormalige assistent Sabine E. en de Oostenrijker Martin W., voorheen een hooggeplaatste medewerker van het Oostenrijkse federale bureau voor de bescherming van de grondwet en terrorismebestrijding (BVT), vergelijkbaar met de Nederlandse AIVD.
Ruim 24 uur na het etentje was Jan Marsalek verdwenen; zijn spoor loopt dood op de luchthaven van Minsk, de hoofdstad van Wit-Rusland. Hij landde daar op de avond van 19 juni in een kleine privéjet vanaf de luchthaven Bad Vöslau bij Wenen.
Sabine E. en Martin W. ontkennen beiden dat de ontsnapping van Marsalek gepland werd tijdens het diner in Il Sogno. Ze wisten er niets van, laat staan dat ze erbij betrokken waren. Volgens hen sprak Marsalek tijdens het diner alleen over zijn ontslag en vertelde hij dat hij naar de Filippijnen wilde om de vermiste Wirecard-miljarden te zoeken. Oostenrijkse opsporingsdiensten betwijfelen dat.
Martin W. wordt sinds vrijdagavond vastgehouden door de politie van Wenen. Het parket van Wenen beschuldigt hem er onder meer van Marsalek te hebben geholpen te ontsnappen naar Minsk. Dit blijkt uit een aanhoudingsbevel van de Weense officier van justitie gedateerd op 22 januari, dat de Süddeutsche Zeitung in bezit heeft en waarover de Oostenrijkse krant Der Standard als eerste berichtte.
De verklaring van Schellenbacher
De Oostenrijkse autoriteiten denken dat Martin W. de vlucht van Marsalek niet in zijn eentje heeft georganiseerd. Hij zou zijn geholpen door de voormalige Oostenrijkse parlementariër Thomas Schellenbacher, die de onderzoekers op het spoor kwamen na telefoontaps en surveillance. Deze ondernemer was van 2013 tot 2017 parlementslid in Oostenrijk voor de rechts-populistische FPÖ. Ook hij zit nu in hechtenis. Naar verluidt heeft hij een uitgebreide getuigenis afgelegd aan speurders van de Oostenrijkse federale politie.
Volgens Schellenbacher had W. hem half juni gebeld met het verzoek om voor Marsalek een vliegtuig naar Minsk te regelen. Schellenbacher zou bezwaren hebben gehad maar gaf wel toe aan het verzoek, waarna de ex-inlichtingenagent hem het paspoort van Jan Marsalek overhandigde.
Onderzoek van Bellingcat
Over de voortvluchtige Jan Marsalek schreef Bellingcat in juli van vorig jaar:
‘Jan Marsalek is momenteel een van de meest gezochte personen op aarde. Het bedrijf waar hij operationeel toezicht op had, het Duitse Wirecard, stortte vorige maand van de ene op de andere dag ineen nadat accountants de aandacht hadden gevestigd op een gapend gat in de balans van bijna 2 miljard euro.
Dat bedrag in contanten, waarvan werd gedacht dat het op bankrekeningen stond van derden in Oost-Azië, waar zich een coderings- en verwerkingscentrum van Wirecard bevond, was er in feite niet.
De 40-jarige Oostenrijkse Jan Marsalek, COO van Wirecard sinds 2010, had de leiding over de Aziatische activiteiten van het bedrijf.’
‘Op 18 juni 2020 werd het managementteam, waaronder Jan Marsalek, ontslagen. Hij vertelde zijn collega’s dat hij naar de Filippijnen zou gaan om de vermiste miljarden te traceren en zo zijn onschuld te bewijzen. Later die dag werd hij vermist.
Terwijl boekingen van luchtvaartmaatschappijen en immigratiedossiers suggereerden dat hij op 23 juni naar Manilla was vertrokken en van daaruit naar China doorgereisd, bleek uit onderzoek door de Filippijnse autoriteiten dat die reis een dwaalspoor was en dat de immigratieformulieren op zijn naam waren vervalst.
Sindsdien wordt Jan Marsalek gezocht door de Duitse en Oostenrijkse autoriteiten op verdenking van fraude en verduistering.’
‘Bellingcat heeft in samenwerking met onderzoeksjournalisten van Der Spiegel en The Insider nu de locatie vastgesteld waarheen Marsalek enkele uren na zijn ontslag vluchtte: Minsk, de hoofdstad van Wit-Rusland. Russische immigratiedossiers en gegevens die worden bijgehouden door de Russische FSB suggereren dat de Russische veiligheidsdienst al langer geïnteresseerd was in Marsalek, die een aantal verschillende paspoorten gebruikte, waaronder een diplomatiek paspoort van een derde land waarmee hij Rusland tientallen keren bezocht in de afgelopen vijftien jaar.
Ten minste één keer, in 2017, hebben de Russische veiligheidsdiensten waarschijnlijk een langdurige interactie gehad met Marsalek in Moskou.’
Zoals het zich laat aanzien, richtte Schellenbacher zich tot Jet X Aviation Services in Kottingbrunn. Dat bedrijf had op 19 juni een Cessna Citation Mustang 50 beschikbaar, die Marsalek kon ophalen op het privévliegveld Bad Vöslau, ongeveer 30 kilometer ten zuiden van Wenen.
Tijdens het verhoor zou Schellenbacher ook hebben verklaard dat Martin W. hem herhaaldelijk had gebeld om te laten weten dat Marsalek te laat bij het vliegtuig zou komen. Hij vertelde de Oostenrijkse rechercheurs dat W. tijdens zijn laatste telefoontje zei dat de aankomst van Marsalek was vertraagd omdat de taxichauffeur de ingang van het luchthavengebouw niet kon vinden.
Volgens informatie van de Süddeutsche Zeitung had de voortvluchtige COO eigenlijk al ’s middags rond 15.30 uur moeten vertrekken naar Minsk, maar hij kwam pas rond 19.00 uur op het vliegveld aan. Om 20:03 uur vertrok de Cessna met Marsalek aan boord in noordoostelijke richting om rond 23:00 uur in Minsk te landen. Marsalek zou zo’n € 8000 voor de vlucht hebben betaald. In contanten.
Een gekochte parlementszetel
Een voormalige Oostenrijkse inlichtingenagent en een ex-parlementslid als vermeende vluchthulp voor de momenteel meest gezochte witteboordencrimineel ter wereld, dat zou toch ook in Oostenrijk een aantal politieke vragen moeten oproepen, schrijft Süddeutsche Zeitung.
Schellenbacher was al eens eerder het onderwerp van onderzoeken, toen het ging om de vraag hoe hij in het Oostenrijkse parlement was terechtgekomen. Aangenomen wordt dat de zetel van Schellenbacher in het Oostenrijkse parlement is gekocht door een groep Oekraïense zakenlieden.
Volgens een getuige, die dit heeft verklaard onder ede, zouden de Oekraïners in totaal € 10 miljoen hebben neergeteld voor zijn parlementszetel, een bedrag dat werd betaald aan onder meer de FPÖ en de toenmalige partijleider van de FPÖ, Heinz-Christian Strache. Strache en de FPÖ ontkennen, ook al toonden Süddeutsche Zeitung en Der Spiegelmeerdere foto’s die ze in 2019 kregen toegespeeld en waarop stapels contant geld zijn te zien. De foto’s zouden zijn gemaakt in de dienstwagen van Strache, precies in de periode dat Schellenbacher een plaats op de FPÖ-kieslijst kreeg. Tot veler verrassing, want Schellenbacher was een onbekende, middelgrote ondernemer die pas kort tevoren lid was geworden van de FPÖ.
Van geheime dienst naar Wirecard
De tweede vermeende vluchthelper van Marsalek is eveneens een illustere figuur. Martin W. was lange tijd de nummer drie van de Oostenrijkse inlichtingendienst BVT, verantwoordelijk voor operationele taken en voor terrorismebestrijding. Eind 2017 verliet hij de dienst vanwege gezondheidsproblemen, maar ook omdat hij op gespannen voet stond met bepaalde afdelingen van de dienst en meende daarom gepasseerd te zijn voor een topfunctie bij de BVT.
W. was in 2018 nog officieel in dienst van het Ministerie van Binnenlandse Zaken dat verantwoordelijk is voor de BVT, maar zonder taken en zonder bezoldiging.
W. en Marsalek kennen elkaar sinds 2015. De ex-BVT-man vertelde meerdere vertrouwelingen dat ze elkaar hadden ontmoet in de wandelgangen van een conferentie over cybersecurity in Wenen. Kort nadat W. de BVT had verlaten, wendde hij zich tot Marsalek. Die bracht hem vervolgens in contact met Aleksandar V., een vriend en financiële investeerder die kantoor hield aan de Prinzregentenstrasse 61 in München.
Het vermoeden bestaat dat er nog andere Oostenrijkse inlichtingenagenten op de loonlijst van Marsalek stonden
W. zou daar sinds begin 2019 een eigen kantoor hebben gekregen. Desgevraagd kregen mensen te horen dat hij een soort start-upscout was, op zoek naar interessante bedrijven die projecten voor Wirecard zouden kunnen ontwikkelen.
W. heeft herhaaldelijk ontkend zijn oude contacten met de geheime dienst te hebben gebruikt ten dienste van Marsalek en Wirecard. Nog onlangs vertelde de ex-inlichtingenofficier aan gesprekspartners dat hij nooit rechtstreeks voor Jan Marsalek had gewerkt en dat hij de Wirecard-COO zeker niet adviseerde over beveiligingskwesties.
Het parket van Wenen ziet dat anders. De rechercheurs beschuldigen W. ervan zijn oude contacten bij BVT te hebben misbruikt om voor Wirecard ‘de solvabiliteit van aanbieders van pornografische internetsites te controleren’, zo staat in het arrestatiebevel. Niet alleen het faciliteren door W. van de ontsnapping van Marsalek wordt onderzocht, maar ook misbruik van autoriteit en corruptie. Daarnaast bestaat het vermoeden dat er nog andere Oostenrijkse inlichtingenagenten op de loonlijst van Jan Marsalek stonden.
W., wiens advocaat niet reageerde op verzoeken van Süddeutsche Zeitung, zou de afgelopen maanden voornamelijk in Dubai hebben doorgebracht, waar hij een appartement zou hebben en een nieuwe professionele positie zou trachten te verwerven, naar het zich laat aanzien met hulp van Jan Marsalek.
Kennissen van W. lieten weten dat hij erg overstuur was nadat Süddeutsche Zeitung hem afgelopen oktober in een artikel voor het eerst koppelde aan Marsalek, en daarin verslag deed van hun ontmoeting in Il Sogno. Volgens de Oostenrijkse onderzoekers heeft hij sindsdien het nummer van zijn mobiele telefoon zeker ‘vijf tot zes keer’ gewijzigd.
Toen een Britse plantenverzamelaar in 1818 een doos vol exotische planten vanuit Brazilië naar Engeland verscheepte, was dat het startpunt van de ‘orchideeëngekte’. Inmiddels speuren obsessieve verzamelaars overal ter wereld naar zeldzame soorten en is er een snelgroeiende en destructieve onlinehandel ontstaan.
In zijn boek Orchid Fever: A Horticultural Tale of Love, Lust and Lunacy (2000) geeft de Amerikaanse reisauteur Erik Hansen een levendig verslag van de complexe wereld van obsessieve bloemverzamelaars, onversaagde jagers en hebberige plantensmokkelaars.
Hansen begint zijn boek in de jungle van Borneo, een gebied dat bijzonder rijk is aan orchideeën. Hij fungeert er, samen met leden van de seminomadische Penan-stam, als gids voor twee Amerikaanse orchideeënkwekers. Het tweetal wil dolgraag de Paphiopedilum sanderianum fotograferen, een zeldzame orchideesoort die endemisch is op het eiland. Deze soort is volgens Hansen ‘de heilige graal onder de orchideeën, een bloem die slechts enkele tientallen botanici ooit in het wild hebben gezien’.
Orchideeëngekte
De orchideeëngekte begon in 1818 in Engeland, nadat de Britse plantenverzamelaar William Swainson een doos vol exotische planten, waaronder orchideeën, uit Brazilië naar Engeland had verscheept. Niet lang daarna trotseerden obsessieve verzamelaars aanvallen van tijgers en werden ze soms gedood of levend verbrand in de verste uithoeken van de aarde, waar de gewilde plant te vinden was.
Twee eeuwen later is Zuidoost-Azië nog steeds een van de topbestemmingen voor orchideeënliefhebbers. In Azië heeft Indonesië er, met meer dan ruim vierduizend endemische soorten, waarschijnlijk het meest, gevolgd door Maleisië, waar meer dan drieduizend soorten vandaan komen. De Filipijnen kennen elfduizend soorten en Myanmar 1040, volgens een inventarisatie van botanisch tijdschrift PhytoKeys uit 2020.
Destructief aspect
Nieuw Maleisisch onderzoek werpt nu ook licht op een minder bekend, maar zeer destructief aspect van deze botanische interesse: de verborgen, snelgroeiende onlinehandel in zeldzame wilde orchideeën.
‘Het internet heeft het toch al dramatische verlies aan biodiversiteit nog verder versneld,’ vertelt orchideeënexpert Rexy Prakash Chacko, een van de oprichters van de organisatie Penang Hills Watch, die de ontbossing op het Maleisische eiland Penang boekstaaft. Prakash Chacko publiceerde onlangs samen met botanist Santhi Velayutham Orchids of Penang Hill, een boek over de orchideeën in het natuurpark Penang Hills op het eiland. Het tweetal wil hiermee de diversiteit tonen van de wildeorchideeënflora, maar ook alarm slaan over de illegale handel in deze planten.
De publicatie van het geïllustreerde boek komt precies op het moment dat Penang Hills een aanvraag deed om te worden aangemerkt als Unesco Biosphere Reserve: een natuurgebied met internationaal beschermde status. De interesse van botanici voor het gebied is overigens niet nieuw. Al in 1894 beschreven de Britten Charles Curtis en Henri Ridley in een eerste catalogus van de orchideeën in het gebied negentig verschillende soorten, een aantal dat in 2017 was opgelopen tot 144.
‘Omdat wij merkten dat deze lijst nog verre van compleet was, besloten we zelf een inventarisatie te gaan doen, en daaruit kwam het idee voor een geïllustreerd orchideeënboek voort,’ vertelt Velayutham.
Het doel van de auteurs is om de natuurlijke diversiteit van Penang Hills te bevorderen, en natuurliefhebbers en wandelaars te stimuleren om de bloemen te herkennen en te beschermen. ‘Meer in het oog springende wilde orchideeën als P. barbatum, ook wel bekend als het venusschoentje, vind je al een hele tijd niet meer, dus richten verzamelaars zich nu op alle andere orchideeën die ze kunnen vinden,’ aldus Prakash Chacko. ‘Via Facebookgroepen over orchideeën vinden ze klanten uit het hele land. Regulering is er nauwelijks en tegen de bulkverkoop van planten wordt niets ondernomen.’
Een Miltassia Shelob-orchidee genaamd ‘Tolkien’. Het is een hybride van twee Zuid-Amerikaanse orchideeën. – Laura Ockel / Unsplash
De Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten, die de meeste Zuidoost-Aziatische landen respecteren, kent strenge regels ter beperking van de handel in maar liefst 35.000 soorten, waarvan ten minste 70 procent orchideeën zijn. Maar het blijkt erg moeilijk om digitale transacties op sociale media op te sporen en tegen te gaan.
‘In Maleisië verkopen verzamelaars op Facebook orchideeën vaak voor maar 5 ringgit (1 euro) per stuk, wat kan oplopen tot 100 ringgit voor de zeldzamere exemplaren, vertelt Prakash Chacko. Milieuorganisatie Mongabay beschreef in 2018 hoe orchideeënsmokkelaars via eBay een grote internationale groep kopers bedienen. Zo was zes maanden na de ontdekking in 2010 van de nieuwe orchideeënsoort P. canhii in Vietnam deze zeldzame soort al bijna uitgestorven door stroperij, aangejaagd door een sterke vraag op internet.
De bedreiging die dit vormt voor orchideeën is onmiskenbaar: Ruth Kiew van het Forest Research Institute Malaysia (FRIM) vertelde vorig jaar aan nieuwswebsite The Malaysian Insight dat veel van de wilde orchideeënsoorten in het land de komende vijf tot tien jaar zullen uitsterven als de illegale oogst niet aan banden wordt gelegd.
Het district Noming in Putao, in Myanmar, is de enige plek ter wereld waar P. wardii groeit, beter bekend als de zwarte orchidee
‘Orchideeën kun je makkelijker beschermen als ze in nationale of provinciale parken groeien, of in wildreservaten. Ook helpt het om bossen alleen met toestemming vooraf toegankelijk te maken en een vergunning verplicht te stellen om levende planten te verzamelen,’ zegt orchideeënexpert Ong Poh Teck van FRIM. Volgens Teck is de kans dat de planten illegaal worden meegenomen het grootst als ze in onbeschermde gebieden groeien die te uitgestrekt zijn om te surveilleren.
De orchideeënstroperij breidt zich nu ook uit naar minder ontwikkelde delen van Zuidoost-Azië, zoals Myanmar. In dit land is de orchideeënflora nog vrij onbekend, als gevolg van het langdurige politieke isolement.
De meest unieke orchideeën van Myanmar zijn te vinden in de afgelegen streek Putao in de staat Kachin, 1500 kilometer ten noorden van Yangon, ingeklemd tussen de Indiase deelstaat Arunachal Pradesh, de autonome Chinese regio Tibet en de noordwestelijke provincie Yunnan. Putao ligt aan de voet van de Hkakabo Razi, met 5881 meter de hoogste bergtop van Zuidoost-Azië. Voordat het onlangs door een nieuwe weg werd ontsloten, was het gebied alleen door de lucht bereikbaar.
Het district Noming in Putao is de enige plek ter wereld waar P. wardii groeit, beter bekend als de zwarte orchidee, vanwege zijn kastanjebruine bloemen. Hij groeit tussen de rotsen en draagt de naam van de Britse botanicus Frank Kingdon-Ward, die in 1914 onderzoek deed naar de orchideeën van Kachin.
Hoe uniek deze plant ook is, bedreigd is hij nog niet, aangezien de lokale bevolking hem niet intensief verzamelt. Hij wordt wel gebruikt in traditionele medicijnen en zo nu en dan verkocht als souvenir aan het handjevol vasthoudende toeristen op de markten in Putao. Althans, voordat covid-19 plotsklaps een einde maakte aan het toerisme in de streek.
Toeristengids Japha Se uit Putao, eigenaar van reisbureau Icy Myanmar, vertelt dat er op sociale media al wel een levendige handel is ontstaan in de zwarte orchidee. ‘Maar nog populairder dan orchideeën zijn medicinale planten en lichaamsdelen van dieren. Die handel is lucratiever en er is meer vraag naar bij Chinese handelaars,’ vertelt hij. ‘Maar ik ben bang dat er vroeg of laat ook veel belangstelling zal komen voor onze wilde orchideeën.’
Wapen
Volgens de Wildlife Conservation Society, een internationale organisatie voor natuurbehoud uit New York die samenwerkt met het Myanmarese ministerie voor Bosbeheer, zijn er in de streek meer dan tweehonderd verschillende soorten orchideeën te vinden.
Helaas staat het plan om het Hkakabo Razi National Park op de Werelderfgoedlijst van de Unesco geplaatst te krijgen sinds december 2017 door hevige lokale protesten in de ijskast. Het zou het natuurbehoud in de streek vergemakkelijken, ‘omdat het een wapen is tegen de schurken die nu de levende en niet-levende natuur van het park plunderen,’ aldus Se.
De zeldzame orchideeën staan ook elders in Myanmar onder druk, zoals in de heuvelgebieden Chin en Naga, langs de grens met de Indiase staten Manipur en Nagaland. Daar verzamelt de lokale bevolking de planten en verkoopt die door op markten en aan kopers over de grens.
‘Doordat het wegennet er is verbeterd, is het veel makkelijker geworden voor handelaars om orchideeën en dierlijk materiaal over de grens te brengen,’ vertelt Se. ‘Daarom ben ik nog het meest bezorgd dat onze orchideeën daar snel zullen gaan uitsterven.’
Kuaishou, een platform voor korte video’s waarvan het Chinese Tencent grootaandeelhouder is, verwacht €4,12 mrd op te halen met de grootste beursgang in Hongkong in ruim een jaar, schrijft South China Morning Post. Het in Beijing gevestigde bedrijf zou daarmee worden gewaardeerd op ruim €40 miljard, hoger dan de kapitalisatie van concurrenten Bilibili (ruim €36 miljard) en iQiyi (bijna €14 miljard).
Simon Rattle wordt Duitser
De Britse dirigent Simon Rattle beëindigt per 2023 zijn aanstelling bij The London Symphony Orchestra en keert terug naar Duitsland, waar hij leider wordt van het Beierse Radio Symfonie Orkest. Na de brexit heeft hij het Duitse staatsburgerschap aangevraagd.
Rattle bekritiseert o.a. in The Guardian de barrières die brexit opwerpt voor jonge musici die op het vasteland willen optreden.
‘Mijn paspoort is onderweg’, antwoordde Rattle op de vraag of hij net als veel andere in de EU gevestigde Britten een andere nationaliteit heeft aangevraagd om binnen de EU te kunnen blijven werken. Hij noemde het ‘een absolute noodzaak’.
Rattle keert terug naar Duitsland, waar hij zestien jaar lang de Berliner Philharmoniker dirigeerde, om dichter bij zijn familie in Berlijn te kunnen zijn, maar ook uit frustratie over brexit. ‘Het feit dat muzikanten en artiesten in het algemeen ineens een visum voor Europa moeten aanvragen, is absoluut niet de brexit-bonus waar we het over hadden,’ zei hij. ‘We moeten ertegen blijven vechten.’
Accu’s in vijf minuten opgeladen
Het Israëlische bedrijf StoreDot heeft nieuwe lithium-ionbatterijen ontwikkeld die in vijf minuten volledig kunnen worden opgeladen. Dat is dezelfde tijd die nodig is voor het tanken van benzine- of dieselvoertuigen.
De batterijen worden gefabriceerd in China bij Eve Energy dat inmiddels standaard productielijnen heeft ingericht. StoreDot heeft de ‘extreem snelladende’ batterij al kunnen demonstreren in telefoons, drones en scooters.
Het bedrijf heeft nu duizend batterijen laten maken die zullen worden gedemonstreerd aan autofabrikanten en andere bedrijven, meldt The Guardian.
Om de batterijen in vijf minuten volledig op te laden, is wel een nieuw soort lader nodig met een veel hoger vermogen dan bestaande laders. StoreDot heeft laten weten dat het ernaar streeft om in 2025 met bestaande laders een accu binnen vijf minuten een lading te kunnen geven die goed is voor zo’n 160 kilometer. Bedrijven als Daimler, BP, Samsung en TDK hebben geïnvesteerd in StoreDot, dat tot nu toe ruim €100 miljoen heeft opgehaald.
‘Erdogan staat onder curatele’
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan staat onder ‘militaire curatele’ die aan een coup doet denken en zal binnenkort worden ‘geëlimineerd’ door de factie die hem controleert. Dat zegt Ahmet Davutoğlu, voormalig minister van Buitenlandse Zaken en premier van Turkije van 2014 tot 2016, volgens Ahval News. Hij was bondgenoot van Erdogan en voorzitter van diens AK-partij, maar koos na conflicten voor de oppositie en is thans leider van de Toekomst Partij.
In een gesprek met de Turkse televisiezender Karar TV zei Davutoglu dat de Turkse president ook wordt kortgehouden door Devlet Bahceli, zijn coalitiepartner en leider van de extreemrechtse nationalistische MHP. ‘Ik geef hier een waarschuwing’, zei Davutoglu. ‘Erdogan zal binnenkort worden uitgeschakeld. Hij bevindt zich op een kruispunt. Het zal erg moeilijk voor hem worden om nog verkiezingen te winnen met de Volksalliantie’, voegde hij eraan toe, verwijzend naar de naam die aan de coalitie van Erdogans AK en de MHP wordt gegeven.
Drie maanden op het vliegveld
Aditya Singh, een 36-jarige man uit Californië, heeft zich drie maanden lang verborgen weten te houden in een beveiligd gebied van O’Hare International Airport in Chicago, meldt Chicago Trubine. Hij leefde van voedsel dat hij van reizigers kreeg. Volgens de politie, die de man heeft gearresteerd, beweerde Singh dat hij bang was geworden om te vliegen vanwege corona.
Hij was op 19 oktober op O’Hare aangekomen na een vlucht uit Los Angeles en kon zich sindsdien in de beveiligde zone van het vliegveld ophouden zonder ontdekt te worden. Tot afgelopen zaterdag, toen twee medewerkers van United Airlines hem vroegen om identificatie. Daarop toonde Singh een identificatiebadge die aan een koord om zijn nek hing. Dat leidde tot zijn ontmaskering, want de badge bleek van een medewerker van de luchthaven te zijn die de badge op 26 oktober als vermist had opgegeven.
Italiaanse partijleider stapt op
De Italiaanse politicus Lorenzo Cesa is deze week opgestapt als leider van de christendemocratische oppositiepartij UDC, nadat zijn huis in Rome is doorzocht tijdens een grote landelijke operatie tegen de ’Ndrangheta uit Calabrië, algemeen beschouwd als de machtigste maffia van Italië.
De operatie heeft inmiddels geleid tot de arrestatie van 13 mensen, terwijl 35 mensen onder huisarrest zijn geplaatst. Veel verdachten zijn ogenschijnlijk respectabele overheidsambtenaren uit Calabrië, die worden verdacht van samenzwering met de maffia en invloedrijke zakenmensen.
Lorenzo Cesa is zich van geen kwaad bewust: ‘Ik beschouw mezelf als volkomen onschuldig en heb volledig vertrouwen in de rechterlijke macht’, citeert ANSA.
Koikarpers in de soep
Japanse koikarpers worden doorgaans gezien als peperdure siervissen in plaats van voedsel, dus een Maleisische vrouw veroorzaakte nogal wat opschudding op sociale media toen ze foto’s deelde van haar koi die ze in een soep had verwerkt.
Amanda Omeychua plaatste de foto’s in een Facebook-groep met meer dan 2 miljoen leden genaamd ‘Masak Apa Tak Jadi Hari Ni’, wat zoveel betekent als ‘Kookblunders van de dag’.
De ruim twintig vissen waren volgens Omeychua gestorven door zuurstofgebrek, schrijft South China Morning Post. Koi worden door veel Aziaten als gelukssymbool beschouwd. Op een Japanse veiling in 2018 wisselde de duurste koi ooit voor zo’n €1,5 miljoen van eigenaar.
In China’s opkomende interneteconomie zijn werktijden zo extreem dat sommige werknemers zich letterlijk doodwerken. Een nieuwe generatie Chinese jongeren heeft een opmerkelijke manier gevonden om zich daartegen te verzetten.
Dat in China geen negen-tot-vijfmentaliteit heerst is algemeen bekend, maar de werktijden in internetbedrijven zijn zelfs zo extreem dat men spreekt van een 996-cultuur. Veel Chinezen beginnen om 9 uur ’s ochtends en werken tot 9 uur ’s avonds, en dat 6 dagen per week. Het zal niemand verbazen dat dat ernstige gevolgen voor de gezondheid van werknemers kan hebben, zoals een tragedie op 4 januari opnieuw laat zien.
De dood van een 23-jarige vrouw zou onopgemerkt zijn gebleven als dit korte bericht niet op Maimai, het equivalent van LinkedIn in China, was verschenen: ‘Mijn goede vriendin, een medewerker van Pinduoduo in Xinjiang, stierf plotseling om 01.30 uur op weg naar huis van haar werk, op de leeftijd van slechts 23 jaar. Durft niemand hier iets over te zeggen?’ Het bericht, gedateerd op 4 januari, werd onmiddellijk verspreid via alle Chinese sociale netwerken.
Diezelfde middag publiceerde Pinduoduo, een beursgenoteerd e-commercebedrijf, een eerste officiële reactie, meldt de Shanghaise site Jiemian. ‘Geboren in 1998, kwam ze in juli 2019 in de bloei van haar leven bij Pinduoduo werken. Op 29 december om 1:30 uur Beijing-tijd [China hanteert maar één officiële tijdzone] viel ze plotseling flauw terwijl ze met een collega onderweg naar huis was (…) Ze stierf na bijna zes uur op de intensive care in het plaatselijke ziekenhuis van Urumqi [hoofdstad van Xinjiang, een autonome regio in het noordwesten van China met een grote Oeigoerse gemeenschap].’
Dood door overwerk
Dit is een van de vele gevallen van dood door overwerk in China. Op 19 december vorig jaar stierf een 47-jarige werknemer van Shanghai Shangtang Technology onverwacht toen hij de bedrijfssportschool verliet. En op 4 december overleed een 27-jarige werknemer van Gome Electric plotseling tijdens de eindejaarsbijeenkomst van het bedrijf. De families van beide slachtoffers verklaren dat de autopsierapporten op dood door overwerk wezen, meldt het Engelstalige televisiekanaal van de Chinese staatsmedia China Global Television Network.
Volgens iemand die werknemer van Pinduoduo zegt te zijn is het gebruikelijk dat in Xinjiang de werkdag later begint en later eindigt vanwege de enige officiële tijdzone van China, wat betekent dat werknemers om 11 uur beginnen en doorgaans doorwerken tot ver na middernacht, meldt de Engelstalige website Caixing Tech.
Nadat er in 2019 al discussie stond over de werkcultuur in Chinese internetbedrijven, vroeg TechNode, een website over technews in China, aan werknemers in de sector hun mening over de 996-cultuur.
Naar aanleiding hiervan ontstond op de Chinese sociale media een discussie over het werkklimaat in het bedrijf en in het land in zijn geheel. Een commentaar op Pinduoduo’s officiële pagina op Zhihu (een ander Chinees sociaal netwerk) gooide nog meer olie op het vuur: ‘Kijk naar de mensen aan de onderkant; wie wil zijn leven niet geven voor rijkdom? Het is het tijdperk van hard werken. Je kunt kiezen voor een rustig leven, maar dan moet je de gevolgen daarvan onder ogen zien.’ Het bericht, dat onmiddellijk werd verwijderd, kwam ‘van een werknemer die het op persoonlijke titel plaatste’, verklaarde het bedrijf.
Pinduoduo, dat door het weekblad Nandou Zhoukan uit Kanton wordt gevraagd om een reactie, verklaart dat veel werknemers werken van 11.00 tot 23.00 uur. Verschillende internetgebruikers die zich presenteren als ‘medewerkers van Pinduoduo’ spreken in getuigenissen op het online medium Jiupai Xinwen van eindeloze dagen: ‘Minimaal 10 uur per dag, met een maandelijkse aantal werkuren van minimaal 300 uur.’
‘Pinduoduo werkt al lange tijd met een 11-11-6-werkschema, dat wil zeggen 6 werkdagen per week van 11 uur ’s ochtends tot 11 uur ’s avonds, om ervoor te zorgen dat alles efficiënt verloopt’, aldus Baobian, een onlinemedium uit Beijing. Volgens Baobian is het dankzij deze ‘absolute efficiëntie’ dat Pinduoduo een omzet van 200 miljard yuan (26,3 miljard euro) heeft bereikt en China’s andere e-commercegigant Jingdong (JD.com) heeft overschaduwd. Pinduoduo’s oprichter Colin Huang werd in juni vorig jaar, vooral door de grote groei van het bedrijf tijdens de coronapandemie, de op één na rijkste man van China, schrijft Caixing Tech.
Stille opstand
Volgens de website van het Chineestalige tijdschrift Caixing is de beurswaarde van Pinduoduo sinds de onthulling van de affaire met 6 procent gedaald en is de officiële pagina op Zhihu voor twee weken geblokkeerd. Zelfs staatspersbureau Xinhua publiceerde een kort bericht op het sociale netwerk Weibo, waarin het schrijft dat ‘de excessen van extreem overwerk absoluut moeten worden ingedamd’. Maar uit talrijke reacties op sociale netwerken blijkt dat jonge Chinezen niet meer in die belofte geloven. Dat blijkt onder andere uit deze ontgoochelde opmerking: ‘Wat heeft het voor zin? Er wordt al zoveel jaren over gepraat, maar er is niets veranderd.’
‘Jonge werknemers komen in opstand tegen het Chinese werkklimaat door lui te zijn, overuren te weigeren en zich te verstoppen in de toiletten’
Een aantal Chinese jongeren wacht dan ook niet op een verandering van bovenaf, maar probeert de werkdruk te verlagen met een wel heel bijzondere strategie. ‘Jonge werknemers komen in opstand tegen het Chinese werkklimaat door lui te zijn, overuren te weigeren en zich te verstoppen in de toiletten’, schrijft de Hongkongse krant South China Morning Post.
Deze werkhouding is ook een uiting van ontevredenheid over het salaris, dat volgens veel Chinese jongeren verre van toereikend is om hun dromen te verwezenlijken, zoals het kopen van een huis. De salarisgroei in China loopt dan ook al jaren achter op de economische groei van het land, die zelfs in coronajaar 2020 nog met zo’n 2 procent toenam.
‘Waarom geeft mijn baas me maar 1 cent, maar verwacht hij dat ik 10 cent aan inspanningen betaal?’ citeert SCMP een Weibo-gebruiker. Een andere gebruiker schreef: ‘We doen niet langer ons best op ons werk. Zo houden we tijd en energie over om na werk bij te klussen. Is dat niet beter dan al je energie aan je baas te verspillen?’
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
