Cowboys, Barbiepoppen en honkbalhelden: ze horen allemaal bij het merk van de Verenigde Staten. Maar achter die zorgvuldig opgebouwde nationale mythologie schuilen verhalen die lange tijd bewust werden verzwegen.
Het H’ART Museum neemt dit jaar de Amerikaanse identiteit onder de loep. Dat gebeurt in twee tentoonstellingen: American Myth & Memory met fotografie van David Levinthal en Radical Histories: Chicano Prints uit de collectie van het Smithsonian American Art Museum.
Levinthal laat zien hoe diepgeworteld de Amerikaanse mythen over het Wilde Westen, honkbal als nationaal ritueel en Barbie als schoonheidsideaal in het collectieve geheugen zitten. Dat doet hij opzettelijk met kleine rekwisieten, om zichtbaar te maken hoe groot Amerika zichzelf heeft neergezet. Wat is weggelaten uit de canon van de Amerikaanse geschiedenis is onder andere Chicano Art.
Uit die strijd groeide een van de meest vitale en politiek relevante kunstbewegingen van Californië
Chicano is een term voor Amerikanen van Mexicaanse afkomst die hun bestaansrecht hebben moeten bevechten ‘aan de andere kant’. Uit die strijd groeide een eigen stijl en houding, en uiteindelijk een van de meest vitale en politiek relevante kunstbewegingen van Californië, die lange tijd door grote musea werd genegeerd. Dat dit werk bewaard bleef is grotendeels te danken aan de legendarische acteur Cheech Marin, die dertig jaar lang een indrukwekkende collectie opbouwde.
Het zijn krachtige en directe verbeeldingen: protestposters in zwart en rood, grafische noodkreten tegen Amerikaanse militaire interventies wereldwijd en beelden van de humanitaire crisis aan de Mexicaanse grens. Activisten en andere sleutelfiguren die uit de tekstboeken zijn weggelaten maar de Amerikaanse samenleving wél hebben gevormd, krijgen zo terecht een eigen plaats in het collectieve geheugen.
Filmsoundtracks, zandkunst, experimentele muziek & meer
Alchemist Sigmar Polke jubileert
BEELDENDE KUNST – Sigmar Polke (Oleśnica 1941–Keulen 2010) werd beroemd vanwege zijn hallucinerende kleuren en zijn fascinatie met wat er gebeurt als verf een eigen leven gaat leiden. De Duitse kunstenaar – excentriek, experimenteel en ontembaar – behandelde zijn doeken niet als oppervlakken om te beschilderen, maar als laboratoria.
Hij mengde onorthodoxe pigmenten, giftige stoffen, mineralen en materialen die hij liet vervuilen, vervagen en van vorm veranderen. Niet per ongeluk, maar met een soort alchemistische nieuwsgierigheid. Hij wilde weten wat de tijd doet met een kleur. Wat gebeurt er als dit pigment reageert op licht?
Het De Pont Museum vertrekt vanuit zijn radicale kleurproeven uit de jaren tachtig en toont de drie decennia schilderkunst die daarop volgden. In bijna alles wat hij maakte zat een ironisch commentaar op kunst en maatschappij.
Zijn werk moest verder strekken dan het louter visuele. De tentoonstelling is onderdeel van een groter internationaal project, georganiseerd door de Anna Polke Foundation ter gelegenheid van het veertigjarig jubileum van Polkes installatie Athanon op de Biënnale van Venetië in 1986.
FILM – De documentaire Monk in pieces over deze pionier in experimentele muziek en podiumkunst, onderzoekt haar unieke artistieke vocabulaire en haar strijd in een door mannen gedomineerde kunstwereld. De film bevat zeldzaam archiefmateriaal en interviews met Björk en David Byrne.
TEXTIEL – De Atacamawoestijn in Noord-Chili is een enorme, vanuit de ruimte zichtbare stortplaats geworden voor onverkochte en afgedankte kleding uit de westerse wereld.
Het is ook een extreem droog gebied waar bijna nooit regen valt, waardoor het landschap nauwelijks verandert en resten uit het verleden uitzonderlijk goed bewaard blijven.
Hetzelfde afgelegen gebied heeft ook een donkere geschiedenis; tijdens de dictatuur van Pinochet werden er massagraven aangelegd voor vermoorde politiek gevangenen, die nog steeds worden teruggevonden. En dan lijkt het landschap ook nog op Mars.
Voor Francisca García en Mario Navarro voldoende aanleiding om onder andere een 7 meter breed zandgraf te maken, Tumba Arena, van katoendraad en vilt.
Unearthed Conversation – Smak, Gent – tot 13/6
Spem in Alium
DANS – De Japanse choreograaf Saburo Teshigawara vertaalt klassieke muziek naar dans, met elementen uit onder andere butoh en ballet. Samen met dansers van KARAS gaat hij in dialoog met zangers van Vox Luminis XL, die Engelse koorwerken uit de 16e tot 20e eeuw opvoeren.
FOTOGRAFIE – Het H’ART Museum neemt dit jaar de Amerikaanse identiteit onder de loep. Dat gebeurt in twee tentoonstellingen: American Myth & Memory met fotografie van David Levinthal en Radical Histories: Chicano Prints uit de collectie van het Smithsonian American Art Museum.
Levinthal laat zien hoe diepgeworteld de Amerikaanse mythen over het Wilde Westen, honkbal als nationaal ritueel en Barbie als schoonheidsideaal in het collectieve geheugen zitten. Dat doet hij opzettelijk met kleine rekwisieten, om zichtbaar te maken hoe groot Amerika zichzelf heeft neergezet. Wat is weggelaten uit de canon van de Amerikaanse geschiedenis is onder andere Chicano Art.
Chicano is een term voor Amerikanen van Mexicaanse afkomst die hun bestaansrecht hebben moeten bevechten ‘aan de andere kant’. Uit die strijd groeide een eigen stijl en houding, en uiteindelijk een van de meest vitale en politiek relevante kunstbewegingen van Californië, die lange tijd door grote musea werd genegeerd. Dat dit werk bewaard bleef is grotendeels te danken aan de legendarische acteur Cheech Marin, die dertig jaar lang een indrukwekkende collectie opbouwde.
Het zijn krachtige en directe verbeeldingen: protestposters in zwart en rood, grafische noodkreten tegen Amerikaanse militaire interventies wereldwijd en beelden van de humanitaire crisis aan de Mexicaanse grens. Activisten en andere sleutelfiguren die uit de tekstboeken zijn weggelaten maar de Amerikaanse samenleving wél hebben gevormd, krijgen zo terecht een eigen plaats in het collectieve geheugen.
MUZIEK – Filmcomponist Hildur Guðnadóttir (Reykjavik, 1982), associate artist van het Holland Festival 2026, speelt met het Iceland Symphony Orchestra bekroonde filmscores: Joker, TÁR, A Haunting in Venice en werken van Arvo Pärt en Ryuichi Sakamoto.
Overvolle stranden, paardenraces en all-inclusive resorts: de Britse fotograaf Martin Parr legde decennialang de mens en zijn onverteerbare consumptiedrang vast. ‘Mocht iemand zich storen aan zijn foto’s, dan is het vooral omdat Parr ons een wrede spiegel voorhoudt’, aldus Marie-Anne Kleiber in Télérama.
De Neue Zürcher Zeitungtypeert Martin Parr, de Magnum-fotograaf die eind vorig jaar op 73-jarige leeftijd overleed, als ‘chroniqueur van de absurditeiten van het alledaagse leven’. Van het vrijetijdsgedrag van de Britse arbeidersklasse in het Thatcher-tijdperk tot wereldwijde vakantieculturen als uitdrukking van moderne consumptiepatronen. Zo laat Parr zien ‘hoe nieuwe welvaartsrituelen vanaf de jaren tachtig het sociale weefsel veranderden.’
Ben Luke schrijft in The Standarddat Parr was ‘gefascineerd door massale menselijke activiteit.’ Of het nu op het strand was, bij paardenraces of in dansclubs. Hij noemt hem ‘consistent’ in het gebruik van ‘verzadigde kleuren en veel flair.’ Zijn foto’s van beroemdheden vindt Luke het saaist. ‘De beste zijn die waarin hij zich onder de Britten begeeft.’
Het subtiele talent van Parr zit hem in het ‘plaatsen van het verrukkelijke in het alledaagse’
In Frieze benadrukt ook Andrew Hodson Parrs ‘oververzadigde tinten’ en de terugkerende zelfportretten. Daarmee ‘lijkt de fotograaf zich te positioneren als vaste toerist. Het leidt de blik even weg van lichamen als alles verterende, gedegradeerde massa’s’ en in plaats daarvan op ‘de schimmige, unieke figuur van de kunstenaar – een voyeur op menselijke safari’.
Volgens Isabella Ferreira in Musée Magazine zijn Parrs kleuren ‘niet naturalistisch, maar hyperrealistisch, waardoor wordt blootgelegd hoe commerciële beeldvorming kijkers heeft getraind om overdaad gelijk te stellen aan genot.’ Zo valt ‘wat ooit leek op vrolijke kronieken van moderne ontspanning’, nu te zien als ‘aanhoudend verslag van planetaire mislukking.’
Het subtiele talent van Parr zit hem in het ‘plaatsen van het verrukkelijke in het alledaagse’ en ‘het onwaarschijnlijke in het vertrouwde’, stelt Desmond Bell in Northern Soul. De fotograaf ‘nodigt ons uit om twee keer te kijken omdat we het anders niet opmerken’.
‘Mocht iemand zich storen aan zijn foto’s, dan is het vooral omdat Parr ons een wrede spiegel voorhoudt’, noteert Marie-Anne Kleiber in Télérama. ‘Met zijn dood zijn we de vriend van onze fouten kwijtgeraakt.’
Danstheater over Muhammad Ali, heksenvervolgingen, Matisse & meer
Oud, maar ongekend vernieuwend
KUNST – Matisse: 1941 – 1945
‘Ik hoop dat we, hoe lang we ook leven, jong zullen sterven’, schreef Henri Matisse in 1950 op tachtigjarige leeftijd. De Fransman stierf vier jaar later. Hij had zich al dertien jaar, ondanks een darmoperatie die hem in 1941 bijna het leven had gekost, bezield gevoeld door een nieuwe creatieve impuls, een soort ‘tweede leven’, zoals hij het zelf verwoordde in een brief aan zijn zoon Pierre. In de laatste jaren van zijn leven vond Matisse namelijk een nieuwe taal uit: die van uitgesneden vormen en felle kleuren. Precies deze periode staat centraal in de flamboyante tentoonstelling Matisse: 1941-1954. Het resultaat van een samenwerking tussen het Centre Pompidou (gesloten voor renovatie tot 2030) en het Grand Palais.
De twee musea hebben meer dan driehonderd werken van over de hele wereld verzameld. Sommige worden voor het eerst aan het publiek tentoongesteld. De verzameling toont de immense diversiteit van Matisse’s oeuvre, naast zijn beroemdste schilderijen. De tentoonstelling omvat tekeningen, gouache-uitknipsels, geïllustreerde boeken, textiel en glas-in-loodramen. Het geheel is een duizelingwekkend, vrolijk spektakel van kleuren, vormen, lijnen en licht. En dan nog eens een heleboel kleur.
De laatste jaren van een kunstenaarsleven worden nog wel eens gezien als een periode van onvermijdelijke creatieve achteruitgang, maar deze verzameling aan innovatieve technieken en materialen bewijst het tegendeel. De tentoonstelling eert een kunstenaar die met de jaren alleen maar creatiever en gedurfder werd.
À nos combats belooft een sterk staaltje danstheater. Geïnspireerd door het legendarische boksevenement The Rumble in the Jungle tussen Muhammad Ali en George Foreman zullen de performers tegelijkertijd vechten en dansen. Met een choreografie van Salia Sanou.
De World Press Photo Exhibition 2026 omvat de winnaars van de negenenzestigste editie van de prestigieuze World Press Photo Contest. Een internationale wedstrijd voor de beste fotojournalistiek en documentairefotografie. Dit jaar werden er bijna zestigduizend beelden ingezonden door fotografen uit honderdeenenveertig verschillende landen. Slechts tweeënveertig foto’s werden geselecteerd. Zo ook het beeld van Tyrone Siu, die in Hong Kong de nasleep van een verwoestende brand in een wolkenkrabbercomplex vastlegde. In Kyiv fotografeerde Evgeniy Maloletka een gewonde vrouw na een Russische raketaanval. De foto van Saher Alghorra is gemaakt in Gaza en toont de strijd om voedsel te midden van humanitaire nood.
Volgens de organisatie weerspiegelen de beelden vaak wereldwijde uitdagingen, zoals machtsmisbruik, klimaatcrisis en de menselijke tol van conflicten. Maar naast ontwrichting tonen ze ook veerkracht. De reizende tentoonstelling is wereldwijd te zien.
In 2021 schoot de carrière van PinkPantheress de lucht in toen haar zelfgeproduceerde tracks het algoritme van miljoenen luisteraars bereikten. Met een mix van UK garage, drum and bass en pop won ze talloze prijzen en bouwde ze een trouwe fanbase op.
De tentoonstelling Sorcières in het Historisch Museum van Nantes staat in het teken van een van de grootste geweldsgolven uit de Europese geschiedenis: de heksenvervolgingen. Aan de hand van zo’n honderdtachtig objecten en kunstwerken wordt duidelijk hoe een misogyne en vernederende kijk op vrouwen al in de Oudheid ontstond, maar ook hoe het beeld van de ‘heks’ door de eeuwen heen veranderde en hoe zij – mede dankzij denkers als Mona Chollet – een hedendaags symbool van verzet en het feminisme werd.
In de moderne tijd vonden er in Europa bijna honderdtwintigduizend heksenprocessen plaats en zijn er tussen de zestigduizend en negentigduizend mensen geëxecuteerd, meestal op de brandstapel. Hoe konden vrouwen destijds zo veel angst inboezemen bij de autoriteiten? En welke sporen van de heksenvervolgingen zijn er vandaag de dag nog terug te zien in onze maatschappij?
De Indiase komiek Kanan Gill werd wereldwijd bekend door zijn YouTube-serie Pretentious Movie Reviews en groeide uit tot een van India’s grootste stand-upcomedians. Nu treedt hij voor het eerst op in Nederland.
360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.
Leven in een tijd van twijfel
Zadie Smiths zoektocht naar houvast in Dead and Alive
In Dead and Alive probeert Zadie Smith grip te krijgen op een wereld die steeds gefragmenteerder en onzekerder aanvoelt, schrijft NPR. De bundel brengt essays, lezingen en kritieken uit de afgelopen jaren samen, waarin Smith reflecteert op literatuur, rouw, politiek en de invloed van technologie op het dagelijks leven.
De bundel bevat stukken over schrijvers als Philip Roth en Hilary Mantel, maar ook persoonlijke essays waarin Smith stilstaat bij verlies en ouder worden. Andere teksten gaan over de hedendaagse cultuur, bijvoorbeeld hoe sociale media het debat verharden en nuance verdringen.
Steeds keert dezelfde vraag terug: hoe behoud je empathie en aandacht in een tijd die wordt gedomineerd door snelheid, algoritmes en scherpe tegenstellingen? Volgens NPR gebruikt Smith het essay niet om antwoorden te geven, maar als een vorm van denken op papier – een manier om tegenstrijdigheden naast elkaar te laten bestaan.
Ook The Guardian ziet die thematische breedte, maar wijst erop dat de bundel daardoor soms zoekend blijft. De essays, geschreven over een periode van bijna tien jaar, variëren sterk in toon en invalshoek: van literaire kritiek tot culturele analyse en persoonlijke reflectie. Dat maakt de bundel rijk, maar ook onsamenhangend.
The Times prijst deze veelzijdigheid juist. Het Britse dagblad benadrukt dat Smith moeiteloos schakelt tussen grote maatschappelijke thema’s en persoonlijke observaties, en haar daarmee positioneert als een toonaangevende essayist.
In een interview benadrukt Smith zelf dat haar essays bedoeld zijn om ruimte te laten voor twijfel en meerdere perspectieven, in plaats van eenduidige standpunten op te leggen, aldus Vogue. Ze ziet schrijven als een manier om complexiteit zichtbaar te maken in plaats van te versimpelen.
Zoals Zadie Smith in het interview aangeeft, ontstaan haar essays vaak uit het gevoel dat het publieke debat wordt gedomineerd door ‘verward denken’, en haar behoefte daar ordening in aan te brengen.
Van rauw tienerdrama naar karikatuur
Waarom Euphoria volgens critici zijn scherpte verliest
Het langverwachte derde seizoen van Euphoria, sinds 12 april te zien op HBO Max, wordt opvallend kritisch onthaald. Waar de serie ooit werd geprezen om de rauwe en confronterende weergave van jongeren, zien Amerikaanse media nu vooral een gebrek aan diepgang en geloofwaardigheid, schrijft Courrier International.
Volgens The Atlanticis de serie ‘nog altijd verontrustend’, maar is de provocatie inmiddels doorgeschoten. Het nieuwe seizoen zet sterker in op seks en drugs, terwijl de personages – inmiddels volwassen – volgens het tijdschrift steeds minder overtuigen. Euphoria lijkt daarmee ‘een schim van wat het ooit was’ en mondt uit in ‘een karikatuur van schandalige twintigers’.
Ook inhoudelijk schiet de serie tekort. De verhaallijnen voelen onsamenhangend en missen emotionele ontwikkeling, stelt het Amerikaanse maandblad. De sprong in de tijd – vijf jaar na de middelbare school – wordt nauwelijks benut om de personages meer diepgang te geven.
Andere media sluiten zich daarbij aan. Vulture spreekt van een ‘opvallend gebrek aan creativiteit’ en verwijt maker Sam Levinson dat hij eerder inzet op visuele clichés en pastiche dan op originele ideeën. De serie herhaalt bekende thema’s rond seks, geld en macht, maar weet die volgens de recensent niet met verve uit te werken.
Daarnaast klinkt er stevige kritiek op de manier waarop vrouwen worden afgebeeld. Time stelt dat vrouwelijke personages in het nieuwe seizoen vrijwel allemaal dan wel sekswerkers zijn, dan wel object van verlangen – een ontwikkeling die volgens het blad past binnen een bredere ‘terugkeer van seksisme’ en de dominante mannelijke blik. Die tendens zie je terug bij personages als Cassie, die expliciete content maakt, en Maddy, die zich beweegt in een wereld waar seksualisering en commercie samenkomen.
Ook The Hollywood Reporter is kritisch, maar prijst wel expliciet het acteerwerk van Zendaya. Haar vertolking van Rue wordt geprezen als uitzonderlijk sterk en geldt als een van de weinige elementen die het seizoen overeind houden.
Maar deze prestatie is slechts een kleine verzachting. Waar Euphoria ooit werd gezien als een scherpe en vernieuwende blik op de leefwereld van jongeren, dreigt de serie te verzanden in overdrijving en effectbejag – en daarmee juist te verliezen wat haar aanvankelijk onderscheidde.
Voyeur op menselijke safari
Planetaire mislukking door hyperrealistische kleuren
De Neue Zürcher Zeitungtypeert Martin Parr, de Magnum-fotograaf die eind vorig jaar op 73-jarige leeftijd overleed, als ‘chroniqueur van de absurditeiten van het alledaagse leven’. Van het vrijetijdsgedrag van de Britse arbeidersklasse in het Thatcher-tijdperk tot wereldwijde vakantieculturen als uitdrukking van moderne consumptiepatronen. Zo laat Parr zien ‘hoe nieuwe welvaartsrituelen vanaf de jaren tachtig het sociale weefsel veranderden.’
Ben Luke schrijft in The Standarddat Parr was ‘gefascineerd door massale menselijke activiteit.’ Of het nu op het strand was, bij paardenraces of in dansclubs. Hij noemt hem ‘consistent’ in het gebruik van ‘verzadigde kleuren en veel flair.’ Zijn foto’s van beroemdheden vindt Luke het saaist. ‘De beste zijn die waarin hij zich onder de Britten begeeft.’
In Frieze benadrukt ook Andrew Hodson Parrs ‘oververzadigde tinten’ en de terugkerende zelfportretten. Daarmee ‘lijkt de fotograaf zich te positioneren als vaste toerist. Het leidt de blik even weg van lichamen als alles verterende, gedegradeerde massa’s’ en in plaats daarvan op ‘de schimmige, unieke figuur van de kunstenaar – een voyeur op menselijke safari’.
Volgens Isabella Ferreira in Musée Magazine zijn Parrs kleuren ‘niet naturalistisch, maar hyperrealistisch, waardoor wordt blootgelegd hoe commerciële beeldvorming kijkers heeft getraind om overdaad gelijk te stellen aan genot.’ Zo valt ‘wat ooit leek op vrolijke kronieken van moderne ontspanning’, nu te zien als ‘aanhoudend verslag van planetaire mislukking.’
Het subtiele talent van Parr zit hem in het ‘plaatsen van het verrukkelijke in het alledaagse’ en ‘het onwaarschijnlijke in het vertrouwde’, stelt Desmond Bell in Northern Soul. De fotograaf ‘nodigt ons uit om twee keer te kijken omdat we het anders niet opmerken’.
‘Mocht iemand zich storen aan zijn foto’s, dan is het vooral omdat Parr ons een wrede spiegel voorhoudt’, noteert Marie-Anne Kleiber in Télérama. ‘Met zijn dood zijn we de vriend van onze fouten kwijtgeraakt.’
Verkeerde celgenoot
Geknipt voor socialmediageneratie
In de Britse speelfilm Wasteman komt de verlegen junkie Taylor (Don Jonsson) over een paar weken vervroegd vrij uit de gevangenis. Taylors plannen om zijn leven te beteren komen onder druk te staan wanneer hij crimineel Dee (Tom Blyth) als celgenoot krijgt.
Door ‘het toegewijde acteerwerk en de ijzersterke vertelkracht’ ontstijgt regisseur Cal McCau ‘de clichés van het gevangenisdrama’, schrijft Peter Bradshaw in The Guardian.
Volgens Christian Zilko van IndieWire bewijst Jonsson dat hij ‘een van de opwindendste acteurs van dit moment is’. Hij had alleen een ander podium verdiend, omdat de ‘bruutheid en barbaarsheid omwille van het geweld worden gefilmd, zonder een duidelijk beeld te geven van wat de makers veroordelen.’
De criticus van Time Out vindt dat de film als gevolg van de ‘schokkerige telefoonshots’, de ‘drilrapp-achtige’ dimensie en de ‘wazige Insta-achtergronden’ is gemaakt voor de socialmediageneratie. ‘De film laat zien dat het meest angstaanjagende van de gevangenis soms de persoon blijkt te zijn met wie je opgesloten zit.’
Voor Peter Gray van AU Review is het ‘alsof de muren met elke scène dichterbij komen’ en ‘de grens tussen observatie en deelname vervaagt.’ Volgens hem draait het in de film niet om ‘een verlossende vriendschap of een troostende boog van wederzijdse redding’, maar om een veel verontrustender vraag: ‘Wat gebeurt er als twee diep beschadigde mensen niet om elkaar heen kunnen?’
Van een smeulende wolkenkrabber in Hongkong tot een gewonde vrouw in de straten van Kyiv. De World Press Photo Exhibition 2026 bundelt de meest indringende nieuwsfoto’s van het afgelopen jaar.
De World Press Photo Exhibition 2026 omvat de winnaars van de negenenzestigste editie van de prestigieuze World Press Photo Contest. Een internationale wedstrijd voor de beste fotojournalistiek en documentairefotografie. Dit jaar werden er bijna zestigduizend beelden ingezonden door fotografen uit honderdeenenveertig verschillende landen. Slechts tweeënveertig foto’s werden geselecteerd.
Naast ontwrichting tonen de beelden ook veerkracht
Zo ook het beeld van Tyrone Siu, die in Hongkong de nasleep van een verwoestende brand in een wolkenkrabbercomplex vastlegde. In Kyiv fotografeerde Evgeniy Maloletka een gewonde vrouw na een Russische raketaanval. De foto van Saher Alghorra is gemaakt in Gaza en toont de strijd om voedsel te midden van humanitaire nood.
Volgens de organisatie weerspiegelen de beelden vaak wereldwijde uitdagingen, zoals machtsmisbruik, klimaatcrisis en de menselijke tol van conflicten. Maar naast ontwrichting tonen ze ook veerkracht. De reizende tentoonstelling is wereldwijd te zien.
World Press Photo Exhibition 2026, De Nieuwe Kerk, Amsterdam, t/m 27 september
Letizia Battaglia legde met haar camera het getekende leven van Palermo vast, een stad die werd beheerst door de maffia. De tentoonstelling Letizia Battaglia: Life, Love and Death in Sicily in het Fotomuseum in Den Haag brengt een eerbetoon aan het werk.
Letizia Battaglia, die haar werk weleens heeft vergeleken met dat van een oorlogsfotograaf, legde het door de maffia getekende dagelijkse leven in Palermo vast. Met haar indrukwekkende zwart-witfoto’s groeide ze uit tot een van de bekendste documentairefotografen van Europa. Battaglia was naast fotograaf ook activist en politicus en gebruikte haar camera om de harde realiteit van Sicilië met de wereld te delen.
Ze kende het eiland en de bewoners van binnenuit
Haar werk toont zowel rauwe, schokkende beelden van plaatsdelicten als intieme momenten: spelende kinderen, idyllische steegjes, verliefde blikken en het alledaagse leven dat ondanks alles doorging. Jarenlang werkte Battaglia voor de krant L’Ora in Palermo. Ze kende het eiland en de bewoners van binnenuit. Haar persoonlijke leven en haar werk waren onlosmakelijk met elkaar verbonden. In 2022 overleed ze op zevenentachtigjarige leeftijd. Het Fotomuseum Den Haag brengt een eerbetoon aan ‘haar moed, betrokkenheid en nalatenschap’.
Letizia Battaglia: Life, Love and Death in Sicily. Fotomuseum Den Haag, 04/04–23/08
Deze tentoonstelling is een uitnodiging om empathie te herstellen in een tijd waarin beelden van geweld steeds vaker als vanzelfsprekend worden ervaren.
Ook ziet Kochetova het als haar taak de littekens te tonen die ons eraan herinneren wat oorlog werkelijk betekent: de pijn en het verlies, maar ook de moed en hoop van mensen die vechten om te overleven.
Bij haar tentoonstelling in Huis Marseille laat fotograaf Yumna Al-Arashi zien hoe vrij het vrouwelijk lichaam ook kan zijn.
Yumna Al-Arashi Northern Yemen I, 2013. Uit de serie: Northern Yemen (2013–2014)
De Jemenitisch-Egyptisch-Amerikaanse kunstenaar Yumna Al-Arashi (1988) keert zich ‘tegen de stereotypering van het vrouwelijk lichaam, dat krijgt voorgeschreven hoe het moet bewegen, hoe luid of stil het moet zijn en hoe het zich moet kleden’.
Ze portretteert zichzelf, nu eens gesluierd, dan weer naakt – een bewuste provocatie van zowel oosterse als westerse opvattingen over vrouwelijke vrijheid.
In de tentoonstelling Body as Resistance bevraagt Yumna Al-Arashi de macht van de fotograaf door vrouwen niet als passief onderwerp, maar als medemakers in beeld te brengen.
De Jemenitisch-Egyptisch- Amerikaanse kunstenaar Yumna Al-Arashi (1988) begon haar carrière als autodidact documentair fotograaf en publiceerde onder meer in National Geographic, The New York Times en The Guardian, maar liep daarbij aan tegen de machtspositie van de beeldmaker. Deze is in staat zijn of haar onderwerp (onbedoeld) eenzijdig neer te zetten; ‘Fotografie draagt een vorm van geweld in zich die tot uiting komt in de woorden die we ervoor gebruiken, denk aan “vangen”, “schieten”, “nemen”,’ aldus de kunstenaar in een interview met WePresent.
Haar werk werd politieker en conceptueler van aard, waarbij ze bewust wil ontsnappen aan de ‘westerse antropologische’ blik; haar foto’s zijn er niet op uit te bewijzen of te ontmaskeren. De vrouwen die ze fotografeert zijn geen voorbeelden of symbolen, maar simpelweg medemakers van het beeld. ‘Het is een correctie op hoe het Westen al decennialang naar vrouwelijke lichamen uit de MENA-regio kijkt [Midden-Oosten en Noord-Afrika]’, schrijft fotografietijdschrift Aperture, dat haar werk kadert als dekoloniaal.
Het gaat niet om één ‘beste’ foto of een snelle boodschap, maar om nabijheid en duur
De weigering tot duiding – geen uitleg, geen contextbordjes ter verduidelijking maar lichamen die simpelweg aanwezig zijn ‘als een archief van ervaring, pijn en verzet’ – is precies wat het werk spannend maakt, meent British Journal of Photography, dat in dit verband spreekt van een verschuiving van klassieke documentaire fotografie naar wat het ‘relationele fotografie’ noemt: beelden ontstaan uit vertrouwen, nabijheid en een tijdsinvestering in plaats van observatie op afstand.
Deze benadering gebruikte Al-Arashi ook voor haar boek Aisha, uit 2023, over vrouwelijke aanwezigheid, lichamelijkheid en zelfbeschikking in de Arabische wereld en haar diaspora. Volgens Conscientious Photography Magazine wordt de kijker hierin uitgenodigd tijd door te brengen met de geportretteerde vrouwen; het gaat niet om één ‘beste’ foto of een snelle boodschap, maar om nabijheid en duur. En de kijker heeft niet langer het laatste woord.
De tentoonstelling Body as Resistance is van 14 februari t/m 21 juni 2026 te zien in Huis Marseille, Amsterdam.
360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.
Japans rollenspel over het verlangen naar nabijheid
Acteur worstelt met alter ego’s
SPEELFILM – In Rental Family van de Japanse filmmaker Hikari wordt Philip Vanderploeg, een Amerikaanse acteur van middelbare leeftijd die al een paar jaar in Japan werkt, zo vaak geassocieerd met zijn verschijning in een tandpastacommercial dat hij nauwelijks tv- of filmrollen meer krijgt. Een bedrijf waar je mensen kunt inhuren om de rol van familieleden, vrienden of zelfs liefdespartners over te nemen, biedt uitkomst. Het wordt ingewikkeld wanneer Philip zich verbonden begint te voelen met zijn alter ego’s. Voor Asian Movie Pulse, een intercontinentaal platform voor Aziatische cinema, schrijft Adriana Rosati dat regisseur en scenarist Hikari haar talent etaleert ‘om verhalen over sociale ongemakkelijkheid te vertellen met een lichtheid en gevoel voor humor die nooit oppervlakkig aanvoelen’. Ze observeert de in Japan gangbare sociale service om tijdelijk (familie)problemen op te lossen maar ‘stelt ook de emotionele gevolgen aan de kaak door voor het narratief een westerse mol te gebruiken’.
Dat betekent niet dat de filmmaker ‘commentaar levert op een cultureel verschijnsel, maar juist de emotionele universaliteit ervan’ blootlegt, meent Mia Pflüger in KinoZeit. Hikari laat zien dat de personages ‘zich ervan bewust zijn dat alles wat ze delen geleend is, maar zich er niettemin oprecht in verliezen’. Hier bereikt de film volgens de recensent een ‘magische zone waarin enscenering en authenticiteit niet van elkaar zijn te onderscheiden’. Zo ontstaat ‘een stille, ontroerende film over de paradox van onze tijd: we verlangen naar nabijheid, maar deinzen er tegelijkertijd voor terug’.
‘Zoet en ontroerend, maar nooit overdreven sentimenteel. Hikari weet hoe ze humor en ontroering moet doseren’, stelt Katie Walsh voor LA Times. Volgens haar is Brendan Fraser, die in 2023 een Oscar won voor zijn rol in The Whale, geknipt voor de hoofdrol, ‘vanwege de inherente goedheid die van hem afstraalt’.
Los van de lichte ‘overmaat aan sentimentaliteit’ werd Giulio Zoppello, criticus van het Italiaanse Today, aan het denken gezet over ‘deze pirandelliaanse weergave van het moderne bestaan. In hoeverre zien we anderen steeds meer als onze projectie, waardoor elke mogelijkheid wordt weggenomen om te zijn wie we willen zijn?’
Rental Family met Brendan Fraser van Hikari draait vanaf 8 januari in de bioscoop.
De grappen van SouthPark bedenken nuzichzelf
Hoe het Witte Huis tot satire werd
COMEDY – Met het 27e seizoen heeft South Park meer controverse opgeroepen dan in jaren (misschien wel ooit), maar ook enkele van de hoogste kijkcijfers ooit behaald, schrijft The Guardian over de Amerikaanse satirische animatieserie.
Een groot verschil is dat waar de makers Trump eerst liever via een stand-in (Mr. Garrison) lieten rondlopen, in de recente seizoenen is gekozen voor een explicietere, groteskere Trump, die ook exact diens beeltenis heeft. Niet alleen wordt zijn persoonlijkheid belachelijk gemaakt, ook functioneert hij als machtsmachine: hij klaagt, dreigt, procedeert en trekt iedereen daarin mee, aldus The New Yorker. Trump is niet langer een clown aan de zijlijn, maar een allesbepalend gegeven.
South Park, in 1997 door Trey Parker en Matt Stone bedacht voor Comedy Central, bespot hiermee niet alleen Trump zelf, maar ook het ecosysteem dat hem mogelijk maakt, duidt ook de Britse krant; van mediabedrijven die terugdeinzen tot politici en types rond het Witte Huis die meebewegen uit opportunisme of angst.
Ook El País bejubelt van een van de meest controversiële afleveringen in de bijna dertigjarige geschiedenis van de serie. Zo vraagt de Amerikaanse president Lucifer om seks en heeft hij een affaire met J.D. Vance, die zich niet stoort aan zijn teeny tiny penis. Eerder werd Saddam Hoessein in een vergelijk- bare situatie met de duivel getoond, zoals ook Satan zich in de aflevering herinnert: ‘Je doet me erg denken aan een andere kerel met wie ik vroeger omging. Jullie zijn precies hetzelfde,’ zegt hij tegen Trump.
Ook verontwaardigde reacties, zoals die uit het Witte Huis, worden onderdeel gemaakt van de grap, signaleert Le Monde. Zo zei woordvoerder Taylor Rogers naar aanleiding van de nieuwe reeks dat ‘De hypocrisie van links’ geen grenzen kent; ‘Jarenlang hebben ze South Park (…) bestempeld als aanstootgevend, maar plotseling prijzen ze de show’ en: ‘Deze show is al twintig jaar irrelevant en hangt aan een zijden draadje met inspiratieloze ideeën in een wanhopige poging om aandacht te trekken.’
Maar hoeveel inspiratie het Witte Huis in werkelijkheid ook biedt, de makers zijn er niet per se blij mee. ‘Het lastige is dat satire werkelijkheid is geworden,’ zei Parker tegen het Australische ABC. Stone beaamt dit: ‘Het voelt alsof ze hun eigen grappen en satire bedenken. En omdat ze dat openlijk doen, kun je ze er niet echt meer mee bespotten.’
Yumna Al-Arashi’s geweldloze beelden
Geportretteerden als medemakers
FOTOGRAFIE – De Jemenitisch-Egyptisch- Amerikaanse kunstenaar Yumna Al-Arashi (1988) begon haar carrière als autodidact documentair fotograaf en publiceerde onder meer in National Geographic, The New York Times en The Guardian, maar liep daarbij aan tegen de machtspositie van de beeldmaker. Deze is in staat zijn of haar onderwerp (onbedoeld) eenzijdig neer te zetten; ‘Fotografie draagt een vorm van geweld in zich die tot uiting komt in de woorden die we ervoor gebruiken, denk aan “vangen”, “schieten”, “nemen”,’ aldus de kunstenaar in een interview met WePresent.
Haar werk werd politieker en conceptueler van aard, waarbij ze bewust wil ontsnappen aan de ‘westerse antropologische’ blik; haar foto’s zijn er niet op uit te bewijzen of te ontmaskeren. De vrouwen die ze fotografeert zijn geen voorbeelden of symbolen, maar simpelweg medemakers van het beeld. ‘Het is een correctie op hoe het Westen al decennialang naar vrouwelijke lichamen uit de MENA-regio kijkt [Midden-Oosten en Noord-Afrika]’, schrijft fotografietijdschrift Aperture, dat haar werk kadert als dekoloniaal.
De weigering tot duiding – geen uitleg, geen contextbordjes ter verduidelijking maar lichamen die simpelweg aanwezig zijn ‘als een archief van ervaring, pijn en verzet’ – is precies wat het werk spannend maakt, meent British Journal of Photography, dat in dit verband spreekt van een verschuiving van klassieke documentaire fotografie naar wat het ‘relationele fotografie’ noemt: beelden ontstaan uit vertrouwen, nabijheid en een tijdsinvestering in plaats van observatie op afstand.
Deze benadering gebruikte Al-Arashi ook voor haar boek Aisha, uit 2023, over vrouwelijke aanwezigheid, lichamelijkheid en zelfbeschikking in de Arabische wereld en haar diaspora. Volgens Conscientious Photography Magazine wordt de kijker hierin uitgenodigd tijd door te brengen met de geportretteerde vrouwen; het gaat niet om één ‘beste’ foto of een snelle boodschap, maar om nabijheid en duur. En de kijker heeft niet langer het laatste woord.
Spirituele bulldozering
Gekwelde artiest die opnieuw het leven omarmt
POPMUZIEK – Maakte de Australische songwriter, popster en auteur Nick Cave met zijn vorige album Wild God in 2024 een ‘fraaie comeback’ nadat hij in 2022 voor de tweede keer een zoon verloor, met het nieuwe Live God ‘omarmt hij opnieuw het leven’, schrijft Jordi Bianciotto in El Periódico. Met achttien tracks – recente nummers en klassiekers uit zijn veertigjarige carrière – brengt Cave zijn publiek ‘naar een ongemakkelijke maar troostende plek, waar rouw en het lawaai van de wereld worden omgezet in een soort kosmische viering, misschien wel als offer aan de Allerhoogste’.
‘Een bewijs van artistiek vakmanschap en voortdurende innovatie’, vindt Chris Connor van Clash Magazine. Volgens hem valt er ‘geen zwakke schakel te ontdekken tussen de pulserende nummers die zoals altijd bij Cave ergens tussen licht en duisternis zweven’.
De liveopname van Caves concert in Parijs in 2024 maakte op Dennis Rieger van Plattentests daarentegen een ‘vreemde, ambivalente indruk’. Hij mist de ‘vooraf opgenomen vocalen, het gospelkoor en de real time toonhoogtecorrectie’ die Caves laatste studioalbum ‘zo goed maakten’. Ook vraagt hij zich af waarom evergreens als Weeping Song, Jubilee Street en The Mercy Seat ontbreken.
Ed Power van The Irish Times was getuige van twee van Caves laatste concerten en spreekt van ‘spirituele bulldozering in die doorgaans zielloze “enormodomes”’. Het nieuwe dubbelalbum noemt hij ‘verbluffend’, met een ‘glorieuze gospel-make-over van de knoestige hoogtepunten uit zijn oeuvre en het meditatieve verlangen’ waar zijn vorige plaat van getuigt.
Voor de vijftigste editie van Document Nederland, de jaarlijkse foto-opdracht van het Rijksmuseum, bracht fotograaf Tina Farifteh het Nederlandse asielsysteem in beeld.
Tina Farifteh (1982, Teheran) onderzoekt sinds haar opvallende afstudeerproject aan de KABK in Den Haag hoe machtsstructuren het leven van gewone mensen beïnvloeden. Voor de jaarlijkse foto-opdracht van het Rijksmuseum documenteerde ze het Nederlandse asielsysteem.
Ooit opgezet om mensen in nood bescherming te bieden, is het veranderd in een systeem dat mensen beschadigt
B., die na meer dan vier maanden vreemdelingendetentie op Schiphol en een verblijf in Ter Apel in een asielprocedure verwikkeld zit, is gids en verteller in Document Nederland, een bewuste keuze van Farifteh om niet mee te doen aan het politieke debat waar óver asielzoekers gepraat wordt in plaats van naar hen te luisteren. In Nederland worden vluchtelingen vaak gelukszoekers genoemd, zegt Tina tegen B., die vraagt of ermee bedoeld wordt dat alle asielzoekers gelukkig zijn? Ze laat zien hoe schrijnend koud de sobere, soms zelfs vijandige architectuur is van het asielsysteem. Ooit opgezet om mensen in nood bescherming te bieden, is het veranderd in een systeem dat mensen beschadigt.
Deze tentoonstelling gaat niet over hen, maar over ons.
Document Nederland, Rijksmuseum Amsterdam, tot 11/1/26.
In de afgelopen tien jaar is het aantal vermeldingen van Vladimir Poetin in Russische academische artikelen aanzienlijk toegenomen. De president wordt genoemd als bron van citaten, als analysemodel of als ‘symbool van nationale waarden’. Verwijzingen naar Poetin zijn niet alleen te vinden in tijdschriften over politicologie en sociologie, maar ook in teksten over pedagogiek, filologie, cultuurwetenschappen en zelfs geneeskunde, aldus het Russische digitale medium Verstka.
Onderzoekers citeren Poetins toespraken en decreten als normatieve bronnen – niet als analyseobject, maar als bewijs voor een bepaalde these. De academische stijl neemt ook de terminologie van overheidsinstanties over; auteurs gebruiken vaak woorden als tradities, spiritualiteit, dienstbaarheid, bescherming, historisch geheugen en barmhartigheid.
Tussen 2022 en 2025 werd Poetins naam in minstens 26.500 academische papers vermeld. In dezelfde periode zijn er minstens 705 academische papers specifiek over Vladimir Poetin gepubliceerd. Deze collecties bevatten bijvoorbeeld teksten die presidentiële toespraken analyseren als modellen voor politiek discours.
Kneedgum van pollen
Pollen bestaat uit microscopisch kleine korrels met mannelijke voortplantingscellen die bomen, onkruid en grassen in bepaalde seizoenen afscheiden. Wetenschappers aan de Technische Universiteit van Singapore hebben technieken ontwikkeld om de rigide buitenste schil van pollen – gemaakt van een polymeer dat zo sterk is dat het soms ‘de diamant van de plantenwereld’ wordt genoemd – te hervormen en de korrels te transformeren tot een jamachtige substantie. Deze microgel zou een veelzijdige bouwsteen kunnen zijn voor veel milieuvriendelijke materialen, waaronder papier, folie en sponzen, schrijft Knowable Magazine.
In 2020 rapporteerden wetenschappers dat het incuberen van pollen in een alkalische oplossing van kaliumhydroxide bij 80 graden Celsius de structuur van pollenkorrels aanzienlijk kan veranderen, waardoor ze gemakkelijk water kunnen absorberen en vasthouden.
Dit maakt pollen net zo kneedbaar als de speelgoedklei Play-Doh. Voor deze behandeling lijken pollenkorrels meer op knikkers: hard, inert en grotendeels niet-reactief. Daarna zijn de deeltjes zo zacht dat ze gemakkelijk aan elkaar plakken, waardoor complexere structuren kunnen ontstaan.
Wanneer de microgel in een platte mal wordt gegoten en gedroogd, vormt hij een papier of folie die sterk maar toch flexibel is. Deze winnende combinatie van eigenschappen maakt talloze toepassingen mogelijk: slimme actuatoren waarmee apparaten veranderingen in hun omgeving kunnen detecteren en erop kunnen reageren, draagbare gezondheidsmonitors om hartsignalen te monitoren en meer.
De val van Icarus
Na zes sprongen uit een klein vliegtuig was de missie van skydiver Gabriel C. Brown en astrofotograaf Andrew McCarthy voltooid. Hun nieuwste werk, getiteld The Fall of Icarus, toont het kolkende, vurige oppervlak van de zon met daartegen het omgekeerde silhouet van Brown, die van de zon af lijkt te vallen. Het duo voerde dit project onlangs uit in Arizona, aldus kunstpublicatie This is Colossal
McCarthy staat bekend om zijn ongelooflijke geduld en minutieuze planning, die hem in staat stelden een reeks indrukwekkende foto’s en composities te maken die kosmische verschijnselen in detail laten zien. Hij werkt met een techniek waarbij hij meerdere hoogwaardige opnamen samenvoegt tot één beeld. Daarbij luisterde de timing bijzonder nauw; Browns sprong moest exact op het juiste moment worden vastgelegd.
Recentelijk zijn twee tot dusver onbekende orgelwerken van Johann Sebastian Bach in Duitsland gepresenteerd en voor het eerst uitgevoerd. De stukken trokken de aandacht van onderzoeker Peter Wollny toen hij in 1992 Bach-manuscripten catalogiseerde, schrijft de BBC.
Wollny deed er dertig jaar over om de auteur van de composities te achterhalen. Ze werden na 320 jaar voor het eerst uitgevoerd door de Nederlandse organist Ton Koopman in de Thomaskirche in Leipzig, waar Bach begraven ligt en waar hij 27 jaar als cantor werkte.
Volgens Wollny vertonen de stukken verschillende kenmerken die uniek zijn voor Bach. Tijdens een presentatie van de werken zei Wollny dat hij er voor ‘99,99 procent zeker van was dat Bach de twee stukken heeft geschreven’. Ze zijn nu toegevoegd aan de officiële catalogus van Bachs werken als BWV 1178 en 1179.
Plastic dodelijker dan gedacht
Wetenschappers van Ocean Conservancy hebben gemeten hoeveel plastic zeedieren moeten inslikken om een sterfrisico van 90 procent te lopen. Ze ontdekten dat een relatief kleine hoeveelheid plastic voldoende was om verschillende zeedieren te doden, schrijft The Guardian.
Zo zijn drie suikerklontjes aan plastic voldoende om een papegaaiduiker te doden, hebben karetschildpadden 90 procent stervenskans na het eten van slechts twee honkballen aan plastic en kan pakweg een plastic voetbal zeezoogdieren zoals bruinvissen doden. ‘Dat is verontrustend als je bedenkt dat er elke minuut meer dan een vuilniswagen aan plastic in de oceaan belandt,’ aldus de leider van het onderzoek.
Dieren krijgen vaak per ongeluk plastic binnen tijdens de jacht op voedsel; drijvende plastic zakken lijken bijvoorbeeld op de kwallen die zeeschildpadden graag eten.
Denemarken is kampioen vrijwilligerswerk
In Denemarken is het aantal vrijwilligers de laatste jaren hard gegroeid, meldt Politiken. Een voorbeeld van deze toename is de Deense moederhulpvereniging Modrehjælpen, die gerund wordt door onbetaalde vrijwilligers. De organisatie beschikt over 2217 vrijwilligers, verspreid over 44 lokale verenigingen in het hele land en besteedde in 2024 meer dan 400.000 uur aan babycafés, motorische ontwikkeling, babyzwemmen, natuurwandelingen, winkels en het bijstaan van kwetsbare gezinnen bij familierechtszittingen.
Volgens een rapport van onderzoekers van Vive, het Deense Nationale Centrum voor Sociaalwetenschappelijk Onderzoek, sluiten steeds meer Denen zich als vrijwilliger aan bij een vereniging van landeigenaren, een sportclub, een vakbond, een culturele club of een kiezersvereniging.
In 2024 verrichtte 40 procent van de burgers boven de 16 jaar onbetaald werk voor een non-profitorganisatie, wat betekent dat ongeveer 2 miljoen Denen vrijwilligerswerk deden. Dit is 5 procentpunt meer dan in 2020. Vorig jaar verrichtten vrijwilligers gemiddeld negentien uur onbetaald werk per maand. Dat is meer dan vier jaar geleden, toen het cijfer vijftien uur bedroeg.
Als we ook degenen meetellen die zich af en toe inzetten, bijvoorbeeld op een festival, dan bedraagt het aandeel vrijwilligers in de bevolking 45 procent. En amper 33 procent van de bevolking heeft nog nooit vrijwilligerswerk gedaan. Dit aandeel is sinds 2004 stabiel gebleven.
Een van de redenen voor de toename is de goede gezondheid van steeds meer senioren. Denemarken is samen met Noorwegen, Zweden en Nederland wereldkampioen vrijwilligerswerk, misschien niet toevallig ook de landen met de sterkste verzorgingsstaat.
Vrijwilligers zijn absoluut essentieel voor Modrehjælpen, benadrukt Ninna Thomsen, directeur van de organisatie: ‘Zonder hen zouden we geen nationale vereniging zijn die actief is in 44 steden in het hele land. Het is belangrijk voor de mensen die bij ons komen dat ze gratis hulp krijgen.’
360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.
Tegen status quo
Tomorrow is a Different Day toont werken van internationale kunstenaars en vormgevers die medeverantwoordelijk zijn voor de veranderingen in deze tijd. Ze verzetten zich tegen de status quo en bieden andere perspectieven.
Stedelijk Museum, Amsterdam, vaste collectie.
Leven en dood
In Tussen werelden verbeelden kunstenaars de overgang tussen leven en dood. Candice Lin maakte een terracotta sarcofaag voor haar toekomstige lichaam terwijl Matt Mullican in Birth to Death List een heel fictief leven oproept.
Kröller Müller, tot 18/1 2026.
Heimwee verbeeldt in ijle replica’s
De Zuid-Koreaanse kunstenaar Do Ho Suh (1962), opgeleid als traditionele inktschilder, verliet zijn geboorteland om te studeren aan de Rhode Island School of Design in Providence in de Verenigde Staten, waar hij zijn eigen stem ontdekte in een internationale gemeenschap van kunstenaars.
De voor hem ongekende overvloed aan mogelijkheden, om alles te kunnen maken wat in zijn hoofd opkwam, is terug te zien in de tentoonstelling Walk the House. Ontworteling, heimwee en vervreemding werden zijn thema’s in de VS.
‘Lopen met het huis’ betekent in Zuid-Korea dat je je eigen huis ontmantelt, oppakt en meeneemt naar een andere plek. Het ver- wijst naar het gevoel van verlies dat gepaard ging met Suh’s weliswaar geprivilegieerde immigratie, evenals naar de traditionele houten hanoks die in Zuid-Korea bijna allemaal hebben moeten wijken voor hoogbouw.
Sinds zijn vertrek uit Seoul is vooral wat hij achterliet wat hem bezighoudt.
Suh maakte zijn eigen hanok – die waarin hij is opgegroeid – voor de Tate Modern na met papier en grafiet. Elk detail is te zien in deze replica van transparante stof – ‘Rubbing/Loving. Seoul Home’ –, behalve het frame dat het bouwwerk stut.
Daarnaast haalt Suh honderden voorwerpen terug uit zijn herinneringen, waarmee hij de heimwee naar wat eens was opnieuw tastbaar maakt. Sinds zijn vertrek uit Seoul is vooral wat hij achterliet wat hem bezighoudt.
Do Ho Suh: Walk the House. Tate Modern, Londen, tot 26/9
Reus van de hedendaagse kunst
De Amerikaanse conceptuele kunstenaar John Baldessari (1931-2020) was niet alleen zelf behoorlijk lang (2.01 meter), ook zijn carrière bereikte enorme hoogten met ruim 200 solotentoonstellingen en 1000 groepsexposities op zijn naam. Hij was lid van de American Academy of Arts and Letters en werd bekroond met de Gouden Leeuw voor zijn gehele oeuvre op de Biënnale van Venetië in 2009.
Even belangrijk was zijn werk als docent aan het California Institute of the Arts, waar hij leerlingen als David Salle en Mike Kelley ‘I will not make boring art’ op muren liet schrijven. Baldessari keerde zich tegen de modernistische stromingen die de New Yorkse kunstmarkt in de jaren 70 domineerden en verwierp het modernisme en de verering van de kunstenaar als geïsoleerd genie door in 1966 al zijn abstracte en landschapschilderijen te verbranden. In een ander experiment verving hij het beeld op schilderijen door teksten over schilderkunst.
De tentoonstelling met werk uit de jaren 80 tot 2000 toont de blijvende internationale relevantie van Baldessari voor generaties geboren in het digitale tijdperk.
Parables, Fables, and Other Tall Tales. Bozar, Brussel, tot 1/2 2026
Altijd Onderweg
In de fotografie en de kunst is de thematiek van migratie vast onderdeel geworden, zo ingrijpend en gelukkig ook inspirerend is het om huis en haard te verlaten. In The Family of Migrants – een eerbetoon aan de historische fototentoonstelling The Family of Man in 1955 met meer dan 500 fotografen uit 68 landen – in het nieuwe Rotterdamse museum Fenix is iedereen onderweg. Op zoek naar betere kansen, avontuur, veiligheid, ontplooiing, liefde of een nieuw begin. De foto’s verbeelden gedeelde emoties over wat mensen bindt en van elkaar scheidt, verdriet, liefde, familie en hoop. De tentoonstelling is gecureerd door Fenix in samenwerking met fotografen, archivarissen, curatoren en beeldredacteuren van over de hele wereld.
The Family of Migrants.Fenix, Rotterdam. Doorlopend.
Alessandra Sanguinetti legt al meer dan twee decennia de levens van de Argentijnse nichtjes Guillermina Aranciaga en Belinda Stutz vast. De aangrijpende foto’s tonen belangrijke momenten in hun leven: daten, zwangerschap en moederschap.
Fotograaf Alessandra Sanguinetti (New York, 1968) volgt al meer dan twintig jaar het leven van de Argentijnse nichtjes Guillermina Aranciaga en Belinda Stutz. Wat begon als een toevallige ontmoeting in 1999 – de meisjes waren negen en tien jaar oud – werd een langdurig fotografisch project waarin Sanguinetti de dromen en worstelingen van de meisjes in het landelijke Argentinië vastlegt, een door mannen gedomineerde wereld van gaucho’s en boeren.
De 17-jarige zwangere Belinda poseert met een groot mes in haar hand, kwetsbaar maar vastberaden
Naarmate Guille en Belinda ouder worden, maakt de speelsheid van hun kindertijd plaats voor de soms moeilijke overgang naar volwassenheid. De aangrijpende foto’s tonen belangrijke momenten in hun leven: daten, zwangerschap en moederschap. Zoals de 17-jarige zwangere Belinda die poseert met een groot mes in haar hand, kwetsbaar maar vastberaden. Het is voor het eerst dat Sanguinetti, sinds 2007 lid van het gerenommeerde agentschap Magnum Photos en bekend om haar empathische benadering, een solo-expositie in Nederland heeft. Eerder verschenen twee fotoboeken over de nichtjes: The Adventures of Guille and Belinda and The Enigmatic Meaning of Their Dreams (2010) en The Illusion of an Everlasting Summer (2020); er zijn plannen voor een derde deel.
The Adventures of Guille and Belinda, Kunsthal Rotterdam, tot 9/6
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
