Filmsoundtracks, zandkunst, experimentele muziek & meer
Alchemist Sigmar Polke jubileert
BEELDENDE KUNST – Sigmar Polke (Oleśnica 1941–Keulen 2010) werd beroemd vanwege zijn hallucinerende kleuren en zijn fascinatie met wat er gebeurt als verf een eigen leven gaat leiden. De Duitse kunstenaar – excentriek, experimenteel en ontembaar – behandelde zijn doeken niet als oppervlakken om te beschilderen, maar als laboratoria.
Hij mengde onorthodoxe pigmenten, giftige stoffen, mineralen en materialen die hij liet vervuilen, vervagen en van vorm veranderen. Niet per ongeluk, maar met een soort alchemistische nieuwsgierigheid. Hij wilde weten wat de tijd doet met een kleur. Wat gebeurt er als dit pigment reageert op licht?
Het De Pont Museum vertrekt vanuit zijn radicale kleurproeven uit de jaren tachtig en toont de drie decennia schilderkunst die daarop volgden. In bijna alles wat hij maakte zat een ironisch commentaar op kunst en maatschappij.
Zijn werk moest verder strekken dan het louter visuele. De tentoonstelling is onderdeel van een groter internationaal project, georganiseerd door de Anna Polke Foundation ter gelegenheid van het veertigjarig jubileum van Polkes installatie Athanon op de Biënnale van Venetië in 1986.
Het weten van de kleuren – De Pont Museum, Tilburg – tot 28/2/2027
Meredith Monk
FILM – De documentaire Monk in pieces over deze pionier in experimentele muziek en podiumkunst, onderzoekt haar unieke artistieke vocabulaire en haar strijd in een door mannen gedomineerde kunstwereld. De film bevat zeldzaam archiefmateriaal en interviews met Björk en David Byrne.
Meredith in Pieces – Eye, Amsterdam – 19 juni
Zandgraf in Gent
TEXTIEL – De Atacamawoestijn in Noord-Chili is een enorme, vanuit de ruimte zichtbare stortplaats geworden voor onverkochte en afgedankte kleding uit de westerse wereld.
Het is ook een extreem droog gebied waar bijna nooit regen valt, waardoor het landschap nauwelijks verandert en resten uit het verleden uitzonderlijk goed bewaard blijven.
Hetzelfde afgelegen gebied heeft ook een donkere geschiedenis; tijdens de dictatuur van Pinochet werden er massagraven aangelegd voor vermoorde politiek gevangenen, die nog steeds worden teruggevonden. En dan lijkt het landschap ook nog op Mars.
Voor Francisca García en Mario Navarro voldoende aanleiding om onder andere een 7 meter breed zandgraf te maken, Tumba Arena, van katoendraad en vilt.
Unearthed Conversation – Smak, Gent – tot 13/6
Spem in Alium
DANS – De Japanse choreograaf Saburo Teshigawara vertaalt klassieke muziek naar dans, met elementen uit onder andere butoh en ballet. Samen met dansers van KARAS gaat hij in dialoog met zangers van Vox Luminis XL, die Engelse koorwerken uit de 16e tot 20e eeuw opvoeren.
Spem in Alium – Muziekgebouw, Amsterdam – 18-19/6
Weggelaten uit de canon
FOTOGRAFIE – Het H’ART Museum neemt dit jaar de Amerikaanse identiteit onder de loep. Dat gebeurt in twee tentoonstellingen: American Myth & Memory met fotografie van David Levinthal en Radical Histories: Chicano Prints uit de collectie van het Smithsonian American Art Museum.
Levinthal laat zien hoe diepgeworteld de Amerikaanse mythen over het Wilde Westen, honkbal als nationaal ritueel en Barbie als schoonheidsideaal in het collectieve geheugen zitten. Dat doet hij opzettelijk met kleine rekwisieten, om zichtbaar te maken hoe groot Amerika zichzelf heeft neergezet. Wat is weggelaten uit de canon van de Amerikaanse geschiedenis is onder andere Chicano Art.
Chicano is een term voor Amerikanen van Mexicaanse afkomst die hun bestaansrecht hebben moeten bevechten ‘aan de andere kant’. Uit die strijd groeide een eigen stijl en houding, en uiteindelijk een van de meest vitale en politiek relevante kunstbewegingen van Californië, die lange tijd door grote musea werd genegeerd. Dat dit werk bewaard bleef is grotendeels te danken aan de legendarische acteur Cheech Marin, die dertig jaar lang een indrukwekkende collectie opbouwde.
Het zijn krachtige en directe verbeeldingen: protestposters in zwart en rood, grafische noodkreten tegen Amerikaanse militaire interventies wereldwijd en beelden van de humanitaire crisis aan de Mexicaanse grens. Activisten en andere sleutelfiguren die uit de tekstboeken zijn weggelaten maar de Amerikaanse samenleving wél hebben gevormd, krijgen zo terecht een eigen plaats in het collectieve geheugen.
American Identities – H’ART museum Amsterdam – tot 6/9
Filmscores
MUZIEK – Filmcomponist Hildur Guðnadóttir (Reykjavik, 1982), associate artist van het Holland Festival 2026, speelt met het Iceland Symphony Orchestra bekroonde filmscores: Joker, TÁR, A Haunting in Venice en werken van Arvo Pärt en Ryuichi Sakamoto.
Nærmynd – Concertgebouw, Amsterdam – 14-15/6
