Onderwerpen: Muziek

De internationale muziekpers is verdeeld over het album Eternal Sunshine dat Ariana Grande begin maart uitbracht. ‘Ze heeft een engelachtige stem met een prachtig klankenpalet, maar de volgende keer graag ook iets stevigs voor op de dansvloer.’

De Amerikaanse zangeres en actrice Ariana Grande (30) vestigde zich in 2017 voorgoed als wereldster toen ze een groots, lovend ontvangen benefietconcert organiseerde. Daarmee reageerde ze op de terroristische aanslag na afloop van haar concert in Manchester, waarbij twee weken daarvoor 22 doden waren gevallen. Met Eternal Sunshine presenteert Grande nu haar zevende album. Brittany Spanos van Rolling Stone noemt het een ‘echtscheidingsplaat waarin ze alle stadia van rouw doorloopt. Met haar eerlijkste en meest inventieve nummers tot nu toe staat ze voor een nieuw begin.’ Ludovic Hunter-Tilney ‘mist, op een paar nummers na, de energie op het album’, schrijft hij in Financial Times. Grandes vocale techniek is weliswaar in orde, ‘maar de toon is steeds dezelfde, of ze nu zingt over hoe ze ­huilend in slaap valt of hoe ze wordt overmand door fysieke aantrekkingskracht. Met een paar soepele trillers en vibrato’s valt die beperkte emotionele reikwijdte niet te maskeren.’

Variety-recensent Jem Aswad vindt daarentegen dat Grande ‘op haar vorige albums nog zoekende was, maar nu definitief haar stem als artiest heeft gevonden’. Ook in haar songteksten klinkt ze volgens Aswad volwassen: ‘Een muzikaal dagboek waarin ze net genoeg deelt om de uitgehongerde fans nieuwsgierig te houden. De emoties die voortvloeiden uit haar huwelijk en scheiding zijn universeel genoeg om iedereen te raken die ooit verliefd en diepbeproefd is geweest.’

‘Een feelgoodsound waarin galante r&b uit de jaren negentig de boventoon voert’

‘Ondanks de pittige privéperikelen in de liedjes is deze muziek vederlicht’, stelt Felix Heinecker voor Plattentests. ‘Een feelgoodsound waarin galante r&b uit de jaren negentig de boventoon voert. Het album blijft hangen in dezelfde sfeer, waardoor de nummers in elkaar overvloeien. Grande heeft een engelachtige stem met een prachtig klankenpalet, maar de volgende keer graag ook iets stevigs voor op de dansvloer.’

Jordan Bako ontdekt voor Vogue France paralellen met de speelfilm Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004). ‘Daarin wissen beide hoofdpersonen elkaar uit hun geheugen en worden opnieuw verliefd. Ook Grande probeert zich een universum voor te stellen waarin ze geleidelijk haar scheiding overwint. Zo vernieuwt ze haar signatuur. Sterker, dit is het meest coherente en conceptuele project in haar discografie.’ 

Eternal Sunshine van Ariana Grande kwam begin maart uit.

De Amerikaanse Lakecia Benjamin maakte al langer naam en faam in de New Yorkse jazzscene, maar heeft inmiddels internationale bekendheid vergaard. Ze is op 31 maart te bewonderen in TivoliVredenburg in Utrecht met een exclusieve clubshow. 

Gehuld in opvallende outfits betovert Lakecia Benjamin het publiek en integreert ze klassiekers moeiteloos in haar eigen muzikale creaties. Ook in Utrecht zal ze wederom, net als het gevierde optreden bij North Sea Jazz, samen met haar band optreden: Zaccai Curtis op de piano, EJ Strickland op de drums en Ivan Taylor op de bas. 

Benjamin werkte eerder al samen met iconische namen, waaronder Stevie Wonder, Alicia Keys en Gregory Porter. In 2023 bracht ze haar album Phoenix uit, waarin ze de luisteraar meeneemt in de traumatische nasleep van een heftig auto-ongeluk. Daarnaast kaart ze ook sociaal-maatschappelijke thema’s in de Amerikaanse cultuur aan. Het album ontving drie Grammy-nominaties.

Vredenburg, Utrecht, 31 maart.

Half februari bracht rapper Usher zijn negende album Coming Home uit. Daarmee laat hij zien dat hij met zijn ongelooflijke vocale vaardigheden nog altijd relevant is.

‘Een optreden in de pauze van de Super Bowl, de Olympus van de Amerikaanse popmuziek; als dat geen comeback is…’ Zo omschrijft Aida Baghernejad de lancering van Coming Home, het nieuwe album van rapper annex R&B-ster Usher (45) in Musikexpress. ‘En jawel, hij schrijft nog steeds ongemakkelijke seksliedjes en wil weer dolgraag knuffelen in bed. Tegelijkertijd bewijst hij met deze verbazingwekkend smaakvolle productie dat hij met zijn ongelooflijke vocale vaardigheden nog altijd relevant is.’

‘Puur showmanschap in plaats van creatief vernuft en esthetische visie’

Paul Attard van Slant Magazine is minder enthousiast: ‘Puur showmanschap in plaats van creatief vernuft en esthetische visie. De twintig tracks vormen een beetje een opgeblazen puinhoop.’ Voor The New York Times typeert Jon Pareles Ushers muziek als ‘langzaam wiegende soul en gesynthetiseerde pop in een eenentwintigste-eeuws jasje. Bovendien is hij er heel bedreven in om artiesten als Beyoncé, Alicia Keys en Burna Boy naar zijn studio te lokken.’ 

De criticus van de Franse muzieksite Zimbalam weet zeker dat Usher ‘nooit een druppel melk heeft gedronken. Anders was zijn lichte tenor dertig jaar na zijn debuut nooit zo atletisch en scherp gebleven.’  

Coming Home, het negende album van Usher Raymond IV, verscheen half februari. Concert op 22 april 2025: Ziggo Dome, Amsterdam.

Door Diederik Samwel

Peter Gabriel, oud-frontman van Genesis, laat zijn luisteraars nadenken over onrechtvaardigheid op zijn nieuwe album i/o. Met progressieve popsongs blijft hij trouw aan zijn artistieke uitgangspunten.

In besprekingen van het nieuwe album i/o van de 73-jarige Peter Gabriel, ooit frontman van Genesis, valt geregeld de term ‘progrock’. Tony Clayton-Lea van The Irish Times omschrijft Gabriel als ‘een vooruitstrevend artiest die zich sterk bewust is van nieuwe technologieën, hoogwaardige, commercieel succesvolle muziek maakt en toch trouw blijft aan zijn artistieke uitgangspunten’. Volgens Clayton-Lea heeft Gabriel een ‘fraaie, melancholische plaat’ gemaakt, waarop ‘pop-funk uit zijn vroegere periode’ is te horen, maar ook ‘elegante, progressieve popsongs’.

Voor Plattentests looft Markus Bellmann Gabriels ‘ongelooflijke muzikaliteit en zijn geweldige arrangementen’. Dat is te danken aan ‘gastmuzikanten van de bovenste plank, zoals ambient- en elektrolegende Brian Eno en de inbreng van het Soweto Gospel Choir’. Daarnaast benadrukt Bellmann de veelzijdigheid op het album: ‘Van een onweerstaanbare groove, een bewust overdreven golf stadionpop tot sprankelende en aangrijpende ballads.’

‘Gabriel onderzoekt prachtig en subtiel of de mens ooit vrij van het concept tijd kan zijn’

‘Uiteraard kun je de nummers apart beluisteren, vindt Emma Harrison van Clash, ‘maar je ontdekt moeiteloos hoe sterk ze met elkaar zijn verbonden.’ Volgens haar draaien de teksten om ‘de kwetsbaarheid van het leven, sterfelijkheid – zowel van het individu als van onze planeet – en wedergeboorte’. Op de track Playing for Time ‘onderzoekt Gabriel prachtig en subtiel of de mens ooit vrij van het concept tijd kan zijn’.

In de Britse editie van Rolling Stone ontwaart Mark Beaumont een sociaal-politieke boodschap op i/o: ‘Gabriel laat ons nadenken over onrechtvaardigheid en cancelcultuur. Of over de tragische naïviteit van religieus fanatisme en de mogelijkheid om met een headset onze gedachten te verbeelden. Gelukkig sluit hij af met een oproep tot wereldwijde vergiffenis en het neerleggen van de wapens.’

‘Ondanks de ernstige ondertoon draagt deze plaat optimisme uit,’ concludeert Jean-Christophe Laurence voor La Presse: ‘Soms wat licht gedateerde geluiden, maar Gabriels stem is net zo helder, uniek en ontroerend als altijd.’

i/o van Peter Gabriel is in december 2023 uitgekomen.

Door Diederik Samwel

Sufjan Stevens’ tiende album Javelin wordt razend enthousiast ontvangen door de internationale muziekpers: ‘De productie is ongerept, barst van de ideeën en onthult weelderige soundscapes. En dan heb ik het alleen over de openingstrack.’

Javelin, het tiende album van de Amerikaanse singer-songwriter Sufjan Stevens, wordt juichend ontvangen door de internationale muziekpers. Éamon Sweeney doet in The Irish Times eerst een poging het muziekgenre te vangen: ‘Alternatieve folk, lo-fi, elektronica, indiepop, barokpop, kamerpop, folkpop? Alles waar je pop van kunt maken.’ Om even later een lofzang op Stevens los te laten: ‘Zijn stem klinkt als het luidste, meest geruststellende gefluister dat je ooit zult horen; vol tederheid en kwetsbaarheid. Zijn woordenstroom getuigt van unieke lyrische vindingrijkheid en behendigheid. De productie is ongerept, barst van de ideeën en onthult weelderige soundscapes. En dan heb ik het alleen over de openingstrack.’

‘Als gewonde held uit een Griekse tragedie gaat Stevens herhaaldelijk in virtuoze dialoog met de zangeressen’

Op de Spaanse site Mondo Sonoro tekent Sergio Ariza op dat Stevens ‘een meesterwerk’ heeft afgeleverd. ‘Hij is de meest directe erfgenaam van Nick Drake en Elliott Smith. Ook Sufjan deelt eerst een tragedie met je om je daarna op te vrolijken en een glimlach op je gezicht te toveren.’

Voor Plattentests is Viktor Fritzenkötter ronduit lyrisch over het album: ‘Die koren! Als gewonde held uit een Griekse tragedie gaat Stevens herhaaldelijk in virtuoze dialoog met de zangeressen die hem becommentariëren, ondersteunen en opvangen.’ De muziek ‘straalt melodisch vernuft uit. Op een briljante manier laat hij de voornaamste elementen uit zijn muzikale carrière met elkaar versmelten: van intiem naar weelderig, van verwoestend tot opbeurend.’

Thibaut Q., recensent van de Franse muzieksite Goûte Mes Disques, vindt dat Stevens ‘een krachttoer verricht door akoestische en elektronische muziek te laten samenvloeien. Hij weet folk-ballads op te blazen tot bijna anthemische proporties.’ In Evening Standard is David Smyth met name onder de indruk van de geleidelijke opbouw van elk nummer op Javelin: ‘Laagje voor laagje opbouwen en dan laten aanzwellen. De tokkelende banjo die eerst plaatsmaakt voor sissende drums en dan weer voor hemelse stemmen.’ Tegelijkertijd kan Smyth zich niet voorstellen dat iemand ongevoelig is voor zijn teksten. Of ze nu gaan over het verdriet over zijn overleden moeder of een relatiebreuk: ‘Stevens is de beste ter wereld die een luisteraar kan veranderen in een armzalig hoopje.’

Door Diederik Samwel

Volgens componist en trompettist Wynton Marsalis moet jazz ‘de idealen van vrijheid en democratie verspreiden’. Dit poogt hij in zijn nieuwe symfonie The Jungle, maar ook in lezingen, zoals dit weekend in Rotterdam.

Wynton Marsalis was achttien toen hij voor zijn muziekopleiding naar New York verhuisde, de stad die hij omschrijft als ‘de meest dynamische, bedrijvige en kosmopolitische metropool die de moderne wereld ooit heeft gekend’, aldus Financial Times. Veertig jaar later gebruikte hij deze stad als inspiratie voor zijn meest recente en vierde symfonie, genaamd The Jungle. FT beschrijft deze als ‘een zeer lijvige (…) symfonie vol onstuitbare energie, lef en gedrevenheid’. Deze zou meer samenhang vertonen dan eerdere werken van de uit New Orleans afkomstige trompettist en componist, die graag jazz, blues, big band en klassieke muziek combineert, maar bovenal jongeren in aanraking wil brengen met jazz.

Vanwege zijn uitgesproken visie op het genre zien sommigen hem als controversieel figuur, aldus The Independent. Volgens Marsalis is jazz, nadat het in New Orleans ontstond en zich doorontwikkelde tot de verschijning van John Coltranes A Love Supreme in 1964, in avant-gardistisch verval geraakt; ‘tot Marsalis in de jaren tachtig arriveerde als grote redder die amper zijn tienerjaren was ontgroeid.’

Door zijn opvattingen op tv te promoten, blies hij jazz nieuw leven in

‘Door zijn opvattingen op tv te promoten, blies hij jazz nieuw leven in en werd het genre verheven tot hogere cultuur.’ The Guardian omschrijft de muzikant als een ‘teleurgestelde modernist: enthousiast over de jazzavant-garde van de jaren twintig tot vijftig, niet onder de indruk van de postmoderne fusies en eigenzinnige abstracties die volgden’.

Voor Marsalis is jazz niet alleen de autobiografische muziek van de VS, maar bovendien het geluid dat ‘we de wereld rond hebben gestuurd om het beste wat ons land te bieden heeft te vertegenwoordigen’, vertelde hij Chicago Tribune. De grote jazzambassadeurs van het verleden verspreidden volgens hem idealen van vrijheid en democratie, belichaamd in de klanken van jazz. Hij ziet het als zijn missie ‘de maalstroom van het moderne leven [te begrijpen] en luisteraars te herinneren aan wat ons samenbrengt’.

Dat doet hij niet alleen in zijn muziek, maar ook in artikelen en lezingen. Op 12 november houdt Marsalis op de Erasmus Universiteit Rotterdam een Nexus-lezing over muziek, cultuur en democratie.

In september bracht de Amerikaanse zangeres en rockster Olivia Rodrigo haar tweede album Guts uit. Recensenten zijn lovend: ‘Ondanks de hoge verwachtingen stelt het album op geen enkel punt teleur’, aldus Rolling Stone.

‘Ben je ooit verliefd geworden op een nummer zonder echt te begrijpen waarover het ging?’ vraagt Rob Sheffield in The Atlantic zijn lezers. Bij Olivia Rodrigo zal dat je niet snel gebeuren. Na een laaiend enthousiast ontvangen eerste album bracht de Amerikaanse zangeres in september Guts uit, waarop ze volgens de recensent de persoonlijke drama’s van een jonge vrouw – die op de voet wordt gevolgd door de roddelbladen – verbindt met een universelere ervaring: opgroeien in het internettijdperk. ‘Ongetwijfeld beïnvloed door Taylor Swifts gave om duidelijk te zingen wat ze denkt, en door de voorliefde van sociale media voor labels en ingrijpende diagnoses die de subtiliteiten van de psychologie verdoezelen, onderzocht Rodrigo iedere mogelijke emotie van diepbedroefde tieners.’

Ondanks de hoge verwachtingen stelt het album op geen enkel punt teleur, volgens Rolling Stone, dat elk nummer lovend bespreekt en Rodrigo een echte rockster noemt. Het meest onder de indruk is recensent Spencer Kornhaber van haar emotionele pianoballads. Juist deze roepen bij Sheffield soms wat irritatie op, vanwege de ‘neiging tot overdreven expliciete teksten’. Maar, schrijft hij, al is bijvoorbeeld Rodrigo’s kritiek op de schoonheidscultus niet revolutionair, ‘een opsteker kan nooit kwaad als je een publiek hebt dat zo jong en toegewijd is als het hare’.   

Door Laura Weeda

De Britse singer-songwriter Corinne Bailey Rae, bekend door haar hit Put Your Records On, is met haar vierde album Black Rainbows een heel andere, maar veelbelovende weg ingeslagen.

Oorspronkelijk was het album bedoeld als side project, maar dat bleef het niet lang. Ze vond inspiratie in de Afro-Amerikaanse kunstverzameling van de Stony Island Arts Bank in Chicago. Black Rainbows is niet bepaald easy listening, maar eigenzinnig, experimenteel en ze neemt de luisteraar mee in een emotionele achtbaan. Met haar bekende jazzy soulstem schreeuwt ze de longen uit haar lijf over zwart feminisme, racisme en onderdrukking. Punky, vernieuwend en rauw.

Black Rainbows, Corinne Bailey Rae

Deze week, van 18 tot en met 22 oktober, is het de 28e editie van het Amsterdam Dance Event. Honderdduizenden bezoekers staan te popelen om los te kunnen gaan op de beste raves. En jawel, het gaat dag en nacht door.

Het Amsterdam Dance Event (ADE) neemt weer bezit van de hoofdstad en laat werelden van muziek en publiek samenkomen. Dag en nacht bestaan even niet meer, als duizenden bezoekers verdrinken in het clubleven en honderden producers en dj’s meedoen aan workshops, netwerkborrels en masterclasses.

De eerste editie werd in 1996 gehouden en fungeerde toen als een netwerkbijeenkomst voor spelers uit de elektronische muziekscene maar inmiddels is ADE uitgegroeid tot een enorm festival met wel duizend evenementen en tweehonderd locaties verspreid over de hele stad.

ADE, 18 oktober t/m 22 oktober, Amsterdam

Van oktober tot en met maart is er in de Oude Kerk in Amsterdam een audiovisuele tentoonstelling te zien van de veelzijdige Amerikaanse kunstenaar Meredith Monk. Onderdeel van de expositie is een aantal liveconcerten.

De tachtigjarige Amerikaanse Meredith Monk is componist, pianist, choreograaf, danser, filmmaker, toneelschrijver en curator. Maar haar stem is haar instrument bij uitstek. Ze kan klinken als een brabbelend kind, een sjamaan of een schelle, opera-achtige mezzosopraan. Ze integreert gegrom met getsjirp, gehuil, gehijg, gefluister, gepiep en gejodel in haar bereik van drie octaven.

Wat Monk doet zou je kunnen omschrijven als ‘geluidspoëzie’

Wat Monk doet zou je kunnen omschrijven als ‘geluidspoëzie’, maar het is nooit moedwillig experimenteel. Ze vertelt en brengt emoties over zonder woorden. In de Oude Kerk in Amsterdam is nu de eerste Europese overzichtstentoonstelling van haar oeuvre te zien. Als integraal onderdeel van de tentoonstelling wordt ook een serie liveconcerten georganiseerd. Die concerten geven Monks artistieke erfenis door aan een nieuwe generatie musici.  

Meredith Monk: Calling, Oude Kerk, A’dam. 21/10 t/m 17/3

In juli bracht de Britse singer-songwriter Maisie Peters haar album The Good Witch uit. Met haar songteksten geeft Peters ‘een compleet en gedetailleerd beeld van de gevoelswereld van een vrouw van begin twintig’, aldus de internationale muziekpers.

Grote hits scoorde de 23-jarige Britse singer-songwriter Maisie Peters nog niet, wel een slordige half miljard streams. Bovendien gaf ze enthousiast ontvangen liveoptredens in onder meer Wembley en op Glastonbury en Pinkpop. Na het verschijnen van haar tweede album The Good Witch ‘komt het wel goed met die hits,’ verwacht David Smyth van Evening Standard. Hij vindt het album minder onschuldig dan hij op het eerste gehoor dacht. Uit oogpunt van marketing benadrukken leden van boybands in hun teksten dat ze single zijn, aldus Smyth, ‘maar deze zangeres doet dat om een compleet en gedetailleerd beeld te geven van de gevoelswereld van een vrouw van begin twintig. Elke keer dat je denkt dat de muziek niet avontuurlijk is en dat je de teksten al veel vaker hebt gehoord, haalt ze uit met dat babystemmetje en grijpt ze je bij de strot.’ 

Op de ene track spuugt ze op haar exen, op de andere legt ze uit waarom ze een betere minnaar verdient

De nieuwe songs van Peters klinken ‘als een zonnetje, vol popsynthesizers en folkinvloeden,’ vindt Ellie Muir in The Independent. Toch denkt Muir dat zowel het schrijven als het opnemen ‘een ware catharsis’ moet zijn geweest voor de zangeres: ‘Overtuigend neemt ze de luisteraar in vertrouwen. Op de ene track spuugt ze op haar exen, op de andere legt ze uit waarom ze een betere minnaar verdient.’ 

James Hall van The Telegraph vindt het een ‘slim gemaakte plaat over relatiebreuken, ideaal voor generatie Z’. Tegelijkertijd constateert hij dat Peters ‘qua teksten, intonatie, humor en stijl wel héél graag op Taylor Swift wil lijken. En die zit de laatste tijd ook niet bepaald stil.’ Volgens Ims Taylor van Clash Magazine geeft Peters ‘met de uitstraling van de girl next door perfect weer hoe coming of age écht voelt. Op jonge leeftijd al nostalgisch. Daarbij is haar stem vrolijk, maar niet frivool of oppervlakkig. Schitterende plaat.’   

Maisie Peters’ album The Good Witch werd in juli uitgebracht

Door Diederik Samwel