Onderwerpen: Verkiezingen

  • Het Witte Huis noemt Trumps opmerkingen over immigranten ‘fascistisch’

    Het Witte Huis noemt Trumps opmerkingen over immigranten ‘fascistisch’

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Het Vaticaan staat zegenen van partners van hetzelfde geslacht toe

    » Human Rights Watch: Israël begaat een oorlogsmisdaad door Gaza voedsel te ontzeggen

    Trump zei dat immigranten ‘het bloed van het land vergiftigen’

    Het Witte Huis heeft voormalig president Donald Trump veroordeeld vanwege zijn poging ‘Amerikanen uit elkaar te drijven met haatzaaierij’ door te zeggen dat immigranten ‘het bloed van het land vergiftigen’. Dat schrijft Politico. Een dag eerder trok Joe Biden tijdens een campagnespeech de vergelijking tussen deze uitspraken en die van Adolf Hitler.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    ‘Ze hebben psychiatrische instellingen en gevangenissen over de hele wereld vergiftigd. Niet alleen uit Zuid-Amerika, niet alleen uit de drie of vier landen waar we aan denken, maar uit de hele wereld komen mensen ons land binnen,’ zei Trump tijdens een campagnebijeenkomst. In een recente peiling van The Wall Street Journal verslaat Trump Biden met een marge van 4 procent.

    ‘Het echoën van de groteske retoriek van fascisten en gewelddadige witte supremacisten en het dreigen met onderdrukking van mensen die het niet eens zijn met de regering, vormen ernstige bedreigingen voor de waardigheid en rechten van alle Amerikanen. Dit raakt onze democratie en de nationale veiligheid,’ reageerde Andrew Bates, plaatsvervangend perschef van het Witte Huis. ‘Het is het tegenovergestelde van alles waar we als Amerikanen voor staan.’

  • Servië: Vučić claimt grote overwinning in verkiezingen

    Servië: Vučić claimt grote overwinning in verkiezingen

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Australië: Extreem noodweer veroorzaakt ernstige overstromingen

    » In Hongkong begint het proces tegen oppositiefiguur Jimmy Lai

    De vrees bestaat dat Vučić de democratie ondermijnt

    Aleksandar Vučić heeft de overwinning opgeëist in de vervroegde parlementsverkiezingen in Servië. Zijn partij lijkt op weg om ‘haar greep op de macht te verstevigen’, aldus Politico. Volgens de exitpolls zou zijn Servische Progressieve Partij (SNS) ten minste 127 van 250 zetels in het parlement krijgen.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    De verkiezingen werden ontsierd door beschuldigingen van grote onregelmatigheden en intimidatie van kiezers tijdens de stemming van zondag. Deze aanklachten zullen ‘de vrees alleen maar doen toenemen dat Vučić de democratie, de media en de openbare instellingen van het land in een hoog tempo aan het ondermijnen is’, aldus de politieke nieuwssite.

    De grote verkiezingswinst betekent dat Vučić, die volgens Politico hartelijke banden met het Kremlin heeft, de spilfiguur zal blijven in de Amerikaanse en Europese diplomatie in de westelijke Balkan, vooral als het gaat om het voorkomen van een nieuwe oplaaiing van geweld in Kosovo.

    Lees ook:

  • Historisch lage opkomst bij verkiezingen Hongkong

    Historisch lage opkomst bij verkiezingen Hongkong

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Polen: PiS-regering maakt na acht jaar plaats voor Donald Tusk 

    » Zelensky bezoekt Biden vanwege vastgelopen hulpakkoord

    Oppositiekandidaten waren uitgesloten van deelname

    Tijdens de lokale verkiezingen in Hongkong van zondag zijn slechts 27,5 procent van de kiesgerechtigde Hongkongers gaan stemmen. Kiezers konden slechts stemmen op ‘patriottische’ kandidaten, wat betekende dat kandidaten van de oppositie waren uitgesloten. Dat resulteerde in de laagste opkomst ooit in Hongkong.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    ‘Een klap voor de officiële inspanningen om de Chinese visie op het bestuur van het gebied te legitimeren’, schrijft The Financial Times. Volgens de Britse zakenkrant toont de opkomst de geringe publieke steun ‘voor de door Xi Jinping opgelegde politieke orde’ aan. Bij de verkiezingen in 2019 was de opkomst nog 71,2 procent, toen oppositiekandidaten met een straatlengte voorsprong wonnen.

    Veel prodemocratische Hongkongers zijn niet naar de stembus gegaan nadat het aantal direct verkozen districtsraadsleden was teruggebracht tot minder dan 20 procent van de 470 zetels, tegenover 94 procent in 2019. De rest wordt gekozen door commissies of door de leider van de stad, John Lee. Kandidaten die werden beschouwd als ontrouw aan Beijing werden ook uitgesloten van deelname.

    ‘De herziening van de kieswet maakt deel uit van een bredere aanpak van het ooit zo vrije financiële centrum na de prodemocratische protesten in 2019’, aldus FT. ‘Veel maatschappelijke organisaties zijn gestopt met hun activiteiten, een ingrijpende nationale veiligheidswet heeft bijna alle afwijkende meningen het zwijgen opgelegd en de meeste activisten van de oppositie zitten in de gevangenis of zijn de stad ontvlucht.’

    Lees ook:

  • Internationale media over verkiezingswinst Wilders: ‘anti-islampopulist’ wint

    Internationale media over verkiezingswinst Wilders: ‘anti-islampopulist’ wint

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Arrestaties in Spanje na aanslag op extreemrechtse politicus

    » Grote onrust na explosie tussen grens Canada en Verenigde Staten

    Bondgenoot van Le Pen en Orbán wint verkiezingen

    De verpletterende verkiezingswinst van Geert Wilders en de PVV zijn ook in het buitenland met enige verbazing ontvangen. Zo schrijft de BBC dat ‘de ervaren anti-islampopulist Geert Wilders’ een dramatische overwinning bij de Nederlandse parlementsverkiezingen heeft geboekt. Volgens de Britse staatsomroep zal de uitslag ‘de Nederlandse politiek op zijn grondvesten doen schudden’.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    El País schrijft dat ‘extreemrechts’ heeft gewonnen met de verkiezingszege van Geert Wilders, voor het eerst sinds 1945. De Spaanse krant benadrukt dat het vormen van een regering moeilijk kan worden voor de PVV, omdat tot op heden weinig partijen hebben aangegeven te willen regeren met de PVV.

    Veel buitenlandse media noemen ook de anti-islam- en antimigratiestandpunten van Wilders. Zo schrijft Frankfürter Allgemeine Zeitung over de winst van ‘rechtse populist’ Wilders dat hij tot in het laatste debat zijn retoriek over migratie verdedigde. Le Monde wijst op de bondgenoten van Wilders in Europa, waaronder Marine le Pen in Frankrijk en Viktor Orbán in Hongarije.

    Lees ook:

  • Ultrarechtse Javier Milei wint presidentsverkiezingen Argentinië

    Ultrarechtse Javier Milei wint presidentsverkiezingen Argentinië

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Minstens 21 doden door zware regenval in de Dominicaanse Republiek

    » Jemenitische Houthi-rebellen kapen vrachtschip op de Rode Zee

    ‘Argentinië maakt een sprong in het onbekende’

    De ultrarechtse econoom Javier Milei heeft zondag de Argentijnse presidentsverkiezingen gewonnen. ‘Argentinië maakt een sprong in het onbekende’, schrijft El País over de verrassend ruime overwinning van antisysteempoliticus Milei, die wordt vergeleken met Donald Trump en Jair Bolsonaro. Hoewel de peilingen een nek-aan-nekrace voorspelden met zijn tegenstander Sergio Massa, won de voorman van La Libertad Avanza (‘De vrijheid rukt op’) met een verschil van bijna drie miljoen stemmen. ‘Een ongekende nederlaag voor het peronisme’ – de regerende politieke stroming van vertrekkend minister van Economie Massa, analyseert de Spaanse krant.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    ’Vandaag begint de wederopbouw van Argentinië, vandaag begint het einde van de decadentie. Er komt een einde aan het geld vretende model van de alomtegenwoordige staat. Vandaag keren we terug naar het omarmen van de ideeën van vrijheid’, zei Milei in zijn overwinningsspeech.

    Milei is pas sinds twee jaar actief in de politiek, toen hij parlementslid werd. Als nieuwkomer belooft hij op onconventionele wijze de vastgelopen politiek in zijn land, dat te maken heeft met een inflatie van 142 procent op jaarbasis, vlot te trekken. Tijdens zijn campagne riep hij op om ‘de politieke kaste uit te roeien’, terwijl hij zwaaide met een motorzaag en ‘lang leve de vrijheid, verdomme’ schreeuwde.

    Milei wil drastisch snoeien in de overheid. Zo heeft hij tijdens zijn campagne gezegd dat hij ministeries zoals Onderwijs en Volksgezondheid wil sluiten en sociale voorzieningen wil afschaffen, aldus El País. Op dit moment is in Argentinië de gezondheidszorg en het onderwijs gratis. Ook wil hij de wet uit 2020 die abortus legaliseerde weer intrekken en de Argentijnse peso vervangen door de dollar om de hoge inflatie tegen te gaan.

    Lees ook:

  • Polen kan weer lachen en dat is goed voor heel Europa

    Polen kan weer lachen en dat is goed voor heel Europa

    De rechts-populistische partij PiS verloor de Poolse parlementsverkiezingen en dat is volgens columnist Timothy Garton Ash niet alleen voor het land zelf veelbelovend. ‘Maar’, schrijft hij ook, ‘het is nog te vroeg om te juichen. Er liggen nog zware taken in het verschiet.’

    Was je op zondagavond 15 oktober in Polen geweest, dan had je een zeldzaam moment van politieke vreugde meegemaakt. Jonge kiezers stonden tot in de kleine uurtjes in de rij om de xenofobe, nationalistische populisten vaarwel te zeggen die hun land het verleden in hebben gesleurd. Om te bewijzen dat zelfs oneerlijke verkiezingen tegen alle verwachtingen in gewonnen kunnen worden. En om Polen een moderne Europese toekomst te geven. Mensen die om negen uur ’s avonds, toen de stembussen werden gesloten, nog in de rij stonden, mochten blijven wachten om toch te stemmen. Sommige rijen waren erg lang, dus brachten omwonenden warme drankjes om mensen die in de kou stonden te steunen. Een jongeman in Wroclaw, die maandag rond een uur ’s nachts werd geïnterviewd, zei vol te houden omdat dit de belangrijkste verkiezingen sinds 1989 waren.

    Op de dag van de verkiezingen liep ik naar een stembureau in Warschau met dezelfde oude vrienden die ik had vergezeld tijdens die historische stemming op 4 juni 1989. Tevreden kozen ze elk één naam uit de lange lijst van parlementskandidaten. En met evenveel plezier weigerden ze zelfs het stembiljet maar aan te nemen voor een referendum dat tegelijkertijd werd gehouden. Het was een referendum, dat – met belachelijk bevooroordeelde vragen over zaken als een vermeend ‘gedwongen herhuisvestingsmechanisme’ voor illegale immigranten, zogenaamd ‘opgelegd door de Europese bureaucratie’ – in feite pure verkiezingspropaganda was voor de regerende Recht en Rechtvaardigheid Partij (PiS). Mijn vrienden en ik wachtten vol spanning af wat er te gebeuren stond.

    Anna vertelde me dat waar ze in 1989 vooral hoop had gevoeld, dat nu vooral angst was. Haar dochter, in 1989 net zeven, maakte zich zorgen over wat de regerende partij, als ze nog een termijn zouden winnen, nog meer zou verzinnen om jonge geesten te vergiftigen en het onderwijs van haar zevenjarige dochter verder te ruïneren. Maar toen, vanaf de eerste exitpolls om 21.00 uur, veranderde angst in opluchting en daarna in vreugde.

    Genoeg

    Ondanks het feit dat de verkiezingen van 1989 maar half vrij waren, openden ze de deur naar democratie in Polen. En ondanks het feit dat de verkiezingen van 15 oktober in meerdere opzichten oneerlijk waren – niet in de laatste plaats vanwege de grove, leugenachtige propaganda die door alle door de staat gecontroleerde media werd verspreid – zouden ze het afglijden van Polen naar het soort electoraal autoritarisme van Viktor Orbán in Hongarije moeten stoppen.

    De recordopkomst van bijna 74 procent – volgens de laatste telling – was 10 procent hoger dan in 1989. De eerste schattingen wijzen erop dat kiezers onder de 29 jaar in groteren getale zijn komen opdagen dan kiezers boven de 60 jaar. Het lijkt erop dat jonge Polen eindelijk begrepen dat hun toekomst op het spel stond. Wat er verder ook gebeurt, dit was een groots democratisch moment. De mensen hebben gesproken en ze hebben gezegd dat ze een andere regering willen.

    De mensen hebben gesproken en ze hebben gezegd dat ze een andere regering willen

    Tenzij de huidige prognoses [op het moment van schrijven op maandagmiddag 16 oktober] er heel erg naast zitten, zullen de democratische oppositiepartijen een duidelijke parlementaire meerderheid hebben ten opzichte van PiS en haar potentiële partner, de woeste Konfederacja-partij, die een aanzienlijk aantal stemmen van jongeren dreigde te krijgen.

    Waarom heeft de oppositie gewonnen? Er is meer tijd nodig om dat volledig te begrijpen, en er hangt sowieso altijd een mysterieuze mist rond hoe en waarom miljoenen individuele mensen uiteindelijk beslissen om op het ene te stemmen in plaats van op het andere. Niettemin is te zien dat veel kiezers gewoon genoeg hadden van het corrupte, kleingeestige, achterlijke, obscurantistische bewind van de partij onder leiding van de 74-jarige Jaroslaw Kaczynski, die een soort wandelende bloemlezing van rancune is.

    Sommigen waren gealarmeerd door waarschuwingen van de oppositie dat de anti-Brusselse koers van de PiS weleens zou kunnen leiden tot een Polexit. Naast de toegenomen opkomst van jongeren stemden er bij deze verkiezingen voor het eerst meer vrouwen dan mannen. Een deel van hun motivatie lijkt te zijn ingegeven door de aanblik van een reactionaire, patriarchale partij die een van de strengste antiabortuswetten in Europa heeft opgelegd. Meer dan 600.000 Polen in het buitenland registreerden zich om te kunnen stemmen, ook al zal hun invloed op de werkelijke uitslag (onterecht) marginaal zijn.

    De van wrok vervulde Kaczynski heeft misschien nog een paar vuile trucjes achter de hand

    Donald Tusk, de leider van de grootste oppositiepartij, de Burgercoalitie, met als kern Burgerplatform dat hij begin jaren 2000 mede oprichtte, verdient alle lof. Ik moet bekennen dat ik sceptisch was toen de 66-jarige voormalige voorzitter van de Europese Raad besloot terug te keren naar de frontlinie van de Poolse politiek. Het voelde een beetje alsof Tony Blair het leiderschap van de Britse Labourpartij weer op zich zou nemen – en net als in het geval van Blair zijn er veel mensen die Tusk niet kunnen uitstaan. Maar hij vocht zich een weg door een spervuur van giftige scheldpartijen, waarbij hij er belachelijk genoeg zelfs van werd beschuldigd een Duitse kandidaat te zijn. Deze overwinning is in belangrijke mate de zijne.

    Ik reisde rechtstreeks naar Warschau vanuit Istanboel, waar mijn liberaal-democratische vrienden in een diepe depressie verkeren nadat een verenigde oppositie er eerder dit jaar niet in slaagde bij de verkiezingen president Recep Tayyip Erdogan te verslaan. In het voorjaar van 2022 zag ik hoe een verenigde oppositie in Hongarije het onderspit dolf tegen Orban. Ook in Polen drongen mijn vrienden en ik er bij de oppositie op aan om zich te verenigen – wat niet lukte. Toch zou uiteindelijk kunnen blijken dat het feit dat er drie verschillende oppositielijsten waren om uit te kiezen – de Burgercoalitie van Tusk, de Derde Weg (een combinatie van twee partijen die in grote lijnen aanvaardbaar zijn voor liberale rooms-katholieke kiezers) en Nieuw Links – uiteindelijk tot maximalisatie van oppositiestemmen heeft geleid.

    Het is nog vroeg. De van wrok vervulde Kaczynski heeft misschien nog een paar vuile trucjes achter de hand. President Andrzej Duda zal hem vrijwel zeker als eerste de kans geven om een regering te vormen, dus het kan nog maanden duren voordat de macht eindelijk in andere handen komt. En een oppositiecoalitie van zeer diverse partijen aan de macht zou weleens kwetsbaar kunnen zijn (denk aan Duitsland).

    DePiSisatie

    En dan is er nog de enorme uitdaging om de sluipende staatsgreep van PiS terug te draaien. Ik heb net een nieuw Pools woord geleerd: depisyzacja, ofwel dePiSisatie, naar analogie met decommunisatie [het afschaffen van overblijfselen uit het communisme]. Maar de PiS uit de Poolse staat halen zal een zware taak zijn. Het betekent de onafhankelijkheid van de rechtbanken herstellen, staatsmedia omvormen tot echte publieke media, de diepe politieke penetratie van de ambtenarij en staatsbedrijven ongedaan maken, de kiesdistricten herindelen zodat ze demografische veranderingen weerspiegelen, en nog veel meer. En dat allemaal terwijl Duda nog steeds uitgebreide vetorechten heeft. Herstel van EU-financiering zal helpen, maar niemand kent de werkelijke toestand van de Poolse overheidsfinanciën. En naast de deur woedt ook nog een oorlog in Oekraïne.

    PiS blijft de partij die het grootste deel van de stemmen kreeg. In de grote steden ging bijna de helft van de stemmen naar de oppositiepartijen en minder dan een kwart naar PiS, maar op het platteland was het andersom. Burgerplatform moet laten zien dat het heeft geleerd van zijn fouten in de jaren 2000 en de zorgen van het armere, conservatievere, rooms-katholieke, landelijke en kleinstedelijke Polen respecteren. En de oppositie moet de verleiding weerstaan om simpelweg wraak te nemen – een verleiding die prachtig wordt verbeeld in Andrzej Wajda’s verfilming van de klassieke negentiende-eeuwse Poolse komedie Zemsta [Wraak], waarin twee Polen die een kasteel delen elkaar proberen af te maken.

    Maar laten we ons geen zorgen maken over de dag van morgen. Het viel me vanochtend op dat de presentatoren op de onafhankelijke tv-zender TVN, die de oppositie steunt, nauwelijks konden stoppen met glimlachen – en eerlijk gezegd kan ik dat ook niet. De populistische nachtmerrie van Polen is bijna voorbij en heel Europa zal ervan profiteren.

  • President Portugal schrijft vervroegde verkiezingen uit na ontslag premier

    President Portugal schrijft vervroegde verkiezingen uit na ontslag premier

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Vader voetballer Luis Díaz vrijgelaten door Colombiaanse guerrilla

    » Israël kondigt dagelijkse gevechtspauzes van vier uur aan

    Bovendien heeft Rebelo de Sousa het parlement ontbonden

    De president van Portugal, Marcelo Rebelo de Sousa, heeft het parlement ontbonden en vervroegde verkiezingen uitgeschreven. Dat meldt Euronews. Aanleiding is het vertrek van premier António Costa, die zijn ontslag indiende vanwege een lopend corruptieonderzoek.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    Rebelo de Sousa verklaarde donderdag dat het land op 10 maart vervroegde verkiezingen zou houden. Costa vertrok na de arrestatie van zijn stafchef, die wordt beschuldigd van onder meer machtsmisbruik. Hoewel de 62-jarige Costa, die in 2015 aan de macht kwam, zelf alle aantijgingen ontkent, zei hij dat hij zijn functie niet langer goed kan uitoefenen. Aanklagers hebben gezegd dat er een apart onderzoek naar de premier loopt.

    ‘Ik heb volledig vertrouwen in het rechtssysteem,’ zei Costa dinsdag nog. ‘Als er verdenkingen zijn, dan staat het de gerechtelijke autoriteiten vrij om die te onderzoeken. Ik sta niet boven de wet’. Rebelo de Sousa heeft al gezegd slechts nog één keer het parlement bijeen te willen roepen, om te stemmen over de begroting van volgend jaar.

    Lees ook:

  • Links Europa moet vuist maken tegen dubbele rechtse moraal, aldus Frans Timmermans

    Links Europa moet vuist maken tegen dubbele rechtse moraal, aldus Frans Timmermans

    De Nederlandse politicus en voormalig EU-commissaris Frans Timmermans noemt de ommezwaai op klimaatgebied van landen als Engeland ‘verbijsterend’. In een interview met The Guardian vertelt hij hoe hij bouwt aan een groene toekomst in een gefragmenteerd politiek landschap. 

    Frans Timmermans, de politicus die zijn hoge positie bij de EU heeft opgegeven om mee te doen aan de Nederlandse verkiezingen, roept alle progressieve partijen in Europa op om zich te verenigen tegen de ‘verbijsterende’ ondermijning van de klimaatdoelen door rechts. De voormalige vicevoorzitter van de Europese Commissie voert nu de gezamenlijke lijst van GroenLinks en de PvdA aan en is van mening dat links zich moet mobiliseren tegen het streven van radicaal-rechts om klimaatmaatregelen als ‘onbetaalbaar’ weg te zetten. Hij gaf The Guardian een van zijn eerste campagne-interviews en zei daarin dat het Verenigd Koninkrijk een van de eerste landen was waarvan de regering terugkomt op haar klimaatbeloften. 

    De Britse premier Rishi Sunak zwakte de klimaatplannen van zijn regering vorige maand danig af met de mededeling dat het verbod op de verkoop van nieuwe diesel- en benzineauto’s vijf jaar wordt uitgesteld en ook de afschaffing van gasboilers minder snel zal worden ingevoerd. ‘Het grote gevaar is nu dat rechts gaat zeggen, en Sunak is daar een goed voorbeeld van: we kunnen ons geen klimaatbeleid veroorloven, het is te duur, vooral voor mensen met een smalle beurs,’ zegt Timmermans. ‘Het is vrij verbijsterend om te zien dat politici die meestal weinig oog hebben voor mensen met lage inkomens zich ineens wel sterk voor hen maken nu dat in hun strijd tegen het klimaatbeleid past,’ vindt hij. ‘Daar zitten duidelijk economische belangen achter. Het gevaar voor links, voor progressieve partijen, is dat deze tegenstelling tussen sociale rechtvaardigheid en klimaatrechtvaardigheid door rechts wordt uitgebuit en bij links verdeeldheid kan zaaien.’

    ‘Het grote gevaar is nu dat rechts gaat zeggen: we kunnen ons geen klimaatbeleid veroorloven’

    Timmermans wil de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen in 2030 hebben teruggebracht met 65 procent (meer dus dan de 55 procent die de EU zich ten doel stelt) en hij denkt dat het bedrijven en consumenten alleen maar in verwarring zal brengen als klimaatmaatregelen nu weer worden afgezwakt. Net als het Verenigd Koninkrijk heeft ook Zweden onlangs aangekondigd in zijn klimaatbeleid te gaan snijden, en in Duitsland wordt geklaagd over de kosten van het isoleren van gebouwen. Maar Timmermans’ scherpste kritiek geldt de beleidsvoornemens van Sunak. Hij waarschuwt dat de Conservatieve Partij ‘door de radicalen lijkt te worden overgenomen’. Uitstel van het verbod op benzineauto’s is volgens hem een schijnbesparing. ‘Ik hoop dat we onze burgers ervan kunnen overtuigen dat hoe langer je wacht met het nemen van klimaatmaatregelen, hoe duurder ze worden en hoe moeilijker het zal zijn om nog te veranderen,’ zegt hij.

    Historisch dieptepunt

    De populaire sociaaldemocraat en oud-minister, die vermaard is om zijn talenkennis en sinds kort met een grijze baard rondloopt, werd vrij recent tot lijsttrekker uitgeroepen en op slag stond de nieuwe fusiepartij bovenaan in de peilingen. Op dit moment moet hij maar twee partijen voor zich laten: de centrumrechtse VVD van de huidige premier Rutte en het pas opgerichte Nieuw Sociaal Contract van de ‘gematigde outsider’ Pieter Omtzigt. Maar het vertrouwen in de politiek bevindt zich op een historisch dieptepunt. Mede dankzij de kritiek van Omtzigt in de Kamer viel het vorige kabinet Rutte in 2021 over een schandaal waarbij duizenden ouders, vaak mensen met een dubbele nationaliteit, onterecht van fraude met kindertoeslagen waren beschuldigd. En het land betaalt momenteel een ereschuld van 22 miljard euro aan de provincie Groningen, waar 85.000 woningen zijn beschadigd door de decennialange gaswinning. 

    Timmermans heeft net een rondgang van vijf weken door het land gemaakt en beloofd de bureaucratie terug te dringen en te streven naar meer vertrouwen tussen burger en overheid. ‘Als iemand die uit een mijnstreek komt, sta ik nog steeds versteld [van Groningen]. Want in de mijnstreek hadden we precies hetzelfde probleem, dat woningen schade opliepen, maar daar werd meteen iets aan gedaan,’ zegt hij. Een recent schandaal waarbij de fiscus zich bij fraude-onderzoek schuldig bleek te hebben gemaakt aan etnisch profileren, waarvan de minister van Financiën achteraf heeft erkend dat het een vorm van ‘institutioneel racisme’ was, wordt door Timmermans genoemd als een andere reden voor het gebrek aan vertrouwen in de Nederlandse politiek. Hij vindt het ‘vreselijk, vreselijk pijnlijke’ onthullingen en erkent dat het ‘een hele tijd zal duren’ voordat het vertrouwen bij de kiezer is hersteld.

    Ruttes huidige vierpartijenkabinet is in juli weliswaar gevallen over ‘onoverbrugbare’ verschillen van mening over de asielproblematiek, maar volgens Timmermans zal immigratie in de aanloop naar de verkiezingen op 22 november geen splijtzwam worden. ‘Onbeheersbare migratie is een van de factoren die bijdragen aan de onzekerheid in onze samenleving, dus daar moet links net zo goed als rechts een aanpak voor vinden,’ zegt hij. ‘We hebben een verantwoord migratiebeleid nodig, en dat begint met onze internationale overeenkomsten.’ En hij neemt het Verenigd Koninkrijk weer op de korrel, waar minister van Binnenlandse Zaken Suella Braverman in een populistische toespraak vorige week waarschuwde voor een ‘orkaan’ van massa-immigratie: ‘Wij zijn Braverman niet. Dat zijn onze grondbeginselen. Dat is waar de hele westerse democratie om draait.’

    Veerkracht

    Zijn verkiezingsprogramma belooft een verhoging van het minimumloon en meer tegemoetkomingen aan de lage inkomens, meer belasting op vervuiling en op de winsten van bedrijven, een nieuw toptarief voor de inkomstenbelasting, een extra ‘miljonairsbelasting’ en hardere aanpak van belastingontduiking. Maar hij heeft ook voorstellen die de gewone burger in de portemonnee zullen raken, zoals de geleidelijke afschaffing van de hypotheekrenteaftrek. Hij beseft dat dit weerstand kan oproepen: ‘Op sommige mensen werkt klimaatbeleid als een rode lap, ze winden zich daar enorm over op, en in de rechtse media word ik al heel lang als “klimaatpaus” weggezet.’ Maar hij zegt te staan voor een ‘betere samenleving’. ‘Er heerst een diep gevoel van onrechtvaardigheid in onze samenleving, en we moeten het vraagstuk van de herverdeling aanpakken,’ meent hij. ‘Dat zal ook tot meer zelfvertrouwen leiden. Onze mentaliteit van “er is niks wat wij niet kunnen oplossen, want wij zijn Nederlanders” is omgeslagen in “er is niks wat wij kunnen oplossen, want wij zijn Nederlanders”.’

    ‘Als je geen vertrouwen meer hebt in je eigen veerkracht, wordt alles een probleem’

    Deze Monty Python-fan, gekleed in een keurig hemd en jasje met daaronder een spijkerbroek en sneakers, schreef na brexit een verdrietige liefdesbrief aan Groot-Brittannië en ziet nog steeds grote overeenkomsten tussen dat land en Nederland. ‘Om het te zeggen zoals mijn kinderen zouden doen: we zijn onze swag kwijt,’ zegt hij. ‘Herinneren jullie je de tijd van Cool Britannia nog? Niemand heeft het daar nog over. Maar als je trots bent op je land, heb je ook meer veerkracht. Als je geen vertrouwen meer hebt in je eigen veerkracht, wordt alles een probleem.’ De kracht van verenigd links, het bouwen aan een groene toekomst in een gefragmenteerd politiek landschap, is zijn oplossing voor dat probleem. ‘Een van de redenen dat ik weer de nationale politiek in ben gegaan,’ zegt hij, ‘is dat we nu een kans hebben om tot een beweging in de andere richting te komen.’

  • Hooggerechtshof van Venezuela mengt zich in voorverkiezingen oppositie

    Hooggerechtshof van Venezuela mengt zich in voorverkiezingen oppositie

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Twee parlementsleden in VK ontslagen vanwege steun aan Palestina

    » General Motors en Stellantis komen tot akkoord over verbetering salaris

    De winnaar van de verkiezingen mag zich niet verkiesbaar stellen

    Het Hooggerechtshof van Venezuela heeft de resultaten van de voorverkiezingen van de politieke oppositie opgeschort. Dat schrijft El País. De verkiezingen waren gewonnen door María Corina Machado, die met een overweldigende meerderheid werd verkozen om het op te nemen tegen president Nicolás Maduro bij de presidentsverkiezingen van 2024.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    De rechtbank, vol met bondgenoten van Maduro, hebben Machado en twee andere kandidaten uitgesloten van de verkiezingen. Het besluit is opmerkelijk, omdat eerder deze maand nog sancties tegen Venezuela werden opgeheven door de VS, in ruil voor de belofte van de regering om eerlijke verkiezingen te houden onder toezicht van Europese waarnemers.

    De uitspraak van de rechtbank kwam nadat de procureur-generaal van Venezuela vorige week aankondigde dat de voorverkiezingen, die onafhankelijk werden gehouden zonder betrokkenheid van de regering, werden onderzocht op financiële misdrijven en samenzwering. De oppositieleiders hebben de aantijgingen tegen het voorverkiezingsproces verworpen en zeggen dat ze achter de keuze van Machado als oppositiekandidaat staan.

    Lees ook:

  • Het gaat slecht met de Tories

    Het gaat slecht met de Tories

    Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Vandaag kijken we naar het Verenigd Koninkrijk. De machtige Conservative Party, oftewel de Tories, zit in een zware crisis. Interne problemen, verloren verkiezingen, leiderschapsdrama’s: het houdt niet over voor de politieke partij. Hoe is het zover gekomen?

    Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €5 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.

    Wat is er met de Tories aan de hand?

    Tamworth en Mid-Bedfordshire, twee Britse kiesdistricten die de gemiddelde 360-lezer weinig zullen zeggen. Toch staan ze sinds deze week symbool voor de diepe crisis waar de Britse Tories doorheen gaan – met mogelijk verstrekkende gevolgen.

    ‘De regerende Conservatieve Partij van de Britse premier Rishi Sunak heeft twee veilige parlementszetels verloren bij tussentijdse verkiezingen, in aanloop naar de volgende algemene verkiezingen’, schrijft Politico. ‘De centrumlinkse Labourpartij won met gemak de twee zetels in Midden-Engeland (…), wat een onheilspellend teken is voor de vooruitzichten van de Conservatieven in de nationale verkiezingen die volgend jaar worden gehouden.’

    ‘Dit zijn fenomenale resultaten. Winnen in deze Tory-bolwerken laat zien dat een overweldigende meerderheid van de mensen verandering wil en dat ze bereid zijn hun vertrouwen te stellen in onze Labourpartij, zei Starmer, de leider van de Labourpartij, volgens Al Jazeera nadat de verkiezingsresultaten bekend werden. In binnen- en buitenland werd met de resultaten van deze tussentijdse verkiezingen bevestigd wat al langer werd gedacht over de Tories: het gaat niet goed met de partij.

    ‘Winnen in deze Tory-bolwerken laat zien dat een overweldigende meerderheid van de mensen verandering wil’

    ‘De resultaten in Mid-Bedfordshire, dat sinds 1931 onafgebroken Conservatief had gestemd, en in Tamworth, zullen het beeld versterken dat Labour een langdurige voorsprong in nationale opiniepeilingen omzet in stemmen. Hierdoor ligt de partij op koers om voor het eerst sinds 2010 de macht terug te winnen van de Conservatieven’, schrijft Bloomberg.

    Peter Kyle, die de campagne in Mid-Bedfordshire voor de Labour-partij leidde, zei tegen The Telegraph: ‘Laat er geen misverstand over bestaan, dit is een politieke aardbeving die zich hier heeft voltrokken. Dit is de grootste schok in de geschiedenis van de tussentijdse verkiezingen.’

    Hoe is het zover gekomen?

    De Conservatieve partij stevent dus af op een historisch verlies bij de aankomende verkiezingen, en volgens Britse media zijn daar twee mensen debet aan: de Conservatieve oud-premiers Boris Johnson en Liz Truss.

    ‘Het is het verhaal van twee Tories die de partij die de laatste vier verkiezingen won opbliezen – Boris Johnson, die uiteindelijk aftrad na Partygate en een leven vol leugens, en zijn economisch roekeloze opvolger Liz Truss.’ Samen, schrijft Andrew Grice in The Independent, ‘zetten ze koers naar een vernedering bij tussentijdse verkiezingen’.

    ANP 457740977 1 1
    © Toby Melville / AFP

    Partygate is een schandaal dat teruggaat naar de coronapandemie, toen Boris Johnson premier was. Terwijl de rest van het VK in quarantaine zat en niet eens hun familieleden mocht begraven, werden in zijn ambtswoning feestjes gevierd. Naast dat Johnson hiermee de zelfontworpen regels overtrad, loog hij er later ook over in parlementaire onderzoeken. Zijn opvolger was Lizz Truss, een Johnson-loyalist die het nog geen twee maanden volhield als premier.

    John Curtice, een professor aan de Universiteit van Strathclyde, onderschrijft tegen The New York Times dat de Britse publieke opinie zich tegen de Conservatieven keerde sinds 2021. ‘Eerst na onthullingen over feestjes in Downing Street, en daarna opnieuw vorig jaar tijdens het korte leiderschap van zijn opvolger, Liz Truss. Haar economische plannen, die financiële onrust en blijvende schade aan de huizenmarkt veroorzaakten, maakten van haar de kortst dienende premier in de geschiedenis van het land.’

    ‘Haar economische plannen maakten van haar de kortst dienende premier in de geschiedenis van het land’

    De reden dat Lizz Truss slechts 45 dagen premier was van het VK, had te maken met de economische plannen die ze presenteerde. Ze wilde de belasting op hogere inkomens verlagen, wilde schadelijke industrieën meer ruimte geven, maar weigerde – ondanks de hoge inflatie – pensioenen te verhogen.

    Onder opvolger Rishi Sunak, de huidige premier, gaat het niet veel beter, constateert de Huffington Post. ‘Ondanks alle beloften, herlanceringen en beleidsaankondigingen bevinden de Tories zich ongeveer op hetzelfde punt waar ze zich twaalf maanden geleden bevonden, toen Sunak het stokje overnam van Truss – mijlenver achter Labour in de peilingen en zonder een duidelijke, samenhangende strategie om de zaken voor de volgende verkiezingen te veranderen.’

    Maar dat het slecht gaat met de Tories komt niet uitsluitend door interne schandalen: het land zelf kampt met veel problemen, zoals de hoge inflatie, energieprijzen, migratie en werkeloosheid, waar de Conservatieve Partij in de afgelopen vier regeringen geen antwoord op heeft gevonden. Sterker nog, ze hebben sommige problemen alleen maar erger gemaakt, schrijft The Economist, met name door te bezuinigen. Bezuinigen op sociale diensten, op de zorg, op het onderwijs.

    ‘De Tories zijn allergisch voor de hoge belastingen die nodig zijn voor een staat van Europese omvang’

    ‘De Tories zijn allergisch voor de hoge belastingen die nodig zijn voor een staat van Europese omvang, maar hebben niet de ballen om marktgebaseerde oplossingen te steunen. Bezuinigen is het armzalige compromis. Britten dwingen om in de rij te staan is geen manier om een land te besturen’, schrijft de van oorsprong Conservatieve krant. ‘De duurzame oplossing voor de ellende ligt in het hervormen van de productie, niet in de distributie. (…) De Britse openbare diensten moeten efficiënter worden. Dat zal niet goedkoop zijn, maar het is beter dan de alternatieven.’ 

    The Guardian zegt dat ook de explosieve stijging van armoede in het VK is toe te schrijven aan het beleid van de Tories. ‘De afgelopen tien jaar hebben de door miljardairs gesteunde pers en rijke ministers de mythe verspreid dat de armoede niets te maken heeft met het beleid van de Conservatieven, door de structurele ongelijkheid te wijten aan de ogenschijnlijke luiheid en overbesteding van de arbeidersklasse.’ Diezelfde arbeidersklasse dreigt nu massaal op de linksere Labourpartij te stemmen.

    Hoe ziet de toekomst van de Tories eruit?

    De algemene verkiezingen in het VK staan gepland voor 2025. Ver weg dus. Toch komen er volgens de BBC mogelijk eerder verkiezingen. Premier Sunak kan deze uitschrijven, maar hij kan ook worden weggestemd door een motie van wantrouwen. Dat zou dan betekenen dat parlementsleden uit de eigen partij van Sunak hem weg willen hebben. Een onwaarschijnlijk scenario, zeker nu de partij er zo beroerd voorstaat.

    ANP 482073957 1 2
    © Frank Augstein / AP Photo

    Een meerderheid van de Britten zou wel graag begin volgend jaar al naar de stembus gaan, schrijft The Standard. ‘Uit cijfers van More in Common (een Britse peiling, red.) die dinsdag zijn vrijgegeven, blijkt dat bijna driekwart van de respondenten de verkiezingen vóór mei wil houden.’ Een vervroegde verkiezing zou rampzalig kunnen uitpakken voor de Tories. Volgens peilingen zou de regeringspartij als de verkiezingen nu werden gehouden zo’n 24 procent van de stemmen krijgen, tegenover zo’n 45 procent voor Labour.

    Binnen de Conservatieve Partij is er weinig vertrouwen, schrijft Sky News op basis van gesprekken van hooggeplaatste partijleden. ‘Een voormalige kabinetsminister zei dat dit de ‘nadagen van een afbrokkelende partij’ zijn. Onder het huidige leiderschap of kabinet verandert er niets, er is nul reden om op ons te stemmen. Dat wordt weerspiegeld in de peilingen, er is geen weg naar verbetering.’

    ‘Elke hoop op een verkiezingsoverwinning van de Conservatieven berust nu op een wonder’

    Met dat geluid komt ook The Guardian. De krant sprak met twee backbenchers – of algemene parlementsleden – uit de Conservatieve Partij, die in niet mis te verstane bewoordingen de toekomst van de partij schetsten. ‘Elke hoop op een verkiezingsoverwinning van de Conservatieven berust nu op een wonder’, zegt een anonieme Tory, die benadrukt dat geen enkel conservatief bolwerk in het VK nog zeker is van verkiezingswinst. ‘Rishi kan nu niets anders doen dan competent overkomen en er het beste van te hopen. In alle eerlijkheid gaat het nu alleen nog om het minimaliseren van verliezen.’

    James Frayne, directeur van opiniepeilingsbureau PublicFirst en voormalig adviseur van de Conservatieven, zegt tegen Politico dat trouwe conservatieve stemmers, bijvoorbeeld zij die in 2016 vóór Brexit stemden, hetzelfde zeggen. ‘Ze praten al over de Conservatieven in de verleden tijd. […]. Er is geen gevoel van “we gaan ze een kans geven” – Volgens hen is het gewoon afgelopen.’

  • Rechts-populisten consolideren macht in Zwitserland

    Rechts-populisten consolideren macht in Zwitserland

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Hamas laat twee gegijzelde vrouwen vrij na Egyptisch-Qataarse diplomatie

    » Peronist Massa wint verrassend bij Argentijnse verkiezingen

    Migratie en klimaat waren de grootste thema‘s

    De rechts-populistische partij SVP heeft haar positie als grootste politieke partij van Zwitserland verstevigd. Dat meldt Swiss Info. De partij kreeg bijna 29 procent van de stemmen bij de parlementsverkiezingen van zondag. De tweede partij werd de socialistische partij, met 17 procent van de stemmen.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    De heersende thema’s bij de verkiezingen waren klimaatverandering, stijgende kosten voor de gezondheidszorg en migratie. De winst van de SVP toont aan dat het migratiebeleid van het neutrale Zwitserland, dat zich niet aan EU-voorschriften hoeft te houden, waarschijnlijk de komende jaren streng blijft.

    De parlementsverkiezingen in Zwitserland zijn een van de twee belangrijkste manieren waarop de 8,5 miljoen Zwitsers hun stem kunnen uiten. Een andere manier is door middel van regelmatige referenda – meestal vier keer per jaar – over een willekeurig aantal beleidsbeslissingen, die richtlijnen vaststellen die het parlement moet volgen bij het opstellen en aannemen van wetgeving.

    Lees ook:

  • Peronist Massa wint verrassend bij Argentijnse verkiezingen

    Peronist Massa wint verrassend bij Argentijnse verkiezingen

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Rechts-populisten consolideren macht in Zwitserland

    » Hamas laat twee gegijzelde vrouwen vrij na Egyptisch-Qataarse diplomatie

    De extreemrechtse Javier Milei scoorde lager dan verwacht

    De regerende coalitie in Argentinië heeft zondag voor een grote verrassing gezorgd: de huidige minister van Economie Sergio Massa kreeg bijna 37 procent van de stemmen. Dat schrijft La Nación.  De extreemrechtse Javier Milei kreeg ruim 30 procent van de stemmen en zal het tegen Massa opnemen in de tweede ronde.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    De conservatieve Patricia Bullrich, van de oppositie onder leiding van oud-president Macri, kreeg zo’n 24 procent van de stemmen. Wat het electoraat van Macri gaat doen in de tweede ronde, is de grote vraag. Macri is oppositie van de huidige regering, maar gaf eerder aan niet met Milei te zullen samenwerken.

    Massa, een gematigde politicus, heeft beloofd niet aan de subsidies en sociale vangnetten in het land te komen. De uitslag toont de kracht van de peronisten in Argentinië, die de verkiezingen wonnen hoewel de inflatie voor het eerst sinds 1991 driedubbele cijfers bereikte.

    Lees ook:

  • De blik op Europa: Polen draait het conservatisme de rug toe

    De blik op Europa: Polen draait het conservatisme de rug toe

    Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Vandaag kijken we naar Polen, waar afgelopen weekend parlementsverkiezingen werden gehouden. De opkomst was historisch hoog en de regerende partij verloor zijn meerderheid in het parlement. Waarom, en wat betekent dat voor Polen en de rest van Europa?

    Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €5 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.

    Wat betekent de verkiezingsuitslag voor Polen?

    Dit weekend werden parlementsverkiezingen in Polen gehouden. De regeringspartij PiS – vertaald naar Justitie en Gerechtigheid – won deze verkiezingen met ruim 35 procent van de stemmen, maar kwam tekort voor een meerderheid in het parlement met 460 zetels. De enige samenwerkingspartner, het extreemrechtse Confederatie, kreeg ruim 7 procent van de stemmen. Nog steeds niet genoeg voor een meerderheid, schrijft EuroNews.

    De drie grootste oppositiepartijen behaalden die meerderheid wel. De Burgercoalitie, aangevoerd door oud-premier Donald Tusk, kreeg ruim 30 procent, de centrumrechtse Derde Weg kreeg ruim 14 procent en Nieuw Links kreeg bijna 9 procent. Bij elkaar genoeg voor een coalitieregering die in het parlement op 248 zetels kan rekenen.

    ‘Dit is het einde van slechte tijden. Dit is het einde van de PiS-regering,’ jubelde Tusk na de uitslag. ‘Polen heeft gewonnen, de democratie heeft gewonnen!’ riep hij volgens The Financial Times.

    Een nieuwe regering moet nog wel gevormd worden. De Poolse president Andrzej Duda, een bondgenoot van de PiS, moet dat proces leiden. Normaal gesproken mag de winnaar van de verkiezingen proberen een regering te formeren, maar alle andere partijen hebben al gezegd niet te willen samenwerken met de PiS. Vervolgens moet Duda Tusk, als leider van de op een na grootste partij, uitnodigen om te proberen een regering te vormen.

    Jakub Jaraczewski, onderzoeker bij Democracy Reporting International in Berlijn, schrijft in The Guardian dat de oppositie het over veel eens is. ‘De plaats van Polen in de EU, herstel van de rechtsstaat, steun voor Oekraïne en verdediging tegen Rusland. Ze zijn het minder eens over de economie en klimaatmaatregelen, maar er is een grote verwachting dat ze hun meningsverschillen opzij kunnen zetten en zullen proberen het land te herstellen’, schrijft hij.

    ANP 481272119 2
    © Aleksy Witwicki / Xinhua

    ‘Het grootste obstakel voor hervormingen is Duda, wiens tweede en laatste termijn loopt tot 2025. Hij heeft een vetorecht over wetgeving die door het parlement is aangenomen. Het parlement kan zo’n veto verwerpen, maar de huidige oppositie heeft niet genoeg stemmen om dat te doen. Tusk en zijn bondgenoten zullen ofwel met Duda moeten onderhandelen, ofwel belangrijke hervormingen moeten uitstellen tot de volgende presidentsverkiezingen.’

    ‘De eerste taak van de nieuwe regering zal bestaan uit het verwijderen van PiS-loyalisten uit leidinggevende posities in de regering, de media en door de staat gecontroleerde bedrijven. Polen heeft een lange traditie van regeringen die loyalisten belonen met leuke baantjes, maar PiS heeft deze praktijken sinds de communistische tijd tot het uiterste doorgevoerd’, schrijft Politico. Hetzelfde zal moeten gebeuren bij de rechterlijke macht, waar het aantal rechters en aanklagers met banden met de PiS onder de huidige regering flink is gestegen.

    Waarom is de PiS na acht jaar hun meerderheid verloren?

    PiS was acht jaar aan de macht. Hoewel ze hun meerderheid kwijt zijn, zijn ze absoluut niet van het politieke toneel verdwenen, schrijft columniste Estera Flieger in de Poolse krant Rzeczpospolita. ‘Het mandaat van PiS is nog steeds krachtig: na acht jaar daalt de steun voor de regerende partij niet onder de 30 procent – dit is een fenomeen dat niet kan worden genegeerd en een resultaat dat geen enkele andere partij sinds 1989 heeft bereikt.’

    Toch heeft de partij aan populariteit ingeboet, iets wat al vóór de verkiezingen zichtbaar was, schrijft TIME Magazine. ‘Een zogenaamde late exitpoll van Ipsos suggereerde dat kiezers moe waren (…) na acht jaar van haatzaaiende politiek, die leidde tot frequente straatprotesten, bittere verdeeldheid binnen families en het mislopen van miljarden euro’s (dollars) aan financiering, die door de EU werden vastgehouden vanwege schendingen van de rechtsstaat.’

    ‘Hoewel ze hun meerderheid kwijt zijn, zijn ze absoluut niet van het politieke toneel verdwenen’

    The New York Times noemt de verkiezingsuitslag ‘opvallend’ omdat de PiS ‘een groot voordeel had dankzij haar strakke controle over het Poolse openbare omroepsysteem, een landelijk netwerk van televisie- en radiostations dat neutraal zou moeten zijn maar in werkelijkheid vooral diende als propagandabubbel voor de regeringspartij’. Daarnaast gebruikte PiS campagnefondsen voor de verkiezingen door gelijktijdig met de parlementsverkiezingen een referendum te houden over de EU en migratie.

    Veel kiezers boycotten het referendum echter, terwijl bij de verkiezingen juist een historisch hoge opkomst werd gezien. ‘De PiS hoopte dat het referendum zou helpen om een antimigratieboodschap, die jarenlang haar electorale sterkste kant is geweest, nieuw leven in te blazen’, vervolgt de Amerikaanse krant. Een groot corruptieschandaal rond verkochte visa aan migranten sloeg echter een deuk in dat verhaal. ‘Bewijs dat een groot aantal Poolse werkvisa, geldig in de hele Europese Unie, waren verkocht aan Afrikaanse en Aziatische migranten leidde tot het ontslag van een onderminister van Buitenlandse Zaken. Ook werd hij geschrapt van de kandidatenlijst van de PiS’.

    ‘Polen is een waarschuwing voor politici die verwachten dat het recept van polarisatie, zondebokken en cadeautjes aan de bevolking elke keer zal werken’, schrijft Bloomberg. ‘De stijgende steun voor centristen suggereert dat de tactiek van PiS om overal geld aan uit te geven, van uitgebreide kinderbijslag tot ouderen, ook averechts kan werken.’

    ANP 481121241 1
    © Beata Zawrzel / NurPhoto

    Wat betekent de uitslag voor de rest van Europa?

    Het overgrote deel van de Europese Unie zal het nieuws over de verkiezingsuitslag met open armen ontvangen hebben. De PiS was op ramkoers met de EU en hun hervormingen van het rechtssysteem, hun houding tegenover de LHBTIQ-gemeenschap en migranten en hun hervormingen van de media zorgden ervoor dat ruim 35 miljard aan subsidies werd bevroren.

    De Washington Post spreekt dan ook van een ‘politieke aardbeving’ voor Europa, ‘aangezien de verkiezingsuitslag in Polen het einde betekent van de macht van een hard-rechtse regering die de liberale democratie ondermijnde, de vrije pers verstikte en controle uitoefende over de rechtbanken terwijl ze de LHBTQ+ en vrouwenrechten schond.’

    De Poolse journalist Wojciech Orliński schrijft in The Guardian dat Polen terug lijkt te zijn ‘op het prowesterse spoor dat het 34 jaar geleden na de Koude Oorlog koos. De boodschap van de Poolse samenleving is duidelijk: we willen geen politici die vechten met de Europese Unie en pleiten voor nauwere banden met Rusland. We willen naar het westen, niet naar het oosten. Met de hoogste opkomst sinds het herstel van de democratie in 1989 kan die boodschap niet krachtiger zijn.’

    ‘We willen naar het westen, niet naar het oosten’

    Ook Politico ziet de verkiezingsuitslag als een belangrijk moment voor Europa, waarin Polen, met zijn grens aan Oekraïne, historische banden met Duitsland en grote economie, een belangrijke positie inneemt. ‘PiS’s verlies markeert een ommekeer met de EU – die acht jaar lang met Warschau in de clinch lag over radicale veranderingen in het rechtssysteem, zodat rechters onder strengere politieke controle zouden komen te staan’, aldus de website.

    Columnist Jaroslaw Kurski hoopt vooral dat het imago van Polen met deze verkiezingsuitslag verandert, los van alle uitdagingen die het land de komende maanden en jaren tegemoet kan zien. ‘Het is tijd voor een gelukkig Polen! Een vrolijk, vriendelijk, hartelijk en open Polen, waar de autoriteiten zich niet met politiekordons van de burgers scheiden en er niet op uit zijn om haat te zaaien. Een Europees, tolerant Polen waaruit jongeren niet weg willen of hoeven, maar waar ze heen terugkeren en vrienden uitnodigen. Een Polen waar vrouwen niet bang zijn om te bevallen. Dat is onze hoop, dat is onze toekomst’, aldus Kurski in Gazeta Wyborcza.

  • Daniel Noboa wordt jongste president van Ecuador ooit

    Daniel Noboa wordt jongste president van Ecuador ooit

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Buitenlanders in Gaza kunnen rampgebied vanaf maandag verlaten

    » Opluchting in Polen, waar rechts geen meerderheid behaalt

    De zoon van een steenrijke zakenman wint met 52,3 procent

    Daniel Noboa wordt met zijn 35 jaar de jongste president in de geschiedenis van Ecuador, zo meldt BBC. Hij kwam met 52,3 procent van de stemmen als winnaar uit de verkiezingen. Zijn rivaal Luisa González ontving 47,7 procent van de stemmen. Noboa is de zoon van multimiljonair Álvaro Noboa, die zich vijf keer zonder succes kandidaat stelde voor het presidentschap.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    De huidige verkiezingen werden vervroegd doordat de vorige president, Guillermo Lasso, het parlement ontbond nadat er een afzettingsprocedure tegen hem was gestart. Daardoor zal Noboa slechts zeventien maanden in functie zijn. Als hij wil, kan hij zich opnieuw verkiesbaar stellen voor de presidentiële termijn van 2025 tot 2029.

    De presidentscampagne werd eerder overschaduwd door de moord op kandidaat Fernando Villavicencio in Augustus. Villavicencio stond toen tweede in de peilingen, na González.

    Ecuador heeft de laatste jaren geleden onder een toename van bendegeweld. Na Noboa’s overwinning in de tweede stemronde, zei hij: ‘Morgen beginnen we met werken aan een nieuw Ecuador, met de wederopbouw van een land dat zwaar gehavend is door geweld, door corruptie en door haat.’ Ook beloofde hij meer werkgelegenheid te creëren.

  • Opluchting in Polen, waar rechts geen meerderheid behaalt

    Opluchting in Polen, waar rechts geen meerderheid behaalt

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Buitenlanders in Gaza kunnen rampgebied vanaf maandag verlaten

    » Daniel Noboa wordt jongste president van Ecuador ooit

    De oppositie lijkt de meerderheid in het parlement te krijgen

    Poolse oppositiepartijen lijken zondag bij de parlementsverkiezingen genoeg stemmen te hebben gekregen om een einde te maken aan het project van de regerende nationalistische conservatieve partij PiS. Dat meldt Politico.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    De PiS is al acht jaar aan de macht in Polen en wordt beschuldigd van het uithollen van de rechtsstaat in eigen land. Ook de persvrijheid zou achteruit zijn gegaan en de rechten van de LGTBQ-gemeenschap zijn achteruitgegaan. Er was dan ook sprake van een historisch hoge opkomst, al kreeg de PiS wel de meeste stemmen.

    De PiS behaalde 200 zetels en een extreemrechtse partner 12 zetels, 19 zetels te weinig voor een meerderheid in het parlement. De drie oppositiepartijen hebben samen 248 zetels, waardoor ze waarschijnlijk kunnen gaan regeren. Oud-premier Donald Tusk, voormalig voorzitter van de Europese Unie, leidt de grootste oppositiepartij en sprak zijn vreugde uit na de uitslag. ‘Polen heeft gewonnen. De democratie heeft gewonnen. We hebben ze uit de macht gezet,’ zei hij.

    Lees ook: