Onderwerpen: Weekendtips

  • Het nieuwe normaal in Mexico: 50 graden Celsius

    Het nieuwe normaal in Mexico: 50 graden Celsius

    In Nederland is het dit weekend warm, maar dat is niets vergeleken met het Mexicaanse Hermosillo. De inwoners van die stad trotseerden onlangs temperaturen van bijna 50 graden Celsius. De leestips voor dit weekend van de 360-redactie.

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    Privacyproblemen bij Threads

    Deze week kwam Facebook-moederbedrijf Meta met Threads, waarvan wordt verwacht dat het een grote concurrent voor Twitter zou kunnen worden. Ook al werd de app in meer dan honderd landen gelanceerd, in de EU is hij nog niet te vinden vanwege zorgen over de privacy van gebruikers. De commissie voor databescherming DPC, de in Ierland gevestigde privacywaakhond van de EU, heeft Threads niet actief geblokkeerd, maar Meta is nog aan het uitzoeken hoe de app in Europa gelanceerd kan worden, gezien de strikte privacywetgeving in de EU.

    Het online nieuwsplatform Quartz zette op een rijtje voor welke privacy-aspecten van Threads de EU-waakhond gevoelig zou kunnen zijn. Je leest ze hier. Een aanrader van redacteur IJsbrand van Veelen.


    Verschroeiende hitte in ‘zonnestad’ Hermosillo

    Als je denkt dat het dit weekend in Nederland al warm is, moet je eens langsgaan bij het Mexicaanse Hermosillo. In die stad in het noorden van het land werd het afgelopen maand 49,5 graden Celsius. Fysiek afreizen is niet nodig, dat deed The New York Times al voor je. De fotoreportage van zwetende spreken Mexicanen spreekt voor zich, aldus redacteur Joep Harmsen.

    Hermosillo stond al bekend als de ‘zonnestad’, maar bijna 50 graden was ook voor de meest geharde inwoners wat gortig. ‘Het was alsof er vuurballen naar me werden gegooid,’ zei Isabel Rodríguez uit de stad in de staat Sonora tegen The New York Times. Die hoge temperaturen zijn niet zonder gevolgen. Tijdens een hittegolf afgelopen maand overleden 110 mensen door de warmte – en honderden boerderijdieren.

    Toch lijkt het normale leven in de stad door te gaan: ‘scholen bleven open en vrouwen liepen met hun kinderen naar school; voetbalwedstrijden stonden nog steeds gepland voor de middag’, schetst het dagblad uit New York. Met het opwarmende klimaat zijn deze extreem hoge temperaturen misschien maar iets waar we aan moeten wennen.


    Vijf verdiepende leestips

    » Filosoof Slavoj Zizek schreef een interessante beschouwing in New Statesman over de rellen in Frankrijk en wat het antwoord van links op de sociale onrust moet zijn. Zijn punt is even verrassend als spot on: Links moet zich meer inzetten voor ordehandhaving en veiligheid, een traditioneel rechts thema. Waarom? Omdat de armen veel meer te lijden hebben onder de vernielingen van publieke voorzieningen als het openbaar vervoer dan de rijken. Lees het hier.

    » In Los Angeles Times schetst columnist Jean Guerrero een ontluisterend beeld van de radicalisering binnen de Republikeinse Partij als het gaat om migratie en de houding tegenover Mexico. Was Trumps slogan nog ‘Build that wall’, tegenwoordige bezigen rechtse politici in de VS stevigere taal: ‘Bomb the Mexicans’. Om de drugsepidemie in het land te bestrijden stellen Republikeinen voor om Mexico binnen te vallen. Guerrero merkt terecht op dat de Mexicaanse kartels hun drugsoorlogen uitvechten met Amerikaanse wapens.

    » Onlangs overleed de Oekraïense schrijver Victoria Amelina aan de gevolgen van de verwondingen die ze opliep tijdens het Russische bombardement van een restaurant in Kramatorsk. The Guardian publiceerde deze week een prachtig essay van haar hand. Daarin schrijft ze over haar jeugd in Kyiv en opgroeien in de schaduw van Moskou. Sinds de oorlog in Oekraïne, zo schrijft Amelina, ontdekte ze pas wat het betekende om Oekraïens te zijn.

    Lees ook:

    » In 2050 moeten alle Nederlandse woningen aardgasvrij zijn en ook in Duitsland wil de regering iedereen aan de warmtepomp. Maar hoe doen ze dat in ander Europese landen? Bijvoorbeeld in Polen, waar sommigen hun huis nog verwarmen met een kolenkachel. Süddeutsche Zeitung zocht het uit.

    » Een andere factor in de energietransitie is het uitfaseren van de verbrandingsmotor. De elektrische auto is een oplossing, maar hoe zit het met de waterstofauto? Lang werd de door waterstof aangedreven wagen gezien als de opvolger van de benzineslurper, maar daar is weinig van terechtgekomen, ondanks miljardeninvesteringen, blijkt uit deze reportage van Der Spiegel. Waar ging het mis?

  • Waarom verhalen over kunstroven zo aantrekkelijk zijn

    Waarom verhalen over kunstroven zo aantrekkelijk zijn

    Kathryn Schulz vraagt zich in The New Yorker af waarom we verhalen over slimme, geweldloze kunstroven zo heerlijk vinden. De leestips voor dit weekend van de 360-redactie.

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    Waarom vinden we verhalen over kunstroven zo aantrekkelijk?

    Het verhaal van het Franse stel Stéphane Breitwieser en zijn (inmiddels ex-)vriendin Anne-Catherine Kleinklaus is wellicht bekend, schrijft redacteur IJsbrand van Veelen: eind twintigste eeuw pleegden ze een onwaarschijnlijke reeks kunstdiefstallen met een totale waarde van zo’n 1,5 à 2 miljard. Dat ging niet om het geld: Stéphane is kunstliefhebber en stouwde zijn slaapkamer in het huis van zijn moeder vol met gestolen schoonheid van vooral zestiende en zeventiende eeuwse meesters. Het ging pas mis toen zijn moeder hoorde dat hij was opgepakt: ze begon kunstwerken van onschatbare waarde te vernietigen in een poging bewijsmateriaal te verdoezelen.

    Over deze geschiedenis verscheen onlangs The Art Thief: A True Story of Love, Crime, and a Dangerous Obsession van Michael Finkel, zelf overigens ook niet van onbesproken gedrag. Finkel moest in 2002 opstappen als journalist bij The New York Times nadat was gebleken dat hij een niet-bestaande persoon had opgevoerd, samengesteld uit meerdere personen. Hij revancheerde zich na zijn vertrek met twee bekroonde boeken en komt nu dus met The Art Thief.

    ‘Van alle onschatbare objecten ter wereld leent niets zich zo goed voor een overvalverhaal als kunst’

    In haar bespreking van het boek in The New Yorker richt Kathryn Schulz zich vooral op de vraag waarom we verhalen over slimme, geweldloze roven en overvallen zo heerlijk vinden. Het genre – waartoe speelfilms als Ocean’s Eleven en Gone in 60 Seconds behoren – kent een aantal conventies, schrijft Schulz. Het moet bijvoorbeeld gaan om objecten met een spectaculaire waarde en tijdens voorbereidingen voor de roof moet minstens één keer een onmogelijke klus’ of iets dergelijks worden gezegd.

    En: ‘Van alle onschatbare objecten ter wereld leent niets zich zo goed voor een overvalverhaal als kunst. Niet alleen omdat kunst duur is, gehuisvest in grote instellingen en moeilijk te stelen, maar ook omdat iedereen die gemotiveerd is om kunst te stelen – vanwege de kunst, zoals de conventie voorschrijft – intrinsiek verfijnd lijkt, een soort van deftige dief wiens morele fouten worden overschaduwd door een uitstekende smaak.’ Meer over haar vraag why do heist stories steal our hearts? lees je hier.

    Lucas Cranach d.A. Bildnis der Prinzessin Sibylle von Cleve 1526 Klassik Stiftung Weimar
    Het meest waardevolle schilderij dat Stéphane Breitwieser had gestolen was Sibylle von Kleve als Braut van Lucas Cranach de Oude (1526). Het schilderij zou zo’n 5 miljoen Britse pond waard zijn.

    Vijf verdiepende leestips

    » Voordat Jevgeni Prigozjin leider was van een huurlingenleger, voerde hij al een onlineleger van trollen aan: het Internet Research Agency. Dat bedrijf was onder andere verantwoordelijk voor een desinformatiecampagne tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016. The Intercept analyseerde hoe Prigozjin en zijn trollenleger de publieke opinie in Rusland probeerden te beïnvloeden in aanloop naar en tijdens zijn opstand tegen de Russische legerleiding. Een ‘social media blitz’ aldus het Amerikaanse nieuwsplatform.

    » Een onderzoek van El País, samen met het in Nederland gevestigde Lighthouse Reports, onthult dat de officiële versie van de Griekse kustwacht over wat er is gebeurd bij de schipbreuk op 14 juni waarbij meer dan zeshonderd mensen om het leven kwamen niet klopt. Ze spraken verschillende overlevenden die een heel ander verhaal vertellen: ‘De kustwacht sleepte onze boot op hoge snelheid mee en toen kapseisden we.’

    » De Democraten in de Verenigde Staten zijn ervan overtuigd dat ze de aankomende midterm-verkiezingen gaan winnen als ze campagnevoeren voor abortusrechten. Het onderwerp is een hot topic geworden in de Amerikaanse sinds het federale recht op abortus is afgeschaft door het Hooggerechtshof. Als de Democraten het lukt om hun kiezers naar de stembus te krijgen in naam van abortusrechten dan maken ze een goede kans om ook de presidentsverkiezingen van 2024 te winnen, analyseert The Atlantic.

    » Spaanse vrouwen zijn trots op hun onafhankelijkheid en hun hoge arbeidsparticipatie. Dat komt echter niet omdat mannen dit voor hen mogelijk maken, maar door het zwarte huishoudelijke werk van Latijns-Amerikaanse vrouwen, schrijft Süddeutsche Zeitung. De Beierse krant volgde een van die uitgebuite vrouwen tijdens haar werk. Het leverde een uitgebreid beeld op van onderbetaling, lange werkdagen en het missen van kinderen die leven op een ander continent.

    » Neue Zürcher Zeitung schreef een portret van de Iraanse internetactivist Sina Rabbani. Als kind was hij getuige van hoe zijn broer stokslagen kreeg door leden van de Revolutionaire Garde, nu zet hij zich in voor vrijheid op het internet voor Iraniërs via het Tor-project. Zo ontwikkelde hij een webbrowser waarmee Iraniërs anoniem kunnen internetten. Geen luxe in een land waar het strengste beleid op het gebied van internetcensuur kent.

  • Britten betreuren Brexit op zevende verjaardag

    Britten betreuren Brexit op zevende verjaardag

    Zeven jaar nadat de Britse bevolking per referendum besloot de EU te verlaten, is het enthousiasme voor de Brexit ver te zoeken. Volgens opiniepeilingen vindt 62 procent van de Britten het afscheid van Brussel een mislukking. De leestips voor dit weekend van de 360-redactie.

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    Brexit-mislukking

    De Britse historicus Timothy Garton Ash liet deze week in The Guardian zijn licht schijnen over zeven jaar Brexit en zijn oordeel is niet mals, aldus redacteur IJsbrand van Veelen. ‘Nu we de zevende verjaardag naderen van de noodlottige beslissing van Groot-Brittannië om de EU te verlaten, op 23 juni 2016, is de staat van de betrekkingen tussen het VK en de EU oppervlakkig gezien bemoedigend, maar structureel deprimerend.’ En het Britse publiek is er klaar mee.

    Garton Ash wijst op de uitslag van een YouGov-enquete van vorige maand: 56 procent van de ondervraagden vindt dat het fout was dat Groot-Brittannië de EU verliet; 31 procent staat er nog achter. Volgens 62 procent is Brexit ‘eerder een mislukking’; slechts 9 procent vindt het ‘eerder een succes’. En hij vervolgt: ‘In een opiniepeiling van Opinium, die vier opties bood voor de toekomstige relatie [met de EU], koos 36 procent van de Britse respondenten voor “we moeten weer lid worden van de EU”, 25 procent koos voor “we moeten buiten de EU blijven, maar onderhandelen over een nauwere relatie dan we nu hebben.“’ En daar ligt volgens hem precies het probleem, want premier Rishi Sunak is ‘een nog grotere Brexiteer dan zijn in ongenade gevallen voorganger Boris Johnson ooit was’, terwijl oppositieleider Keir Starmer er eigenlijk alleen maar op is gebrand om de verkiezingen van volgend jaar te winnen. Hoe het er volgens Garton Ash precies voor staat, lees je hier.

    Lees ook:


    Vijf verdiepende leestips

    » Het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic publiceerde nadat bekend was gemaakt dat er brokstukken van de duikboot de Titan waren gevonden een sterke analyse van hoe het zo heeft mis kunnen gaan. Want vijf mensen stierven in een duikboot die slechts losjes was gereguleerd en mogelijk geen veiligheidsinspectie had ondergaan.

    » De Verenigde Staten betalen jaarlijks nog steeds miljarden aan het Russische atoomagentschap, ontdekte The New York Times. Amerikaanse kerncentrales zijn immers afhankelijk van goedkoop verrijkt uranium uit Rusland. Dat geopolitieke dilemma wordt steeds groter nu de klimaatverandering de behoefte aan emissievrije energie onderstreept.

    » Fietspaden, in Nederland zijn ze zo normaal in het straatbeeld als verkeerslichten, maar in veel landen moet je ze met een vergrootglas zoeken. Zo was het voor kort ook in Spanje, maar sinds de pandemie hebben veel linkse stadsbesturen in Spanje kilometers aan carriles bici aangelegd. Tijdens de lokale verkiezingen van 28 mei zijn er echter veel rechtse bestuurders aangetreden in Spaanse gemeenten die het fietspad hebben gebombardeerd tot linkse hobby, signaleert El País. Spanjaarden kunnen beter naar Denemarken en Nederland kijken, waar fietspaden omarmt worden door het hele politieke spectrum, aldus de krant.

    » Ben je van plan om deze zomer door Europa te reizen? Voor de gemiddelde Afrikaan is het heel wat minder gewoon om op vakantie te gaan op eigen continent – laat staan om überhaupt op vakantie te gaan. Dat ligt niet alleen aan de lagere levensstandaard, maar ook aan de vele visumbeperkingen. Die dan weer niet gelden voor Europese of Noord-Amerikaanse toeristen. Oegandezen Maureen Agena en Edward Echwalu liepen hier op hun reis door twaalf Afrikaanse landen veelvuldig tegenaan, vertelden ze aan The Guardian. Ze hopen met hun reis andere Afrikanen te inspireren om door eigen continent te trekken.

    » Niger is sinds een paar jaar een belangrijke partner geworden in het grensbeleid van de EU. Waren eerst de wegen door de Sahel naar Algerije of Libië populaire en relatief veilige routes om Europa te bereiken, nu wijken veel migranten uit naar buurlanden of naar sluiproutes door de woestijn, waar ze meer gevaren op hun pad vinden. Uit een reportage van Die Wochenzeitung blijkt eens te meer dat het bemoeilijken van migratie niet leidt tot minder migranten, maar tot meer inkomsten voor mensensmokkelaars, meer misstanden, minder veiligheid en uiteindelijk tot meer doden.

  • Deze Nederlander bewaakt de Europese grens

    Deze Nederlander bewaakt de Europese grens

    Hans Leijtens, die in maart aantrad als chef van het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex), werd deze week geïnterviewd door Süddeutsche Zeitung. Door de vele misstanden binnen zijn organisatie en aan de Europese grenzen wacht hem een zware kluif. De leestips voor dit weekend van de 360-redactie.

    Hans Leijten wil Frontex veranderen

    Süddeutsche Zeitung interviewde deze week de chef van Frontex, Hans Leijtens. Een aanrader van redacteur Joep Harmsen. De zestigjarige Nederlander is in maart aangetreden als hoofd van het Europees Grens- en kustwachtagentschap en werd deze week geconfronteerd met een van de grootste schipbreuken van een migrantenboot op de Middellandse Zee. Daarbij zijn minstens achtenzeventig mensen omgekomen, maar dat dodental kan mogelijk oplopen tot meer dan vijfhonderd.

    Leijtens wordt helaas niet het vuur aan de schenen gelegd over de vele incidenten waarbij Frontex de levens van migranten in gevaar heeft gebracht, zoals verschillende onderzoeken aan het licht hebben gebracht. Zo laat SZ Leijtens wegkomen met de obligate uitspraken ‘Niemand van ons staat ’s ochtends op en zegt: Laten we vandaag de mensenrechten schenden’ en ‘Als er aanwijzingen zijn van wangedrag, zullen we die in de toekomst openbaar maken’. Toch zegt Leijtens wel dat hij de cultuur in zijn organisatie wil veranderen: ‘We moeten ook intern duidelijk maken wat onze normen zijn. En als ze niet worden nageleefd, zal dat streng worden bestraft.’ Lees het interview hier.

    Lees ook:


    Berlusconi, de uitvinder van het populisme

    Het zal niemand ontgaan zijn dat Silvio Berlusconi afgelopen week is overleden. In veel necrologieën en artikelen over hem, zo schrijft Philip Ther van Social Europe, lag de focus op de persoon en verschijning van Il cavaliere, maar andere zaken zijn toch echt belangrijker vindt hij, getuige de titel van zijn artikel ‘Berlusconi: populist pioneer who rode Italy into the sand’.

    Het is een zeer informatieve analyse van de Italiaanse geschiedenis sinds de jaren negentig, toen Berlusconi op het podium verscheen en tegelijk een vlijmscherpe analyse van hoe het land is geschaad door de ‘uitvinder’ van het populisme, aldus redacteur IJsbrand van Veelen. Zijn boeiende artikel lees je hier.

    Lees ook:


    Vier verdiepende leestips

    » Op 1 mei verongelijkte een klein personenvliegtuigje in de Colombiaanse jungle. de autoriteiten dachten eerst dat alle inzittende overleden waren, maar in het vliegtuig vonden ze alleen de lichamen van drie volwassenen. Van de vier minderjarigen die aan boord zouden zijn geweest, was geen spoor te bekennen. Pas veertig dagen later werden de kinderen van dertien, negen, vier en elf maanden – broers en zussen van elkaar – gevonden door een reddingsteam en de inheemse bewoners van de regio. Al die tijd hield Lesly van dertien haar broers en zussen in leven met alle kennis van de jungle die ze van haar vader had geleerd, de leider van een inheemse groep. El País schreef een spannende reconstructie van hun overlevingsstrijd.

    » Het lijkt erop dat het Oekraïense tegenoffensief eindelijk is begonnen. Van het front komen beelden van brandend Leopard-tanks, maar ook berichten van bevrijden dorpen. Maar hoe staat Oekraïne er echt voor? Süddeutsche Zeitung doet een poging om dat in kaart te brengen. Lees hun analyses hier.

    » Jarenlang werd de Spaanse samenleving opgeschrikt door onthullingen uit de geheime tapes van José Manuel Villarejo Pérez, een voormalig inlichtingenagent die nu een gevangenisstraf boven het hoofd hang. Zo kwam aan het licht dat de voormalig koning, Juan Carlos I, een geheime bankrekening had in Zwitserland en een steekpenningen had aangenomen. The New York Times sprak met de spion over zijn James Bond-achtige leven in de tijd van Franco en over zijn beweegredenen om zijn geheimen prijs te geven.

    » Nu AI-gestuurde chatbots steeds beter zijn in het voeren van realistische gesprekken, rijzen er ook steeds meer ethische dilemma’s. Zo voeren sommige mensen aan erotische gesprekken met een bot en zijn andere op zoek naar vriendschap. Maar ga je dan vreemd als je al een partner van vlees of bloed hebt? Dat vroeg relatiecolumnist Amy Fleming van The Guardian zich af.

  • Apocalyptische beelden uit New York

    Apocalyptische beelden uit New York

    Enorme bosbranden in Canada hebben ervoor gezorgd dat New York is gehuld in een dikke angstaanjagende oranje wolk. Carolyn Kormann van The New Yorker schreef een invoelbaar verslag vanuit de City of Smoke. De leestips voor dit weekend van de 360-redactie.

    Een muur van rook

    Dat New York is gehuld in een dikke, angstaanjagende oranje wolk als resultaat van enorme bosbranden in Canada, werd de afgelopen week al duidelijk met apocalyptische beelden in de internationale pers. Maar wat betekent zoiets daadwerkelijk voor de inwoners, vroeg redacteur IJsbrand van Veelen zich af. Hoe voelt het? Carolyn Kormann maakt dat in The New Yorker bijna voelbaar duidelijk in haar korte maar doeltreffende artikel ‘Trying to Breathe in a City of Smoke’.

    De ervaringen die ze beschrijft zijn angstaanjagend: ‘Tegen woensdagochtend kwam er as naar beneden in het noorden van New York. Schoolreisjes en voetbalwedstrijden werden afgelast. Een vriend sms’te: “Ga je buiten een paar trekjes van de lucht nemen?” Ik hoorde over een vrouw die op de stoep zat en moeite had om te ademen, zelfs met behulp van extra zuurstof. Vrienden van vrienden moesten denken aan plekken als Delhi, waar dagelijkse blootstelling aan ernstige luchtvervuiling dodelijk kan zijn. Volgens het bedrijf IQAir registreerde de stad New York de ergste luchtverontreiniging van alle grote steden ter wereld, en het werd nog erger. Net na de middag schudden de magnolia’s en tulpen voor mijn raam hevig in de wind. Zoals de weersvoorspellingen hadden beloofd, waaide een muur van rook Manhattan binnen. Tijdens een Broadway-matinée zei actrice Jodie Comer dat ze geen lucht meer kreeg en ze verliet het podium.’

    Meer over haar ervaringen met dit apocalyptische, Blade Runner-ass weather lees je hier.

    The Guardian schoot even angstaanjagende als adembenemende beelden van de rookwolk die over New York hing. © The Guardian / YouTube

    Vijf verdiepende leestips

    » El País publiceerde deze week een schokkende reconstructie van hoe de Italiaanse kustwacht en Frontex niet ingrepen toen ongeveer tweehonderd migranten schipbreuk leden vlak voor de kust. Negentig mensen kwamen bij het voorval om het leven. De Spaanse krant deed het onderzoek in samenwerking met het onvolprezen Nederlandse onderzoekscollectief Lighthouse Reports.

    » Peter Baker, correspondent in Washington voor The New York Times, schreef een sterke analyse van de aanklacht tegen Trump vanwege zijn omgang met geheime documenten. Volgens Baker is de cirkel nu rond: ’De voormalig president viel Hillary Clinton aan voor haar omgang met gevoelige informatie. Nu bedreigt dezelfde kwestie zijn kansen om opnieuw president te worden.’

    Lees ook:

    » Kate Raworth, de bedenker van de ‘donuteconomie’, is de hoofdpersoon in een uitgebreid profiel van de Britse krant The Guardian. De Engelse econoom probeert haar economische model voor een duurzame samenleving nu in praktijk te brengen in Amsterdam.

    Lees ook:

    » Sociaal psycholoog Jonathan Haidt schreef een vlammend betoog in The Atlantic tegen telefoons in het klaslokaal. Volgens Haidt zijn de zakcomputers desastreus voor de leerprestaties, het ontwikkelen van vriendschappen en verminderen ze de saamhorigheid. Hij onderbouwd zijn pleidooi met gedegen data en handvatten voor leraren en opvoeders.

    » De Amerikaans-Nigeriaanse schrijver Teju Cole bezocht – net als 650.000 anderen – de Vermeer-tentoonstelling in het Rijksmuseum. Naast de fijne penseelstreken van de oude meester viel hem nog iets anders op: de ondertoon van koloniaal geweld in het werk van de Johannes Vermeer. Hij schreef er een mooie en genuanceerde beschouwing over in The New York Times Magazine.

  • Noorwegen, het walhalla voor de elektrische auto

    Noorwegen, het walhalla voor de elektrische auto

    In Noorwegen rijdt 80 procent van de nieuwe auto’s die verkocht worden op batterijen. The New York Times onderzocht wat dat betekent voor de Noorse infrastructuur. De leestips voor dit weekend van de 360-redactie.

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    Voorloper Noorwegen

    ‘Ongeveer 80 procent van de nieuwe auto’s die in Noorwegen worden verkocht, is elektrisch. Hierdoor is de lucht schoner, zijn de straten stiller en ondertussen is het elektriciteitsnet niet ingestort’, schrijft Jack Ewing van The New York Times in zijn artikel In Norway, the Electric Vehicle Future Has Already Arrived.
    De ervaringen in Noorwegen tonen de voordelen van elektrisch rijden zonder de nare gevolgen die door sommige critici werden voorspeld, aldus Ewing.

    ‘Er zijn natuurlijk problemen, zoals onbetrouwbare opladers en lange wachttijden op momenten van grote vraag.’ En de omschakeling naar auto’s op batterijen heeft ingrijpende gevolgen, las redacteur IJsbrand van Veelen: ‘Autodealers en retailers hebben zich moeten aanpassen. De omschakeling heeft de auto-industrie op zijn kop gezet, waardoor Tesla het best verkopende merk is geworden en gevestigde autofabrikanten als Renault en Fiat zijn gemarginaliseerd.’ Meer over de Noorse omschakeling lees je in deze fraaie reportage.

    Lees ook:


    Een kindertehuis in oorlogstijd

    Op 26 januari 2022 ging de documentaire A House Made of Splinters (te zien op NPO Start) van de Deense filmmaker Simon Lereng Wilmont in première. De film vertelt het verhaal van het leven van kinderen die wegens alcoholmisbruik of geweld in de gezinssituatie ondergebracht zijn in een tehuis in de Oekraïense stad Lysytsjansk in de regio Loehansk, op slechts 20 kilometer van de frontlinie. De film won talloze prijzen over de hele wereld en stond op de shortlist voor een Oscar in 2023, zo las redacteur Marc van Rijswijk.

    A House Made of Splinters werd gefilmd in 2019-2020, met een wereldpremière begin 2022. Precies een maand later begon de grootschalige invasie van Rusland in Oekraïne en werd Lysytsjansk bezet. De Russischtalige BBC ging in gesprek met de Oekraïense documentairemaker en tweede regisseur van de film Azad Safarov over de totstandkoming van de film, de lotgevallen van de kinderen en verzorgers sinds het begin van de grootschalige oorlog en de oprichting van hun eigen liefdadigheidsstichting.

    ‘Mensen filmen voor een documentaire is moeilijk, kinderen filmen is nog moeilijker, en kinderen filmen met zo’n moeilijke gezinsachtergrond is bijna onmogelijk. Waarom? Ten eerste hebben ze het vertrouwen in volwassenen verloren omdat hun ouders vaak beloofden hen weer terug in huis te nemen, hen te bezoeken, hen cadeautjes of snoep te brengen en meer dan eens logen ze en kwamen ze niet opdagen. Daarom vertrouwen deze kinderen volwassenen niet meer en was het erg moeilijk om hun vertrouwen te winnen,’ aldus Safarov.

    Het interview werd in het Engels afgenomen, omdat Safarov vanaf 24 februari 2022 besloot geen Russisch meer te spreken. De BBC heeft het interview desondanks wel in het Russisch geplaatst. Je kunt het gesprek hier lezen. Als je benieuwd bent naar de film, dan kun je die hier kijken. 

    Lees ook:


    Onbeschaafde Britten

    Amsterdam lanceerde laatst een campagne om jonge Britse toeristen te weren, omdat ze zich onder invloed van drank en drugs zouden misdragen in het centrum van de stad. Maar ook in Groot-Brittannië zelf lijken de Britten zich steeds vaker niet te kunnen gedragen. Dat blijkt wel uit een journalistieke serie die The Guardian vorige week lanceerde onder de sprekende titel ‘Britain behaving badly’. Een tip van redacteur Joep Harmsen.

    Zo vertellen een make-upartiest, een pubmanager, een dierenartsassistent, een aannemer, een badmeester, een hotelhouder en een dokter over aanvaring met lastige klanten, gasten en patiënten. Het leven sappige verhalen op over stuitend gedrag. Een rode draad is dat de onbeschoftheid is toegenomen sinds pandemie. Stress, een afname van sociale vaardigheden en een ‘Amazon Prime mentality’ – waarbij klanten dingen zo snel mogelijk verwachten – worden als oorzaken genoemd door de geïnterviewden professionals. ‘De wereld is misschien weer normaal, maar je krijgt nog steeds dezelfde hoeveelheid idioten’, aldus een Britse dokter. Lees de serie artikelen hier.

    Lees ook:

  • De EU is blind voor Chinese beïnvloeding

    De EU is blind voor Chinese beïnvloeding

    China zoekt steeds meer manieren om het beleid en de publieke opinie in de EU te beïnvloeden, zo blijkt uit onderzoek van de Tsjechische wetenschapper Ivana Karásková. Maar veel EU-landen zijn hier niet alert op. De leestips voor dit weekend van de 360-redactie.

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    Blinke vlek voor China

    China heeft zijn inspanningen om het beleid en de publieke opinie in de EU te beïnvloeden sterk geïntensiveerd, maar een groot deel van de EU is blind voor wat er gebeurt, aldus de Tsjechische wetenschapper Ivana Karásková in Politico. Zij is gespecialiseerd in buitenlandse beïnvloeding en adviseur van Věra Jourová, vicevoorzitter van de Europese Commissie.

    Sinds 2019, aldus Karásková, is de manier verhardt waarop China de EU benadert – directe propaganda via zogenaamde ‘wolf warrior’-diplomaten is sterker geworden, evenals de financiering van denktanks, academische instellingen en non-profitorganisaties. De meeste EU-landen, vooral buiten Oost-Europa, zijn zich er niet bewust van of zijn niet bereid om de schaal en impact van de Chinese beïnvloeding te zien, zegt Karásková. Hoe sterk die Chinese campagnes tot beïnvloeding zijn en waartoe dat leidt lees je hier. Een aanrader van redacteur IJsbrand van Veelen.


    Misstanden bij opleiding Navy Seals

    Rekruten van de Navy Seals kampen met overijverige leidinggevenden, ongecontroleerd drugsgebruik en inadequate begeleiding. Dit zorgt voor gevaarlijke situaties tijdens de opleiding, meldt The New York Times naar aanleiding van een onderzoeksrapport van de Amerikaanse marine.

    ‘De beruchte slopende selectieprocedure van de Navy Seals werd de laatste jaren zo zwaar dat het gevaarlijk werd en zelfs dodelijk. Instructeurs dreven hun klassen tot uitputting zonder dat daar voldoende toezicht op was. Rekruten vielen in groten getale uit, of gebruikten illegale drugs om het vol te kunnen houden.’ Zo beschrijft Dave Philipps namens The New York Times de gevaarlijke situatie die is ontstaan bij het opleidingsprogramma voor de meest elite tak van de Amerikaanse marine.

    De misstanden bij de Navy Seals kwamen aan het licht nadat in 2022 rekruut Kyle Mullen overleed nadat hij geen medische zorg kreeg toen hij tijdens de training ademhalingsproblemen kreeg. De dienstdoende arts op dat moment adviseerde zijn medestudenten zelfs om niet het alarmnummer te bellen omdat dat hun opleiding zou kunnen belemmeren. Het artikel geeft een inzichtelijk beeld van de bare omstandigheden en misstanden bij de opleiding en gaat in op reacties van de Amerikaanse marine over hoe de opleiding in de toekomst verbetert wordt om dit soort misstanden te voorkomen, aldus redactiestagiair Rens van Maasakker. Lees het artikel hier.


    De gevolgen van de Russische emigratiegolf

    Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne op 24 februari 2022 is in Rusland de grootste emigratiegolf sinds decennia op gang gekomen. Schattingen lopen uiteen van enkele honderdduizenden tot een miljoen. Waar zijn al die Russen terechtgekomen? Dit artikel van de Russischtalige BBC, dat redacteur Marc van Rijswijk afgelopen week las, doet in een uitgebreide longread verslag van de verschillende bestemmingen van de Russische emigranten en van de vele moeilijkheden waarmee ze te maken krijgen. Zo worden aanvragen van politiek asiel vaak afgewezen, mogen ze slechts tijdelijk in een land verblijven of wordt hun de toegang tot een land (zoals Turkije) ontzegd omdat er al te veel Russische emigranten zitten.

    Ook zoomt de BBC in op de economische gevolgen van deze emigratiegolf voor Rusland en de omliggende landen en de maatregelen die Rusland zou kunnen nemen om de emigranten terug te halen. Rusland overweegt bijvoorbeeld om landverhuizers dubbele belasting te laten betalen: in Rusland en in het gastland. Het artikel geeft tevens een gezicht en een stem aan een aantal migranten die wat vertellen over hun wederwaardigheden. Zo blijkt dat een oorlog niet alleen gevolgen heeft voor het land dat aangevallen wordt, maar ook voor de agressor zelf.


    Vijf verdiepende leestips

    » Boyan Slat, de Nederlandse uitvinder en oprichter van The Ocean Cleanup, richt zich naast het verwijderen van plastic uit de oceaan, ook op het voorkomen dat het schadelijk materiaal de zee bereikt. In een sterk opiniestuk in The New York Times doet hij enkele voorstellen hoe we dat kunnen bereiken.

    » Je dagelijkse kopje koffie in de ochtend is in gevaar, kopt Süddeutsche Zeitung. De klimaatcrisis maakt het immers steeds moeilijker om koffiebonen te verbouwen. De Duitse krant sprak met koffieboeren van over de hele wereld en vroeg ze wat zij doen om hun hoofd boven het water te houden.

    » 1843 Magazine, het digitale tijdschrift van The Economist met longreads, ging langs bij de drag queens in Tennessee. Hun werk als performer wordt namelijk belemmert door de steeds conservatievere wetten in de staat, zo mogen ze niet meer in drag verschijnen op openbaar terrein of in de aanwezigheid van minderjarigen.

    » Al meer dan een jaar geleden werd de Palestijns-Amerikaanse journalist Shireen Abu Akleh vermoord toen ze voor Al Jazeera een reportage maakte op de Westelijke Jordaanoever. Vermoedelijk werd ze gedood door een kogel van de Israëlische veiligheidstroepen, maar het onderzoek naar haar overlijden ligt stil. Onderzoeksplatform The Intercept zocht uit waarom.

    » Digital nomads, mensen die de wereld over reizen terwijl ze vanaf hun laptop blijven doorwerken, zijn alomtegenwoordig op sociale media. Techwebsite Rest of World zocht uit wat het met steden doet als veelverdienende techwerkers er neerstrijken. Zo worden in populaire bestemmingen huren onbetaalbaar voor de lokale bewoners en ontstaat er een monocultuur van koffietentjes met laptoptafels.

  • Vrouwenhaat en racisme is wijdverspreid onder gamers

    Vrouwenhaat en racisme is wijdverspreid onder gamers

    Uit onderzoek blijkt dat 51 procent van de gamers online met extremistische uitspraken in aanraking komt. Gameplatforms zijn een vruchtbare grond voor extreme ideologieën, ontdekte The New York Times. De aanraders van de 360-redactie.

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    Extremistische gamers

    Unloved, een besloten discussiegroep op Discord, een platform dat populair is bij gamers, heeft enkele regels waarmee je akkoord moet gaan als je wilt deelnemen. Eén daarvan is: ‘Geen respect voor vrouwen.’ Unloved telt ongeveer 150 leden die zichzelf incels, oftewel onvrijwillige celibatairen noemen. Dat onvrijwillige komt door vrouwen, vinden ze, die zich zouden moeten schikken naar hun wensen.

    Redacteur IJsbrand van Veelen las erover in The New York Times die in de wereld van Discord dook nadat op het platform geheime Pentagon-documenten, afkomstig van een extremistische soldaat van de Air National Guard, waren gepubliceerd. Het lek ‘leidde tot hernieuwde aandacht voor de randgebieden van de gamingindustrie’ en vestigde de aandacht op de discussies in online gemeenschappen, schrijven Steven Lee Myers en Kellen Browning in hun artikel Extremism Finds Fertile Ground in Chat Rooms for Gamers [Extremisme vindt vruchtbare grond in chatrooms voor gamers].

    Vrouwenhaat, racisme en andere extreme ideologieën zijn diepgeworteld in chatrooms voor videogames

    Volgens een recent rapport van het NYU Stern Center for Business and Human Rights zijn vrouwenhaat, racisme en andere extreme ideologieën diepgeworteld in sommige chatrooms voor videogames, schrijven ze. ‘Gebruikers hebben virtuele gemeenschappen opgebouwd om hun schadelijke standpunten te verspreiden en online werven ze beïnvloedbare jongeren met hun haatdragende en soms gewelddadige inhoud – zonder de publieke druk waarmee sociale mediagiganten als Facebook en Twitter te maken hebben.’

    Het NYU-onderzoek werd uitgevoerd in vijf van ’s werelds grootste gamingmarkten: de VS, Groot-Brittannië, Zuid-Korea, Frankrijk en Duitsland. Van de gamers zegt 51 procent extremistische uitspraken tegen te zijn gekomen. Meer over het rapport en de bevindingen van The Times lees je hier.

    Lees ook:


    Vijf verdiepende leestips

    » Hebben de Europeanen Afrika ontdekt? Of was het andersom? Volgens Isaac Samuel is dat laatste eerder het geval. Al tijdens de Klassieke Oudheid en tot in de negentiende eeuw gingen afgevaardigden van machtige Afrikaanse koninkrijken op ontdekkingsreis naar Europa, schrijft de historicus in een essay in New Lines Magazine.

    » De EU verbiedt steeds meer giftige stoffen in de landbouw, maar de fabrieken waar die schadelijke pesticiden worden gemaakt liggen nog niet stil. Uit onderzoek van El Mundo en andere Europese media blijkt dat verschillende EU-landen, waaronder Nederland, jaarlijks 13.000 ton op eigen grondgebied verboden landbouwgif naar arme landen exporteert – met grote milieuschade tot gevolg.

    » Israël bestond afgelopen week vijfenzeventig jaar, toch kent het land al die jaren geen grondwet. Waarom? Dat legt politicoloog Dahlia Scheindlin uit in +972 Magazine.

    » In februari vond in Amsterdam een protest plaats tegen de digitale euro. Betogers als Willem Engel vreesden dat overheden hun burgers met een digitale munt in de gaten zouden kunnen houden en betreurden het verdwijnen van contant geld. Maar hoever is de Europese Centrale Bank al met de plannen voor een digitale euro? En hebben de tegenstanders, waaronder ook een groot aantal europarlementariërs niet een punt? Financial Times zocht het uit.

    » El País interviewde afgelopen week Carlos Dada, hoofdredacteur van de krant El Faro uit El Salvador. Het kritische dagblad moest onlangs uitwijken naar Costa Rica omdat de autoritaire Salvadoraanse president Nayib Bukele van zins was om de deuren te sluiten. Het gesprek met Dada is een pijnlijke herinnering aan het feit dat een vrije en kritische pers essentieel is voor een democratie.

  • Duitse musea kopen ‘entartete’ kunst terug

    Duitse musea kopen ‘entartete’ kunst terug

    Het Folkwang Museum in het Duitse Essen kocht onlangs een aquarel van de Oostenrijkse schilder Egon Schiele terug. Stehendes Mädchen is een van de twintigduizend kunstwerken die de nazi’s uit Duitse musea in beslag hadden genomen. De aanraders van de 360-redactie.

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    ‘Entartete’ kunst

    Het Folkwang Museum in het Duitse Essen kocht eerder dit jaar de aquarel Stehendes Mädchen uit 1911 van de Oostenrijkse expressionist Egon Schiele, las redacteur IJsbrand van Veelen deze week. Op zichzelf geen wereldnieuws, maar de aanschaf vond opmerkelijk genoeg plaats voor de tweede keer: ruim een eeuw geleden had het museum de aquarel ook al eens gekocht. De oprichter van het museum, Karl Ernst Osthaus, onderhield destijds regelmatig contact met Schiele en toen de kunstenaar in 1918 overleed had Osthaus veertien aquarellen en een schilderij van hem aangekocht voor de collectie.

    Maar toen kwamen de nazi’s. Georkestreerd door Joseph Goebbels werden eind jaren dertig zo’n twintigduizend werken uit honderd Duitse musea – waaronder de Schiele – in beslag genomen omdat het ‘entartete’ oftewel ‘gedegenereerde’ kunst zou zijn. Die werken waren kennelijk wel goed genoeg voor het buitenland, want vele ervan werden door de nazi’s verkocht om de wapenindustrie te financieren.

    Sommige van die werken worden wel eens aangeboden op de kunstmarkt. Aangezien Duitse musea er juridisch gezien geen aanspraak op kunnen maken – omdat de wet van 31 mei 1938, waarmee Goebbels de plundering van de musea legitimeerde nooit is ingetrokken – zijn Duitse musea alert op wat er wordt aangeboden om de werken te kunnen terugkopen. Soms – zoals met de Schiele – lukt dat, maar soms ook niet. Meer daarover lees je in dit artikel van The Art Newspaper hier. 

    MFolkwang Egon Schiele Stehendes Madchen das Gesicht mit beiden Handen bedeckend 300dpi 0
    Egon Schiele –Stehendes Mädchen, das Gesicht mit den Händen bedeckend, Museum Folkwang © Foto: Jens Nober

    What’s in a name?

    Afgelopen week nam Polen het besluit om de naam van de stad en de oblast Kaliningrad om te dopen tot Królewiec, tot grote woede van Rusland. Als reden voor dit besluit werd de oorlog in Oekraïne aangevoerd, alsook het feit dat de naam Kaliningrad in Polen een emotionele en negatieve connotatie’ zou hebben. De oblast beslaat nog geen duizendste van het Russische grondgebied, maar desondanks is ze toch van grote waarde voor Rusland.

    Dit interessante artikel uit BBC Mundo dat redacteur Marc van Rijswijk deze week onder ogen kwam, legt uit waarom dat zo is en welke overwegingen meegespeeld zullen hebben bij de naamswijziging. Het gaat in op de geschiedenis van de oblast, de herkomst van de naam Kaliningrad, de reden waarom het gebied nu in Russische handen is en waarom de regio van grote strategische en militaire waarde is voor Rusland. Het herinnert ons er weer eens temeer aan dat geografische benamingen niet los gezien kunnen worden van de geschiedenis en ideologisch gemotiveerd zijn.


    Vijf verdiepende leestips

    » The Guardian interviewde deze week de eerste Oegandese dierenarts, Gladys Kalema-Zikusoka, die zich richt op wilde dieren. Kalema-Zikusok legt aan de Britse krant uit waarom de gezondheid van gorilla’s en mensen met elkaar verbonden is en waarom het belangrijk is om te luisteren naar Afrikaanse stemmen als het gaat om natuurbescherming.

    » Onlangs reisde The New York Times af naar Hawaï om verslag te doen van het jaarlijkse Merrie Monarch Festival waar de traditionele cultuur van het eiland wordt gevierd. Centraal in de Hawaïaanse cultuur staat hula, een lokale dansvorm. Het resultaat is een prachtige reportage met kleurrijke foto’s.

    » Een internationale groep wetenschappers analyseerde bijna achtduizend MRI-scans in negenentwintig en onderzocht de verschillen in de hersenen van mannen en vrouwen. De onderzoekers kwamen tot een verrassende conclusie: in landen met weinig genderongelijkheid werden geen significante verschillen gevonden. Echter, in landen waar veel ongelijkheid was tussen mannen en vrouwen bleken er ook ineens verschillen in de hersenen aanwezig te zijn. Dat zou een van de verklaringen zijn waarom in landen met veel ongelijkheid vrouwen vaker aan psychische en neurologische ziekten lijden, schrijft El País.

    » Bashar al-Assad lijkt na jaren van internationale uitsluiting weer gerehabiliteerd, nu de diplomatieke landen met verschillende Arabische landen zijn hersteld en het land zelfs weer is toegelaten tot de Arabische Liga. Een groot aandeel in het Syrische charmeoffensief heeft first lady Asma al-Assad. En haar macht rijkt verder alleen public relations, zo blijkt uit het profiel dat Financial Times begin april publiceerde.

    Lees ook dit profiel uit The Economist dat 360 publiceerde in 2021:

    » Mexicaanse bendes zijn uitgegroeid tot criminele conglomeraten, schrijft The Economist. De drugskartels, zoals het befaamde Sinaloa-kartel van Joaquín Guzmán alias El Chapo, breiden zich uit naar alle hoeken van de samenleving en dringen ook door in de reguliere economie en politiek. Volgens het Britse weekblad heeft het veiligheidsbeleid van president López Obradorbendes de ruimte gegeven zich uit te breiden. Zijn benadering staat bekend als ‘abrazos no balazos’ (‘knuffels geen kogels’), een beleid dat de onderliggende oorzaken van criminaliteit wil aanpakken, maar weinig doet tegen bestaande bendes.

  • In Oekraïne biedt de boekhandel een veilige plek

    In Oekraïne biedt de boekhandel een veilige plek

    In het verwoeste Oekraïne bloeien de boekhandels, blijkt uit een reportage van The Guardian. Te midden van alle oorlogsleed is lezen populairder dan ooit. De leestips voor dit weekend van de 360-redactie.

    Boekhandels tussen de bommen

    ‘“Ze zijn als paddenstoelen uit de grond geschoten,” zegt Maria Glazoenova, die werkt bij het Dovzjenko Centrum, het filmarchief van Kyiv. “Het zijn heerlijke plekken waar je koffie kunt drinken, lezen en gewoon aan de boeken kunt snuffelen.”‘ Zo begint The Guardian een prachtige reportage over de opkomst van onafhankelijke boekwinkels in de Oekraïense hoofdstad. Een leestip van redacteur Joep Harmsen. Na een wrede winter van droneaanvallen en stroomonderbrekingen is lezen er populairder dan ooit.

    Lees ook dit artikel van Der Spiegel, waarin het Duitse tijdschrift sprak met drie Oekraïense schrijvers:

    Ook in Rusland wordt er meer gelezen sinds de oorlog. Vooral de vraag naar boeken om autoritaire regimes te begrijpen zijn erg in trek, zo laat dit stuk van El País zien:


    Vijf verdiepende leestips

    » In Patagonië, een uitgestrekte en dunbevolkte regio in Zuid-Argentinië, koopt de stichting Rewilding Argentina land op van particulieren om te herstellen, oftewel ‘rewilding’, en schenkt het daarna aan de staat die er een beschermd natuurgebied van maakt. In grote delen van Patagonië is de biodiversiteit achteruit gegaan door begrazing van schapen, en de land- en bosbouw. El País maakte een prachtige reportage over dit hoopvolle voorbeeld van hoe directe actie kan leiden tot het herstel van ecosystemen.

    » ’s Werelds grootste, meest functionele stad is misschien ook de meest voetgangersvriendelijke stad: Tokio. Dat is geen toeval, schrijft journalist mobiliteitsexpert Daniel Knowles in een longread op de nieuwswebsite Heatmap. Onder rijke steden heeft Tokio het laagste autogebruik ter wereld en de inwoners pakken vaker de fiets als de auto. Daarnaast heeft Tokio wereldwijd het meest gebruikte openbare vervoer. Lees hier hoe deze megastad dat voor elkaar heeft gekregen.

    » Dankzij alle sancties tegen Rusland na de annexatie van de Krim in 2014 en de inval van Oekraïne in 2022 is er een lijvige industrie ontstaan die zich richt op het ontwijken van die sancties. Een groot deel van die industrie bevindt zich in Zwitserland, ontdekte Neue Zürcher Zeitung. Niet verassend als je bedenkt dat het land een grote financiële sector heeft en al zeer lange tijd bekend staat om zijn discrete bankiers. De Zwitserse autoriteiten voeren nu een klopjacht naar de verborgen miljarden.

    » In het kader van de kroning van Charles III schreef The Guardian een portret van Camilla, de koningin-gemalin van het Verenigd Koninkrijk. Ooit werd ze verguisd als de minnares van – toen nog – prins Charles – en degene die zijn huwelijk met de alom geliefde Diana deed klappen. Het kostte haar veel moeite om Elizabeth II en het Britse publiek voor haar te winnen – een operatie die onder het hofpersoneel bekend stond als ‘Operation PB’, naar Parker Bowles, haar achternaam. Maar uiteindelijk sloten de Britten haar in haar hart. Lees hier wat ervoor zorgde dat haar imago kantelde.

    » The New York Times: Geoffrey Hintons vertrek bij Google deed nogal wat stof opwaaien. De hoogleraar informatica wordt door velen geroemd als de ‘Godfather van AI’, aangezien zijn onderzoek AI-systemen als ChatGPT mogelijk maakten. Maar nu waarschuwt hij voor de gevaren van kunstmatige intelligentie. Lees in een interview met Hinton in The New York Times waarom de ontwikkeling van AI hem zulke grote zorgen baart.

  • Polen is veel progressiever dan we denken

    Polen is veel progressiever dan we denken

    Mede vanwege de huidige conservatieve regering en enkele hervormingen neigen we te denken dat Polen is blijven steken in de jaren vijftig. Maar het Oost-Europese land heeft zich de afgelopen decennia juist enorm ontwikkeld. De aanraders van de 360-redactie.

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    Polen is zo conservatief nog niet

    Met de aartsconservatieve, rabiaatrechtse partij Prawo i Sprawiedliwość – oftewel Recht en Rechtvaardigheid, afgekort PiS – al sinds 2015 onafgebroken aan de macht in Polen, zou makkelijk het idee kunnen ontstaan dat het land qua ontwikkeling ergens in de grauwe jaren vijftig is blijven hangen. Maar dat is een misvatting, las redacteur IJsbrand van Veelen in het artikel ‘Poland has changed beyond recognition – and so has its place in Europe’s pecking order’ van Anna Gromada, socioloog en mede-oprichter van de Kalecki Foundation, een Poolse denktank.

    ‘Toen het IJzeren Gordijn op die wonderbaarlijke nacht van 9 november 1989 werd weggeschoven, legde dat enkele van de diepste verschillen tussen geografische buren bloot die de wereld ooit heeft gezien,’ schrijft Gromada. De inkomenskloof tussen Polen en Duitsland was destijds twee keer zo groot als die tussen de VS en Mexico. Maar, vervolgt Gromada, ‘mijn land is onherkenbaar veranderd. Polen heeft gedurende drie decennia een ononderbroken groei doorgemaakt, de langste in de Europese geschiedenis. Het bbp is nominaal vertienvoudigd (…) Het land heeft een werkloosheidspercentage van 3 procent – een laagterecord –, lagere kindersterfte dan Canada, hogere levensverwachting voor vrouwen dan de VS en kent minder gewelddadige criminaliteit dan het VK.’ Haar volledige analyse lees je hier.


    Vijf verdiepende leestips

    » Maak kennis met de klimaathackers van Malawi. Malawi ligt in de frontlinie van de klimaatverandering en de boeren hebben geen andere keuze dan zich aan te passen. Sommigen diversifiëren hun gewassen, ontdekken zaden van hun voorouders of keren zich af van een erfenis van het Europese kolonialisme: het planten in rijen en het verzadigen van de grond met chemische meststoffen. Lees de reportage van The New York Times over hoe in Malawi de landbouw opnieuw wordt uitgevonden.

    » El Mundo interviewt Juan Guaidó: ‘Iedereen zou gefrustreerd zijn omdat het niet gelukt is de democratie in Venezuela te herstellen’. Venezuela’s voormalig interim-president begint zijn ballingschap in Miami zonder terugkeerdatum. De voormalig leider van de Venezolaanse oppositie heeft buitenlandse steun voor zijn prodemocratische agenda zien wegvallen en is met lege handen achtergebleven.

    » Tijd om je te beschermen tegen AI-stemfraude, schrijft The Atlantic. Iedereen kan een overtuigende kloon van de stem van een vreemde maken. Wat nu? Na Whatsappfraude, kunnen criminelen zich nu zelfs klinken als anderen om zo geld af te troggelen.

    » De oorlog in Oekraïne heeft niet alleen een diepe impact op de maffia in Rusland en het land zelf, maar heeft ook de internationale misdaad getransformeerd, aldus The Economist. De Oekraïense drugsmaffia, die een wereldwijde spilfunctie heeft, wil bijvoorbeeld niet meer samenwerken met Russische zakenpartners.

    » In Iran blijven mensen dronken worden ondanks het verbod op alcohol, schrijft Raseef 22. Sinds 1979 heeft de Islamitische Republiek alcoholgebruik streng bestraft. Toch bestaat drank dankzij smokkel en lokale distilleerders. Maar het stoken van alcohol is niet zonder risico’s.

  • Een nieuw ecosysteem ontstaat op weggegooid plastic

    Een nieuw ecosysteem ontstaat op weggegooid plastic

    De Great Pacific Garbage Patch is een symbool van de vervuiling van oceanen door mensen. Een eiland aan plastic drijft voor de kust van Californië. Maar na enkele jaren blijkt de natuur zich aan te passen aan het plastic en vormt zich er nieuw leven. De aanraders van de 360-redactie.

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    Nieuw leven rond de Great Pacific Garbage Patch

    De Great Pacific Garbage Patch, honderden kilometers voor de kust van Californië, is door de jaren heen een symbool geworden van hoe mensen met oceanen omgaan. Enorme hoeveelheden plastic zijn er op drift. Door passaatwinden en oceaanstromen zijn ze op één plek samengeklonterd als een grote plastic soep. Maar zoals haast altijd past de natuur zich aan: wetenschappers hebben kustsoorten, die normaal gesproken nooit op open zee te vinden zijn, in deze soep ontdekt, schrijven ze in Nature.


    Megaschip zorgt voor onrust in Italiaanse haven

    Piombino is een klein, charmant badplaatsje in Toscane dat voornamelijk bekend staat om het pittoreske historische centrum met muren die werden ontworpen door Leonardo da Vinci, en als vertrekpunt voor afvaarten naar Elba en Sardinië, schrijft redacteur IJsbrand van Veelen. Maar Piombino trekt momenteel de aandacht vanwege iets heel anders, dat een verhit politiek debat op gang heeft gebracht in de anders behoorlijk slaperige gemeente: een schip.

    In maart meerde de Golar Tundra aan in de haven. Het is een megaschip, of nog beter: een ‘floating storage and regasification unit’ (FSRU). Deze opslag- en hervergassingsinstallatie, heeft tot taak vloeibaar gas (LNG) dat met tankers wordt aangeleverd, terug te brengen in gasvormige toestand en dat vervolgens aan het gasnet te leveren. De FSRU zal in mei in bedrijf worden genomen en de Italiaanse regering wil het mega-vaartuig minstens drie jaar in de haven van Piombino afmeren. Maar de burgers en de burgemeester van de stad maken zich zorgen over de gevolgen voor het milieu en samen met milieuactivisten uit heel Italië zijn ze van plan het project tegen te houden. De sfeer in het dorp: ‘Natuurlijk zegt Snam [het bedrijf dat de gascentrale exploiteert en deels in handen is van de staat] dat alles in orde is. Dat is zoiets als de slager die je vertelt dat zijn rundvlees echt heel goed is,’ aldus een bewoner.

    Meer over de milieuzorgen, de boze bevolking en de mogelijke gevolgen voor het kwetsbare mariene ecosysteem lees je hier.


    Vijf verdiepende leestips

    » Het Verenigd Koninkrijk maakt zich op voor de kroning van Charles tot koning. Maar wie is Charles eigenlijk, buiten het koninklijk huis? Hij blijkt een huisjesmelker, die enorm dure huizen in het plaatsje Sandringham verhuurt. Een analyse van het vastgoed dat de aanstaande koning van het VK bezit toont aan hoe enorm de rijkdom van de Britse royals is. Hoeveel verdient Charles met zijn vastgoed en wie wonen er in zijn huizen? The Guardian schreef er een lezenswaardige analyse over.

    » Rusland voert niet alleen oorlog in Oekraïne, ook in andere Europese landen is het land bezig aan een oorlog, zij het minder publiekelijk. Uit deze spannende reportage van de Deense omroep DR blijkt dat Rusland bezig is met grootscheepse spionage-activiteiten op en rond de Noordzee, ook in Nederland, en dat daarnaast grootschalige sabotage-activiteiten worden voorbereid.

    » Deze week is het tachtig jaar geleden dat in het getto van Warschau Joden en verzetstrijders in opstand kwamen tegen de bezetter. Hoewel de strijders zich meer dan bewust waren van de uitzichtloosheid van hun situatie, namen ze alsnog de wapens op en gingen ze de strijd aan. Het ging hen om het behoud van hun waardigheid, zo staat in dit artikel in de Frankfurter Allgemeine Zeitung.

    » Zwitserland, dat was toch in alle opzichten het beste jongetje van de klas? Een schoon, goed werkend land met weinig criminaliteit en een goed werkend rechtssysteem? In het piekfijne imago van Zwitserland zijn barstjes gekomen na de val van bank Credit Suisse. Een steenrijke elite in het Alpenland lijkt de band met de samenleving te zijn vergeten en alleen te denken aan winst, zo staat in deze beschouwing over Zwitserland in The New Statesman.

    » Met een bevolking van ruim 1,4 miljard mensen is India China deze week voorbijgestreefd als meest bevolkte natie ter wereld. Het land lijkt al jaren een opkomende speler op het wereldtoneel, maar kan het uitgroeien tot een absolute economische grootmacht? In hoeverre moeten we de komende decennia rekening houden met India. Lees in dit artikel van Der Spiegel alles over de economische kracht van India.

  • Finland het gelukkigst: meer geluk dan wijsheid?

    Finland het gelukkigst: meer geluk dan wijsheid?

    Finland is het gelukkigste land ter wereld. Althans, dat zeggen de VN. Hoe denken de Finnen daar zelf over? En verder: is het planten van bomen een effectieve manier om klimaatverandering tegen te gaan? De aanraders van de 360-redactie.

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    Finland bovenaan de geluksladder

    Voor het zesde jaar op rij staat Finland bovenaan de ranglijst met gelukkigste landen ter wereld, de World Happiness Index die de VN jaarlijks publiceert. Maar volgens de Finnen schuilt er achter die ranglijst een complexere realiteit, las redacteur IJsbrand van Veelen in The New York Times.

    ‘Ik zou niet zeggen dat ik ons erg gelukkig vind,’ zegt de achtenvijftigjarige Nina Hansen, tegen de krant. Ze is lerares Engels aan een middelbare school in Kokkola, een middelgrote stad aan de westkust van Finland. ‘Ik sta eigenlijk een beetje argwanend tegenover dat woord,’ voegt ze eraan toe.

    Over wat Finland zo gelukkig zou maken sprak de krant met met een tiental Finnen, waaronder een Zimbabwaanse immigrant, een folkmetalviolist, een voormalig Olympiër en een gepensioneerde melkveehouder. Ze variëren in leeftijd van dertien tot achtentachtig jaar en vertegenwoordigen verschillende geslachten, seksuele geaardheden, etnische achtergronden en hebben uiteenlopende beroepen. Ze zijn afkomstig uit Kokkola en de hoofdstad Helsinki en voorts uit Turku, een stad aan de zuidwestkust; en drie dorpen in het zuiden, oosten en westen van Finland. Hun visie op het geluk van Finland lees je hier.


    Een pleidooi voor radioprogramma Crossing Continents

    De BBC maakt vast geen goeie beurt als het langs de diversiteitsmeetlat wordt gelegd. Alleen het zogenaamde BBC-English sluit al veel medewerkers uit, maar desalniettemin: wat zijn het toch bekwame radiomakers. Crossing Continents bijvoorbeeld, een programma over buitenlandse zaken van BBC 4, maakt verrassende culturele vergelijkingen ter plaatse. Ze gaan achter kwesties aan waarover op elke straathoek gesproken wordt, zonder te verzanden in abstracties, aldus editor at large Katrien Gottlieb.

    De uitzending over sociale huisvesting in Wenen was bijvoorbeeld een eyeopener voor het rommelige beleid elders. In Nederland geven mensen gemiddeld meer dan 40 procent van hun inkomen uit aan woonlasten, in Londen 65 procent, maar in Wenen slechts 18 procent omdat de overheid ervoor zorgt dat er genoeg huizen beschikbaar zijn en woningcorporaties geen woningen verkopen. De Weense sociale huur is daarom niet alleen bestemd voor de laagste inkomens. Verschillende beroepsgroepen wonen naast elkaar, wat een aangename sociale mix oplevert.

    En dan is er nog het feit dat bewoners hun huizen kunnen doorgeven aan hun kinderen. Het zou de kloof tussen huren en bezitten zo goed als gedicht hebben. Een ander sterk punt van Crossing Continents is dat het op onderwerpen terugkomt. Zo onderzochten ze de woningmarkt in Zuid-Korea, wat weer hele andere problemen laat zien. Je vindt de radio-uitzendingen hier.


    De illusie van een biljoen bomen

    Het afgelopen decennium is er veel aandacht voor het planten van bomen om klimaatverandering tegen te gaan. Het klinkt ook zo simpel: je plant een boom, de boom groeit en de CO2 in de atmosfeer wordt minder. Er is geen hoogwaardige techniek voor nodig die al dan niet nog ontwikkeld moet worden, we hoeven ons gedrag er niet voor aan te passen en niemand heeft wat tegen een boom in zijn achtertuin – in tegenstelling tot een windmolen.

    Dat dacht ook een groep van meer dan honderd landen die tijdens de klimaattop in Glasgow in 2021 afspraken om 19 miljard dollar in herbebossing te investeren om zo een biljoen bomen te planten. Die hoeveelheid bomen zou 200 gigaton CO2 absorberen – het equivalent van twee derde van de huidige door de mens veroorzaakte uitstoot. Een prachtig plan. Maar wat is daar inmiddels van terechtgekomen? Dat zocht Financial Times uit in een helder en informatief artikel, tipt redacteur Joep Harmsen.

    Er zijn nogal wat kritiekpunten. Zo zou het planten van bomen vooral gefinancierd worden om extra uitstoot te compenseren. Greenwashing, oordeelt een onderzoeker. Ook is het onduidelijk hoeveel CO2 een enkele boom opneemt en wordt bij het planten van bomen niet altijd rekening gehouden met de bestaande biodiversiteit, zodat er monocultuur ontstaat. Ook zijn veel boomplantorganisaties niet transparant over hoelang de bomen blijven staan. Sommige worden al na enkele jaren gekapt voor de houtindustrie. En misschien nog wel het belangrijkste kritiekpunt is dat er een grote hoeveelheid grond voor nodig is, zo’n 1,2 biljoen hectare, ruwweg 10 procent van het wereldwijde grondoppervlak, of een kwart van alle landbouwgrond. Experts betwijfelen sterk of het mogelijk is om zo veel land vrij te maken voor het planten van bomen. Lees het hele artikel hier.


    Vijf verdiepende leestips

    » Voor veel mensen zijn vleermuizen een angstaanjagende bedreiging. Zo zijn er nog steeds mensen die ervan uitgaan dat het coronavirus begonnen is bij de vleermuis. Maar voor onderzoekers zijn ze een wonderlijk zoogdier. Ze houden namelijk virussen tegen en krijgen zelden kanker. We proberen van hen te leren. In dit artikel van The Wall Street Journal lees je wat we kunnen leren van vleermuizen.

    » Twee maanden zijn verstreken sinds de aardbevingen in Turkije en Syrië. Miljoenen mensen leven nog steeds in tenten terwijl ze rouwen om hun doden. Ze hebben de ramp weliswaar overleefd, maar hoe moet het nu verder? Süddeutsche Zeitung ging op bezoek in een rampgebied dat alweer bijna vergeten is en schreef er een aangrijpende reportage over.

    » Stel: je hebt op een veiling een prachtig schilderij gekocht en eenmaal thuisgekomen kom je erachter dat het door Adolf Hitler geschilderd is. Zou je hem dan nog wel willen houden? Als je het aan The Atlantic vraagt, is het antwoord: ja. Het is oké om goede kunst van slechte mensen mooi te vinden. Kunst en kunstenaar moeten we gescheiden houden. Judith Shulevitz legt in dit essay uit waarom.

    » De laatste tijd is er veel te doen om Taiwan. China was afgelopen weekend bezig met een grootscheepse, driedaagse militaire oefening rondom het eiland. Macrons uitspraken over Europese neutraliteit ingeval het tot een conflict tussen China en de VS over Taiwan zal komen, deden in Europa en de VS veel stof opwaaien. Gideon Rachman, analist van buitenlandse zaken bij Financial Times, legt uit waarom Taiwan belangrijk is voor de wereld. Een gevaarlijke toename van de spanningen met Beijing is een prijs die het waard is te betalen om een bloeiende Aziatische democratie te beschermen, stelt hij.

    » Er zijn van die dingen waarvan iedereen weet dat ze goed zijn, maar die zo ontzettend moeilijk in praktijk te brengen zijn wanneer ze van je gevraagd worden. Vergeving is een van die dingen. Je kunt nog zo de mond vol hebben van vergeving, als je zelf zwaar verongelijkt wordt zul je merken dat theorie en praktijk ver uit elkaar liggen. Daar kan de Duitse schrijver Jan Philipp Reemtsma over meepraten. Hij deed onderzoek naar geweld – en werd vervolgens slachtoffer van geweld. Hij werd ontvoerd en zat drieëndertig dagen geketend in een kelder. Kan hij de dader vergeven? Je leest het in dit stuk van Der Spiegel.

  • ChatGPT is (nog) geen betrouwbare journalist

    ChatGPT is (nog) geen betrouwbare journalist

    Het lijkt erop dat fake news met de opkomst van ChatGPT een hoge vlucht gaat nemen. De chatbot blijkt complete artikelen uit zijn duim te zuigen. En verder: volgens een enquête vinden de meeste Irakezen dat hun land onder Saddam Hoessein er beter voor stond dan nu. De aanraders van de 360-redactie.

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    ChatGPT in de journalistiek

    Sinds de lancering van ChatGPT krijgt The Guardian steeds vaker verzoeken voor artikelen die nergens op de website te vinden zijn, maar wel door Guardian-journalisten zouden zijn geschreven over een onderwerp waar ze vaker over berichten, schrijft Chris Moran, hoofd redactionele innovatie van het Britse dagblad. Wat blijkt? De vraagstellers in kwestie hadden het AI-programma ChatGTP gevraagd om informatie over een onderwerp waarbij de ChatGTP zo behulpzaam was om bronmateriaal uit The Guardian te verzinnen. De artikelen waren namelijk nooit geschreven.

    Vorige week was ik zelf aan het experimenteren met ChatGPT, schrijft redacteur Joep Harmsen. Na het lezen van verschillende artikelen waarin stond dat het programma mijn werk als journalistiek redacteur overbodig zou maken (zoals dit artikel van Business Insider en dit essay uit The Atlantic), besloot ik de proef op de som te nemen. Ik vroeg ChatGPT om vijf recente artikelen te zoeken van een lijst buitenlandse media die relevant zouden zijn voor een Nederlands publiek. Binnen enkele seconden kreeg ik antwoord:

    1. ‘Dagboek van een ziekenhuis: hoe het coronavirus de artsen en verpleegkundigen in Rusland overweldigt’ – The Moscow Timeshttps://www.themoscowtimes.com/2022/03/28/diary-of-a-hospital-how-coronavirus-overwhelms-russias-doctors-n83194
    2. ‘De Duitse verkiezingen zijn begonnen, maar Merkel is nog niet weg’ – The Guardian: https://www.theguardian.com/world/2022/mar/27/germany-elections-begin-but-merkel-is-not-yet-gone
    3. ‘De vraag naar elektrische auto’s groeit, maar de winning van metalen kan een onhoudbare impact hebben op het milieu’ – The New York Timeshttps://www.nytimes.com/2022/03/21/climate/electric-vehicles-metal-mining.html
    4. ‘Hoe China’s nieuwe onderwijshervorming kinderen van de middenklasse in de kou laat staan’ – South China Morning Posthttps://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3178301/how-chinas-new-education-reform-leaves-middle-class-children
    5. ‘Het onzichtbare werk van de vrouw: een verhaal over schoonmaken, zorgen en niet erkende arbeid’ – Aeon: https://aeon.co/essays/the-invisible-work-of-women-on-cleaning-caring-and-unseen-labour

    Aantrekkelijke koppen op het eerste oog, zul je denken. Klinkt interessant. Maar wat al meteen opvalt is dat sommige onderwerpen gedateerd lijken, zoals het oplaaiende coronavirus in Rusland en de Duitse verkiezingen – Merkel heeft immers allang afscheid genomen. Ook bleken de links niet te werken en kon ik door te zoeken op de koppen via Google nergens de door ChatGPT aangeraden stukken vinden. Zou het programma ze allemaal hebben verzonnen? Het korte antwoord is ja, maar waarom?

    Die avond sprak ik op een feestje toevallig een softwareontwikkelaar die had meegedaan aan een ChatGPT-hackathon, en ik legde hem mijn vraag voor. Zijn antwoord was zo simpel dat ik me schaamde dat ik er zelf niet achter was gekomen, maar nu ik lees dat het hoofd redactionele innovatie van The Guardian het ook niet in ogenschouw neemt, is mijn gêne al een stuk minder. ChatGPT is namelijk niet verbonden met het internet en put uit een database die ophoudt in 2021. Alleen zo kunnen de ontwikkelaars controle houden over welke informatie het programma gevoed krijgt (de P in GTP staat voor pre-trained). Maar in plaats van dat ChatGPT mij vertelt dat het de opdracht niet kan uitvoeren, verzint het maar een paar artikelen. Voorlopig is mijn baan nog veilig.


    Irak door de ogen van zijn inwoners

    Uit een enquête onder Irakezen, dat uitgevoerd is door het Amerikaanse onderzoeksbureau Gallup International, blijkt dat 60 procent van de Irakezen van mening is dat de situatie in het land na de inval van de VS in 2003 is verslechterd, las redactiestagiair Marc van Rijswijk in een artikel op de Russischtalige BBC. Zo zouden de sjiieten na 2003 meer politieke invloed in het land hebben gekregen, wat veel minderheden in Irak een doorn in het oog is. Zo’n 54 procent van de ondervraagde soennitische moslims antwoordde dan ook dat het leven onder Saddam Hoessein beter was.

    Ten opzichte van de enquête in 2003 is de maatschappelijke opinie wel iets erop vooruitgegaan: toen waren het bijna twee op de drie Irakezen die de toestand van hun land somber inzagen, nu een op de drie. Tijdens de enquête passeerden ook veel andere vragen de revue. Zo werd mensen gevraagd wat volgens hen de reden is waarom de VS Irak twintig jaar geleden binnenvielen, of Amerikaanse troepen onmiddellijk het land moeten verlaten en wat daarvan de consequenties zouden zijn, welk land de beste partner van Irak zou zijn op het gebied van politiek, veiligheid en economie en wat hun toekomstplannen waren voor hun thuisland. Je leest het hele onderzoek en de resultaten ervan hier.


    Vijf verdiepende leestips

    » Timothy Snyder is hoogleraar geschiedenis aan de Yale-universiteit, een van de hoogst aangeschreven particuliere universiteiten van de VS. Hij wordt door sommigen wel gezien als de belangrijkste vertolker van onze donkere tijden. Historici worden niet geacht voorspellingen te doen, maar deze professor is bekend geworden door zijn onheilspellende waarschuwingen, of het nu ging over Trump, Poetin of de oorlog in Oekraïne. Vele daarvan zijn juist gebleken. The Guardian schetst een prachtig profiel van deze toonaangevende denker in dit artikel.

    » Er zijn veel factoren die onze smaak beïnvloeden: temperatuur, textuur, kleur, geur, et cetera. Wetenschappers hebben nog iets ontdekt wat onze smaak van voedsel verandert: speeksel. De vloeistof die onze mond produceert is niet alleen een smeermiddel. Het speelt ook een actieve rol in hoe we smaak waarnemen en kan zelfs onze eetkeuze beïnvloeden, ontdekten onderzoekers. Lees erover in dit wetenschapsartikel uit Knowable Magazine.

    » De influencerindustrie zit in een existentiële crisis. Mensen die hun brood verdienen met het delen van content op grote socialemediaplatforms hebben geprobeerd te staken, zich te organiseren en zelfs een vakbond op te richten, maar ze hebben geen voet om op te staan. Dit vermakelijke essay uit The Atlantic gaat in op de onzekere arbeidspositie van influencers.

    » Secretaris-generaal van de NAVO gezocht (m/v/x). De ambtstermijn van Jens Stoltenberg loopt ten einde. Het bondgenootschap wil graag een vrouw aan het roer. Er zijn al kandidaten, zoals Kaja Kallas van Estland. Süddeutsche Zeitung biedt in dit artikel een overzicht met de kanshebbers van het voorzitterschap van de NAVO.

    » Op het eiland Oléron ‘hebben we geen oplossing als de zee een meter stijgt’. Het Franse eiland is bijzonder kwetsbaar voor overstroming en erosie, erger dan welke andere plek ook in Europa. Terwijl politici en professionals de handen uit de mouwen steken om zich aan te passen, schommelt de bevolking tussen een afwachtende houding en ontkenning van het probleem. Le Monde wijdt een mooie reportage aan een van de eerste plekken in Europa die ten prooi valt aan de gevolgen van klimaatverandering en laat daarmee eens te meer de urgentie van het klimaatprobleem zien.

  • Goud geld verdienen aan museumtickets

    Goud geld verdienen aan museumtickets

    Twee ex-gevangenen vertellen over de onmenselijke omstandigheden in de gevangenissen van El Salvador onder het autoritaire beleid van president Nayib Bukele. En verder: de prijzen van de kaartjes voor de tentoonstelling over Johannes Vermeer rijzen de pan uit. De aanraders van de 360-redactie.

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    De laatste jaren van Marieke Vervoort

    The Guardian – een pluim trouwens voor hoe die geweldige krant haar eigen doopceel lichtte en sindsdien dagelijks verslag doet van hoe hun oprichter en de meeste van zijn medefinanciers met de transatlantische slavernij verbonden waren – schreef over het aangrijpende verhaal van Marieke Vervoort, een succesvolle paralympische atleet uit België, die sinds haar tienerjaren aan een progressieve spierziekte leed. De weekendtip van editor at large Katrien Gottlieb.

    De pijn zou onverdraaglijk worden. Vervoort liet op haar veertigste euthanasie uitvoeren. Nu is er een negentig minuten durend intiem portret van haar laatste jaren gemaakt door de Frans-Amerikaanse Pola Rapaport. Het recht om te sterven heeft het leven van Marieke Vervoort gered. Anders had ze er zelf een einde aan gemaakt.

    Met de getekende euthanasieverklaring op zak leefde ze echter nog twaalf jaar langer omdat het idee dat ze zelf (formeel) het moment kon kiezen om uit het leven te stappen haar rust gaf. In de documentaire gaat ze bungeejumpen in haar rolstoel, indoorskydiven en racen in een Lamborghini met de Belgische coureur Niels Lagrange. Dieptepunten zijn er uiteraard ook. Je leest het hele verhaal hier.


    Ex-gevangenen over het leven in El Salvador

    President Nayib Bukele van El Salvador kondigde tijdens zijn campagne aan dat hij maatregelen zou nemen om het bendegeweld in het land een halt toe te roepen en de zogeheten maras, gewelddadige jeugdbendes, met harde hand zou bestrijden. Zijn beleid begint naar verluidt echter steeds meer in dat van een despoot te ontaarden. Mensenrechtenorganisaties luiden al langere tijd de noodklok over mensenrechtenschendingen in El Salvador. Zo zouden de omstandigheden in de gevangenissen onmenselijk zijn.

    Als je dit artikel in El País moet geloven, dan is daar geen woord van gelogen. Twee ex-gevangenen vertellen over het gevangenisleven: zeventig gevangenen worden in een donkere cel voor twintig personen gepropt, er is maar één toilet, meestal krijgen ze slechts één maaltijd per dag, er is gebrek aan medische hulp, ze krijgen geen bijstand van een advocaat en mogen ook geen contact hebben met hun familie.

    Een van de twee ex-gevangenen werkte als administratief medewerker in een kantoor, maar werd uit wraak door politieagenten opgepakt en beschuldigd van afpersing, moord en deelgenootschap van een terroristische organisatie. Volgens mensenrechtenorganisaties is van nog geen derde van alle mensen die gearresteerd zijn aangetoond dat ze banden hebben met gewelddadige bendes. Beschuldigingen als ‘lid van een terroristische organisatie’ zijn zo breed te interpreteren dat iedere willekeurige persoon ervoor in aanmerking kan komen. Daarmee begint het El Salvador van Nayib Bukele meer en meer te lijken op een dictatuur. Een aanrader van redactiestagiair Marc van Rijswijk.


    Rage rond Johannes Vermeer

    ‘Vanaf het begin was duidelijk dat de retrospectieve tentoonstelling Johannes Vermeer in het Rijksmuseum in Amsterdam een schot in de roos zou worden,’ schrijft Hakim Bishara van de Amerikaanse cultuursite Hyperallergic. ‘En inderdaad,’ vervolgt hij, ‘de show was binnen enkele dagen na de opening op 10 februari uitverkocht.’ Tot zover niets nieuws.

    Maar dan komt Bishara met een verbluffend vervolg, aldus redacteur IJsbrand van Veelen: vanaf het moment dat er geen entreebewijzen meer beschikbaar waren, rezen de prijzen voor doorverkochte kaartjes op eBay de pan uit. ‘Op 23 maart werd een paar e-tickets voor de tentoonstelling op eBay na 44 biedingen verkocht voor maar liefst 2724 dollar [2500 euro].

    Het op een na duurste paar tickets werd verkocht voor 1270 pond (ongeveer 1550 dollar).’ Het gaat om toegangsbewijzen voor april en mei. Bishar: ‘De dagen dat je kaartjes voor de tentoonstelling kon kopen voor slechts ongeveer 300 dollar, laat staan voor 24 dollar – de standaard toegangsprijs van het museum voor een volwassene ouder dan 18 jaar – zijn voorbij.’ Meer hierover lees je hier.


    Vijf verdiepende leestips

    » Kortgeleden bracht de Chinese president Xi Jinping een bezoek aan Poetin in Moskou. Welke rol speelt Xi in het Oekraïneconflict? Die van vredestichter of provocateur? Wat wil hij van Vladimir Poetin? In deze heldere analyse zoekt The Economist naar antwoorden op deze vragen.

    » Het Duitse naziregime kwam ten einde in 1945, maar dat wil niet zeggen dat het nazistische gedachtegoed in Duitsland sindsdien verdwenen is. Dat blijkt wel uit dit artikel van Der Spiegel. Daarin wordt onderzocht wat er gebeurt met politieagenten die in chatberichten nazisymbolen plaatsen en grappen maken over gaskamers. Weinig, zo blijkt uit verschillende gevallen. Strengere wetten moeten daar verandering in brengen.

    » Door de inflatie is de inhoud van het Franse boodschappenwagentje flink veranderd. Minder vers vlees en vis, goedkopere merken en meer kant-en-klaarmaaltijden: in tijden van stijgende voedselprijzen zijn particulieren voortdurend aan het schipperen en worden er dagelijks boodschappen gedaan. ‘Vroeger veranderden de prijzen eens per maand. Nu een of twee keer per week,’ aldus de eigenaar van een supermarkt in Amiens. Le Monde ging langs bij supermarkten en sprak met klanten om erachter te komen hoe ze reageren op inflatie en hun eetgewoonten aanpassen.

    » Vladimir Poetin wil kernwapens stationeren in Belarus, zo werd afgelopen week naar buiten gebracht. Sinds de inval van Oekraïne in opdracht van de Russische machthebber zijn de spanningen tussen de leider van het Kremlin en de NAVO toegenomen. Nu heeft hij dus aangekondigd raketten met kernkoppen naar het buurland – en dus naar de grens met de EU – te verplaatsen. Wat zijn de gevolgen van deze keuze? Süddeutsche Zeitung zoekt het uit.

    » Tieners hebben meer en meer te kampen met psychische problemen. Er is steeds meer bewijs dat de toename van depressies en angst bij kinderen verband houdt met het gebruik van sociale media. Zal dit leiden tot meer regelgeving? Financial Times schreef er een aangrijpende reportage over.