De Hondurese president Xiomara Castro heeft op haar sociale netwerken aangekondigd dat Honduras officieel betrekkingen zal aanknopen met de Volksrepubliek China, hoewel niet bekend is of zij daarmee diplomatieke betrekkingen bedoelt, schrijft de Hondurese krant El Heraldo. ‘Ik heb minister van Buitenlandse Zaken Eduardo Reina opgedragen officiële betrekkingen met de Volksrepubliek China aan te gaan, als teken van mijn vastberadenheid om het regeringsplan uit te voeren en open toenadering te zoeken tot de andere naties van de wereld’, aldus Castro in haar tweet.
Dit roept de vraag op hoe het nu verder zal gaan met de diplomatieke betrekkingen tussen Honduras en Taiwan. China hanteert namelijk het principe dat het alleen relaties onderhoudt met landen zolang zij geen betrekkingen met Taiwan onderhouden.
‘Het één-Chinabeleid vormt de politieke basis van China’s betrekkingen met de rest van de wereld’
‘Het één-Chinabeleid is een universeel erkende norm in de internationale gemeenschap en vormt de politieke basis van China’s betrekkingen met de rest van de wereld,’ vertelde de Chinese ambassadeur in Costa Rica, Tang Heng, in januari aan El Heraldo.
‘Honduras onderhoudt nog steeds diplomatieke betrekkingen met de Chinese regio Taiwan, wat het grootste obstakel is voor nauwe samenwerking tussen China en Honduras. We hopen dat Honduras zo snel mogelijk de juiste beslissing zal nemen,’ zei de diplomaat verder tegen de krant. Het valt nog te bezien hoe Taiwan zal reageren op de aankondiging van de Hondurese regering, aangezien de twee naties al eenentachtig jaar een diplomatieke band met elkaar hebben.
Qin Gang benadrukt goede band tussen China en Rusland
De Chinese minister van Buitenlandse Zaken Qin Gang heeft gisteren in zijn allereerste publieke toespraak gesproken over het buitenlandbeleid dat China de komende jaren wil voeren. Daarbij omschreef hij de relatie tussen China en Rusland als een ‘baken van kracht en stabiliteit’, terwijl hij de Verenigde Staten en zijn bondgenoten voorstelde als een bron van spanning en conflict, schrijft The Guardian.
Volgens Qin zouden de VS hebben gezegd dat ze China willen wegconcurreren zonder dat ze op een conflict uit zijn, maar ‘in werkelijkheid houdt hun concurrentie niets anders in dan dat ze China willen indammen en onderdrukken. Het is een nulsomspel waarbij het alles of niets is’, aldus de minister. ‘Als de VS niet op de rem trappen maar op de verkeerde weg door blijven gaan, zal dat onvermijdelijk tot een confrontatie leiden.’
‘Hoe onstabieler de wereld wordt, hoe belangrijker het voor China en Rusland is om aan hun relatie te blijven werken’
In zijn toespraak hekelde Qin ook het feit dat de VS de onafhankelijkheid van Taiwan erkennen. Verder zei hij dat de relatie tussen China en Rusland erg hecht is en dat de staatshoofden van beide landen nauw contact met elkaar onderhouden. ‘Hoe instabieler de wereld wordt, hoe belangrijker het voor China en Rusland is om aan hun relatie te blijven werken. Dit strategische partnerschap zal zeker sterker en sterker worden,’ zei hij.
De betrekkingen tussen China en de VS zijn de afgelopen jaren flink verslechterd, en de pogingen om deze te herstellen liepen eerder dit jaar spaak toen de VS een Chinese spionageballon neerschoten die in het Amerikaanse luchtruim vloog. In de oorlog in Oekraïne probeert China zich als vredesstichter te presenteren, maar in de ogen van het Westen staat het land aan de kant van Rusland.
Het land probeert zo de relatie met Japan te verbeteren
Zuid-Korea heeft vandaag aangekondigd dat het Koreaanse arbeiders gaat compenseren die tijdens de Tweede Wereldoorlog voor Japanse bedrijven dwangarbeid moesten verrichten. Op deze manier probeert het land een oplossing te vinden voor een netelige historische kwestie in de relatie met Japan, schrijft Nikkei Asia.
De minister van Buitenlandse Zaken Park Jin zei dat een overheidsstichting vijftien slachtoffers zal compenseren die in 2018 rechtszaken wonnen tegen Mitsubishi Heavy Industries en Nippon Steel. Het compensatiefonds zal worden opgezet met behulp van donaties uit de particuliere sector. ‘De regering hoopt dat zowel Zuid-Korea als Japan samenwerken om toekomstgerichte betrekkingen te ontwikkelen op basis van verzoening en vriendschappelijke samenwerking en daarbij de nare gebeurtenissen uit het verleden te boven te komen,’ zei Park tijdens een persconferentie.
In 2019 legde Japan beperkingen op aan de uitvoer van belangrijke producten naar Zuid-Korea
De buurlanden, beide Amerikaanse bondgenoten, liggen al tientallen jaren met elkaar overhoop over verschillende kwesties die hun oorsprong vinden in de periode van vijfendertig jaar (1910-1945) waarin het Koreaanse schiereiland bezet was door Japan. De twee landen zijn ook verwikkeld in een territoriaal geschil en zijn er niet in geslaagd de kwestie van de zogenaamde troostmeisjes, die tijdens de oorlog in Japanse militaire bordelen werkten, op te lossen.
De betrekkingen tussen de landen bereikten in 2019 een dieptepunt toen Japan beperkingen oplegde aan de uitvoer van belangrijke producten naar Zuid-Korea en daarbij beweerde dat het Zuid-Korea niet vertrouwde en zich zorgen maakte over de nationale veiligheid. Zuid-Korea zei dat de maatregel van Japan in werkelijkheid een vergelding was voor de gerechtelijke uitspraak uit 2018 over compensatie voor dwangarbeid in oorlogstijd.
In plaats van elkaar uit te sluiten, moeten vechten en praten hand in hand gaan, stelt Financial Times-columnist Gideon Rachman. Diplomatie kan leiden tot creatieve oplossingen voor lastige problemen.
360 is recentelijk begonnen met het inspreken van audio-artikelen. Vind je ze leuk? Steun ons dan met een donatie.
Joe Biden is een van de weinige wereldleiders die zich de Cubaanse rakettencrisis nog levendig zal herinneren. Hij was een student van bijna twintig toen de VS en de Sovjet-Unie op een haar na in een kernoorlog verwikkeld raakten. Nu, als president van de VS, heeft Biden zich half mijmerend, half waarschuwend laten ontvallen dat de kans op een nucleair armageddon momenteel groter is dan op enig ander moment sinds de crisis die zich ontvouwde in oktober 1962, precies zestig jaar geleden.
Door sommigen is afkeurend gereageerd op de woorden van Biden. De Amerikaanse president zou Vladimir Poetin in de kaart spelen door openlijk over een kernoorlog te spreken. De situatie waarin de Russische president en zijn leger zich bevinden wordt steeds hopelozer. Westerse inlichtingendiensten geloven dat de Russen door hun ammunitie heen raken en dat Poetin daar nog maar net achter is gekomen. Door te dreigen met het gebruik van kernwapens haalt Poetin een van zijn laatste instrumenten van stal om Oekraïne en zijn westerse bondgenoten zoveel schrik aan te jagen dat ze concessies zullen doen.
Biden is niet de enige die openlijk over de nucleaire dreiging spreekt. Ook Volodymyr Zelensky heeft gezegd dat Poetin het Russische volk psychologisch voorbereidt op het gebruik van kernwapens. De Oekraïense leider noemde dit ‘zeer gevaarlijk’. In het licht van de toenemende escalatie en het oplopende dodental is het zowel opvallend als zorgwekkend dat er nog geen serieuze diplomatieke pogingen worden ondernomen om het conflict te beëindigen.
Tijdens de Cubacrisis in 1962 werd uiteindelijk de lont uit het nucleaire kruitvat getrokken door stille diplomatie. Die vorm van diplomatie ontbreekt jammerlijk in de oorlog in Oekraïne. Volgens sommige van Oekraïnes vurigste medestanders is alleen het praten over diplomatie al een concessie. Zij vinden het verslaan van Poetin de enige acceptabele en realistische manier om de oorlog te beëindigen. Dat is een mooi principe, maar in de praktijk niet bijster nuttig.
Vergissing
Het is een schromelijke vergissing te denken dat diplomatie een alternatief is voor krachtige militaire steun aan Oekraïne. Deze twee benaderingen zouden juist hand in hand moeten gaan en elkaar moeten aanvullen.
Het zou ongetwijfeld het beste zijn als Rusland op alle fronten zou worden verslagen en er in Moskou een nieuwe boetvaardige regering zou aantreden die bereid zou zijn de oorlogsschade te vergoeden en Poetin te berechten wegens oorlogsmisdaden. Maar hoewel zoiets op de lange termijn tot de mogelijkheden behoort, zit het er voorlopig niet in. Vooralsnog ziet het er eerder naar uit dat de Russische leider en zijn entourage verder zullen radicaliseren naarmate hun opties afnemen.
Tot de Russische opties behoren economische druk, het in het wilde weg bombarderen van Oekraïne en het saboteren van westerse infrastructuur. Maar het steeds openlijker dreigen met kernwapens is ook een waarschijnlijkheid. Het gebruik van tactische kernwapens valt niet uit te sluiten. Dat westerse leiders daar zo veelvuldig op wijzen en over mogelijke reacties spreken – de laatste in de rij was de Franse president Emmanuel Macron – toont aan wat voor geheime briefings ze krijgen.
‘De diplomatie laat momenteel te wensen over’
Door de Oekraïners de militaire steun te geven die ze nodig hebben om vorderingen te maken op het slagveld, maken ze de grootste kans om bij een uiteindelijk vredesakkoord hun doelen te verwezenlijken. Maar de gevechten dienen gepaard te gaan met onderhandelingen, waarbij de Oekraïners in elke fase moeten worden betrokken en geraadpleegd.
Sommige westerse militaire leiders vinden het frustrerend dat hun inspanningen in Oekraïne niet door gelijktijdige diplomatie worden ondersteund. ‘Militaire actie is op zichzelf ineffectief,’ aldus een gezaghebbende militaire zegsman. ‘Ze is alleen effectief als ze wordt gecombineerd met economische en diplomatieke inspanningen. En de diplomatie laat momenteel te wensen over.’
Hoewel sommigen misschien veronderstellen dat er meer stille diplomatie wordt bedreven dan men op het eerste gezicht zou denken, is er volgens insiders maar weinig contact met het Kremlin. Verondersteld wordt dat belangrijke leden van het team van Biden met hun tegenhangers in Moskou hebben gesproken. Maar de resultaten zouden teleurstellen omdat de Russische kant alleen zaken wil bespreken die door het Kremlin zijn goedgekeurd.
Diplomatie door derden
Diplomatie door derden zou misschien meer resultaat opleveren. Als voorbeeld zou het akkoord kunnen dienen dat het mogelijk maakte dat Oekraïens graan havens in de Zwarte Zee verliet waardoor de wereldwijde voedselcrisis werd verlicht. Turkije speelde een belangrijke rol bij de totstandkoming van die gesprekken. Niet iedereen zal de Turkse president Recep Tayyip Erdogan als een betrouwbare bemiddelaar beschouwen, maar hij heeft sinds jaar en dag goede contacten in Washington, Brussel en Moskou.
Ook India zou een mogelijke bemiddelaar kunnen zijn. Dat de Indiërs geen VN-resoluties hebben gesteund waardoor Rusland werd veroordeeld, is op veel westerse kritiek gestuit. Maar daardoor zouden ze geloofwaardige boodschappers kunnen zijn in de ogen van Moskou. En Subrahmanyam Jaishankar, de Indiase minister van Buitenlandse Zaken, wordt alom gerespecteerd.
Door sommigen in het Westen worden verstrekkende voorwaarden aan een uiteindelijk vredesakkoord verbonden. De Russische troepen moeten zich minstens terugtrekken tot het punt waar ze zich voor de invasie op 24 februari bevonden. De toekomst van Oekraïne als levensvatbare staat moet worden gegarandeerd, met vrije toegang tot de zee, controle over het eigen luchtruim en betrouwbare veiligheidsgaranties die niet afhankelijk zijn van Russische goeder trouw. De status van de Krim zal het moeilijkste punt van onderhandeling zijn. Maar diplomatie op hoog niveau is nu juist bedoeld voor het vinden van creatieve oplossingen voor lastige problemen. En momenteel ontbreekt het daaraan.
Rusland zou pro-Europese regering willen omverwerpen
De president van Moldavië, Maia Sandu, heeft Rusland ervan beschuldigd dat het de nieuwe Moldavische pro-Europese regering met harde hand wil omverwerpen en zelf de macht in Moldavië wil overnemen. Dat het land dit van plan is, zou blijken uit een document van de Russische inlichtingendienst dat door de Oekraïense president Zelensky werd onderschept, bericht The Guardian.
Door Moldavië in zijn macht te krijgen, kan Rusland de pro-Europese regering afzetten en een nieuwe regering instellen die naar de pijpen van Moskou danst. Zo kan het de integratie van Moldavië in de EU tegenhouden en het land inzetten in de oorlog tegen Oekraïne. Sinds de invasie van Oekraïne heeft Moldavië te kampen met een groot aantal vluchtelingen, stijgende inflatie, stroomuitval en instabiliteit in de regio Transnistrië, waar Russische separatisten het voor het zeggen hebben.
Moldavië zit als gevolg van de Russische aanvallen op de Oekraïense stroomvoorziening geregeld zonder stroom
Het plan van Rusland kwam boven water in dezelfde week waarin de Moldavische regering aftrad. De nieuwe regering zal de pro-Europese koers voortzetten, zo heeft de kersverse premier Dorin Recean laten weten. Een van de uitdagingen waar hij voor staat is de energiecrisis; sterke prijsstijgingen van stroom en gas leidden afgelopen jaar tot straatprotesten die de val van de vorige regering inluidden. De regering beschouwt deze protesten als een door het Kremlin gesponsorde campagne om het land te destabiliseren.
De relaties tussen de twee landen zijn erg gespannen. Vorige week nog beschuldigde Moldavië Rusland ervan dat een Russische raket op weg naar Oekraïne het Moldavische luchtruim had geschonden. Daarnaast zit Moldavië als gevolg van de Russische aanvallen op de Oekraïense stroomvoorziening geregeld zonder stroom en het kost het land een hoop moeite om zijn gasvoorraden elders vandaan te halen.
Het Duitse consulaat-generaal in het centrum van de Turkse metropool Istanboel is deze week van woensdag tot en met vrijdag gesloten wegens een verhoogd risico op aanslagen, zo meldde Der Spiegel gisteravond. In een mededeling van het ministerie van Buitenlandse Zaken aan Duitse onderdanen in Turkije staat dat na incidenten zoals de verbranding van een koran in Stockholm het risico van terroristische aanslagen is toegenomen – vooral in de wijk Beyoğlu in de binnenstad en rond het centrale plein Taksim.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken raadde aan bijzonder waakzaam te zijn en mensenmassa’s en de genoemde gebieden te vermijden. ‘Als u daar verblijft, beperk uw verblijf buitenshuis dan tot het hoogst noodzakelijke’, aldus het bericht. Ook het reis- en veiligheidsadvies op de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken is dienovereenkomstig aangepast.
Ook Nederland en het Verenigd Koninkrijk hebben hun consulaat-generaal in Istanboel gesloten voor bezoekers. Zwitserland en Zweden sloten zowel hun ambassade in Ankara als hun consulaat-generaal in Istanboel. Er zouden concrete aanwijzingen bestaan voor een dreigende terreuraanslag. De VS waarschuwt zijn burgers al enkele weken voor een aanslag, en in Turkije zijn de veiligheidsmaatregelen aangescherpt.
China lijkt banden met Australië te willen herstellen
De Chinese premier Li Keqiang heeft zijn Australische ambtgenoot Anthony Albanese, die maandag aantrad, gefeliciteerd met zijn verkiezingsoverwinning, meldde The Sydney Morning Herald dinsdag. Li Keqiangs zei in zijn boodschap dat het in het belang van beide landen was om ‘gezonde en stabiele betrekkingen’ te hebben, maar de Australische krant schrijft dat de twee mannen ‘nog geen gesprek hebben gehad’.
‘Li Keqiang is de machtigste Chinese functionaris na president Xi Jinping, en met deze stap komt een einde aan een periode van meer dan twee jaar waarin Beijing weigerde op ministerieel niveau of hoger met Canberra in contact te treden’, analyseert het dagblad.
China heeft Australië de afgelopen twee jaar voor meer dan 20 miljard dollar aan handelsbeperkingen opgelegd, als reactie op Australische nationale veiligheidsmaatregelen, waaronder het uitsluiten van het Chinese Huawei van het 5G-netwerk en de oproep tot een onafhankelijk onderzoek naar covid-19.
In de Somalische hoofdstad Mogadishu staat het Recep Tayyip Erdogan-ziekenhuis, vernoemd naar de Turkse president. Dat is opmerkelijk, want gezien het geweld trekt Mogadishu weinig buitenlanders aan. Behalve Turken dus. Een Turks bedrijf renoveerde de haven en exploiteert die nu. Een ander Turks bedrijf runt een hotel en de internationale luchthaven. Met Turks ontwikkelingsgeld hebben Turkse bedrijven het parlementsgebouw en verkeersaders in de stad hersteld. Turkse officieren hebben meer dan 5000 Somalische soldaten en politiecommando’s opgeleid en uitgerust. Het zijn allemaal voorbeelden van de expansieplannen van Erdogan, meldt The Economist.
Turkse bedrijven hebben naar schatting voor 78 miljard dollar aan projecten in Afrika voltooid
In 2009 had Turkije slechts enkele diplomatieke missies in Afrika. Nu zijn het er 43. Turkish Airlines vloog in 2004 op vier Afrikaanse steden, nu zijn dat er ruim 40. De handel met het continent steeg tot 29 miljard dollar vorig jaar, waarvan 11 miljard dollar met Afrika bezuiden de Sahara: een bijna achtvoudige toename sinds 2003. Hetzelfde geldt voor de bouwsector, waar Turkse bedrijven knabbelen aan de dominante positie van Chinese bedrijven. Turkse bedrijven hebben naar schatting voor 78 miljard dollar aan projecten in Afrika voltooid, waaronder luchthavens, stadions en moskeeën. Vorig jaar verwierf een Turks bedrijf een contract van 1,9 miljard dollar van Tanzania voor de aanleg van een spoorlijn.
Twee decennia geleden keek Turkije amper naar dat continent en droomde het van toetreding tot de Europese Unie. Naarmate de betrekkingen met het Westen bekoelden, is Turkije zich steeds meer gaan richten op Afrika.
Jeffrey Sachs, Varoufakis en Naomi Klein maken zich volgens deze auteur schuldig aan ‘gedachteloze propaganda’. ‘Ze hanteren een opvatting van het begrip soevereiniteit die opvallend veel lijkt op die van Rusland.’
Door de Russische aanval op Oekraïne te wijten aan de oostelijke uitbreiding van de NAVO, herhalen enkele prominente figuren van het westerse politieke links gedachteloos de propaganda van het Kremlin. Anderen onthullen gedachteloos hun ware houding ten opzichte van Oost- en Centraal Europa: even neerbuigend en postkoloniaal als die van de imperialisten die ze zo gretig bekritiseren.
Naomi Klein, die zo briljant de door Amerika geleide poging om Irak te ‘bevrijden’ heeft beschreven in de context van de westerse belangen omtrent olie in het Midden-Oosten, en die zo meeleefde met de Irakezen die aan de ‘shockdoctrine’ waren blootgesteld, prees onlangs Phyllis Bennis’ ‘uitstekende analyse’ van de oorlog in Oekraïne. Volgens Bennis moet men, om de aanval van Poetin op Oekraïne te begrijpen, teruggaan naar 1997, toen Washington ‘de NAVO onder druk zette om naar het Oosten uit te breiden, waardoor een veiligheidsgarantie werd verbroken die de VS na de Koude Oorlog aan Rusland hadden gegeven’.
Amerika zou geen wapens naar Oekraïne moeten sturen, want dat zou het militair-industrieel complex enkel ten goede komen
Ze noemt de NAVO een ‘anachronistische alliantie’ die aan Rusland is opgedrongen, waardoor Rusland NAVO-troepen in zijn directe omgeving als een bedreiging beschouwt. Daarom, zelfs als de oorlog in Oekraïne ‘ongerechtvaardigd’ is, is deze niet ‘niet-uitgelokt’ – Rusland werd simpelweg door de VS die richting in geduwd. Amerika zou geen troepen en wapens naar Oekraïne moeten sturen, want dat zou het militair-industrieel complex enkel ten goede komen. Het moet de sancties ook niet aanscherpen, want die leveren gewoonweg geen resultaat op. De reactie op het conflict moet diplomatie zijn.
Dus de NAVO en de VS moeten gezamenlijk besluiten om zware wapens en raketten terug te trekken van de Russische grens en in het openbaar erkennen wat de NAVO voor zichzelf allang heeft erkend: dat Oekraïne in de nabije toekomst niet zal toetreden tot de militaire alliantie.’
Maar hoe zit het met Oekraïne? Moet het gewoonweg accepteren dat een buurland zijn territoriale integriteit heeft geschonden, zijn bevolking vermoordt en zijn steden verwoest? Wie kan het wat schelen? Niet die auteur van de ‘uitstekende analyse’, noch Naomi Klein. Na een overweldigend kritische reactie – Adrian Zandberg, een prominent linksgeoriënteerd lid van het Poolse parlement, nam de auteur van The Shock Doctrine haar ondraaglijke naïviteit en Angelsaksische arrogantie kwalijk – verwijderde Klein de tweet.
NAVO
Owen Jones, columnist van The Guardian, podcaster en activist, die welsprekend de belangen van de arbeidersklasse verdedigt, fanatiek islamofobie en transfobie aan de kaak stelt en (regelmatig) de trieste ondergang van Boris Johnsons regering voorspelt, deelde een soortgelijke analyse met de wereld, geschreven door Jeffrey Sachs.
Ook Sachs is van mening dat de VS moeten verzekeren dat ze Oekraïne niet tot de NAVO zullen toelaten. Vooral omdat ‘het uitbreiden van het convenant naar het oosten na de ineenstorting van de USSR onnodig, roekeloos en provocerend was’. Echte vrienden van Oekraïne, redeneert Sachs, zouden tot een compromis tussen de VS en de NAVO met Rusland moeten oproepen – ‘een compromis dat de legitieme veiligheidsbelangen van Rusland respecteert en tegelijkertijd de soevereiniteit van Oekraïne volledig ondersteunt’.
Het creëren van een ‘neutrale bufferzone’ tussen Rusland en het Westen is een uitstekend idee
Jones tweette het opiniestuk van Sachs en voegde eraan toe dat het creëren van een ‘neutrale bufferzone’ tussen Rusland en het Westen een uitstekend idee is. Toegegeven, na vele kritische reacties kwam hij tot inkeer en verontschuldigde hij zich voor zijn ‘extreem domme, gevoelloze en simpelweg foute’ tweet. Vervolgens begon hij te waarschuwen voor het nucleaire conflict dat ons te wachten staat als het Westen betrokken zou raken bij de oorlog in Oekraïne.
Hypocrisie
Dezelfde waarschuwingen worden herhaald door een andere prominente linkse columnist, namelijk Bernie Sanders’ voormalige speechschrijver David Sirota, die, tot groot genoegen van Poetin, Amerikanen beschuldigt van hypocrisie: ‘Het is moeilijk om te zien dat de mensen die met hun leugens Amerika ertoe aanzetten honderdduizenden Irakezen te vermoorden, nu doen alsof ze belang hechten aan het internationaal recht en onschuldige levens.’
‘De enige hoop op een vreedzame oplossing is een NAVO-verklaring dat Oekraïne niet zal toetreden tot het bondgenootschap’
Een andere hoogvlieger van het westerse politieke links, Yanis Varoufakis, de voormalige Griekse minister van Financiën, die zo overtuigend het recht van Griekenland verdedigde om soevereine beslissingen te nemen over zijn toekomst, roept al meer dan een week dat ‘de enige hoop op een vreedzame oplossing een NAVO-verklaring is dat Oekraïne niet zal toetreden tot het bondgenootschap’.
The Guardian publiceerde op zijn beurt een artikel van Ted Galen Carpenter, een expert gelieerd aan het libertaire Cato Institute – een denktank die wordt gefinancierd door de gebroeders Koch, sponsors van rechts Amerika. Carpenters verhaal dat de aanval op Oekraïne is toe te schrijven aan het ‘arrogante en toondove’ beleid van de NAVO, en dat de ‘vriendschappelijke’ waarschuwingen van Rusland werden genegeerd, sluit naadloos aan op het narratief van het Kremlin. Carpenter suggereert dat Moskou inderdaad recht heeft op de Baltische staten; ze maakten immers niet alleen deel uit van de USSR, maar ook van het Russische Rijk. ‘De schokkend arrogante bemoeienis van het kabinet-Obama’ zou op zijn beurt hebben geleid tot de val van een pro-Russische president in 2014. Vervolgens bracht deze houding Rusland ertoe de Krim te annexeren, uit angst voor zijn veiligheid. ‘We betalen nu de prijs voor de kortzichtigheid en arrogantie van het buitenlandse beleid van Amerika,’ besluit hij.
Branko Marcetic waarschuwde in de belangrijkste uitlaatklep van het jonge Amerikaanse extreemlinkse Jacobin dat ‘de CIA sinds 2015 in het geheim anti-Russische groeperingen in Oekraïne traint. Alles wat we tot dusver weten wijst erop dat neonazi’s extreemrechtse terroristen over de hele wereld inspireren.’ En in februari klaagde hij dat ‘progressieve wetgevers de crisis in Oekraïne hebben moesten temperen in een wereld die nog steeds besmet is met de na 2016 virale cocktail van anti-Russische hysterie en McCarthy-achtige beschuldigingen’.
Soevereiniteit
De benadering van (sommige) westerse linkse experts ten aanzien van de oorlog in Oekraïne toont niet alleen hun verregaande mildheid tegenover Rusland, maar ook een opvatting van het begrip soevereiniteit – of in ieder geval de soevereiniteit van Oekraïne en heel Oost- en Centraal Europa – die opmerkelijk veel lijkt op die van het Kremlin.
Het Westen is schuldig omdat het Rusland heeft uitgelokt. Maar welke zonden het ook heeft begaan, het heeft hoe dan ook recht op onafhankelijkheid – het is tenslotte ondenkbaar dat iemand beslissingen zou nemen voor de VS, Canada of het VK. De mensen die door het Westen worden onderdrukt – Irakezen, Afghanen, Palestijnen en inheemse bevolkingen – hebben dit recht ook en verdienen het des te meer vanwege eeuwenlange koloniale onderdrukking. Oost- en Centraal-Europa daarentegen – een beetje wild, een beetje barbaars, een beetje tussen een jongere broer en een provinciale oom in, het mythische land Bordurië, Zubrowka, Ruritanië – kan worden opgeofferd. Het is niet voor het eerst dat dat zou gebeuren, en het zal ook niet de laatste keer zijn.
Het gebied van Oost- en Centraal-Europa is slechts een pion op het geopolitieke schaakbord
Volgens deze logica waren het niet de Oekraïners die in 2014 besloten dat ze dichter bij de Europese Unie dan de Euraziatische Unie stonden – het waren de VS die een staatsgreep pleegden, ogenschijnlijk in een maatschappelijk vacuüm. Of de Oost- en Midden-Europese staten zich bij de NAVO wilden aansluiten, is allerminst van belang: hun toelating tot de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie was duidelijk een vergissing, want hoe zouden ze ooit aan de verplichtingen kunnen voldoen? Het zou veel beter zijn om het bij een ‘bufferzone’, een niemandsland, te laten. Het gebied van Oost- en Centraal-Europa is slechts een pion op het geopolitieke schaakbord, zonder enige zeggenschap over zijn eigen toekomst.
En hoewel zo’n cynische en botte benadering aan de rechterzijde van het politieke spectrum geen verrassing zou zijn, is het onbegrijpelijk dat politiek links, dat meestal zo gevoelig is voor andermans leed en het recht op een eigen identiteit verdedigt, dezelfde houding aanneemt. Blijkbaar kunnen sommige van zijn vertegenwoordigers geen twee simpele dingen tegelijk: ze zijn niet in staat én het Amerikaanse imperialisme aan de kaak te stellen én het Russische imperialisme te zien voor wat het is. Nou, Rusland heeft een scala aan methoden en een lange traditie van inspirerende dienstbare idioten om uit te putten.
Na maanden van diplomatieke crisis zoekt Marokko toenadering
Na enkele maanden van diplomatieke crisis overweegt de Marokkaanse regering de ‘hervatting van de bilaterale samenwerking en de normalisering’ van de betrekkingen met Duitsland, aldus Arab News.
In mei jongstleden had Marokko zijn ambassadeur in Duitsland teruggeroepen uit protest tegen de kritiek van Berlijn op de erkenning door de Verenigde Staten van de soevereiniteit van Marokko over de Oostelijke Sahara. Maar Duitsland zwakte vorige week zijn standpunt af en beschreef het door Marokko bepleite autonomieplan voor de regio als een ‘belangrijke bijdrage’ tot de oplossing van het conflict.
Historische Vaticaans proces tegen kardinaal Becciu
Angelo Becciu, een voormalige medewerker van de paus, wordt beschuldigd van verduistering en machtsmisbruik. Op dinsdag 27 juli begon het tribunaal van de Heilige Stoel een nu al historisch proces tegen de geboren Italiaan. Het is de eerste keer dat een kardinaal wordt veroordeeld door een tribunaal bestaande uit leken.
Het proces is het hoogtepunt van een onderzoek dat in 2019 is gestart naar vermeende frauduleuze financiële transacties in het Vaticaan. Becciu, een kardinaal die ooit dicht bij paus Franciscus stond, bekleedde ten tijde van de gebeurtenissen de functie van plaatsvervanger in het staatssecretariaat voor Algemene Zaken van de Heilige Stoel – een van de belangrijkste posities binnen de regering van de katholieke kerk. Hij wordt beschuldigd van verduistering van gelden, machtsmisbruik en het beïnvloeden van getuigen.
Andere verdachte investeringen zouden volgens het OM zijn gedaan met geld van donaties
‘Centraal in het proces‘, aldus de nieuwssite Il Post, ‘staat het onderzoek naar de aankoop van een gebouw in Londen, waarvoor veel meer werd betaald dan de werkelijke waarde. Ook andere verdachte investeringen zijn het doelwit: deze zouden volgens het Openbaar Ministerie zijn gedaan met geld van de Sint-Pieterspenning [donaties van de gelovigen die onder liefdadigheidsinstellingen moeten worden verdeeld]‘.
Angelo Becciu is niet de enige verdachte in deze zaak, negen andere personen – leken en geestelijken – zullen voor het Vaticaanse tribunaal verschijnen. Niettemin is Becciu veruit de meest in het oog springende figuur, vanwege zijn vroegere belangrijke positie in de hiërarchie van de Heilige Stoel. Vooral de berechting van een kardinaal maakt dit proces tot een historische gebeurtenis.
‘Becciu zal de eerste kardinaal zijn die door het Staatstribunaal van Vaticaanstad zal worden berecht’
‘Becciu zal de eerste kardinaal zijn die door het Staatstribunaal van Vaticaanstad zal worden berecht sinds de oprichting ervan in 1929’, schrijft het katholieke dagblad Avvenire. ‘Deze primeur is ook het gevolg van het besluit van paus Franciscus van 30 april dat kardinalen voortaan moeten worden berecht door een gewone rechtbank en niet door het Hof van Cassatie, dat uit drie kardinalen bestaat.’
De paus moest echter zijn uitdrukkelijke toestemming geven voor een proces tegen een kardinaal, benadrukt de krant uit Rome.
Dit gebaar van de paus lijkt blijk te geven van zijn verlangen naar meer transparantie binnen de instellingen van de Heilige Stoel. Eind april presenteerde de paus een nieuwe anticorruptiewet met controlemaatregelen voor Vaticaanse hoogwaardigheidsbekleders.
’Substantiële’ dialoog tussen Moskou en Washington
Bilaterale gesprekken tussen de Verenigde Staten en Rusland in Genève op woensdag waren ‘professioneel en substantieel’, volgens de deelnemers, ook al slaagden de twee mogendheden er niet in het eens te worden over wapenbeheersing, meldt CNN.
De dialoog, waartoe Joe Biden en Vladimir Poetin hadden opgeroepen in een poging de gespannen betrekkingen tussen beide landen te verbeteren, werd toevertrouwd aan de nummer twee van het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken, Wendy Sherman, en haar tegenhanger bij het Russische Ministerie van Buitenlandse Zaken, Sergej Riabkov. De besprekingen zullen in september worden hervat.
Frankrijk eist uitleg van Israël over Pegasus
De Franse minister van Defensie, Florence Parly, ontving woensdag in Parijs haar Israëlische ambtgenoot, Benny Gantz, die verzekerde dat zijn land ‘met de grootste ernst’ onderzoek doet naar het Pegasus-dossier, schrijft The Washington Post.
‘Israël geeft alleen exportvergunningen voor cyberproducten om terrorisme en misdaad te bestrijden’, aldus minister Gantz.
Frankrijk eist uitleg van Israël over de acties van het bedrijf NSO, ontwerper van de Pegasus-software, die werd gebruikt om de mobiele telefoons van Emmanuel Macron en verscheidene Franse ministers te bespioneren. Minister Gantz ‘benadrukte dat de staat Israël alleen exportvergunningen voor cyberproducten aan staten geeft, en alleen om terrorisme en misdaad te bestrijden‘.
Het Nicaraguaanse parlement heeft woensdag 24 ngo’s ontbonden ‘die kritiek hadden geuit op het coronabeleid van het regime van president Daniel Ortega’, aldus nieuwssite 100% Noticias. Het parlement beschuldigt hen er officieel van dat zij de wetgeving inzake ngo’s niet hebben nageleefd.
Vijftien van deze organisaties waren werkzaam in de medische sector. Veel medici hebben kritiek geuit op de maatregel, die de toegang tot gezondheidszorg van groepen die al moeilijk te bereiken zijn verder belemmert in een land waar geen beperkingen worden opgelegd om de pandemie in te dammen.
De autoriteiten hadden in 2018 al een dozijn organisaties ontbonden, omdat zij beschuldigd werden van ‘terroristische’ activiteiten.
De Verenigde Arabische Emiraten (VAE) hebben woensdag een ambassade geopend in Israël. De ceremonie werd onder meer bijgewoond door de Israëlische president. De opening volgt op de inhuldiging vorige maand van de Israëlische ambassade in de VAE, bericht France 24. Met de ‘Abraham-akkoorden’, een initiatief van de toenmalige Amerikaanse president Donald Trump, normaliseerden de VAE, Bahrein en Israël vorig jaar hun betrekkingen. De landen vinden elkaar in hun gezamenlijke kritiek op Iran.
‘Een belangrijke mijlpaal op weg naar de toekomst en naar vrede, welvaart en veiligheid’
‘Sinds de normalisering hebben we voor het eerst gesprekken gevoerd over handels- en investeringsmogelijkheden’, zei VAE-ambassadeur Mohamed Al Khaja, nadat hij in Tel Aviv de vlag van zijn land had gehesen. ‘We hebben al overeenkomsten getekend op verschillende gebieden, zoals economie, luchtverkeer, technologie en cultuur.’ De Israëlische president Isaac Herzog sprak van ‘een belangrijke mijlpaal op weg naar de toekomst en naar vrede, welvaart en veiligheid’.
Inmiddels hebben Soedan en Marokko ook diplomatieke betrekkingen met Israël aangeknoopt.
Israëli’s klagen Israël aan
Advocaten die duizenden in het buitenland woonachtige Israëli’s vertegenwoordigen, bereiden een aanklacht voor tegen de Israëlische regering. Israël zou hun kinderen de toegang weigeren, ook al zijn ze Israëlische staatsburgers, schrijft Haaretz. Allereerst hebben Israëlische advocaten van de groep een brief gestuurd aan de procureur-generaal, aan de directeur van de bevolkings- en immigratiedienst en aan de ministers van Binnenlandse en Buitenlandse Zaken en van Diaspora-aangelegenheden.
Volgens de advocaten worden ‘duizenden, zo niet tienduizenden’ Israëlische expats geconfronteerd met de ongebruikelijke situatie dat ze hun kinderen deze zomer niet mee naar Israël kunnen nemen omdat ze nooit zijn geregistreerd in het bevolkingsregister en geen Israëlisch paspoort hebben. In het verleden was dat geen probleem, maar om verspreiding van corona tegen te gaan is het buitenlanders sinds maart 2020 verboden om het land binnen te komen. Begin april kondigde de regering aan dat kinderen van Israëli’s het land niet binnen mogen zonder een Israëlisch paspoort.
Dooi bedreigt oliepijpleiding
Ontdooiende permafrost heeft de steunende structuur ondermijnd waarmee een verhoogd deel van de Trans-Alaskapijpleiding wordt opgehouden. Daardoor komt een van ’s werelds grootste oliepijpleidingen in gevaar en nemen de kansen op olielekken toe in een kwetsbaar en afgelegen gebied dat extreem moeilijk is te reinigen, bericht InsideClimateNews.
Volgens betrokkenen is dit het eerste geval van beschadiging door ontdooiende permafrost
Volgens een analyse van het Alaska Department of Natural Resources is ten noorden van Fairbanks een helling van permafrost gaan schuiven door de dooi. De stutten van de pijpleiding van 300 meter lang die daar is aangelegd, zijn daardoor beschadigd. Er wordt nu een koelsysteem aangelegd met zo’n honderd thermosyphons, buizen die warmte uit de permafrost zuigen, om de permafrost rond het kwetsbare gedeelte van de pijpleiding bevroren te houden en om verdere schade aan de ondersteunende structuur te voorkomen. Beschadigde delen van de ondersteuning zullen worden vervangen. Volgens betrokkenen is dit het eerste geval van beschadiging door ‘schuivende hellingen’ die wordt veroorzaakt door ontdooiende permafrost.
EU gaat VK streng toespreken: ‘Respecteer de rechten van onze burgers’
Ondanks dat de brexitsoap tot een einde is gekomen, blijven de betrekkingen tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk gespannen. De 27 lidstaten en Londen liggen met elkaar in de clinch over een zeer delicate kwestie: de behandeling van EU-burgers op Brits grondgebied, schrijft The Guardian.
‘Nadat enkele schandalen aan het licht zijn gekomen, zullen de EU-leiders met Boris Johnson spreken om ervoor te zorgen dat de rechten van hun burgers worden geëerbiedigd’, aldus de progressieve krant, die uitlegt dat ‘burgers van EU-landen vertellen dat zij zijn vastgezet nadat hun aan de grens de toegang tot het Verenigd Koninkrijk was geweigerd’.
‘Ik zat in een echte gevangenis met prikkeldraad en tralies voor de ramen’
Een van die gevallen wordt beschreven in dagblad La Repubblica. Marta Lomartire, een Italiaanse die op 17 april de Britse grens over ging om in Londen als au pair te werken voor haar neef, beschrijft dat ze werd beschouwd als een illegale migrant omdat ze geen visum had. Ze werd overgebracht naar een gevangenis in de buurt van luchthaven Heathrow, waar ‘alles van me werd afgepakt, zelfs mijn mobiele telefoon. Ik zat in een echte gevangenis met prikkeldraad en tralies voor de ramen. Er zat ook een meisje uit Toscane dat al vijf dagen werd vastgehouden’, vertelt zij aan de Italiaanse krant.
In een ander artikel, dat enkele dagen geleden is gepubliceerd, maakte The Guardian melding van van ten minste twaalf Europeanen die 48 uur op luchthaven Gatwick werden vastgehouden alvorens te worden uitgezet.
Naar aanleiding van deze controverses heeft de Londense regering haar regels versoepeld voor EU-burgers met een gepland werkgesprek op Brits grondgebied. Zij worden niet langer vastgehouden en mogen zich verplaatsen, maar moeten aangeven waar ze tijdens hun verblijf zullen overnachten.
Dit is niet genoeg voor de Europese Unie, die, volgens La Repubblica, bij monde van de Europese Raad, het Verenigd Koninkrijk binnenkort officieel gaat verzoeken ‘de rechten van de burgers van de EU te eerbiedigen’.
Belarussische journalisten opgepakt, Loekasjenka breidt repressie uit
De financiële opsporingsdienst van de KGB – de Belarussische veiligheidsdienst – heeft op dinsdag 18 mei een inval gedaan bij de redactiekantoren van ’s lands grootste onafhankelijke nieuwsportaal, Tut.by. De toegang tot de site werd geblokkeerd en de agenten arresteerden leidinggevenden en journalisten, waaronder redactrice Maria Zolotova. De huizen van sommigen van hen werden doorzocht.
Officieel wordt de directie beschuldigd van belastingfraude. Maar Tut.by was bij uitstek het medium dat ruim aandacht besteedde aan de protesten van 2020 tegen president Aleksander Loekasjenka – aan de macht sinds 1994 – en de repressie die daarop volgde.
‘Dit is geen terugkeer naar het pre-internettijdperk, het is een sprong terug naar de middeleeuwen’
Oppositieleider Viktor Babarika, die tot zijn arrestatie in juni de belangrijkste tegenstander van president Aleksander Loekasjenka zou zijn bij de Belarussische presidentsverkiezingen van augustus 2020, heeft onmiddellijk zijn steun betuigd. Vanuit de rechtbank waar hij momenteel terechtstaat voor het witwassen van geld, vertelde hij dinsdag aan de Belarussische website Nacha Niva: ‘[Dit] is een klap voor het recht van ieder mens om een mening te vormen, voor het recht van ieder mens om te denken. Dit is geen terugkeer naar het pre-internettijdperk, het is een sprong terug naar de middeleeuwen.’
Dit is niet de eerste aanval op Tut.by. ‘De website heeft een aanzienlijke rol gespeeld bij het belichten van de huidige politieke crisis’, aldus politicoloog Arseni Sivitski op de website Salidarnast. ‘Aangezien de regering de strijd om de publieke opinie volledig heeft verloren (…) is repressie het enige wat nu nog werkt. Eerst werden de politiek en het maatschappelijk middenveld gezuiverd; nu zijn de media aan de beurt.’
Repressieve wet
Het regime breidt de repressie nog verder uit. Op maandag 17 mei, de dag voor de politie-inval bij de kantoren van Tut.by, ondertekende Loekasjenka een wet die de politie officieel de macht geeft om ‘vuurwapens en militair materieel te gebruiken om massale acties uiteen te drijven’.
Deze wet ‘is een voortzetting van het beleid om de macht te beschermen tegen de woede van het volk’, schrijft het Russische dagblad Nezavissimaya Gazeta. De politie heeft ook het recht burgers te verbieden foto’s, video’s en geluidsopnames te maken tijdens politieacties. Agenten dragen altijd maskers en blijven anoniem.
Burgers kunnen zelfs gevangenisstraffen krijgen voor het veroorzaken van ‘moreel leed’ bij politieagenten, een vrijbrief om mensen die online onwelgevallige berichten publiceren te straffen, schrijft de Russische krant.
‘We zijn getuige van de voltooiing van de wettelijke formalisering van staatsterreur in Belarus’, zegt de Belaussische politicoloog Pavel Usov tegen Nezavissimaya Gazeta. ‘Het doel van het beleid van Loekasjenka is (…) om van kritische stemmen misdadigers te maken. Collectieve terreur en dictatuur zijn de beste manier om het systeem te stabiliseren. Hoe meer volgzame handhavers er zijn, hoe langer het regime stand zal houden.’
6000 migranten komen aan in Ceuta: ‘Marokko straft Spanje’
Op maandag 17 mei bereikten bijna zesduizend migranten – jonge mannen, vrouwen en kinderen – vanaf de Marokkaanse stranden de Spaanse enclave Ceuta, gelegen in het noorden van Marokko. Eén persoon is verdronken, volgens de Spaanse autoriteiten.
Met deze ‘migrantengolf’, die plaatsvond onder toeziend oog van de Marokkaanse grensbewaking – die aanvankelijk niet ingrepen – ‘straft Marokko Spanje’, kopt de Madrileense nieuwssite El Confidencial. Dit ‘record’ – veel hoger dan de 130 personen die eind april de kust van Ceuta bereikten – draagt bij tot de diplomatieke spanningen tussen de twee landen aan weerszijden van de Straat van Gibraltar.
‘De aanleiding voor het openen van de grenzen – hoewel Marokko ze tot 10 juni gesloten houdt vanwege de pandemie – is de ziekenhuisopname van Brahim Ghali, leider van Polisario [een onafhankelijkheidsbeweging in de Westelijke Sahara], in een ziekenhuis in Logroño’, schrijft het linkse dagblad Público.
‘De Marokkaanse autocratie gebruikt duizenden wanhopige mensen als drukmiddel’
Rabat oefent al maanden druk uit op Madrid om de soevereiniteit van Marokko over de Westelijke Sahara openlijk te erkennen, ten nadele van het Sahrawi-volk, zoals de Verenigde Staten van Donald Trump op 10 december deden, overigens als enige westerse mogendheid.
Op dinsdag 18 mei verklaarde de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken, Fernando Grande-Marlaska, tegen de middag dat 2700 van de 6000 migranten reeds naar Marokko waren teruggestuurd. Ter plaatse, in Ceuta, is het Spaanse leger ingezet om de plaatselijke politie te ondersteunen.
‘De Marokkaanse autocratie laat al jaren zien dat zij er geen morele problemen mee heeft te spelen met de hoop van duizenden mensen die de onzekerheid van hun land ontvluchten, en hen als drukmiddel te gebruiken’, schrijft het conservatieve dagblad El Mundo.
De krant wijst erop dat in 2020 bijna 23.000 illegale migranten – voor het merendeel Marokkanen – aan land zijn gegaan op de Canarische Eilanden, gelegen tegenover de Atlantische kust van Noord-Afrika, waardoor dit gebied de belangrijkste toegangspoort voor illegale immigratie naar de EU is geworden.
El Mundo roept de Spaanse regering op de controle van Marokko over de migratie ‘met diplomatie en vastberadenheid’ af te dwingen. Ook Público roept de regering op tot actie: ‘Zal Spanje voortaan luisteren naar het maatschappelijk middenveld, naar het Sahrawi-volk, naar de tientallen humanitaire organisaties die al decennia waarschuwen voor systematische schendingen van het internationale recht door Marokko?’
Wie had gedacht dat de betrekkingen tussen de VS en China met het aantreden van president Biden in rustiger vaarwater terecht zouden komen, kwam bedrogen uit. De VS spreken zich duidelijk uit over de toenemende Chinese agressie. Maar China laat zich niet langer aan de kant zetten.
Bij de eerste besprekingen tussen beide landen in Anchorage in Alaska op 18 maart was het meteen raak. Voor het oog van de wereld lazen de hoogste Chinese diplomaat Yang Jiechi en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Blinken elkaar heel beleefd maar bijzonder duidelijk de les.
Meestal is dit soort bijeenkomsten, in elk geval het deel waarbij de pers aanwezig is, erg saai. Zo niet in Anchorage. Wat er gezegd werd was niet nieuw, maar de toon waarop des te meer. Blinken sprak onder meer meer zijn zorgen uit over de mensenrechtensituatie in Xinjiang en Hongkong en China’s militaire intimidatie van Taiwan.
De Chinese reactie kwam erop neer dat de VS zelf in eigen land de mensenrechten met voeten traden, dat Xinjiang, Hongkong en Taiwan interne aangelegenheden waren waar de VS niets mee te maken had en dat China met respect en op voet van gelijkheid behandeld wenste te worden.
Natuurlijk was dit ook een spel voor de eigen bühne. De VS-delegatie wilde vooral niet te ‘soft’ overkomen bij het thuisfront, terwijl China deze eerste besprekingen na de machtswisseling in de VS aangreep voor een ‘reset’ van de relatie voor het oog van de natie. Na het diplomatieke vuurwerk ging het overleg achter gesloten deuren verder, en alle partijen leken best tevreden met het resultaat.
Dat er na lange tijd überhaupt weer strategisch overleg had plaatsgevonden was volgens het staatsblad China Daily al een belangrijke stap voorwaarts, en ook volgens de Amerikaanse delegatie had de bijeenkomst aan de – niet al te hooggespannen – verwachtingen voldaan, zo schrijft The New York Times.
Feit blijft dat de machtsverhoudingen zijn veranderd, daar zijn alle analisten, van Oost tot West, het wel over eens. De Chinese Volksrepubliek heeft zich tientallen jaren de mindere geweten van de VS, zowel in economisch als in militair opzicht.
President Xi Jinping: ‘Het Oosten komt op, en het Westen gaat onder’
Het land is omringd door bondgenoten van de VS, die sinds de Tweede Wereldoorlog een enorme militaire presentie hebben in de regio. In Japan en Zuid-Korea zijn tienduizenden Amerikaanse troepen gelegerd, en de VS leveren wapens aan Taiwan, dat door China als een afvallige provincie wordt beschouwd, zodat het eiland zich het ‘Chinese moederland’ van het lijf kan houden.
Maar inmiddels is China na de VS de grootste economie van de wereld, streeft het de VS voorbij op het gebied van technologie en infrastructuur, en heeft het zijn militaire apparaat versterkt en gemoderniseerd. En dat terwijl de VS, zeker in de jaren onder Trump, enorm aan prestige en invloed hebben ingeboet. Om met president Xi Jinping te spreken: ‘Het Oosten komt op, en het Westen gaat onder.’
In die wetenschap stelt China zich nu veel assertiever en zelfs agressiever op, niet alleen in Hongkong en tegenover Taiwan, maar ook in conflicten met Japan, India, Vietnam, Australië, Maleisië en de Filipijnen. China ontkent dat het van plan is de wereld te veroveren of een militair conflict uit te lokken, maar de machtsverhoudingen zijn veranderd, en de VS moeten zich dat volgens een commentator in de in Hongkong gevestigde South China Morning Post eindelijk eens realiseren. Chinese diplomaten hebben zich al jarenlang geërgerd aan de bemoeizucht en arrogantie van de VS. In Anchorage hebben ze laten zien dit niet niet langer te pikken.
Die houding vond weerklank bij miljoenen Chinese internetgebruikers. Dat bleek wel toen de grootste staatskrant Renmin Ribao (Volksdagblad) een afbeelding verspreidde die meteen een hype werd op sociale media, aldus het Singaporese onlinemagazine ThinkChina. Het gaat om twee foto’s: de bovenste toont de voor China vernederende onderhandelingen met de VS en andere westerse mogendheden na de Boxeropstand in 1901, die tevens het einde inluidden van het Keizerrijk.
De foto daaronder is van de besprekingen in Alaska, met als toelichting een citaat van Yang Jiechi, die de delegatie in Anchorage leidde: ‘Een beetje respect graag als u met Chinezen spreekt.’ Dat er precies hondedrtwintig jaar zit tussen beide gebeurtenissen versterkt de symboliek: na twee volle cycli van zestig jaar is China in dit Jaar van de Os weer als herboren opgestaan, zo wordt gesuggereerd.
‘Patriottische’ producten
Een dag na de besprekingen kwam er ook een stortvloed aan knalrode, ‘patriottische’ producten op de markt, van T-shirts en paraplu’s tot telefoonhoesjes en bierflesjes, met citaten als: ‘Wij Chinezen pikken dit niet’, ‘Amerika is niet in een positie om neer te kijken op China’ en ‘Geen inmenging in Chinese interne aangelegenheden!’ De artikelen vonden volgens South China Morning Postgretig aftrek.
‘Geen woorden maar daden, ik heb meteen besteld. Ik wil al die dingetjes wel, T-shirts, tassen en telefoonhoesjes, alles’, schreef een klant op de site van de webwinkel Taobao. En iemand anders: ‘Wat een snelle actie van jullie! Keigoed, zo enthousiast en vaderlandslievend!’
Dit is natuurlijk precies de reactie die de Chinese autoriteiten graag zien, en waar ze met een efficiënt propaganda-apparaat en strenge censuur van het internet graag voeding aan geven. Vaak wordt het startsein voor een dergelijke politiek gekleurde internethype gegeven door de staatsmedia of door andere aan de partij of overheid gerelateerde instellingen.
Dat was bijvoorbeeld ook zo rond 24 maart toen er een storm van kritiek losbarstte op westerse bedrijven die weigeren katoen af te nemen uit Xinjiang, omdat deze volgens mensenrechtenorganisaties met behulp van Oeigoerse dwangarbeid wordt geproduceerd.
Op Weibo, het Chinese Twitter, werd de hashtag #我支持新疆棉花#, ‘Ik ondersteun katoen uit Xinjiang’ van de staatskrant Renmin Ribao in een paar dagen zes miljard keer bekeken, zo schrijft What’s on Weibo, en werden de gewraakte westerse ketens vervolgens radicaal geboycot. De directe aanleiding waren de petities aangenomen in een aantal parlementen, waaronder het Nederlandse. Hierin wordt gesteld dat China zich in Xinjiang schuldig maakt aan genocide – iets wat China ten stelligste ontkent.
‘Stop met het exporteren van democratie, straks heb je zelf niks meer’
Met die mensenrechten is volgens China in de VS ook van alles mis. Op 24 maart bracht de Chinese Staatsraad haar jaarlijkse rapport uit over de schendingen van de mensenrechten in de VS, net als in andere jaren een paar dagen voordat het Amerikaanse rapport over de mensenrechten in China het licht zag, zo schrijft South China Morning Post.
Het China Global Television Networkmaakt de belangrijkste bevindingen ook voor buitenlanders inzichtelijk met een comicstrip. De regering onder Trump vormt daarbij een uitstekend doelwit: de humanitaire ramp als gevolg van het falende coronabeleid en de gebrekkige gezondheidszorg; racisme en politiegeweld; de ondermijning van het multilaterale systeem waar de VS altijd van hebben gezegd de hoeder te zijn; het meten met twee maten inzake democratie – de bestorming van het Capitool werd als terrorisme veroordeeld en bestreden, terwijl de aanval op de overheidsgebouwen in Hongkong door de VS werd toegejuicht als ware democratische passie. De strip eindigt met het advies: ‘Stop met het exporteren van democratie, straks heb je zelf niks meer.’
Kortom, in de communicatie tussen de VS en China zijn de jij-bakken niet van de lucht. De laatste weken zijn de spanningen verder toegenomen, met sancties over en weer, opzichtige internationale coalitievorming aan beide kanten, en toegenomen militaire activiteit in de Zuid-Chinese Zee en vooral in de Straat van Taiwan. Volgens The New York Times is de situatie rond Taiwan zo gespannen dat het wel eens tot een militair treffen zou kunnen komen tussen de VS en China, ook al is niemand daarop uit.
Orde op zaken
Op 29 maart presenteerde president Biden zijn buitenlandbeleid. Hij benadrukte daarbij dat de VS er alles aan zullen doen om de democratie te laten zegevieren over autocratische regimes als dat van China en Rusland, zo schrijft The New York Times. Daarvoor moeten de VS ook de hand in eigen boezem steken.
In dat verband citeert ThinkChina Jake Sullivan, de nieuwe nationale veiligheidsadviseur, die erkende dat de VS eerst zelf orde op moet zaken stellen. ‘Dan pas kan Amerika zijn positie versterken en de Chinese uitdaging het hoofd bieden. En pas dan kan het Amerikaanse democratische model zijn superioriteit bewijzen en “blijven stralen”.’
President Biden voegde een paar dagen later de daad bij het woord met zijn opzienbarende voorstel voor de verbetering van de Amerikaanse infrastructuur, werkgelegenheid en sociale voorzieningen. Dit plan ter waarde van maar liefst 2,3 biljoen dollar is volgens hem cruciaal om de ideologische strijd met China te winnen.
‘Ze rekenen erop dat de Amerikaanse democratie te traag, te beperkt en te zeer verdeeld is om China bij te kunnen houden’, aldus Biden volgens South China Morning Post. ‘En dat mogen we niet laten gebeuren.’
Niet alle analisten in de regio zijn blij met deze Amerikaanse retoriek. Een commentator in The Japan Times noemt zo’n zwart-wit onderscheid tussen de ‘alliantie van democratieën’ enerzijds en de ‘autocratieën’ anderzijds niet alleen gevaarlijk maar ook incorrect: de wereld is complexer, en de meeste landen willen of kunnen niet kiezen tussen beide grootmachten.
Het is van groot belang dat China en de VS met elkaar blijven praten, hoe weinig er ook uitkomt, concludeert ook ThinkChina. Dat is altijd beter dan een nieuwe Koude Oorlog, of erger nog, een echte. Dan zijn de gevolgen niet te overzien.
Na bloedbad in Boulder, verklaart Joe Biden de oorlog aan aanvalsgeweren
Het was met een Ruger AR-556 semi-automatisch wapen dat Ahmad Al Aliwi Alissa, de vermeende dader van de schietpartij in Boulder, maandag tien mensen, waaronder een politieagent, zou hebben gedood in een supermarkt, meldt CNN.
‘Eerst Atlanta en nu Colorado’, schrijft The New York Times. De dodelijke schietpartij in Boulder, ‘is de tweede massamoord in de Verenigde Staten in minder dan een week’.
Volgens een getuige die door The Denver Post werd geïnterviewd, kwam de schutter binnen met een aanvalswapen en begon zonder een woord te zeggen te schieten. De motieven van de schutter zijn nog niet vastgesteld, aldus The Daily Camera, een lokale krant.
‘Dit is geen partijkwestie en zou dat ook niet moeten zijn. Dit is een Amerikaanse kwestie’
De recentste massamoord heeft de Amerikaanse president Joe Biden er dinsdag toe aangezet het Congres op te roepen dergelijke aanvalswapens te verbieden. De Democraat riep de Senaat ook op om een wetsvoorstel aan te nemen dat deze maand door het Huis van Afgevaardigden werd goedgekeurd om de achtergrondcontroles bij de aankoop van een wapen te versterken. ‘Dit is geen partijkwestie en zou dat ook niet moeten zijn. Dit is een Amerikaanse kwestie,’ benadrukte Biden. ‘We moeten actie ondernemen.’
Dinsdag was de Amerikaanse pers echter niet erg optimistisch over het feit dat er daadwerkelijk nieuwe wetgeving wordt aangenomen. Het is ‘een triest ritueel’ geworden, schrijft The New York Times. ‘Met elke nieuwe massamoord, is er een roep om strengere wapenwetgeving. Zonder dat het Congres er echt in slaagt enige vooruitgang te boeken in deze kwestie.’
Politicomerkt op dat Joe Biden tot nu toe geen grote haast leek te hebben om iets te doen aan de wapenwetgeving. ‘President Joe Biden zei dinsdag dat hij “geen minuut langer” wilde wachten om de nationale epidemie van wapengeweld aan te pakken. Maar na 63 dagen presidentschap heeft hij nog geen enkele unilaterale actie ondernomen om het wapenbezit te beperken, hoewel hij dat op zijn eerste ambtsdag had beloofd’, aldus het nieuwsportal.
Netanyahu de grootste, maar geen regeringsmeerderheid
De Israëlische premier claimde dinsdagavond een ‘enorme overwinning voor rechts’, de vierde in bijna twee jaar, maar hij zal nog hard moeten werken om genoeg steun te verzamelen om een regering te vormen, schrijft Ha’aretz.
Hij en zijn Likoed-partij eindigden volgens de prognoses op de eerste plaats, maar de Netanyahu-coalitie heeft nog enkele stemmen nodig om een meerderheid van zetels te behalen, waardoor de schijnwerpers zijn gericht op Naftali Bennett, een vooraanstaande radicaal-rechtse figuur die nog niet heeft gezegd of hij zich al dan niet bij het kamp-Netanyahu zal aansluiten.
Oud-minister Bennet wordt gezien als een sleutelfiguur in de formatie en kan zich ook aansluiten bij oppositieleider Yair Lapid, die rekent op een akkoord met partijen ter linker-, midden- en rechterzijde die teleurgesteld zijn in Netanyahu.
Op weg naar vijfde verkiezingen
Maar volgens de laatste stand van zaken, met 87 procent van de stemmen geteld, komt het bloc-Netanyahu zelfs met de steun van Bennet 2 zetels te kort om een meerderheid van 61 zetels in de Knesset te behalen, meldt The Times of Israel. Dat is allemaal te danken aan het behalen van de kiesdrempel door de Arabische partij Ra’am, oftewel de United Arab List.
‘De komende twee dagen zullen gespannen zijn, omdat elke getelde stembus de zetelverdeling kan veranderen’, zegt Ha’aretz-journalist Anshel Pfeffer. Voorlopig bevindt Israël zich dus ‘in een nieuwe impasse. En hoe ongelooflijk het ook lijkt’, het is mogelijk dat het land binnenkort ‘op weg is naar vijfde verkiezingen’.
Het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR) heeft het aantal mensen dat is omgekomen bij de brand die maandagavond een vluchtelingenkamp in de buurt van de stad Cox’s Bazar in Bangladesh in de as legde, naar boven bijgesteld naar minstens vijftien doden en vierhonderd vermisten, meldt de Britse krant The Times. In een eerder rapport werd het dodental op vijf geschat.
Het vuur maakte het moeilijk voor de brandweer om ter plaatse te komen, omdat het kamp dichtbevolkt is, vertelde de plaatselijke inwoner Saiful Arakani aan de BBC. Er is een onderzoek ingesteld om de oorzaak van de brand te achterhalen.
‘In de afgelopen maanden hebben woordvoerders van de AKP geprobeerd positieve boodschappen te sturen naar Europa en de Verenigde Staten’, aldus het Turkse dagblad Evrensel. ‘Aan de lange vijandige tirades van president Erdoğan is een einde gekomen, in plaats daarvan laat hij geen gelegenheid meer voorbijgaan om uitspraken te doen als: “Wij kijken naar het Westen, daarheen leidt onze weg, wij hebben geen probleem dat niet door dialoog kan worden opgelost.”’
De Turkse president, die steeds meer geïsoleerd raakt op het diplomatieke wereldtoneel, probeert, althans in woorden, toezeggingen te doen aan zijn westerse partners. En in het bijzonder aan Frankrijk, waar een nieuwe ambassadeur, Ali Onaner, is aangesteld met de opdracht de breuken te lijmen van een relatie die sinds afgelopen zomer ernstig is verslechterd, met de Franse steun aan Griekenland in de Middellandse Zee tegenover intimidatie door de Turkse marine en de verklaringen van Erdoğan tegen de Franse president.
‘De regering maakt een ommekeer in het neo-Ottomaanse buitenlandse beleid dat zij de afgelopen tien jaar heeft gevoerd’, vervolgt de linkse krant Evrensel. ‘En in de afgelopen weken heeft Erdoğan ook een draai gemaakt naar de Arabisch-islamitische wereld, Egypte, de Verenigde Arabische Emiraten, Saoedi-Arabië en ook Israël.’
Gevechtsdrones
Zo bestudeert Turkije de mogelijkheid om gevechtsdrones te verkopen aan Saudi-Arabië. Sommige geruchten spreken zelfs van het mogelijke zenden door Ankara van Syrische huurlingen (door Turkije bewapende en opgeleide strijders, reeds ingezet in Libië en Azerbeidzjan).
De ommezwaai in het beleid is voor de oppositiepers in de eerste plaats een brevet van onvermogen, zoals de krant Birgünopmerkt: ‘De duizelingwekkende draai in het buitenlands beleid van Erdoğan, zijn de laatste stuiptrekkingen van een macht die in wanhoop verkeert, zowel intern als naar buiten toe. Ook al probeert zij de nieuwe koers aan haar aanhangers te verkopen als een opleving, toch erkent de islamitische macht hiermee impliciet het falen van haar avontuurlijke buitenlandse beleid van de afgelopen tien jaar.’
Een onderdeel van die nieuwe koers is Egypte. De twee landen knoopten in maart opnieuw diplomatieke betrekkingen aan, maar Caïro wacht nu ‘op acties die in overeenstemming zijn met de belangen en principes van Egypte om de betrekkingen tussen de twee staten te normaliseren’, zo werd de Egyptische minister van Buitenlandse Zaken Sameh Shukri geciteerd door de online krant Gazete Duvar. Een van de geschilpunten is de steun van Ankara aan het Moslimbroederschap, tot woede van Saoedi-Arabië, de VAE en Egypte.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
