Onder meer tien bewakers overleden, mogelijk geëxecuteerd
In een federale gevangenis in de Mexicaanse stad Ciudad Juárez zijn zondag zeker veertien doden gevallen nadat de gevangenis werd bestormd door gewapende mannen. Dat schrijft het Mexicaanse El Universal. Het merendeel van de dodelijke slachtoffers was bewaker. Zij zouden volgens Mexicaanse media zijn geëxecuteerd.
Officiële lezingen van de autoriteiten ontbreken tot nog toe, en er is veel onduidelijkheid over hoe de schietpartij ontstond. Een groep mannen zou de gevangenis rond het bezoekuur hebben aangevallen met meerdere auto’s. Tientallen gevangenen wisten tijdens de bestorming te ontsnappen. Een deel van hen is weer opgepakt, andere gevangenen zijn door politieagenten doodgeschoten. Na de bestorming werden militairen naar de gevangenis gestuurd om de orde te herstellen.
In veel Mexicaanse gevangenissen, die vaak overvol zijn, maken drugsbendes de dienst uit. Regelmatig vindt er in deze inrichtingen geweld plaats tussen kartels en rivaliserende bendes. Vanwege de traagheid in het Mexicaanse juridische systeem duurt het soms jaren voordat gevangenen voorkomen en hun vonnis te horen krijgen.
De mislukking van de war on drugs brengt sommige politici en organisaties ertoe te pleiten voor de decriminalisering van het drugsgebruik.
Op de winkeltoonbank staat geen kassa maar een weegschaal. In een handvol geïsoleerde dorpen midden in de Colombiaanse jungle, betalen mensen met grammen cocapasta in plaats van met contant geld. Bankbiljetten en munten zijn zeldzaam en meestal alleen op televisie te zien. Wat kost een biertje? 1,4 gram, ongeveer 57 eurocent. Een pond vlees? Het dubbele. Een mobiele telefoon? 194 gram, iets meer dan 75 euro. Bij de inwoners van deze afgelegen gebieden waar cocaïne wordt geteeld en geproduceerd, stapelen de kilo’s zich op. Later zullen ze die verkopen aan een tussenpersoon van het kartel, dat er vervolgens voor zorgt dat de handelswaar in nachtclubs in New York, Madrid of Rome terechtkomt. Intussen zijn de drugs al het honderdvoudige waard. Drugs lijken de facto gelegaliseerd in dit kleine boerenuniversum, dat op enkele dagen reizen van de rivier verwijderd is. Kan deze vorm van legitimatie worden uitgebreid naar de rest van het land? En naar de wereld?
De afgelopen weken kwam het debat op gang in Colombia, ’s werelds grootste cocaïneproducent. ‘Als de discussie ergens moet beginnen, dan is het in Colombia – niemand anders gaat het doen,’ zegt Catalina Gil Pinzón, medewerker drugbeleid bij de Open Society Foundations. De timing is gunstig. De nieuwe president van Colombia, Gustavo Petro, spreekt nadrukkelijk over het veranderen van het paradigma van de war on drugs die president Richard Nixon een halve eeuw geleden begon. De staatsbegroting gebruiken om drugsbaronnen te vervolgen en cocaplantages met geweld uit te roeien, heeft niet gewerkt – zo luidt de conclusie. Wanneer een struik op de ene heuvel uitgetrokken wordt, verschijnt op de andere heuvel een nieuwe struik. Met als resultaat dat de stroom cocaïne naar de Verenigde Staten in 2021 een recordhoogte bereikte en Colombia meer produceert dan ooit tevoren. Washington gooide de afgelopen twintig jaar tien miljard dollar weg aan mislukt beleid.
Drugsvriend
De eersten die het voordeel van legalisatie zagen, zijn de verantwoordelijken voor de schatkist. De Colombiaanse directeur van belastingen en douane, Luis Carlos Reyes, zegt het onomwonden: ‘Cocaïne moet gelegaliseerd en belast worden.’ Kort daarvoor had president Petro enthousiast een artikel van The Economist gedeeld waarin Joseph Biden wordt beschuldigd van een te timide aanpak van het drugsprobleem. De Amerikaanse president had weliswaar net gratie verleend aan zesduizend Amerikanen die waren veroordeeld voor het bezit van een kleine hoeveelheid marihuana, maar het blad gelooft niet dat hij ook zoiets zou durven doen met cocaïne-gerelateerde gevangenen.
Decriminaliseren
De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema vindt dat Europa de verkoop van cocaïne moet decriminaliseren, zoals in verschillende landen de verkoop van cannabis al is toe gestaan.
Bij de opening van een congres over georganiseerde misdaad waaraan meerdere Europese landen deelnamen, zei ze realistisch genoeg te zijn om te weten dat er te weinig politieke steun te vinden zal zijn voor zulk beleid. Landen zouden volgens haar anders moeten kijken naar drugsgebruik.‘
Laten we de feiten onder ogen zien: de oorlog tegen drugs werkt niet. Drugs in beslag nemen werkt niet. En cocaïne reguleren zit er ook niet in. Ik hoop dat we het erover eens zijn dat we een alternatieve strategie moeten formuleren,’ aldus burgemeester Halsema.
Zij is er alvast aan begonnen. Haar aanpak bestaat vooralsnog uit drie delen:
1 We moeten het geweld en het aantal wapens op straat terugdringen.
2 De economische en sociale ontwikkeling van bepaalde wijken en buurten moeten worden ondersteund.
3 Illegale (witwas)geldstromen moeten in kaart worden gebracht, en daarna verstoord en afgesneden worden in nauwe samenwerking tussen Europese overheden en steden.
Ook Petros’ aanvankelijke opwinding heeft zich niet vertaald in een vastberaden streven naar legalisatie. De voormalige guerrillero rekent op de grootschalige aankoop van onproductief land van veeboeren om het aan gewastelers te geven en zo een voedselindustrie te creëren die de verleiding wegneemt om te participeren in de cocaïnehandel – de eerste grote landbouwhervorming van het Colombia. De minister van Justitie ontkent botweg dat de regering zich aan iets als legalisering zou wagen. Voorlopig wil geen enkele regering zich afficheren als drugsvriend.
Soortgelijk vervangingsbeleid is in het verleden niet altijd succesvol geweest. ‘Het gaat niet werken zolang er een grote wereldwijde cocaïnemarkt is. Wat we ook doen, de consumptie is niet te stoppen. Drugs leiden niet altijd tot problematisch gebruik, overdosis of dood,’ zegt Gil Pinzón, die het van essentieel belang vindt om verdovende middelen te destigmatiseren. Als cocaïne legaal was, hadden mensen de keuze om het al dan niet te gebruiken, net zoals bij alcohol of tabak. Er zijn heel weinig studies over hoe verslavend cocaïne precies is. De enorme bedragen die worden uitgegeven aan wapens om de kartels te bestrijden, kunnen volgens haar beter worden besteed aan onderzoek naar de effecten van de drug, aan voorlichtingscampagnes en betere toegang tot gezondheidsdiensten.
‘Het gaat er niet om dat het in supermarkten wordt verkocht, maar dat er een duidelijke en strenge regelgeving komt’
De zwarte markt rond het witte poeder heeft criminele bendes voortgebracht die in staat zijn het leger met zware wapens te bestrijden, zoals gebeurt in Mexico en Colombia. Criminelen als El Chapo Guzmán of Pablo Escobar zijn legendarisch. Ambtenaren en politici in cocaïne-producerende regio’s zijn overgeleverd aan deze schaduwmacht, die voor een parallelle staat zorgt. Legalisering kan de kartels verzwakken omdat die dan hun belangrijkste financieringsbron verliezen. ‘Het zal hun bestaan niet beëindigen, hoewel hun financiën een zware schok te verduren zouden krijgen,’ aldus Juan Carlos Garzón, onderzoeker bij het Amerikaanse Ideas for Peace. Volgens hem kunnen de lessen die getrokken zijn uit de legalisering van recreatief gebruik van marihuana dienen als leidraad voor toekomstige stappen. ‘Het gaat er niet om dat het in supermarkten wordt verkocht, maar dat er een duidelijke en strenge regelgeving komt en dat er gelegaliseerde rijkdom wordt gegenereerd.’
Cocaïne is zeker de lastigste van alle drugs als het gaat om regulering. Een studie van de Transform Drug Policy Foundation constateert dat er een grote uitdaging zit in het feit dat er een breed scala aan cocaproducten bestaat, van onbewerkt blad tot poeder en rookbare crack. En dat het zo’n complexe productie- en toeleveringsketen heeft. Ook wordt cocaïne nog steeds geassocieerd met het genot van rijken, hoewel het in werkelijkheid een veel breder deel van de bevolking bereikt. ‘Naarmate het goedkoper en toegankelijker wordt, wordt de uitdaging op het gebied van de regelgeving urgenter. Vanuit het perspectief van de volksgezondheid moet regulering erop gericht zijn de potentiële schade door gebruik te verminderen’, aldus de tekst.
In Colombia wordt vaak gezegd dat als de Verenigde Staten cocaplantages zouden hebben, de wereld vol zou staan met vestigingen van McCocaïne. Maar het is andersom. Producerende en consumerende landen bekijken het probleem anders. Noord-Amerika kampt met de overdoses, maar Latijns-Amerika met de doden door geweld en de destabilisatie van zijn democratieën. Daarom is het een binationale kwestie. Regulering in Colombia heeft weinig zin als daar niet eveneens sprake van is in de consumptielanden. De lokale markt is zeer klein en criminele bendes zouden nog steeds dezelfde miljoeneninkomsten hebben uit het clandestien vervoeren van drugs.
Regulering is nog ver weg, maar het feit dat een onderwerp dat tot voor kort taboe was, nu openlijk wordt besproken, is van grote betekenis. Op een dag zullen de kleine Colombiaanse dorpen in deze uithoek kunnen zeggen dat zij de pioniers waren.
Aanleiding voor de aanval was de arrestatie van een inheemse man
Brazilië is in de ban van een aanval van aanhanger van de Braziliaanse president Jair Bolsonaro in de hoofdstad Brasilia. Honderden betogers probeerden daar maandag het hoofdkwartier van de federale politie te bestormen, schrijft CNN Brasil, op dezelfde dag dat de verkiezingsoverwinning van Bolsonaro’s rivaal Lula definitief bekrachtigd werd door het federale verkiezingstribunaal.
Nadat honderden aanhangers probeerden het gebouw te bestormen en uiteen werden gedreven door oproerpolitie, die daarbij flitsgranaten en traangas inzette, werden bussen en auto’s in de omgeving in brand gestoken. Het hotel waarin Lula verbleef werd extra beveiligd en wegen in het centrum van Brasilia werden afgesloten.
De directe aanleiding voor de gewelddadigheden van Bolsonaro-aanhanger en inheemse leider Xavante zijn geweest. Hij was een van de prominentste tegenstanders van Lula en riep op tot geweld om de uitslag van de verkiezingen te ondermijnen. In zijn arrestatiebevel, dat door het Hooggerechtshof werd uitgevaardigd, werd gezegd dat hij ‘zijn positie als opperhoofd van het Xavante-volk gebruikt om inheemse en niet-inheemse mensen op te roepen om misdaden te plegen’.
Een medewerker van de ambassade raakte gewond bij de explosie
Bij de Oekraïense ambassade in Madrid heeft woensdag een explosie plaatsgevonden nadat er een bombrief was bezorgd. Volgens CNN Español was de brief gericht aan de Oekraïense ambassadeur. Een medewerker van de ambassade raakte gewond bij het openen van de explosieve brief.
Naar aanleiding van het incident heeft de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmytro Koeleba opdracht gegeven om de beveiliging van alle Oekraïense ambassades in het buitenland aan te scherpen. ‘Wie er ook achter deze explosie zit, zal er niet in slagen Oekraïense diplomaten te intimideren,’ aldus Koeleba.
Later op de dag werd er bij een nog onbekende Spaanse wapenfabrikant ook een bombrief bezorgd. Of het om hetzelfde soort explosief gaat als op de Oekraïense ambassade wordt nog onderzocht. Wat wel duidelijk is, is dat de brief uit Oekraïne kwam en dat de fabrikant C-90-raketwerpers ontwierp die worden gebruikt in de oorlog in Oekraïne.
De Franse kerk ligt onder vuur vanwege een misbruikschandaal
Het seksueel misbruikschandaal in de Franse kerk is maandag verder uitgedijd. Volgens Le Monde worden nog eens elf bisschoppen beschuldigd van seksueel misbruik in de afgelopen decennia. Onder hen is Jean-Pierre Ricard, een Franse kardinaal, die heeft bekend dat hij een minderjarige heeft misbruikt.
In 2021 onderzocht een commissie seksueel misbruik binnen de Franse kerk. Hun bevindingen logen er niet om: in de afgelopen zeven decennia zouden ruim 210.000 minderjarigen zijn misbruikt binnen kerken en religieuze instituten. Er was amper sprake van vervolging van daders en slachtoffers werden aangemoedigd te zwijgen over hun leed.
Momenteel probeert de kerk te onderzoeken hoe ze een herhaling van dergelijk misbruik kan voorkomen. Franse bisschoppen zijn daarvoor deze week bijeengekomen in Lourdes. Daders van seksueel misbruikt moeten harder gestraft worden, vinden de aanwezige geestelijken.
De gevallen Hollywood-magnaat was een ‘seksueel roofdier‘ die tientallen jaren lang zakelijke afspraken gebruikte om vrouwen seksueel te misbruiken, oordeelde de openbaar aanklager maandag bij de opening van het tweede proces tegen de voormalige producent. Als Harvey Weinstein, die al een gevangenisstraf van drieëntwintig jaar uitzit na zijn veroordeling in 2020 voor verkrachting en aanranding in New York, wordt veroordeeld, ‘zou hij levenslang achter de tralies kunnen blijven’, schrijft Variety.
Tijdens het proces, dat naar verwachting twee maanden zal duren, zullen negen vrouwen getuigen. Naast de vijf vrouwen die de basis vormen van de aanklacht wegens aanranding en verkrachting, zullen vier vrouwen als ondersteunende getuigen optreden. Bij veel van de voorvallen die door de aanklager naar voren werden gebracht, ging het om Weinstein die masturbeerde in het bijzijn van de vrouwen, bericht Variety. Bij andere incidenten gebruikte Weinstein zijn grote lichaam om de vrouwen tegen hun wil in een hoek te duwen.
De aanklager vertelde de jury dat veel van de vrouwen uit angst voor vergelding na de vermeende aanrandingen in contact bleven met Weinstein. De vrouwen voelden zich beschaamd en in verlegenheid gebracht. Bijna alle vrouwen die tegen hem getuigen waren werkzaam in de filmindustrie.
De voormalig Guinese dictator Moussa Dadis Camara is op 26 september naar het land teruggekeerd om zich voor de rechter te verantwoorden, bericht Le Monde. Het ex-staatshoofd wordt berecht voor het bloedbad van 28 september 2009 in een stadion in Conakry. Het proces begint precies dertien jaar later. In december 2009 werd Camara het slachtoffer van een moordaanslag door het hoofd van de presidentiële garde en moest hij vluchten naar Burkina Faso.
Camara, die in 2008 door een militaire staatsgreep aan de macht kwam, is een van de elf voormalige ambtenaren die woensdag voor de rechter moeten verschijnen. Tijdens het bloedbad van 28 september 2009 werden 156 mensen gedood, raakten duizenden anderen gewond en werden minstens 109 vrouwen verkracht, aldus het rapport van een internationale onderzoekscommissie in opdracht van de VN, dat drie maanden na de gebeurtenis werd gepubliceerd. De echte cijfers zijn waarschijnlijk hoger.
Verdachten kochten auto’s en huizen met overheidsgeld
In de Verenigde Staten zijn zevenenveertig mensen beschuldigd van naar schatting 250 miljoen dollar aan fraude. De verdachten die dinsdag door het Amerikaanse ministerie van Justitie zijn aangeklaagd, zouden hebben deelgenomen aan grootschalige fraude met een pandemiehulpprogramma dat voedsel moest verstrekken aan behoeftige kinderen, bericht The Washington Post.
Volgens de federale aanklagers verkregen de verdachten afkomstig uit Minnesota in sommige gevallen federale fondsen op naam van niet-bestaande kinderen en gaven ze het geld vervolgens uit aan luxe auto’s, huizen en andere persoonlijke aankopen. Zij zouden namen van kinderen hebben vervalst en willekeurige leeftijden hebben gegenereerd om te beweren dat ze maaltijden hadden geserveerd aan mensen in nood, aldus de Amerikaanse krant.
Bannon lichtte Amerikanen op met ‘We Build The Wall’-campagne
Hoewel ‘Bannon aan vervolging leek te zijn ontsnapt dankzij een presidentieel pardon in 2021’, schrijft The New York Times, is de voormalige adviseur van voormalig president Donald Trump donderdag aangeklaagd wegens het oplichten van Amerikanen die wilden bijdragen aan de bouw van een muur op de grens tussen de Verenigde Staten en Mexico. Bannon wordt beschuldigd van het witwassen van geld, samenzwering en verduistering in verband met de particuliere campagne genaamd ‘We Build The Wall’, en riskeert volgens de krant ‘een maximumstraf van vijf tot vijftien jaar op de zwaarste aanklacht’.
Volgens de aanklagers in Manhattan sluisde Bannon meer dan 100.000 dollar aan donaties door naar de voorzitter van de organisatie, Brian Kolfage, die herhaaldelijk had beloofd geen salaris aan te nemen. Ook zou Bannon zich persoonlijk hebben verrijkt.
Abril Pérez Sagaón werd in november 2019 vermoord in haar auto, terwijl haar kinderen op de achterbank zaten. De opdrachtgever was haar ex-man, die ze al eerder had aangeklaagd voor poging tot doodslag. Hoe kon het dat hij toch op vrije voeten was?
Een van de huurmoordenaars die in november 2019 de trekker overhaalde tegen Abril Pérez Sagaón heeft voor een rechter verklaard dat haar leven 180.000 pesos (ongeveer 8400 euro) waard was. Dat is minder dan wat haar man per maand verdiende als directeur van Amazon in Mexico. Deze Juan Carlos García, haar voormalige echtgenoot, huurde een bende misdadigers in om haar om het leven te brengen. Dat deed hij kort nadat zij hem had aangeklaagd, omdat hij had geprobeerd haar in haar huis, voor de ogen van hun kinderen, te vermoorden. Als de moord vóór de volgende hoorzitting zou plaatsvinden, zouden de huurmoordenaars een extra bedrag van zo’n 50.000 pesos, ruim 2300 euro, in rekening mogen brengen.
Terwijl de planning van de moord begon, verdween Juan Carlos García spoorloos
Terwijl de planning van de moord begon, verdween Juan Carlos García spoorloos. Een rechtbank had het misdrijf waarvoor Abril Pérez hem had aangeklaagd namelijk opnieuw geclassificeerd, waardoor hij op borgtocht was vrijgekomen. Pérez deed wat ze kon om de zoveelste strijd tegen haar ex-man juridisch te winnen. Maar voor het Mexicaanse rechtssysteem waren er twee kogels nodig voordat ze hem uiteindelijk gingen zoeken.
De verklaringen die een van de acht gearresteerden voor de moord op Pérez aflegde tijdens de eerste zittingen van het proces, hebben García opnieuw in de schijnwerpers gezet. García werd in 2015 aangewezen door Amazon om een dochteronderneming in Mexico te starten. Later was hij directeur online sales van Elektra, een multinational in huishoudelijke apparaten. Sinds het misdrijf is hij voortvluchtig en heeft Interpol een rode kennisgeving tegen hem uitgevaardigd. García had een straatverbod nadat zijn vrouw hem had aangegeven wegens poging tot moord. Na elf maanden juridische strijd, een echtscheiding en het gevecht om de voogdij over hun drie kinderen, die zij won, was zij nog steeds aan het vechten om te bewijzen dat hij had geprobeerd haar te vermoorden. Na hun scheiding was ze naar Nuevo León verhuisd, maar in die fatale week was zij naar de hoofdstad afgereisd om een psychologische test af te leggen in het kader van de beroepsprocedure tegen García. Op weg naar het vliegveld werd ze neergeschoten, terwijl haar tienerkinderen achter in de auto zaten.
Gendergeweld
De huurmoordenaars hadden het voornemen om haar twee keer te raken, in het hoofd en in de nek. En dat op 25 november 2019, de Internationale Dag tegen Gendergeweld, de dag waarop honderden vrouwen in de hoofdstad protesteerden tegen geweld door mannen. Gendergeweld is een tragedie die in Mexico dagelijks elf vrouwen het leven kost. En voor deze helft van de bevolking is er geen wapenstilstand: elk jaar stijgen de statistieken. In een land waar 95 procent van de gevallen ongestraft blijft en waar van minder dan 10procent van de misdaden aangifte wordt gedaan, had Pérez het aangedurfd zich uit te spreken tegen haar agressor. Maar doordat instituties falen om vrouwelijke slachtoffers van geweld te beschermen, werd ze doelwit.
Die dag was ze met haar twee jongste kinderen en haar advocaat op weg naar de luchthaven van de hoofdstad. Ze had de formaliteiten verricht die vereist waren voor de gerechtelijke procedure en ze zouden terugkeren naar Monterrey. Ze zat op de passagiersstoel. Rond 17.30 uur naderde een voertuig haar raam en werd er rechtstreeks op haar hoofd gevuurd; een andere kogel raakte haar sleutelbeen. Noch de chauffeur, haar advocaat, noch haar kinderen werden geraakt. Het was een directe aanval. Na meer dan zes uur moesten de artsen concluderen dat ze haar niet konden redden. Ze stierf rond middernacht.
Hij maakte haar wakker door een harde klap op haar hoofd
Het begon allemaal in januari 2019. El País had inzage in het vonnis van de rechtszaak waarin García uiteindelijk werd vrijgesproken van de poging tot moord op zijn echtgenote. Hij kwam op borgtocht vrij. In die rechtszaak vertelde Pérez de rechter over de agressie van haar echtgenoot en verklaarde ze te vrezen voor haar leven.
Vroege ochtenduren
Op 4 januari van dat jaar was haar man in de vroege ochtenduren hun slaapkamer binnengekomen terwijl zij sliep. Hij maakte haar wakker door een harde klap op haar hoofd. Toen ze haar ogen opende, zag ze García met een honkbalknuppel in zijn hand; hij sloeg haar opnieuw tegen de linkerkant van haar gezicht. Zij begon om hulp te gillen. De deur was op slot en ze kon er niet uit, verklaarde ze in haar getuigenis.
Hij greep haar bij de haren en schreeuwde: ‘Ik vermoord je. Je hebt onze familie geruïneerd,’ zegt ze in de verklaring. Hij probeerde haar toen in de nek te snijden met een ‘scherp voorwerp’, aldus de tekst. Doordat ze zich verzette, sneed hij in haar kin. Vervolgens probeerde hij haar met zijn handen te wurgen, aldus de verklaring en de medische rapporten. Ze zei dat ze buiten adem raakte en dat alles om haar heen zwart werd. Haar zoon hielp haar en wist zo te voorkomen dat zijn vader haar zou vermoorden, aldus de verklaring. Het kind stormde de kamer binnen en duwde zijn vader weg, aldus de aanklacht, waardoor zijn moeder door het raam kon vluchten.
Na al die maanden van strijd, kreeg Pérez alleen een straatverbod toegewezen
Maar noch deze verklaringen van Abril Pérez Sagaón ten overstaan van het Openbaar Ministerie, noch de forensische en medische rapporten van het privéziekenhuis ABC die werden overlegd, waren voor rechter Federico Mosco González aanleiding om te oordelen dat het om een poging tot doodslag ging. De magistraat ontkende het voornemen om haar te vermoorden met als argument: ‘Als hij het voornemen had gehad om haar te doden, zou hij dat met de eerste klap hebben gedaan, toen zij nog sliep.’ En hij concludeerde dat er sprake was van oppervlakkige verwondingen. Zodoende werd het misdrijf opnieuw geclassificeerd: van poging tot doodslag werd het huiselijk geweld met letsel als gevolg. Na al die maanden van strijd, kreeg Pérez alleen een straatverbod toegewezen.
Drie jaar na de moord op Pérez, zijn de eerste zittingen van de rechtszaak begonnen. Onder de acht arrestanten bevinden zich huurmoordenaars, zoals Rodolfo N., de man die heeft bekend de trekker te hebben overgehaald, en Juan N., de taxichauffeur die hen reed. Zij zijn de eersten die belangrijk bewijsmateriaal hebben aangedragen. Zo is deze misdaad, die symbool staat voor de straffeloosheid op het gebied van vrouwenmoorden in Mexico, weer tot leven gewekt. Tot nu toe kon de man die naar verluidt haar dood heeft georkestreerd, alle details en het geld organiseerde en de bende heeft gemobiliseerd, met zijn daden wegkomen.
Antony Blinken, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, kondigde woensdag aan dat hij de Russische autoriteiten een ‘substantieel aanbod’ heeft gedaan om twee Amerikaanse gevangenen vrij te krijgen, meldt CNN. Het gaat om Brittney Griner, die was gearresteerd wegens het bezit van cannabis, en voormalig soldaat Paul Whelan, die sinds 2018 wordt vastgehouden nadat hij tot zestien jaar gevangenisstraf is veroordeeld wegens spionage.
Bidens steun voor de ruil verwerpt het verzet van het ministerie van Justitie
Volgens CNN is Washington bereid hen te ruilen tegen ‘Viktor Boet, een wapenhandelaar die in de Verenigde Staten een straf van vijfentwintig jaar uitzit’. De bronnen vertelden CNN dat het plan om Boet te ruilen voor Whelan en Griner de steun heeft gekregen van president Joe Biden nadat er eerder dit jaar over werd gesproken. In Bidens steun aan de ruil gaat hij voorbij aan het verzet van het ministerie van Justitie, dat over het algemeen tegen gevangenenruil is.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigde de details van de ruil niet, maar zei dat Blinken de zaak in de komende dagen zou bespreken met zijn Russische ambtgenoot, Sergej Lavrov. Dit zal hun eerste gesprek zijn sinds de oorlog in Oekraïne begon.
Recent is een ‘horrorhuis’ in de buurt van Belgrado ontdekt, waar Servische gangsters hun rivalen martelden. De ontdekking toont aan dat criminele organisaties wreedheid van Mexicaanse kartels kopiëren om controle te krijgen over de drugshandel op de Balkan.
De brede glimlach op hun gezichten toont de voldoening na een geslaagde operatie. In een roze huis in het dorp Ritopek, niet ver van Belgrado, poseren op 3 augustus 2020 twee gespierde, getatoeëerde mannen van in de dertig voor hun laatste trofee: een naakte man, de voeten en handen gebonden. Een van de beulen, die zwarte handschoenen draagt, tilt het hoofd van de gemartelde man op richting de lens van de fotograaf. Het gezicht van de man is gezwollen, de ogen zijn gesloten; waarschijnlijk is hij al dood. De cocaïneoorlog op de Balkan heeft weer een slachtoffer geëist.
Op een andere opname, een paar minuten later genomen, zien we zijn voet naast zijn hoofd staan. Het lichaam is in stukken gesneden in een nabijgelegen kamer, die volledig is afgedekt met zeil. Op de achtergrond staat een professionele vleesmolen klaar om de stukken van het lichaam te vermalen. Daarna wordt het in zakken gestopt en in de nabijgelegen Donau gedropt.
Balkanbendes zijn verantwoordelijk voor ongeveer 30 procent van de Europese cocaïne-invoer
De foto’s die zijn genomen in een gebouw dat door de plaatselijke pers nu ‘het horrorhuis’ wordt genoemd, en waren nooit bedoeld om ooit op het bureau van een Servische rechter te belanden. Maar een van de twee lachende dertigers, Veljko Belivuk, alias ‘Velja Nevolja’ [Velja het probleem], beging samen met zijn handlangers de fout de foto’s te delen met de app Sky ECC. Ze dachten dat de encryptie daarvan niet te kraken was en wisten niet dat de Belgische, Nederlandse en Franse politie zouden doordringen tot de versleutelde geheimen van deze chatapp.
De uitwisselingen (gesprekken, sms’jes, foto’s, et cetera) bieden een blik achter de coulissen van de georganiseerde misdaad en vormen de belangrijkste bewijsstukken tegen Belivuk en zijn bende. Ze getuigen ook van de barbaarsheid van deze criminelen, die bereid zijn tot elke vorm van geweld, om de controle te behouden over de cocaïnehandel vanuit de Balkan, een regio die de laatste jaren een belangrijke doorvoerzone is geworden voor de aanvoer uit Latijns-Amerika. Balkanbendes die rechtstreekse banden hebben met Latijns-Amerikaanse kartels, zijn volgens Europol goed voor ongeveer 30 procent van de cocaïne-invoer in Europa.
Twee duimen omhoog en een mes
Een ongepubliceerd rapport, ingezien door Le Monde, verschaft inzicht in de methoden van bepaalde Servische en Montenegrijnse bendes. Het is opgesteld door de Franse gerechtelijke politie en aan het eind van de zomer van 2021 aan de Servische justitie overhandigd, in het kader van het onderzoek naar het ‘horrorhuis’. De auteur van het rapport, een commissaris van het Centraal Bureau voor de bestrijding van de georganiseerde misdaad, bundelde tal van berichten die door de bende van Belivuk werden uitgewisseld met Sky ECC, alsook 56 foto’s, waaronder die van vijftien slachtoffers.
In deze stroom van berichten, bevinden zich screenshots van overschrijvingen in bitcoins; betalingen aan de moordenaars te betalen. Op de foto’s zijn partijen cocaïne te zien, wapens (automatische 9mm-pistolen en semi-automatische Tsjechische Skorpios), valse identiteitspapieren en stapels geld. Een bericht van één regel volstaat voor een opdracht tot ontvoering of executie. ‘Wij zijn er voor’, schrijft Belivuk onder het pseudoniem ‘Soprano’ bijvoorbeeld, gevolgd door drie emoji’s: twee duimen omhoog en een mes.
Alleen al Belivuk wordt van zeven moorden beschuldigd
‘Tot op heden’, schrijft de auteur van het verslag, ‘zijn er negentien geïdentificeerde slachtoffers van moord geregistreerd, zeven niet-geïdentificeerde slachtoffers van moord en negen slachtoffers van extreem geweld dat waarschijnlijk tot de dood heeft geleid.’ Alleen al Belivuk, die in januari 2021 werd gearresteerd en nog steeds op zijn proces wacht, wordt van zeven moorden beschuldigd.
Het verhaal begint in een idyllische omgeving, in de kuststad Kotor, genesteld in een fjord aan de ruige kust van Montenegro. Deze kleine haven was lange tijd het bolwerk van Darko Saric, bijgenaamd de ‘cocaïnekoning’. Zo’n vijftienjaar lang zwaaide hij de scepter over de handel, met inkomsten die door sommige bronnen in totaal op een slordige 1 miljard euro worden geschat. Maar na zijn arrestatie in 2014 kregen potentiële erfgenamen ambities. De roof van een lading van 200 kilo coke in het Spaanse Valencia, eind 2014, maakte dat de groep uiteenviel.
Zo begon de ‘oorlog van Kotor’, het epicentrum van een conflict tussen voormalige ‘broeders’ die vijanden werden. Aan de ene kant stond de clan van Kavac, genoemd naar het dorp waar zij een toevluchtsoord vonden en geleid door Slobodan Kascelan en Radoje Zvicer. Aan hen heeft Belivuk, de man van het ‘horrorhuis’, trouw gezworen. Aan de andere kant van de heuvel, huist een andere clan: de Skaljari, gevestigd in het centrum van Kotor, die onder bevel staan van de gebroeders Vukotic en gelieerd zijn aan de Servische clan van Zemun. Op het spel staat het geld dat in de cocaïnehandel omgaat.
Om de aard van het conflict te begrijpen, is nog een kleine omweg nodig naar de voetbalstadions van Belgrado. Want voordat hij de sterke man werd van de Kavac-clan, maakte Belivuk, alias ‘Velja het probleem’, naam bij het gevolg van Partizan Belgrado, een van de voetbalclubs in de Servische hoofdstad. In de loop der jaren werd hij leider van de groep meest radicale deel van de toeschouwers. Zijn bende, die terug te vinden is op de tribunes bekend onder de naam Principi, werd gevormd door een groep bijzonder gevreesde hooligans: de Grobari (‘doodgravers’). Na in elkaar te zijn geslagen door enkelen van hen overleed Toulouse-supporter Brice Taton in september 2009 voor de wedstrijd Partizan-Toulouse in Belgrado. ‘De supportersgroepen, met name die van Partizan, zijn volledig geïntegreerd in de drugshandel. Zij beschikken over het vermogen tot snelle mobilisatie, geweldspotentieel en de dekmantel van de clubs en dat maakt hen tot ideale doorgeefluiken’, schrijft politicoloog Loïc Tregourès en auteur van het boek Le Football dans le chaos Yougoslave [voetbal in de chaos van Joegoslavië] uit 2019.
Gevoel van straffeloosheid
Bij ‘Velja het Probleem’ begint een soort opwaartse trend naar zware criminaliteit. Zijn Principi hebben niet alleen de zeggenschap over de zuidelijke tribune van het stadion van Partizan overgenomen; hun netwerken reikt tot ver daarbuiten. Sommige van hen, met een rol in de nachtclub-, security- en restaurantsector, werden sleutelfiguren bij het witwassen van geld dat afkomstig was van de illegale handel in drugs, sigaretten of wapens. Nadat ze een hal van het stadion annexeerden en tot hun hoofdkwartier maakten, breidden ze hun invloed verder uit tot het punt waarop ze, net als andere bendes, goede connecties hadden binnen de politie en in de politiek.
Maar hoe kwam Belivuk, de hooligan die sleutelfiguur werd, terecht bij de Kavac-clan die met zijn rivalen in de badplaats Kotor in oorlog was? Dat is een van de raadselen die door het onderzoek ontrafeld zullen moeten worden. Intussen blijkt de zaak veel groter te zijn dan een simpel misdaadverhaal.
De zoon van president Vucic verschijnt regelmatig in het openbaar met bendeleden
Zowel in Podgorica als in Belgrado is het algemeen bekend dat er banden zijn tussen de georganiseerde misdaad en de politiek. Sommige waarnemers spreken zelfs van ‘maffiastaten’. Zo zouden aanhangers van Belivuks bende de inwijdingsceremonie van de Servische president Aleksandar Vucic hebben beschermd, wiens zoon Danilo regelmatig in het openbaar verschijnt met bendeleden, ook op de tribune. En wordt de president van Montenegro, Milo Dukanovic, niet al sinds begin jaren 2000 met name door de Italiaanse justitie verdacht van banden met de Camorra, de Napolitaanse maffia?
Zo ver gaat de Franse politie niet, maar ze wijst wel op de greep die de twee rivaliserende clans van Kotor (de Kavacs en de Skaljaris) op Servië en Montenegro hebben. ‘Een aanzienlijke mate van corruptie op verschillende niveaus stelde de twee organisaties in staat grote invloed uit te oefenen op verschillende Balkanlanden’, schrijft de auteur van het verslag. Over de onderschepte berichten schrijft hij: ‘Deze gegevens stelden ons ook in staat de hoge mate van corruptie waar te nemen waardoor deze clan [Kavac, van Velja het Probleem] kon opereren ten gunste van overheidsfunctionarissen zoals politieagenten of hoge ambtenaren van Montenegrijnse instellingen.’
In feite verraadt analyse van de Sky-uitwisselingen het gevoel van straffeloosheid dat de clan in kwestie koesterde. Zo nemen haar leiders, Velja het Probleem of Slobodan Kascelan, soms zelf deel aan executies. Dat gebeurde bijvoorbeeld in augustus 2020, na de ontvoering van een zekere Nikola Stanisic, lid van de Skaljari. Hij was een zeer symbolisch doelwit want hij is de zoon van een van de rechterhanden van ‘Arkan’, een krijgsheer die in 2000 werd vermoord. Arkan was de leider van de ultra’s van Rode Ster, de andere voetbalclub uit Belgrado, en daarna van de Tijgers, een paramilitaire groep. De erfenis die Nikola Stanisic met zich meedroeg, rechtvaardigt op deze augustusdag in 2020 de aanwezigheid van Kascelan zelf in het ‘horrorhuis’. Na te zijn vernederd en vervolgens gemarteld om de codes van zijn telefoon te verkrijgen, wordt Stanisic doodgeschoten. Zijn lichaam wordt verbrand en begraven in een park.
Mexico in Belgrado
Dergelijke methoden waren niet altijd de regel. ‘Vóór Belivuk was extreem geweld niet kenmerkend voor lokale criminele organisaties. Saric [‘de cocaïnekoning’] bijvoorbeeld, deed er alles aan om onder de radar te blijven en voerde zijn illegale activiteiten uit onder het mom van een legaal bedrijf,’ aldus Sasa Djordjevic van de afdeling Belgrado van Global Initiative Against Transnational Organized Crime, een onafhankelijke organisatie gevestigd in Genève. Maar nu nemen de leiders Mexicaanse ‘narco’s’ als model. ‘Kijk, schat, Mexico in Belgrado,’ merkte Belivuk op bij de foto van een lijk.
Deze organisaties beperken hun invloedssfeer niet tot de Balkan. Elders in Europa zijn ze te vinden bij strategische havens als Rotterdam en Antwerpen, maar ook in landen waar de diaspora gevestigd is (Duitsland, Oostenrijk, Zweden). De moordenaars van de ‘Kotor-oorlog’ waren ook daar actief. Weer andere regio’s worden gezien als toevluchtsoorden. ‘Deze gewelddadige criminele organisaties gebruiken Frans grondgebied als incidentele uitvalsbasis na het plegen van moorden in het buitenland, alsmede als plek voor het witwassen van geld en de circulatie van wapens en drugs’, aldus de Franse gerechtelijke politie.
Een van de slachtoffers van het ‘horrorhuis’ is een befaamde bankovervaller
De analyse van de via Sky uitgewisselde gegevens heeft nog niet alle geheimen van de folterkamer aan het licht gebracht. In het laboratorium worden DNA-sporen onderzocht in een poging de slachtoffers te identificeren. De lijst met bekende gevallen biedt al een overzicht van de vijanden van de clan, en het gaat allemaal een stuk verder dan wat opstootjes op de voetbaltribunes. Een van de slachtoffers is een man wiens faam tot buiten de grenzen van Servië reikte: Milan Ljepoja, destijds lid van de Pink Panthers, een bende van bankovervaller die meesters waren in vermommingen en spectaculaire bankovervallen, of het nu in Parijs, Zwitserland of Dubai was. Ljepoja werd in 2008 in Frankrijk gearresteerd en gevangengezet, keerde enkele jaren later terug naar Servië en hield zich een tijdje gedeisd, maar kwam toen te dicht in de buurt van de cocaïnehandel. Hij betaalde een hoge prijs voor zijn nabijheid tot de Skaljari. Op een foto van 8 december 2020 is zijn gemutileerde lijk zonder armen te zien.
Tot dusver zijn ongeveer dertig personen door de gerechtelijke autoriteiten van Servië in staat van beschuldiging gesteld. Verschillende van hen hebben gepraat. ‘Sommigen van hen hebben, geconfronteerd met bewijsmateriaal, meegewerkt met de onderzoekers en uitvoerig verslag gedaan van de werking van de organisatie en de gepleegde misdaden’, aldus het rapport van de gerechtelijke politie. Verzwakt door de arrestaties van hun leiders, opgeschrikt door de verbanning van andere leden en geconfronteerd met het feit dat politieke allianties opnieuw moeten worden opgebouwd, gaan de clans van Kotor een nieuwe fase in hun geschiedenis in, die onvoorspelbaarder is dan ooit. Eén ding is in ieder geval zeker delen ze: de cocaïneoorlog is nog niet voorbij.
‘Het is een zaak die een Kuifje-verhaal waardig is’, aldus El País. Jean-Luc Martinez, acht jaar lang het hoofd van ’s werelds grootste museum, werd woensdag aangeklaagd voor fraude en illegale handel in antiquiteiten, zei een gerechtelijke bron donderdag.
Volgens Le Canard enchaîné onderzoeken de autoriteiten of de voormalige bestuursvoorzitter van het Louvre ‘een oogje heeft dichtgeknepen‘ bij valse certificaten van oorsprong voor vijf artefacten uit de Egyptische oudheid die ‘voor tientallen miljoenen euro’s’ zijn aangekocht door het Louvre Abu Dhabi, het filiaal van het Parijse museum in de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten. Een van de stukken is een roze granieten stele waarin de naam van farao Toetanchamon is gegraveerd.
‘Andere vooraanstaande personen uit de cultuur- en archeologiewereld in Frankrijk zouden betrokken kunnen zijn’ bij deze ‘nieuwe vloek van Toetanchamon die de kunstinstelling en de regering doet sidderen’, onderstreept El País. Ook conservator Vincent Rondot en egyptoloog Olivier Perdu zijn gearresteerd.
Oorlog rivaliserende drugsbendes om macht in de gevangenissen
Bij een nieuwe opstand in een gevangenis in Ecuador zijn drieënveertig mensen omgekomen, aldus El Mercurio. Het geweld vond maandag plaats in de gevangenis van Bellavista, zo’n 80 kilometer ten westen van Quito. Ongeveer honderd gevangenen ontsnapten tijdens botsingen tussen rivaliserende bendes. De politie voert momenteel controles uit in de andere gevangenissen van het land ‘om een uitbarsting van geweld te voorkomen’, meldt El Mercurio.
Conflicten, vaak met extreem geweld, zijn aan de orde van de dag in Ecuadoraanse gevangenissen, waar sinds februari 2021 bijna 350 gedetineerden zijn omgekomen. Volgens de regering voeren rivaliserende drugsbendes, die opgegaan zijn in of gecontroleerd worden door Mexicaanse kartels, een meedogenloze oorlog om de overvolle gevangenissen in handen te krijgen, een oorlog die de autoriteiten tot dusver niet hebben kunnen bedwingen.
Met valse advertenties en neppe websites sluizen internetfraudeurs geld weg. Alles verloopt snel en anoniem waardoor het lastig is de criminelen te achterhalen. Wel kunnen we op Crimenetwork gesprekken van de oplichters lezen.
Misschien kunnen we nog iets vinden op eBay. Zo vlak voor Kerst is dit platform de laatste grote hoop voor veel mensen die nog een cadeautje zoeken. Sommigen willen niet meer veel geld uitgeven, anderen hebben het gewoon niet. En bij eBay of in off-the-beaten-track onlineshops is het vaak ietsje goedkoper.
Maar deze koopjesjacht kent risico’s. Want terwijl de argeloze koopjeszoekers de aanbiedingen langslopen hebben internetfraudeurs allang hun val gezet. En dat gaat zoals hier tussen twee gebruikers met als pseudoniem lockdownlothar en 3komma3:
lockdownlothar guess you’re sway, right? 3komma3 hoi ja lockdownlothar wat kan ik voor je doen? 3komma3 wil graag op proef tien advertenties kopen voor klaz. (‘Klaz’ staat voor eBay, de advertenties horen bij de oplichterstruc.) lockdownlothar kunnen we doen lockdownlothar prijssegment en andere item verzoeken? 3komma3 beste niche 3komma3 prijs vanaf 500.
Crimenetwork, een marktplaats voor criminelen, waar vrijwel alles te krijgen valt waar de legale markt niet in voorziet
Bovenstaande boodschap komt uit een echte chat tussen twee vermoedelijke cybercriminelen. Een van hen is 3komma3 – of ook wel sway. Beide pseudoniemen gebruikt hij op Jabber, een instant messaging-service vergelijkbaar met het vroegere msn. Het forum waar ze elkaar hebben ontmoet is Crimenetwork, een marktplaats voor criminelen, waar vrijwel alles te krijgen valt waar de legale markt niet in voorziet: nep-onlineshops met fakeproducten, gejatte identiteiten, gekaapte bankrekeningen. Wie zoekt, die vindt.
Advertenties met koopjes
Op internetfora vinden deze vermoedelijke fraudeurs alles wat ze voor hun oplichterij nodig hebben. De nietsvermoedende shopper ziet alleen advertenties met koopjes en kan de verleiding niet weerstaan. Hij klikt, betaalt – en staat met lege handen. De bestelling komt nooit aan, het geld verdwijnt naar een door de oplichters gekaapte rekening en is weg. De daders hebben daarvoor alleen een computer nodig en een flinke portie criminele energie. Elk jaar maken ze zo miljoenen euro buit.
In 2020 wilde de recherche het criminele forum een harde slag toebrengen. Veertienhonderd agenten doorzochten een flink aantal gebouwen. Lamgelegd hebben ze het netwerk duidelijk niet. Want enkele chatberichten schreven lockdownlothar en 3komma3 pas begin dit jaar.
De mensen achter zulke pseudoniemen opereren niet in een bende, het zijn lone wolves
Uit de gesprekken blijkt dat mensen achter zulke pseudoniemen niet in een bende opereren, het zijn lone wolves. Ze frauderen allemaal op eigen houtje. Maar ze onderhouden wel contact met elkaar, ze bieden elkaar diensten aan, sommigen worden ook echte maatjes. De Süddeutsche Zeitung kon ruim 20.000 chats inzien en de echtheid ervan steekproefsgewijs controleren via enige eruit voortvloeiende bitcoin-transacties. Zo kom je heel dicht bij de vermoedelijke fraudeurs – tot bij hun onderlinge chatverkeer. sway schreef tussen eind januari en begin april 7300 berichten, meer dan enig andere persoon in het chat-bestand. Wat drijft iemand die thuis waarschijnlijk honderdduizenden euro’s verdient met oplichting vanaf zijn computer?
Werktijden
Zijn normale ‘werktijd’ ligt klaarblijkelijk tussen elf uur ’s ochtends en 10 uur ’s avonds, de meeste berichten heeft hij binnen dit tijdsbestek geschreven. Waarom er juist van sway zoveel chats in het bestand zitten, is vooralsnog niet duidelijk. Mogelijk is hij zeer actief is in de scene en beschikt hij over een groot netwerk. Maar het is ook mogelijk dat iemand hem een loer heeft willen draaien.
Zijn job in de scene is die van shop filler, schrijft sway aan een van zijn chatpartners. Dat kan weinig anders betekenen dan dat hij nepwinkels opzet en zijn bankrekeningen spekt met geld van mensen die daar intrappen. Uit de chats blijkt verder dat hij mensen ook oplicht met nepadvertenties op eBay.
Elke dag chat sway met dienstverleners die hem veel werk uit handen nemen – en daarbij fors meeverdienen. In de chats informeert sway naar hun diensten, pingelt af van hun prijs, bekritiseert slechte waar. Hij koopt diensten in, vermoedelijk om zelf te kunnen frauderen. Dit systeem staat bekend als crime as a service. Met 30 pseudoniemen had sway in de genoemde drie maanden contact. Voor sommigen lijkt hij een vaste klant, anderen zijn waarschijnlijk vooral vriendjes.
Dit soort nepadvertenties verschijnt ook bij Amazon of andere online marktplaatsen
Dagelijks besteedt sway een deel van de dag aan het lokken van potentiële slachtoffers met fakeadvertenties op eBay. Daarvoor kopiëren oplichters meestal bestande bonafide advertenties en proberen zij die op het platform te plaatsen. Dit soort nepadvertenties verschijnt ook bij Amazon of andere online marktplaatsen. sway laat zulke advertenties – in de chats noemt hij ze ‘insis’ – door anderen in elkaar zetten. Zoals door raes:
3komma3 hoi 3komma3 wil graag paar insis kopen 3komma3 10x op proef raes nicheproducten? 3komma3 joe raes er zijn 80, in de aanbieding
Aan het eind van het gesprek koopt sway voor 150 euro advertenties. Daarmee creëert hij voor zichzelf de mogelijkheid om in het tijdsbestek van een maand zo’n 35 miljoen gebruikers op eBay te bestelen.
Technische voorzorgsmaatregelen
En eBay? Het bedrijf is op de hoogte van het probleem en treft naar eigen zeggen technische voorzorgsmaatregelen, neemt goed nota van klachten van gebruikers en waarschuwt voor opvallende zaken. Een woordvoerder zegt dat klanten beter niet vooruit kunnen betalen en dat het platform er alles doet om de veiligheid te garanderen.
sway heeft op dat moment twintig nieuwe advertenties. Het geld dat daarmee gemoeid is stuurt hij naar raes, natuurlijk niet via een bankoverschrijving, maar via bitcoin wallet. Dat is de digitale portemonnee waarmee je cryptovaluta zoals bitcoins kunt verzenden en ontvangen. Elke transactie die ooit met bitcoin is gedaan, wordt vastgelegd in de blockchain en kan met behulp van eenvoudige online tools door iedereen publiekelijk worden ingezien. En inderdaad, enkele uren na sways bericht legt de blockchain een transactie vast van omgerekend ongeveer 150 euro.
serkan36: broer, ik moet gewoon junky stuff hebben voor te adverteren
Vooral nicheproducten zijn gewild. Experts zeggen dat mensen met name in de val lopen als een product moeilijk verkrijgbaar is en kopers bereid zijn vooraf te betalen. Dan kan het net zo goed om de nieuwe Playstation als om een zak openhaardhout gaan. De vermoedelijke dienstverlener in de misdaad heeft als insider tip roeimachines aanbevolen, die gaan momenteel ‘als broodjes over de toonbank’. Geen wonder, in tijden van pandemie willen mensen immers thuis kunnen sporten. Het vraagstuk van producten die bijzonder ‘goed lopen’ houdt sway sowieso regelmatig bezig. Vaak gaat dat in een heel eigen vaktaaltje:
serkan36 broer serkan36 ik moet gewoon junky stuff hebben voor te adverteren 3komma3 wat is junky stuff serkan36 so dj shit un gitaren serkan36 dan gaan de mensen los 3komma3 oke bro 3komma3 vet veel adverteren 3komma3 aanval ok serkan36 ja maar ik moet ook gewoon advertenties hebben die knallen serkan36 un geen inbouwkeukens un grasmaaimachines serkan36 doe mij platenspelers un so djay shitzooi.
In de chats gaat het verder over halters, paardenzadels, kettingzagen of elektrische scooters. De vermeende gangsters scannen voortdurend de markt – en zetten daarop hun val. Zeker de maand december betekent voor internetfraudeurs hoogconjunctuur: ‘Hoe vaker mensen online shoppen, hoe vaker ze in de val van de nepshop trappen,’ waarschuwt Iwona Husemann van de consumentenbond Noordrijn-Westfalen. Door de 2g-regel in de detailhandel zullen dit jaar waarschijnlijk heel veel mensen kiezen voor onlineshopping, denkt ze. Daarbij komen nog de leveringsproblemen bij speelgoed en elektronica – reden temeer om elders op zoek te gaan naar aanbiedingen.
Nepshopproject
Behalve met nepadvertenties op eBay probeert sway consumenten klaarblijkelijk ook om de tuin te leiden met nepshops. In plaats van hier en daar een losse nepadvertentie zet sway daartoe meteen een complete website op. Die moet alles weghebben van een bonafide onlineshop met een groot aanbod. Alles op zo’n site is fake. Voor zijn meest recente nepshopproject geeft sway opdracht aan weer een andere chatpartner, die zichzelf op Crimenetworksimonerus noemt. Zijn taak: de inhoud kopiëren van de sites van solide online-postorderbedrijven en deze nabouwen voor de nepwinkels. De twee werken al een paar dagen samen. Ondertussen raken ze aan de praat, over bitcoins en het geld dat ze met onlinefraude binnenhalen:
sway te veel geld uitgegeven laatste tijd simonerus haha. wat heb je nog zo opgescharreld sway poeh paar auto’s simonerus hoe maak je zo veel geld zonder wat te doen sway nou ik leef van het maanden geleden verdiende nog haha simonerus wat was dat dan 20 30k sway nene. was wel goed simonerus ik heb 700 gemaakt ongeveer. vorig jaar sway dan heb je echt grote uitgaven simonerus dit jaar wil ik 1mio halen. hoe dan ook simonerus dan eventjes rustig aan
Even later schrijft sway dat hij in het afgelopen jaar tussen de 100.000 en 200.000 euro heeft verdiend. Of dat klopt kan de Süddeutsche Zeitung niet controleren. Maar de bedragen die hij blijkens de bitcoin-transacties overmaakt doen vermoeden dat er in zijn zaakjes wel degelijk veel geld omgaat.
Volgens de recherche zijn maar weinig onlinefraudeurs professioneel programmeur laat staan hacker
Volgens de recherche zijn maar weinig onlinefraudeurs professioneel programmeur laat staan hacker. Waarom ook al die moeite? Gedetailleerde instructies voor onlinefraude staan op fora als Crimenetwork. Daar worden zakelijke en persoonlijke dingen besproken. Iemand schrijft dat hij als kind Pokemon-kaarten heeft gestolen, een ander werkt niet als zijn vriendin over de vloer is. En soms krijgen ze wroeging, iemand schrijft: ‘Jezelf op de borst slaan kun je niet, om eerlijk te zijn. Zeker ook omdat je altijd bang moet zijn dat je ’s ochtends hardhandig wordt gewekt.’ Hij bedoelt: door de politie.
Sway alias 3komma3 wacht kennelijk een volgende stap. Als een slachtoffer toehapt op een van zijn eBay-advertenties of nepshops, heeft hij immers een factuur nodig zodat de handel er zo echt mogelijk uitziet. Voor dienstverlener bigfootcnw een fluitje van een cent:
3komma3 hoi 3komma3 kun je me snel un rekening voor un koffiemachine knutselen bigfootcnw hi bigfootcnw ben jij sway ? 3komma3 yep 3komma3 die machine is et 3komma3 lukt et vllt in 5 min bigfootcnw Ik ben al bijna klaar
Identiteitskaarten en pakketzegels
Zo vervalsen mogelijke cybercriminelen als sway waarschijnlijk ook foto’s van identiteitskaarten en pakketzegels. Sway koopt zo’n zegel bijvoorbeeld bij Whit3cnw. Hij schrijft: ‘Heb un 100% tid-graad nodig gaat dat snel.’ tid, weer zo’n afkorting. Zij staat voor Transaction id, het trackingnummer waarmee de verzendstatus van pakketten gevolgd kan worden. Het is gekocht met een valse identiteit. Waarschijnlijk zal sway zijn denkbeeldige pakket nooit verzenden, maar met een echt trackingnummer kan hij zijn slachtoffers langer aan het lijntje houden.
Om met zijn slachtoffers af te kunnen rekenen mist sway nu nog een bankrekening. Zijn eigen rekeningnummer kan hij immers niet gebruiken. Op Crimenetwork koopt hij daarom waarschijnlijk een zogeheten bankdrop, een eerder door een oplichter gekaapte rekening. In de chats komen heel vaak gekaapte rekeningen van online banken zoals n26, Fidor of de Postbank terug. Veel minder vaak, maar daarom des te gewilder en duurder, lijkt er sprake te zijn rekeningen van de Sparkasse en de Consorsbank.
Een gejatte bankrekening is een belangrijk onderdeel van deze zwendel
Een gejatte bankrekening is een belangrijk onderdeel van deze zwendel. Ze bestaan dankzij de naïviteit van het publiek. Mensen surfen op internet en zien daar een goed gecamoufleerde advertentie van oplichters: ‘Testpersonen gezocht voor opening van een bankrekening.’ Nietsvermoedend klikken zij erop en openen zo een rekening bij een bank. In ruil daarvoor krijgen ze van de oplichters wat geld – een kleine tegemoetkoming voor de moeite. Vervolgens vragen de oplichters de mensen om hun toegangsgegevens. Zij zullen het rekeningnummer dan weer afsluiten. Maar dat is, net als het hele testgebeuren, een leugen. Zodra de mensen hun gegevens hebben doorgegeven kunnen de oplichters het legaal geopende bankrekeningnummer gebruiken alsof het van hen is. Als de koper bij eBay vervolgens geld overmaakt, belandt dit op de gekaapte rekening en vloeit het van daaruit weer weg. Zonder ook maar een spoor achter te laten naar de dader. In plaats daarvan komt de argeloze testpersoon in beeld.
Als de politie met de slachtoffers contact opneemt, is het vaak al te laat en zijn de daders gevlogen. Desgevraagd zeiden alle banken dat ze zich bewust waren van het probleem en dat dit als gevolg van de pandemie ook groter was geworden. Ze gingen er actief mee aan de slag, met technische oplossingen en via voorlichting. Maar zolang mensen nietsvermoedend in de trucjes van oplichters trappen valt het frauduleus openen van bankrekeningen niet volledig te voorkomen. Daarover is iedereen het eens.
Omdat alles anoniem en snel verloopt, is het voor de recherche lastig de oplichters te achterhalen
Als de politie bij de slachtoffers voor de deur staat is het meestal te laat. Omdat alles anoniem en snel verloopt, is het voor de recherche lastig de oplichters te achterhalen. Voor consumenten is dat geen goed nieuws. Ze zijn min of meer machteloos en kunnen op een dag een waarschijnlijke oplichter zoals sway tegen het lijf lopen. In een van de chats duikt zijn telefoonnummer op. Als Süddeutsche Zeitung hem belt, neemt hij niet op. Hij antwoordt via Telegram Messenger. Op onze aantijgingen wil hij in eerste instantie niet reageren, hij schrijft dat het ‘waarschijnlijk om een misverstand’ gaat. Als we doorvragen stuurt hij links naar het socialemediaprofiel van de drie betrokken SZ-redacteuren, zegt dat hij daar wel iets mee kan en dat ze maar eens goed moeten nadenken of ze hun verhaal wel willen publiceren. Vooralsnog is het zijn laatste bericht.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
