De ambassadewijk van de hoofdstad ligt steeds meer onder vuur
De Verenigde Staten zijn begonnen met het evacueren van ambassadepersoneel uit Haïti. Dat schrijft NBC News. Daarnaast is de beveiliging op de ambassade versterkt door mariniers, een dag nadat tientallen zwaarbewapende bendeleden probeerden de ambassadewijk in de hoofdstad Port-au-Prince in te nemen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Afgelopen weekend kwam het al langer oplaaiende bendegeweld tot een nieuw hoogtepunt, toen het ministerie van Binnenlandse Zaken in brand werd gestoken, het vuur werd geopend op het presidentiële paleis, en aanvallen werden ingezet op de internationale luchthaven en de belangrijkste haven van het land.
De bendes in het land lijken zich nu te richten op de overheidsgebouwen in de ambassadewijk Champ de Mars. Lokale autoriteiten waarschuwen dat als bendes deze weten over te nemen, de regering van het land definitief zal vallen.
Zo’n 4000 gevangenen zijn ontsnapt bij de bestorming
De regering van Haïti heeft zondag de noodtoestand afgekondigd nadat gewapende bendes een grote gevangenis in Port-au-Prince hadden bestormd. Daarbij werden minstens twaalf mensen gedood en ontsnapten ongeveer vierduizend gevangenen, meldt de BBC.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De bendeleiders zeggen dat ze het aftreden willen afdwingen van premier Ariel Henry, die momenteel in het buitenland verblijft. Volgens een verklaring van de regering werden twee gevangenissen – een in de hoofdstad en de andere in het nabijgelegen Croix des Bouquets – in het weekend bestormd. Onder de gevangen in Port-au-Prince bevonden zich bendeleden die werden beschuldigd in verband met de moord op president Jovenel Moïse in 2021.
Een groot deel van Haïti, dat in de greep is van een ernstige politieke crisis, is in handen gevallen van bendes. Gewelddadige bendeoorlogen hebben sinds 2020 aan duizenden mensen het leven gekost in het land. Duizend Keniaanse politieagenten worden binnenkort naar het eiland gestuurd om te proberen de orde te herstellen, als onderdeel van een internationale missie die wordt gesteund door de Verenigde Naties en de Verenigde Staten.
Henry is in Kenia om een vredesmissie naar het land te krijgen
In de hoofdstad van Haïti is het bendegeweld donderdag opgelaaid toen een machtige bendeleider aankondigde dat hij wilde proberen om de politiechef en ministers van het land gevangen te nemen. Dat schrijft persbureau Reuters. Dit gebeurde tijdens de afwezigheid van premier Ariel Henry, die in Kenia is om een akkoord te sluiten over een buitenlandse troepenmacht die in Haïti moeten helpen de bendes te bestrijden.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Schutters beschoten de belangrijkste internationale luchthaven van Haïti en andere gebouwen in een golf van geweld die veel mensen verraste. Bedrijven, overheidsinstellingen en scholen moesten vroeg sluiten omdat ouders en jonge kinderen in paniek door de straten vluchtten. Ten minste één luchtvaartmaatschappij, Sunrise Airways, schortte alle vluchten op.
Jimmy Chérizier, bekend als ‘Barbecue’ en leider van de bendecoalitie G9 Family and Allies, was te zien in een opgenomen video waarin hij aankondigde dat hij de politiechef en ministers van de regering wilde vastbinden en voorkomen dat Henry zou terugkeren naar Haïti. ‘Met onze geweren en met het Haïtiaanse volk zullen we het land bevrijden,’ zei hij.
De Latijns-Amerikaanse Ronde Tafel voor Reflectie, geleid door de Chileense ex-president Michelle Bachelet, heeft zich uitgesproken tegen de repressie in Venezuela, meldt El País. De groep beschouwt de uitzetting van het Bureau van de Hoge Commissaris van de VN en de arrestatie van activist Rocío San Miguel als een ernstige fout van het chavismo, en waarschuwt voor een ‘dictatoriale tendens’ die niet past bij Venezuela.
Sinds haar arrestatie op 9 februari zit de activist San Miguel gevangen in El Helicoide
Sinds haar arrestatie op 9 februari zit de activist San Miguel gevangen in El Helicoide, de beruchte gevangenis van de Venezolaanse inlichtingendienst. Ze wordt verdacht van het beramen van een staatsgreep. Toen de VN-commissie zich uitsprak tegen de arrestatie van San Miguel werd de organisatie gesommeerd het land te verlaten. Volgens de Venezolaanse minister van Buitenlandse Zaken, Yván Gil, is de mensenrechtencommissie ‘een privékantoor geworden van coupplegers en terroristische groeperingen die voortdurend complotten smeden tegen het land’.
Japanse wetenschappers zijn erin geslaagd een satelliet te ontwikkelen van hout. De LignoSat-sonde is gemaakt van magnoliahout, dat bij experimenten in het International Space Station (ISS) bijzonder stabiel bleek te zijn en bestand tegen scheuren. De sonde wordt deze zomer met een Amerikaanse raket gelanceerd, schrijft Nikkei Asia.
De houten satelliet is gebouwd om te zien of deze kunnen dienen als milieuvriendelijk alternatief voor de gebruikelijke metalen
De houten satelliet is gebouwd door onderzoekers van de Universiteit van Kyoto en het bosbouwbedrijf Sumitomo Forestry om te zien of deze kunnen dienen als milieuvriendelijk alternatief voor de gebruikelijke metalen. ‘Alle satellieten die de atmosfeer van de aarde weer binnenkomen, verbranden en creëren kleine aluminiumoxidedeeltjes die jarenlang in de bovenste atmosfeer blijven zweven,’ legt Takao Doi uit, astronaut en ruimtevaartingenieur van de Universiteit van Kyoto. ‘Die deeltjes tasten het milieu op aarde aan.’
Lokale politici hebben last van intimidatie
In 2022 heeft meer dan 60 procent van de lokale volksvertegenwoordigers in Duitsland te maken gehad met bedreigingen en agressie, blijkt uit gegevens van de Heinrich-Böll-Stiftung en de Universiteit van Duisburg-Essen. Vooral burgemeesters liggen onder vuur.
‘Veel mensen die betrokken zijn bij de lokale politiek ervaren vijandigheid,’ schrijft Die Tageszeitung. In januari 2024 richtte het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken daarom zelfs een ‘contactpunt voor de bescherming van gemeenteambtenaren en gekozen vertegenwoordigers’ op om dit fenomeen aan te pakken. Minister Nancy Faeser zei dat het doel van het nieuwe contactpunt was om aan ambtsdragers en gekozen vertegenwoordigers over te brengen: ‘Je staat er niet alleen voor.’
Dit varieert van haatmails tot fysieke aanvallen en zelfs moord
‘Lokale politiek is direct,’ aldus Faeser. Deze nabijheid maakt mensen echter ook kwetsbaar. Dit varieert van haatmails tot fysieke aanvallen en zelfs moord, zoals in het geval van de districtsvoorzitter van Kassel, Walter Lübcke, die in 2019 werd vermoord door een rechts-extremist.
Veel van deze overtredingen worden niet eens bij de politie gemeld, aldus Faeser. Pogingen tot intimidatie zoals ‘Ik weet naar welke school je kinderen gaan’ zijn niet ongewoon. Ze heeft al met verschillende burgemeesters gesproken die zeiden: ‘Dan kan ik maar beter stoppen om mijn gezin te beschermen.’
Lokale politici waarmee Die Tageszeitung sprak, maken melding van haatcampagnes en intimidatie op sociale netwerken, rotte eieren die naar hun huizen werden gegooid en beledigende brieven. Gekozen vertegenwoordigers voelen zich in de steek gelaten wanneer ze worden geconfronteerd met bedreigingen, geven het op en stellen zich niet langer verkiesbaar.
Thomas Zschornak, de CDU-burgermeester van Nebelschütz, een kleine gemeente in het oosten van Duitsland, is een van de bedreigde politici. Twee jaar lang was hij het slachtoffer van een intense intimidatiecampagne; ook hij stelde zich niet herkiesbaar. Hij verliet de politiek met een burn-out.
Showmax verdringt Netflix in Afrika
Het Zuid-Afrikaanse streamingbedrijf Showmax is Netflix voorbijgestreefd in Afrika, schrijft Rest of World. Showmax, dat in 2015 ontstond uit MultiChoice, Afrika’s grootste entertainmentbedrijf, had eind november 2023 2,1 miljoen abonnees op het continent, tegenover 1,8 miljoen voor Netflix, volgens marktonderzoeksbureau Omdia. Showmax heeft Netflix ingehaald te midden van de hevige concurrentie in de Afrikaanse videostreamingindustrie, waar internationale bedrijven, grote telecombedrijven en verschillende landspecifieke apps vechten om het geld van de consument. Het bedrijf probeert zich te onderscheiden door een aanbod van series en films gericht op de Afrikaanse consument.
Showmax werkt samen met HBO en Comcast. Het platform heeft ook de streamingrechten voor de Engelse Premier League.
Onderzoek: herbebossing houdt klimaatopwarming tegen
Onderzoekers hebben ontdekt dat herbebossingsprojecten in het oosten van de Verenigde Staten ‘een verbluffende prestatie hebben geleverd’: het inperken van de stijgende temperaturen die het gevolg zijn van de klimaatcrisis. The Guardianmeldt dat wetenschappers al lange tijd verbaasd waren over een zogenaamd ‘opwarmingsgat’ boven delen van het zuidoosten van de VS, waar de temperaturen constant zijn gebleven of zelfs zijn gedaald, ondanks de onmiskenbare bredere opwarmingstrend. Een belangrijke reden voor deze afwijking, zo blijkt uit het nieuwe onderzoek, is de enorme herbebossing van een groot deel van het oosten van de VS na het aanvankelijke verlies van grote aantallen bomen na de Europese kolonisatie van het Amerikaanse continent.
‘De herbebossing is opmerkelijk geweest’
‘De herbebossing is opmerkelijk geweest en we hebben aangetoond dat dit zich heeft vertaald in de omringende luchttemperatuur,’ zegt Mallory Barnes, een milieuwetenschapper aan de Universiteit van Indiana die het onderzoek leidde. ‘Het “opwarmingsgat” was een echt mysterie en hoewel het niet alles verklaart, toont dit onderzoek aan dat er een belangrijk verband is met herbebossing.’
Vanaf de jaren 1920 is de Amerikaanse regering begonnen met een voortvarend boomplantprogramma. Dat heeft ertoe geleid dat er in de afgelopen eeuw ongeveer 15 miljoen hectare herbebost gebied is bijgekomen in het oosten van de VS – genoeg bomen om een gebied groter dan Engeland te bedekken.
Karkassen
Onder een donkere, met ijs bedekte zee voor de kust van Groenland stuit een dappere duiker op de enorme karkassen van dwergvinvissen. Alex Dawson, die het spectaculaire beeld maakte, won hiermee de prijs voor Onderwaterfotograaf van het Jaar 2024. Whale Bones werd gefotografeerd onder de zwaarste omstandigheden, waarbij hij met duikpak en ademhalingsondersteuning afdaalde onder de ijskap van Groenland.
De foto werd gekozen uit 6500 inzendingen van over de hele wereld
De foto werd gekozen uit 6500 inzendingen van over de hele wereld. Een andere winnaar was JingGong Zhangs, die eerder het paren van zeepaardjes vastlegde en dit jaar het broedseizoen van de Japanse Zoarchias, een zogeheten puitaal, wist te fotograferen.
Het geweld vond plaats in het noorden van het land
Bij aanvallen van vermoedelijke Nigeriaanse milities op dorpen in het noorden van het Afrikaanse land zijn zeker 113 doden gevallen. Dat meldt Al Jazeera.Het geweld vond plaats in Bokkos, een regio die al jaren geteisterd wordt door religieuze en etnische spanningen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Militaire bendes lanceerden ‘goed gecoördineerde’ aanvallen op zeker twintig dorpen en staken huizen in brand, zo zei een woordvoerder van de Nigeriaanse politie. Er zouden zeker driehonderd gewonden zijn gevallen.
In Bokkos, dat op de scheidslijn ligt tussen het overwegend islamitische noorden van Nigeria en het overwegend christelijke zuiden, waren er maandagmiddag laat nog schoten te horen. In de regio wordt vaker extremistische geweld gemeld, vaak afkomstig van jihadistische groeperingen.
Het ging om dorpelingen die een islamitisch feest vierden
De Nigeriaanse regering is een onderzoek begonnen nadat een drone van het nationale leger per ongeluk het dorp Tudun Biri had getroffen terwijl de bewoners een islamitisch feest vierden. Volgens lokale bewoners werden zeker 85 mensen, waaronder veel vrouwen en kinderen, gedood bij die vergissingsaanval, meldt Le Monde.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Volgens plaatselijke autoriteiten worden nog eens 66 mensen behandeld in het ziekenhuis. Het leger zegt dat de drone op een routinemissie was, die ‘onbedoeld leden van de gemeenschap trof’. De dorpelingen waren het islamitische feest Mawlid an-Nabi aan het vieren toen ze onder vuur genomen werden.
De Nigeriaanse strijdkrachten gebruiken vaker drones voor luchtaanvallen in hun strijd tegen milities in het noordwesten en noordoosten van het land, waar jihadisten al meer dan een decennium proberen territorium te veroveren. Leiders van de gemeenschap hebben na de aanval alle verzoeken om hulp van de regering afgewezen.
De meeste verantwoordelijken zijn inmiddels gearresteerd
In Sierra Leone is een avondklok ingevoerd nadat op zondagochtend gewapende mannen gevangenissen in Freetown hadden bestormd. Daarbij hebben ze gevangenen uit een aantal ‘grote’ gevangenissen vrijgelaten, aldus de minister van Informatie van het West-Afrikaanse land.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Volgens President Julius Maada Bio was op zondagavond de rust hersteld. Hij omschreef de gewapende confrontaties als een poging om de staat te destabiliseren en verklaarden dat de meeste verantwoordelijken inmiddels zijn gearresteerd. Op zondagochtend was de BBC getuige van hoe soldaten in Freetown een politievoertuig in beslag namen met zware wapens. De Britse omroep zag andere soldaten scanderen dat ze van plan waren om ‘Sierra Leone schoon te vegen’. Het is nog onduidelijk hoeveel gevangenen zijn bevrijd. ‘De politieke situatie in Sierra Leone is al gespannen sinds juni, toen president Bio werd herkozen’, meldt de BBC.
In Burlington, in de Amerikaanse staat Vermont, heeft de politie een verdachte gearresteerd in verband met de schietpartij op drie Palestijnse studenten afgelopen zaterdag. De drie studenten liepen in de buurt van de Universiteit van Vermont toen de aanval plaatsvond. Jason J. Eaton, 48 jaar oud, zal naar verwachting vanavond worden voorgeleid, schrijft The New York Times. Twee van de drie slachtoffers droegen een Palestijnse kaffiya, een traditioneel hoofddeksel. De politie houdt rekening met een haatmisdrijf.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Volgens een woordvoerder van de familie waren de mannen een combinatie van Engels en Arabisch aan het spreken toen de aanvaller zonder iets te zeggen vier keer op hen schoot. Twee slachtoffers bevinden zich in stabiele toestand, de derde heeft ernstigere verwondingen opgelopen. Hoewel er op dit moment geen verdere details beschikbaar zijn, benadrukte de politiechef van Burlington, Jon Murad, op zondag dat ‘op dit beladen moment niemand naar dit incident kan kijken zonder te vermoeden dat het een haatmisdrijf was’.
‘Dit moet stoppen,’ benadrukte Husam Zomlot, hoofd van de Palestijnse missie in het Verenigd Koninkrijk en een vriend van de getroffen families. Hij wees daarbij op de recente fatale steekpartij in Illinois waarbij een zesjarige jongen werd gedood. Volgens de autoriteiten ging het om een antimoslimaanval. De Amerikaanse overheid opende deze maand verschillende onderzoeken naar discriminatie op een zestal universiteiten na klachten over antimoslim- en antisemitische incidenten.
Volgens Vidal-Quadras is hij slachtoffer van een aanslag door Iran
De Spaanse politie heeft drie mensen gearresteerd in verband met het neerschieten van Alejandro Vidal-Quadras, een extreemrechtse politicus, eerder deze maand. Dat meldt El País. Die aanslag wordt onderzocht als ‘terrorisme’. Volgens Vidal-Quadras zit Iran achter de moordpoging.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Vidal-Quadras, een medeoprichter van de Spaanse partij Vox, werd op 9 november in een straat in Madrid in zijn gezicht geschoten. De 78-jarige voormalig politiek leider overleefde de aanval en herstelt in een ziekenhuis met een dubbele kaakfractuur. De politie arresteerde dinsdag twee Spaanse mannen en een Britse vrouw.
Vidal-Quadras, al lange tijd sympathisant van de Iraanse politieke oppositie, zou zelf hebben gezegd dat hij het regime in Teheran verdenkt van de aanval. Ook de in Parijs gevestigde Iraanse oppositiegroep Comité van de Nationale Raad van Verzet van Iran geeft de Iraanse regering de schuld van de schietpartij. De politie onderzoekt of de gearresteerde verdachten banden hebben met Iran. De schutter zou niet tot de drie arrestanten behoren.
Het gaat om groepen die tegen de Franstalige meerderheid zijn
Bij een aanval op een dorp in het westen van Kameroen hebben separatisten zeker twintig mensen gedood. Dat schrijft Africanews op basis van berichten van het Franse persbureau AFP.De aanval vond plaats vóór zonsopgang. In een wijk in de stad Mamfe werden huizen in brand gestoken en mensen gedood terwijl ze sliepen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De Engelssprekende separatisten vechten voor een onafhankelijke staat Ambazonia in het westen van Kameroen. Deze gewapende groeperingen zijn sinds 2017 regelmatig in gevecht geraakt met regeringstroepen. De verantwoordelijkheid voor de aanval is nog niet opgeëist.
De woede over vermeende discriminatie door de Franstalige meerderheid in Kameroen zorgden voor protesten en rellen in 2016. Deze protesten werden hard de kop ingedrukt en zorgden voor een nieuw, grootschalig conflict tussen de Kameroense strijdkrachten en Ambazoense separatistische rebellengroepen. Deze strijd heeft inmiddels meer dan zesduizend slachtoffers geëist.
De belangrijkste dissidente factie van de Revolutionaire Strijdkrachten van Colombia (FARC), die weigerde te ontwapenen toen de FARC in 2016 een vredesakkoord accepteerde, heeft zondag de vredesbesprekingen met de Colombiaanse regering opgeschort. Dat meldt El Espectador.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De strijdgroep Estado Mayor Central (EMC), onder leiding van Iván Mordisco, heeft geen precieze reden gegeven voor het stopzetten van de gesprekken die hij half oktober met de regering begon. De organisatie bekritiseerde echter de linkse president Gustavo Petro voor het sturen van militairen naar het gebied waarin EMC actief is. De groep zegt dat het wel het afgesproken staakt-het-vuren zal blijven respecteren.
‘Deze aankondiging werpt nog meer schaduwen op de “Totale Vrede”-strategie van de regering, die te maken heeft met een ernstige schending van het staakt-het-vuren door het Nationale Bevrijdingsleger (ELN), dat de vader van voetballer Luis Díaz heeft ontvoerd’, schrijft de Colombiaanse krant. Recent is het geweld van guerrillagroepen in het Zuid-Amerikaanse land weer toegenomen.
Volgens hulporganisatie ZAKA zijn na de aanval van Hamas op een festival in Zuid-Israël afgelopen zaterdag zeker 260 lichamen geborgen, dat meldt The Times of Israel. Op het festival waren ongeveer 3000 voornamelijk jonge bezoekers aanwezig toen schutters het vuur opende op het publiek.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Veel familieleden van jongeren die het festival bij Kibboets Re’im bijwoonden, blijven achter met vragen. Een deel van de vermisten behoort tot de geborgen lichamen, waarvan de meeste nog niet geïdentificeerd zijn, van anderen wordt gedacht dat ze gegijzeld zijn en meegenomen naar de Gazastrook. Zaterdagavond stond er een lange rij bij het Centrum voor Vermiste Personen nabij luchthaven Ben-Gurion. Familieleden werden gevraagd spullen mee te nemen die DNA zouden kunnen bevatten, zoals tandenborstels.
Op sociale media gaan beelden rond van het bloedbad, waarop te zien is hoe doodsbange festivalgangers omsingeld worden en vluchten voor de plotselinge aanval. Het festival was een van de minstens 22 locaties waar de Hamas zaterdag aanviel. Er vielen minstens 700 doden aan Israëlische zijde en het zou gaan om de dodelijkste dag in de Israelische geschiedenis. Het is niet duidelijk of de 260 lichamen die zijn gevonden op het festival hier bijgerekend zijn.
Het land zucht al maanden onder een golf van geweld
Zweden wil de strijdkrachten inzetten om het toegenomen bendegeweld in het land aan te pakken. Dat meldt de Zweedse krant Dagens Nyheter, op basis van een landelijke toespraak van de premier Ulf Kristersson. Hij gaat vrijdag met het leger praten over hun rol, maar zei dat ‘alle opties nog op tafel lagen’.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De kans is groot dat in 2023 het record voor het aantal moorden in één jaar wordt verbroken. Alleen al in september kwamen twaalf mensen om het leven door bendegeweld. Een grote criminele bende zou kampen met onderlinge vetes, waardoor haast dagelijks schietpartijen plaatsvinden. Zweedse politici, waaronder Kristersson, wijzen op het migratiebeleid in het land.
In zijn toespraak ging Kristersson wel in op de ernst van de situatie. ‘Zweden heeft nog nooit zoiets meegemaakt. Geen enkel ander Europees land heeft ooit zoiets meegemaakt,’ aldus de Zweedse premier.
Na de vernietigende aardbeving in 2010 in Haïti probeerde burgemeester Rony Colin controle te krijgen over de haveloze stad Canaan. Dat mislukte, omdat de president en het kabinet wilden voorkomen dat Colin te veel zeggenschap zou krijgen in de verkiezingen. Een stem op Colin was een stem tegen henzelf.
Op een warme dag in de nieuwste stad van Haïti stonden honderden mensen zwetend rond een politiebureau. Ze wachtten op de man die het eerste bureau van de stad officieel zou openen. Er was bijna negen jaar verstreken sinds de ramp die de aanleiding was voor het ontstaan van deze plaats: een aardbeving van 7 op de schaal van Richter die tussen de 46.000 en 316.000 mensen het leven kostte – het precieze aantal weet niemand. De regering van Haïti schat dat zo’n anderhalf miljoen mensen – een op de zeven Haïtianen – bij de ramp dakloos raakten. Enkele weken later begonnen de VN en internationale ngo’s een aantal ontheemden over te brengen naar een braakliggend stuk land ten noorden van de hoofdstad, een gebied dat Canaan wordt genoemd. Weldra volgden er heel wat meer. Ze sliepen in tenten en krakkemikkige keten en begonnen na verloop van tijd stukjes grond te claimen waarop ze hun eigen huis bouwden. Hun aantal nam toe van honderden tot duizenden, vervolgens tienduizenden en ten slotte honderdduizenden. Bijna tien jaar na de aardbeving noemden zo’n driehonderdduizend mensen Canaan hun thuis.
Er was alleen één probleem: deze stad had geen bestuur. Tegen de tijd dat ik er een bezoek bracht hadden de inwoners zich verspreid over talloze bestaande gemeentes, maar niemand had zich officieel ingeschreven. Het was onmogelijk om het eigendomsrecht op een perceel te verwerven: geen formulieren om te ondertekenen, geen kantoor om naartoe te gaan, geen ambtenaren om een beroep op te doen. Er was geen bestuur dat de verantwoordelijkheid nam voor het graven van putten of voor de aanleg van parken of busstations. En er was geen politie.
Colin, het type ‘van krantenjongen tot miljonair’, besloot, terecht of onterecht, dat Canaan zijn grondgebied was
Eén man beloofde daar verandering in te brengen: Rony Colin, de burgemeester van de naburige stad Croix-des-Bouquets. Colin, het type ‘van krantenjongen tot miljonair’, besloot, terecht of onterecht, dat Canaan zijn grondgebied was.
Van een chauffeur uit Colins geboorteplaats aan zee hoorde ik het levensverhaal dat over hem de ronde doet: de jonge Colin, die kampte met tegenslag, ging een bos in om een waarzegger te raadplegen. De man wist Colins drie geluksgetallen op te roepen en zei hem dat hij loten moest kopen waarop die voorkwamen. Colin liep het bos uit, kocht drie loten en won twee keer. De opbrengst bedroeg 7,5 miljoen Haïtiaanse gourde, destijds het equivalent van ruim 2 miljoen dollar.
Zand
Al decennia voor de aardbeving gebruikte Colin zijn winst om een bouwbedrijf te beginnen. Hij kocht machines in Canada, die hij naar de Dominicaanse Republiek liet verschepen, vanwaar ze met vrachtwagens over de grens naar Haïti werden gebracht. Na de aardbeving had Haïti dringend behoefte aan de bouw of herbouw van duizenden huizen en gebouwen die waren beschadigd of verwoest. Voor bouw is beton nodig en voor beton zand. Colin had het geluk dat hij een kleine 670 duizend hectare aan zandmijnen bezat aan de noordrand van Canaan, de lucratiefste van al zijn investeringen. Elke dag vervoerden tientallen kiepauto’s het zand naar Port-au-Prince en andere steden. Het is een inkomstenbron die waarschijnlijk pas zal opdrogen als er geen korrel zand meer in de mijnen te vinden is. ‘Dat is allemaal van mij,’ zei Colin terwijl hij me op de afgegraven flanken wees. ‘De mijnen leveren me een hoop geld op.’
Binnen de kortste keren ging Colin in de politiek en begon hij een radiostation dat hij bemande met politiek commentatoren. In 2015 werd hij gekozen tot burgemeester van Croix-des-Bouquets. Colins toenemende macht hield gelijke tred met de toevloed van internationale hulp die volgde na de aardbeving. Hulporganisaties als het Rode Kruis hadden miljarden dollars ingezameld voor de wederopbouw van Haïti, maar het ontbrak aan iemand met gezag om de bouw groen licht te geven. Colin was hun man. Hij keurde projecten goed en legitimeerde ngo’s, die hem op hun beurt legitimeerden. De meeste ngo’s keerden hun geld uit en vertrokken weer, zodat de inwoners van de stad alleen nog met burgemeester Colin te maken hadden.
Ze verlangden naar dingen waarin een bestuur zou moeten voorzien: verharde wegen, veiligheid, elektriciteit
Sommige inwoners van Canaan zagen hem als een kans. Ze verlangden naar dingen waarin een bestuur zou moeten voorzien: verharde wegen, veiligheid, elektriciteit. Ze wilden kunnen stemmen, ze wilden veilig zijn. Bendes begonnen namelijk te infiltreren en inwoners af te persen, net als in Port-au-Prince: een realiteit van het leven in de hoofdstad waaraan de inwoners van Canaan hier nu juist wilden ontkomen. Daar was het nieuwe politiebureau voor. Zou Colin een weldoener zijn, die legitimiteit, welvaart en veiligheid bracht? Of zou hij een politicus zijn die zijn eigenbelang najaagde en de inwoners in de weg zat?
De federale regering van Haïti had tot die tijd nog maar weinig in Canaan voor elkaar gekregen. Ngo’s betaalden steekpenningen aan ambtenaren en kochten benzine voor onderbetaalde medewerkers om zich naar Canaan te wagen en taxaties te doen voor projecten en grondaankoop. Overal waar ik in Canaan kwam, zeiden mensen dat hun nieuwe stad nog niet tot bloei was gekomen omdat de staat nog niet tot besturen was gekomen. Nu was Colin misschien hun laatste redding.
Wijkvertegenwoordigers
Nadat Colin voor het nieuwe politiebureau een toespraak had gehouden, werd hij omringd door tientallen aanhangers die ‘Tien jaar! Vijftien jaar!’ scandeerden, een belofte om hem nog vele malen te herkiezen. Colin glimlachte, haalde een stapel bankbiljetten uit zijn zak en begon die uit te delen als snoepgoed. Mensen worstelden om het geld terwijl Colin in een SUV stapte met een opzichtig nepgouden nummerbord met daarop de woorden ‘Burgemeester Rony Colin’.
Elke wijk van Canaan had een leider aangewezen om haar te vertegenwoordigen, bijna allemaal mannen. Colin nodigde de wijkvertegenwoordigers uit voor een vergadering. In de woonkamer van de burgemeester mochten ze plaatsnemen op plastic stoelen. Sommige vertegenwoordigers droegen nette, keurig gepoetste zwarte schoenen. Colin zat onderuitgezakt in een leunstoel, met zijn schoenen uit; een scheurtje in zijn witte onderhemd accentueerde zijn buik. Hij klaagde over de overbevolking van Canaan. ‘Er is geen lapje grond of iemand wil het wel claimen,’ zei hij. ‘We kunnen niet leven in een maatschappij waar iedereen bang is voor elkaar. Ik ben een man van de staat. Ik ben hier voor jullie, en jullie zijn hier voor mij.’
Er waren maar twee problemen met het plan van Colin. Ten eerste had Canaan geen bureau waar mensen zich konden registreren om hun stem op hem of op wie dan ook uit te brengen. Ten tweede was Colin een politieke tegenstander van de president en diens kabinet, die in Haïti enorm veel zeggenschap hebben over het verkiezingsproces. De kans bestond dat de leiders verkiezingen in Canaan wilden voorkomen omdat een stem op Colin een stem tegen henzelf was. Haïti werd destijds geleid door president Jovenel Moïse. Tijdens zijn campagne omschreef Moïse zichzelf als een hardwerkende bananenboer, een man van het volk. In werkelijkheid was hij ten tijde van zijn kandidatuur een rijke eigenaar van bouwbedrijven en een grote landbouwinvesteerder voor wiens op export gerichte bananenplantage honderden kleine boeren het veld moesten ruimen.
In 2017 was hij verwikkeld in een corruptieschandaal en kreeg hij te maken met omvangrijke protesten
Veel mandaat had Moïse niet. Zijn verkiezing in 2015 werd later herroepen wegens onregelmatigheden en toen de verkiezingen het jaar daarop werden overgedaan, won hij bij een bedroevend lage opkomst van naar schatting 21 procent. In 2017 was hij verwikkeld in een corruptieschandaal en kreeg hij te maken met omvangrijke protesten, waarop zijn regering reageerde door de beruchte bendeleider Jimmy ‘Barbecue’ Chérizier van wapens te voorzien.
Eind 2018 vielen Chérizier en zijn boevenbende een wijk in Port-au-Prince binnen waar de protesten tegen Moïse heftig waren geweest, waarbij ze 71 mensen vermoorden, onder wie een aantal kinderen, minstens 11 vrouwen verkrachtten en zo’n 150 huizen plunderden.
Bob Anel
Maar Colin had nog een ander probleem, veel dichter bij huis. Jean Adler Corriélus, beter bekend onder zijn nom de guerre Bob Anel, was een man met veel politieke macht die hof hield als een ware koning. Elke ochtend vulde zijn achtertuin zich met mensen die wachtten op hun kans om hem om een gunst te vragen of te proberen hem iets te verkopen. ‘Zie je al deze mensen?’ vroeg hij, om zich heen wijzend, op de dag dat ik hem bezocht. ‘Ze komen me allemaal wat vragen, wat geld, veiligheid. Misschien hebben ze een probleem gehad met de politie. Iedereen heeft wel wat.’ Volgens Anel was Colin de politiek ingegaan uit ambitie, maar Anel zag het als zijn plicht om de handschoen tegen hem op te nemen.
Anel beweerde dat Colin zich een groot stuk grond had toegeëigend dat lang geleden aan Anels grootvader was geschonken na diens militaire dienst. Het conflict tussen de twee ging verder dan politiek en ontaardde zelfs een keer in geweld. Volgens Colin vielen Anels schutters op motorfietsen zijn radiostation aan.
Rechters en advocaten waren neergeschoten, ontvoerd, gedood
Het rechtssysteem van Haïti was een puinhoop. Rechters en advocaten waren neergeschoten, ontvoerd, gedood. In een rechtbank waar een corruptiezaak liep waarbij Moïse betrokken was, probeerden mannen twee griffiers te ontvoeren. Twee rechters die waren belast met het onderzoek naar het schandaal vluchtten het land uit na het ontvangen van doodsbedreigingen. In 2020 werd het hoofd van de orde van advocaten van Port-au-Prince doodgeschoten op weg naar zijn huis, enkele uren nadat hij op de radio tekeer was gegaan tegen een grote schare Haïtiaanse politici, variërend van parlementariërs tot mensen in het presidentieel paleis.
Een vloek
Toen de wereld begin 2020 in de ban van corona raakte, had Haïti nog wel ergere problemen. Maar in maart van dat jaar stierf Colins 21-jarige zoon, die in Florida woonde, in zijn slaap; de doodsoorzaak is nog steeds onbekend. In de ogen van Colin moet het een vloek zijn geweest. De man die twee keer de loterij had gewonnen en bijgelovig was als geen ander, stelde vast dat aan zijn geluk een eind was gekomen. Kort daarna werd een ander kind van hem op weg naar school ontvoerd – ontvoeringen waren in deze periode aan de orde van de dag, een makkelijke manier voor bendes om geld af te persen. Colin maakte vervolgens bekend dat hij zich niet opnieuw verkiesbaar zou stellen bij nieuwe verkiezingen en dat hij aan het eind van zijn termijn zou aftreden.
Op 26 juni 2021 deed Colin iets waarvan veel van zijn landgenoten dromen en wat sommigen ook echt proberen, maar zelden met succes. Hij vertrok uit Canaan en stapte op een vlucht naar Florida om een veilig onderkomen te zoeken in de Verenigde Staten. De man die had geprobeerd Haïti’s onbestuurde stad te besturen trok zijn handen ervan af. Hij ging weg zonder dat hij van Canaan een officieel erkende stad had gemaakt, waardoor het de inwoners onduidelijk was hoe ze op een dag een eigen leider zouden kunnen kiezen.
Elf dagen later werd president Moïse in zijn huis vermoord door Colombiaanse huurlingen
Elf dagen later, op de avond van 7 juli 2021, werd president Moïse in zijn huis vermoord door Colombiaanse huurlingen. Een van de opdrachtgevers was een zakenman die in juni van dit jaar in Florida tot levenslang werd veroordeeld wegens zijn aandeel in het complot. Sindsdien is het zo mogelijk nog onveiliger geworden in Haïti, met bendes die vrouwen en kinderen verkrachten en mishandelen, en straffeloos schieten en doden. Een van de beruchtste bendes, 400 Mawozo, vestigde zijn bolwerk aan de rand van Canaan. De bende viel Colins radiostation aan nadat een van zijn commentatoren hen had bekritiseerd vanwege het terroriseren van de bevolking. Volgens Colin werden twee van zijn werknemers doodgeschoten en kwam ook een hem bekende politieman om het leven. De maand daarop sloot het radiostation voorgoed.
Sindsdien worden de achterblijvers in Canaan – die daarheen zijn verhuisd in de hoop op vrede en betere vooruitzichten – onder bedreiging van wapens afgeperst of moeten ze met hun kinderen dekking zoeken terwijl er voor hun deur in het wilde weg wordt geschoten. De door Colin beloofde veiligheid is er nooit gekomen. De hoge verwachtingen van de inwoners en de beloften van Colin waren achteraf bezien te optimistisch. De afgelopen tijd is het bendegeweld – aanrandingen, berovingen, schietpartijen – alleen maar toegenomen en veel inwoners van Canaan zijn vertrokken. Sommigen zijn ingetrokken bij familie op het platteland. Anderen bivakkeren in parken en kerken, en zelfs voor de deur van de Amerikaanse ambassade, bij gebrek aan een ander onderkomen. Onlangs wist een pastoor honderden parochianen zover te krijgen dat ze in optocht door Canaan trokken om de stad te bevrijden van de bende die de stad terroriseert. Sommigen hadden stenen en machetes bij zich. Toen de agenten van een politiebureau dat ze passeerden weigerden in te grijpen, opende de bende het vuur op de menigte. De doden worden nog steeds geteld.
Interim-premier
Haïti wordt momenteel bestuurd, voor zover daar al sprake van is, door een ongekozen interim-premier die luistert naar de naam Ariel Henry, een man die banden heeft met een van de verdachten van de moord op zijn voorganger. Henry heeft de VS en andere westerse mogendheden opgeroepen militairen te sturen om de bendes een halt toe te roepen, een populair maar controversieel verzoek; het land is lange tijd bezet geweest door Amerikaanse militairen en door een VN-vredesmacht die burgers doodde, vrouwen en kinderen verkrachtte en een cholera-epidemie veroorzaakte waaraan meer dan tienduizend mensen zijn overleden. In augustus heeft Kenia, een land waarvan het leger en de politie berucht zijn om hun martelingen en massaslachtingen, aangeboden een vredesmacht te sturen om de Haïtiaanse politie bij te staan in haar strijd tegen de bendes. De VS zeiden een VN-motie te zullen indienen voor steun aan het plan om een ‘multinationale’ vredesmacht van duizend Keniaanse soldaten te leiden. De Haïtiaanse bendes hebben al gedreigd dat ze zullen terugvechten.
Colin zegt dat hij klaar is met politiek, dat hij zich nooit meer verkiesbaar zal stellen. ‘We hebben verkiezingen nodig,’ zegt hij wanhopig. ‘We hebben geen president. We hebben geen parlement. We hebben geen burgemeesters. We hebben geen land.’
Op verzoek van de Verenigde Staten neemt Kenia het voortouw in een internationale politiemissie om de geweldscrisis in Haïti te stoppen. Het maatschappelijk middenveld in Haïti verzet zich echter tegen deze buitenlandse interventie. Onterecht, stelt journalist Jean Pharès Jérôme, het land kan alle mogelijke hulp gebruiken.
Ja: ‘We kunnen geen nee zeggen tegen een helpende hand’
‘Haïti, dat aan de rand van de afgrond staat, kan moeilijk een helpende hand weigeren in de strijd tegen de bendes die grenzeloos zijn in hun wreedheid’, schrijft de Haïtiaanse journalist Jean Pharès Jérôme in Le Nouvelliste. Vorig jaar vroeg de interim-regering van Haïti officieel om internationale ingrijpen om het bendegeweld in het land te stoppen, hierbij gesteund door secretaris-generaal António Guterres van de Verenigde Naties en de Verenigde Staten. Maar hoewel verschillende landen al eerder hun steun hadden uitgesproken voor het sturen van wat de VN een ‘gespecialiseerde ondersteuningsmacht’ heeft genoemd naar Haïti, had vóór de aankondiging van Kenia eind juli nog geen enkel land zich gemeld om de interventie te leiden.
Groepen uit het Haïtiaanse maatschappelijk middenveld hebben zich echter sterk verzet tegen een dergelijke stap. Zij wijzen op de problemen die in het verleden zijn veroorzaakt door buitenlandse interventies en vrezen dat de internationale gemeenschap Haïtiaanse functionarissen zou steunen die deels verantwoordelijk worden geacht voor de crises in het land, schrijft Al Jazeera.
‘Geconfronteerd met het gruwelijke bendegeweld is het Keniaanse voorstel een voldongen feit voor Haïti’
‘Geconfronteerd met het lijden van de familieleden van de ontvoerde, vermoorde en verkrachte mensen, is het moeilijk om het Keniaanse aanbod te weigeren’, werpt Jérôme tegen. ‘De Verenigde Staten en Canada hebben het Keniaanse voorstel verwelkomd. De Dominicaanse Republiek, die zeer actief heeft gelobbyd om de internationale gemeenschap de Haïtiaanse crisis te laten aanpakken, is opgetogen. De premier van Haïti, Ariel Henry, en de minister van Buitenlandse Zaken, Jean Généus, hebben Kenia al publiekelijk verwelkomd. Nu moet de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties alleen nog stemmen om het voorstel goed te keuren.‘
De Haïtiaanse journalist wijst erop dat Haïti niet veel keus heeft: ‘landen staan niet te springen om een internationale gewapende macht te leiden in Haïti’. Hij vindt het daarom begrijpelijk dat het Keniaanse voorstel wordt verwelkomd door de buurlanden van Haïti. ‘Hoewel sommigen dit Oost-Afrikaanse land zien als een eenoog die een blinde wil leiden, zien anderen het juist als een goede keuze, aangezien Kenia kampt met problemen die vergelijkbaar zijn met die van Haïti. Het land opereert als het ware op bekend terrein’, stelt Jérôme.
‘Haïti zit gevangen in de vicieuze cirkel van ontvoeringen, corruptie, voedselonzekerheid, werkloosheid en braindrain’, vervolgt hij in zijn commentaar. ‘De Haïtiaanse instellingen – politie, justitie, maatschappelijke organisaties, politieke partijen – zijn niet in staat om hierop te reageren. In deze omstandigheden is het moeilijk om nee te zeggen tegen een helpende hand om de onherstelbare schade van een crisis die te lang heeft voortgeduurd te stoppen. Geconfronteerd met het gruwelijke bendegeweld is het Keniaanse voorstel een voldongen feit voor Haïti, vooral omdat de nationale politie haar beperkingen al heeft laten zien in de strijd tegen bendes. Ook de regering heeft laten zien dat de inzet van een internationale gewapende macht in het land de enige oplossing is‘, concludeert hij.
Nee: ‘Kenia zal Haïti geen stabiliteit op langere termijn brengen‘
In oktober 2022 vroeg de Haïtiaanse premier Ariel Henry om een ‘gewapende buitenlandse interventie‘ om een einde te maken aan de chaos die wordt veroorzaakt door de gewapende bendes die het land onder hun controle hebben. Maar de politiek geëngageerde schrijver Lyonel Trouillot waarschuwt op de website AyiboPost: ‘Het zijn niet de bendes die dit land in deze staat van verval en ellende hebben gebracht.‘ Trouillot geeft de schuld aan ‘decennia van sociaal onrecht [en] het falende beleid van het Westen en internationale instellingen.’
De oproep van Ariel Henry werd onmiddellijk herhaald door zogenaamde ‘bevriende’ en ‘naburige’ landen zoals de Verenigde Staten, Canada en de Dominicaanse Republiek, die het eiland Hispaniola deelt met Haïti. Deze drie landen hebben echter geweigerd om het voortouw te nemen in deze hypothetische interventie, uit angst voor de afwijzing die het zou kunnen uitlokken bij de Haïtiaanse bevolking.
Ariel Henry, het feitelijke staatshoofd sinds de moord op president Jovenel Moïse in juli 2021, is nu erg impopulair en slaagt er niet in om een politieke consensus te bereiken om algemene verkiezingen uit te schrijven in een land dat geen president, afgevaardigden of senatoren meer heeft. Lyonel Trouillot geeft hem daarom evenveel schuld als het Westen: ‘De bendes zijn de kinderen die jullie hebben gemaakt voor de Republiek Haïti. (…) Oplossing voor het geweldsprobleem hangt af van de politieke situatie en elke strijd tegen onveiligheid moet deel uitmaken van een politieke oplossing.’
‘We waarschuwen onze Afrikaanse neven en vrienden om de imperialistische landen niet in de kaart te spelen’
Buitenlandse interventie is dus uitgesloten voor Trouillot. Hij spreekt schande van Kenia en Jamaica, de landen die het initiatief steunen en troepen hebben aangeboden: ‘Hun bereidheid om met hun laarzen op Haïtiaanse grond te betreden heeft niets te maken met de zorg om Haïti te helpen, maar ongetwijfeld met de subsidies waarop ze hopen‘. En hij vervolgt: ’Het is belachelijk dat landen die gespecialiseerd zijn in vervalste en betwiste verkiezingen, dreigen militair in te grijpen in andere landen om de democratie te herstellen.’
Deze mening wordt gedeeld door veel Haïtianen, die na de oproep van Ariel Henry in oktober 2022 het land in vuur en vlam zetten door te demonstreren tegen een mogelijke Amerikaanse interventie. Op 21 augustus publiceerden Haïtiaanse mensenrechtenorganisaties gezamenlijk een open brief tegen de geplande interventie, die werd opgepikt door de website Rezo Nodwes: ‘We waarschuwen onze Afrikaanse neven en vrienden om de imperialistische landen niet in de kaart te spelen.’ Ze voegden eraan toe dat buitenlandse militaire interventie ‘pervers is en waarschijnlijk ernstige schade zal aanrichten. Het zal Haïti zeker geen stabiliteit op lange termijn brengen’.
In de naburige Dominicaanse Republiek schreef mensenrechtenadvocaat Ramón Antonio Negro Veras op de website Acento: ‘Interventie in Haïti, of dat nu door de Verenigde Staten is of op een heimelijke manier met Kenia, is afschuwelijk en is niet legitiem als je gelooft in de onafhankelijkheid van volkeren.‘
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
