Het leger moest ingrijpen om de rust te doen wederkeren
In Ecuador heeft een nieuwe uitbarsting van geweld in een gevangenis eenendertig mensen het leven gekost, bericht El Telégrafo. Van zaterdag tot dinsdag vonden er botsingen plaats tussen verschillende criminele bendes in de gevangenis Litoral in de havenstad Guayaquil. Het aantal gewonden is opgelopen tot veertien, waaronder een politieagent.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De nationale politie en het leger namen dinsdagochtend de controle over de gevangenis over. Op die dag kondigde president Guillermo Lasso de noodtoestand af, waardoor de nationale strijdkrachten konden worden ingezet.
‘Sinds 2020 zijn de gevangenissen in Ecuador het toneel van een reeks bloedbaden waarbij meer dan vierhonderdvijftig gevangenen zijn gedood in botsingen tussen rivaliserende bendes die vechten om de interne controle over de gevangenissen’, schrijft de Ecuadoraanse onlinekrant.
Marc Tessier-Lavigne heeft zijn aftreden aangekondigd als voorzitter van de prestigieuze Stanford-universiteit in Californië, schrijft The New York Times. Een onafhankelijke evaluatie bracht grote gebreken aan het licht in studies die hij in het verleden heeft begeleid. Het onderzoek, uitgevoerd door een extern panel van wetenschappers, weerlegt weliswaar dat Tessier-Lavigne geprobeerd zou hebben te verdoezelen dat een belangrijk Alzheimer-onderzoek uit 2009 vervalste gegevens bevatte.
Stanford staat bekend om de kwaliteit van zijn onderzoek en de beschuldigingen zijn slecht voor de integriteit van de universiteit
Er is geen bewijs van vervalsing, noch heeft Tessier-Lavigne zich op andere manieren schuldig gemaakt aan fraude. Maar de evaluatie stelt ook dat dit onderzoek, uitgevoerd toen hij leidinggevende was bij biotechbedrijf Genentech, niet ‘de gebruikelijke normen van wetenschappelijke nauwkeurigheid en methode’ haalt. Stanford staat bekend om de kwaliteit van zijn onderzoek en de beschuldigingen zijn slecht voor de integriteit van de universiteit.
De eerste persoon die moest terechtstaan op grond van de zogenoemde ‘Volksliedwet’ in Hongkong heeft drie maanden gevangenisstraf gekregen, aldus South China Morning Post. Fotograaf Cheng Wing-chun gebruikte het lied ‘Glorie aan Hongkong’ – dat wordt beschouwd als een protestlied tegen de invloed van Beijing op de stadstaat – in een videoclip waarin schermer Edgar Cheung Ka-long tijdens de Olympische Spelen van Tokio in 2021 een gouden medaille in ontvangst neemt. Het filmpje van anderhalve minuut op YouTube doet volgens de rechtbank voorkomen alsof toeschouwers applaudisseren voor het protestlied als het wordt afgespeeld tijdens de medaille-uitreiking.
Het lied werd geschreven tijdens de protesten in 2019 en roept mensen op te vechten voor vrijheid en ‘Hongkong te bevrijden’ tijdens de ‘revolutie van onze tijd’. De autoriteiten vallen vooral over die laatste zinssnede, die zou oproepen tot afscheiding van het Chinese regime.
Microkosmos
Iets New Yorkser dan de metro van New York is er niet te vinden, volgens de Zwitserse fotograaf Willy Spiller, wiens boek en tentoonstelling Hell on Wheels deze maand worden gepresenteerd in de Hazenstraat in Amsterdam. Galerie Bildhalle geeft daar een overzicht van foto’s uit de periode 1977-1984, toen de metro’s nog onder de graffiti zaten en de stations niet waren aangeharkt. Spiller fotografeerde de microkosmos van New York gedurende acht jaar. Hij was er tijdens het spitsuur en zag tienermeisjes in hun witte schooluniform over de stoelen hangen. De mobiele telefoon die nu het beeld zou bepalen, bestond nog niet.
Rijke Chinezen trekken weg
Australië was de eerste helft van dit jaar de belangrijkste overzeese bestemming voor Chinese vastgoedbeleggers, meer dan populaire plekken als Canada, het Verenigd Koninkrijk en de VS, zo blijkt uit de jaarlijkse ranglijst van vastgoedbedrijf Juwai IQI. Met vier plekken in de top 10 blijkt Zuidoost-Azië een hotspot voor vermogende Chinezen, meldt Sydney Morning Herald. Het streven van president Xi Jinping naar ‘gemeenschappelijke welvaart’ en de strenge coronamaatregelen hebben ertoe geleid dat rijke Chinezen massaal naar plekken als Singapore trekken. Ze parkeren hun geld in het buitenland, uit angst voor maatregelen in eigen land. Naar verwacht loopt de Chinese kapitaalvlucht dit jaar op tot 135 miljard euro.
Ruim 700.000 Chinezen zullen tussen 2023 en 2025 naar de VS, Canada en Australië migreren
De komende jaren wordt een aanhoudende stroom van Chinese vastgoedinvesteringen in het buitenland verwacht. Ruim 700.000 Chinezen zullen tussen 2023 en 2025 naar de VS, Canada en Australië migreren.
Tien maanden na de dood van Mahsa Amini is de moraalpolitie van Iran weer op straat verschenen om vrouwen te dwingen te voldoen aan de strikte islamitische kledingvoorschriften. Dat zegt een woordvoerder van Faraja, de Iraanse instantie voor wetshandhaving. Agenten zullen vrouwen eerst waarschuwen als ze zich niet aan de regels houden; degenen die ‘de normen blijven overtreden’ kunnen rekenen op juridische stappen, aldus CNN.
De moraalpolitie werd september vorig jaar het mikpunt van (inter)nationale verontwaardiging, toen de 22-jarige Amini, die was opgepakt omdat ze haar hoofddoek verkeerd zou hebben gedragen, naar een ‘heropvoedingscentrum’ werd gestuurd, waar ze drie dagen later stierf. Het leidde tot protesten die maandenlang aanhielden en een van de grootste binnenlandse bedreigingen in meer dan tien jaar vormden voor het heersende regime. Terwijl de autoriteiten met veel geweld reageerden, verdween de moraalpolitie nagenoeg uit de straten van Teheran.
Vorig jaar executeerde Iran zeker 582 mensen – een stijging van 75 procent ten opzichte van 2021
De moraalpolitie – die onder sancties van de VS en de EU valt – is machtig en goed bewapend en controleert de gevangenissen en de heropvoedingscentra. Daar krijgen gedetineerden lessen over de islam en het belang van de hijab. Voordat ze worden vrijgelaten moeten ze een belofte ondertekenen dat ze zich zullen houden aan de kledingvoorschriften.
Vorig jaar executeerde Iran zeker 582 mensen – een stijging van 75 procent ten opzichte van 2021. Volgens mensenrechtenorganisaties toont die stijging aan dat Teheran demonstranten tegen het regime angst wil aanjagen.
Massastaking UPS op komst
De 340.000 chauffeurs en andere werknemers van UPS, de grootste bij een vakbond aangesloten werkgever in de Verenigde Staten, voeren momenteel onderhandelingen met het bedrijf, meldt Grist. Klimaatverandering en extreme hitte zijn daarbij enkele van de belangrijkste kwesties. Als er op 31 juli geen bevredigend contract ligt, beginnen de werknemers aan de grootste staking bij één werkgever in de Amerikaanse geschiedenis.
Deze zomer worden weer allerlei temperatuurrecords gebroken en de nood bij de medewerkers is hoog: op zomerse dagen kan de temperatuur achter in hun bestelwagen oplopen tot bijna 50 graden. Sinds 2015 meldde UPS zeker 143 hitte-gerelateerde incidenten bij de federale dienst voor veiligheid op de werkvloer.
Vorig jaar stierf een van haar collega’s aan een hitteberoerte in zijn bestelwagen
‘Als ik maar niet flauwval,’ denkt een bezorger in Los Angeles vaak als ze de laadruimte van haar vrachtwagen in gaat. ‘Wie weet dat ik achter in die truck zit? Ik ben als alleenstaande moeder als enige verantwoordelijk voor mijn zoon.’ Vorig jaar stierf een van haar collega’s aan een hitteberoerte in zijn bestelwagen.
Hoewel de klimaatverandering de zomers heter en gevaarlijker maakt voor de bezorgers, rekent UPS op dezelfde ‘onrealistische’ productiviteitscijfers van zijn medewerkers. Chauffeurs en magazijnmedewerkers worden geacht zes dagen per week en meer dan twaalf uur per dag te werken in de hitte. Aangezien productiviteit wordt gemeten door middel van bewakingscamera’s en sensoren in de vrachtwagens, is het voor chauffeurs lastiger om pauzes te nemen. Daarom zijn de eisen van de UPS-werknemers inzake hitteveiligheid gekoppeld aan andere zaken zoals hogere lonen, meer voltijdbanen en een einde aan gedwongen overuren.
‘Deze werknemers zijn overwegend vrouwen, mensen van kleur of immigranten. Ze kunnen het zich niet veroorloven om pauzes te nemen of tijd te verliezen door zich om hun gezondheid te bekommeren,’ aldus een expert arbeidsrecht. ‘Het is hoog tijd dat UPS de hitte voelt, zoals wij die de hele tijd ervaren,’ zegt een strijdvaardige chauffeur.
Later dit jaar horen de zes verdachten hun straffen
In Brussel zijn zes van de tien verdachten van de terreuraanslagen in 2016 schuldig bevonden aan terroristische moord. Dat meldt La Libre Belgique. Onder hen is Salah Abdeslam. De zaak werd vanwege de duur van het proces beschouwd als de grootste rechtszaak deze eeuw in België.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Op 22 maart 2016 werden meerdere zelfmoordaanslagen gepleegd in het hart van Brussel. Er vonden explosies plaats bij luchthaven Zaventem en metrostation Maalbeek en zeker vijfendertig mensen kwamen om het leven, net als drie daders, die gelieerd waren aan terreurbeweging IS. Dezelfde terreurcel, onder leiding van Abdeslam, was verantwoordelijk voor de zeer dodelijke aanslagen in Parijs. Hij werd vlak voor de aanslagen in Brussel opgepakt, maar was wel betrokken, zo oordeelde de jury.
Een ander prominent lid van de terreurcel werd bij verstek veroordeeld: hij overleed in Syrië of Irak, de plaats vanwaar hij de aanslagen aanstuurde. De jury bestond uit burgers die dagenlang geen toegang hadden tot televisie of internet om zich niet te laten beïnvloeden. In totaal hadden zij achttien dagen nodig om tot hun oordeel te komen.
Zeker drie mensen kwamen om het leven, waaronder de schutter
De Nieuw-Zeelandse stad Auckland is donderdag lokale tijd opgeschrikt door een dodelijke schietpartij in het centrum van de stad. The New Zealand Heraldmeldt dat er twee mensen zijn gedood door de schutter, die later dood is gevonden. Nog eens vijf mensen raakten gewond.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De sfeer in Auckland was eerder op de dag nog uitstekend vanwege de openingswedstrijd van het WK vrouwenvoetbal die in de stad zou plaatsvinden, enkele uren na de schietpartij. Het WK wordt de komende weken gehouden in zowel Nieuw-Zeeland als Australië. De openingswedstrijd, waarin Nieuw-Zeeland het opnam tegen Noorwegen ging alsnog door, ondanks dat de schietpartij zeer dicht bij het hotel van de Noorse spelersploeg plaatsvond.
Over het motief van de dader is nog veel onbekend, maar volgens Nieuw-Zeelandse autoriteiten wordt een terreurdaad uitgesloten en betreft het hoogstwaarschijnlijk een op zichzelf staand incident. De man zou eerder zijn veroordeeld voor geweldsdelicten en op het moment van de schietpartij een enkelband hebben gedragen.
Bij het geweld zijn zeker elf Palestijnen om het leven gekomen
Een grootscheepse militaire operatie door de Israëlische strijdkrachten in de stad Jenin op de bezette Westelijke Jordaanoever heeft aan zeker elf Palestijnen het leven gekost. Dat schrijft Al Jazeera.De operatie begon in de nacht van zondag op maandag en is de grootste aanval door Israël op de Westelijke Jordaanoever in decennia.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Nadat het leger het vluchtelingenkamp in Jenin binnenviel zijn duizenden Palestijnen op de vlucht geslagen. Volgens Israël is de stad, net als de stad Nablus, een broeinest van terrorisme van waaruit aanslagen door Palestijnse militanten worden voorbereid. Bij de operatie heeft Israël onder meer helikopters en gepantserde voertuigen ingezet.
In Israël en bij buitenlandse bondgenoten is de angst groot dat het geweld de komende tijd zal toenemen door de agressie van Israël. Ministers in de radicaalrechtse regering van het land hebben aangekondigd voorlopig niet te stoppen met de militaire operaties en zeggen dat steden als Nablus en Jenin geannexeerd zouden moeten worden door Israël.
Gepland staatsbezoek van Macron aan Duitsland is afgezegd
In Frankrijk is het al zes dagen op rij zeer onrustig. In steden door heel Frankrijk protesteren jongeren op vaak gewelddadige wijze tegen politiegeweld, nadat een zeventienjarige jongen was doodgeschoten door een politieagent. In de nacht van zaterdag op zondag werd het huis van de burgemeester van de Parijse voorstad L’Hay-les-Roses doelwit van een aanval, meldt Le Monde.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De burgemeester in kwestie was op het moment dat het gebeurde niet thuis. Zijn vrouw en kinderen wel; zij ontvluchtten het huis nadat betogers met een auto hun tuin waren ingereden. Tijdens de vluchtpoging werd er vuurwerk op de vrouw en kinderen afgevuurd, zij raakten gewond bij de actie die door premier Borne veroordeeld is.
De oma van de zeventienjarige jongen die dinsdag werd doodgeschoten heeft de rellende jongeren in Frankrijk gevraagd te stoppen met het geweld. Ze zei hun woede te begrijpen, maar benadrukte dat het vernielen van bussen, bushokjes en scholen niet helpt. President Emmanuel Macron heeft zijn staatsbezoek aan Duitsland vanwege de aanhoudende rellen afgezegd.
De jongen van Algerijnse afkomst stierf door een politiekogel
In voorsteden van Parijs en steden elders in Frankrijk is het al enkele dagen onrustig vanwege de dood van een zeventienjarige jongen. De jongen, Nahel, van Algerijnse afkomst, werd dinsdag van dichtbij doodgeschoten door een politieagent omdat hij weigerde mee te werken aan een politiecontrole. Sindsdien zijn er protesten en rellen uitgebroken, schrijft Le Parisien.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Naar aanleiding van de rellen heeft de Franse regering veertigduizend extra agenten ingezet om te helpen de rust te bewaken. Bij de rellen werd op grote schaal brandgesticht: zo gingen overheidsgebouwen, bussen en auto’s in vlammen op. Er wordt ook op vreedzame wijze gedemonstreerd, onder meer door nabestaanden van Nahel, die gerechtigheid eisen voor de dood van de tiener.
Volgens de politie was de agent, die inmiddels is gearresteerd, genoodzaakt zijn vuurwapen te gebruiken omdat de jongen met zijn auto dreigde over hen heen te rijden. Videobeelden laten echter zien dat de jongen juist wegrijdt van de politie. De Franse president Emmanuel Macron heeft het schietincident veroordeeld en roept inwoners van de voorsteden op de kalmte te bewaren.
Vorige week vielen er tientallen doden bij een gevangenisopstand
In Honduras is maandag in verschillende steden een avondklok afgekondigd nadat er binnen vierentwintig uur vierentwintig mensen om het leven kwamen bij schietpartijen. Dat meldt de BBC. Een van de schietpartijen vond plaats in de noordelijke stad Choloma, waar dertien mensen omkwamen toen er geschoten werd tijdens een verjaardagsfeestje in een biljartzaal.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Elders in het noorden, vlak bij de grens met Guatemala, kwamen meerdere mensen om bij drugsgerelateerde schietpartijen. Xiomara Castro, de linkse president van het land, heeft duizend extra agenten en militairen ingezet in de regio om de orde te helpen bewaken. De maatregelen zullen minstens twee weken gelden. In grote delen van het land geldt al langer een noodtoestand om bendegeweld aan te pakken.
Vorige week kwamen zeker zesenveertig vrouwen om bij rellen in een gevangenis in de buurt van de hoofdstad Tegucigalpa. Die rellen waren volgens autoriteiten het gevolg van een hoogoplopend conflict tussen twee grote Centraal-Amerikaanse bendes: MS-13 en Barrio 18. De twee bendes zijn naast Honduras actief in Guatemala, El Salvador en Nicaragua, waar ze zich bezig houden met de smokkel van drugs, wapens en mensen op de route van Zuid-Amerika naar de VS.
Er zou onder meer brand zijn gesticht in de gevangenis
Bij zware rellen in een vrouwengevangenis bij de Hondurese hoofdstad Tegucigalpa zijn zeker eenenveertig doden gevallen, aldus El País. Omdat autoriteiten de controle over de gevangenis nog niet terug hebben en er veel onduidelijkheid is over de toedracht van de rellen, zegt de politie dat het dodental nog kan oplopen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Bij de rellen werden onder andere matrassen en lakens in brand gestoken. Het vuur verspreidde zich naar meerdere gevangenisafdelingen en zeker vijfentwintig mensen zouden door brandwonden om het leven zijn gekomen. Waarom de rellen ontstonden is nog onduidelijk, al hebben ze mogelijk met bendegeweld te maken. Buiten de gevangenis verzamelden zich familieleden van gedetineerden om meer te weten te komen over het lot van hun dierbaren.
Eerder dit jaar beloofde de Hondurese president Ximena Castro dat er ingegrepen zou worden in vijfentwintig van de meest gewelddadige gevangenissen in het land vanwege aanhoudend geweld in de inrichtingen. In de afgelopen jaren zijn er vaker veel doden gevallen bij rellen in gevangenissen. De dodelijkste rellen vonden plaats in 2012, toen driehonderdvijftig gevangenen omkwamen bij een uitslaande brand in een overvol cellencomplex.
Sinds april woedt er in Soedan een machtsstrijd tussen het regeringsleger van generaal Al-Burhan en de milities van de RSF onder leiding van generaal Dagalo. Raga Makawi vertelt over de angstaanjagende tocht die ze met haar vriendin in het door geweld verscheurde Khartoem maakte.
De nacht voordat op straat de oorlog uitbrak in Khartoem, was ik in een cultureel centrum in het noorden van de stad om te luisteren naar een panel met feministische sprekers. Een evenement als dit zou ondenkbaar zijn geweest onder Omar al-Bashir, de dictator die vier jaar geleden door een volksopstand werd verdreven. Onder Bashir was Soedan voor vrouwen een van de meest repressieve plekken ter wereld, en het waren vrouwen die de protesten tegen hem leidden.
De panelleden spraken die avond over strategieën om juridische hervormingen af te dwingen (nog steeds kunnen Soedanese rechtbanken vrouwen voor overspel veroordelen tot steniging). Na afloop zette het publiek, dat zowel uit mannen als vrouwen bestond, de discussie voort onder het genot van thee, koffie en Schwarzwalder Kirschtorte. Sinds in 2021 de revolutie werd gekaapt door een militaire junta, zijn dit soort burgerbijeenkomsten onze beste kans op verandering. De sfeer was geweldig. We wisten allemaal dat er spanning in de straten hing omdat de twee belangrijkste generaals van de junta, Abdel Fattah al-Burhan en Muhammad Hamdan Dagalo, in een impasse terechtgekomen waren. Maar we hadden nooit gedacht dat de situatie echt zou exploderen.
Geweerschoten
Ik was de week ervoor teruggekeerd naar Soedan om academisch onderzoek te doen, nadat ik enkele jaren eerder mijn huis had verlaten om in Groot-Brittannië te studeren. In Soedan verbleef ik bij mijn vriendin Kholood. Ik had nog maar een paar uur geslapen toen ze me wakker maakte. ‘Ik hoor geweerschoten,’ zei ze. We luisterden. Het geluid van geweerschoten maakte plaats voor het gedreun van explosies. In de woonkamer zetten we de tv aan en we keken even naar het nieuws. Toen hoorden we het geronk van een bommenwerper boven ons hoofd en drong tot ons door hoe dichtbij de gevechten waren. We verhuisden naar een raamloze bijkeuken naast de keuken, waar amper voldoende ruimte was voor twee personen. Toen viel de elektriciteit uit.
We wisten niet dat we daar voor onbepaalde tijd vast zouden zitten. Het stelde me gerust dat mijn powerbank zes uur stroom voor onze telefoons kon leveren, maar de waterpomp viel uit, we konden ons niet wassen en het water in onze drinkflessen werd warm. Na ongeveer twaalf uur besloten we de bijkeuken te verlaten om te proberen te slapen. Het leek ons veiliger om bij elkaar in bed te liggen, zodat we het zouden merken als de ander door een verdwaalde kogel zou worden geraakt. Versuft lag ik op mijn zij door een kier in de deuropening naar de ochtendlucht te kijken.
Uit angst dat de batterij van onze telefoon leeg zou raken keken we geen videobeelden – via Twitter probeerden we aan nieuws te komen
De volgende dag was het duidelijk dat onze situatie niet zou verbeteren. Uit angst dat de batterij van onze telefoon leeg zou raken keken we geen videobeelden – via Twitter probeerden we aan nieuws te komen. Kholood was voortdurend op zoek naar informatie: hoe wijdverspreid waren de gevechten? Zat iedereen in Khartoem zonder elektriciteit? Weer ging een dag voorbij terwijl we in de bijkeuken zaten en luisterden naar het geweervuur, de mortieren en raketten. We konden niets doen. Ik raakte in paniek. ‘We moeten een plan maken,’ zei ik, terwijl ik naar voren leunde om de aandacht van Kholood te trekken. Ze bleef maar door haar telefoon scrollen. Ik stond op om haar wat ruimte te geven en herhaalde toen zachtjes: ‘We moeten een plan maken.’
We probeerden uit te zoeken of er straten waren die misschien rustig genoeg waren om doorheen te rijden, de zogenaamde safe passages. Mensen appten elkaar daar voortdurend updates over; iemand had er zelfs speciaal een app voor gemaakt. Op de vierde dag kreeg ik om twee uur ’s middags een gehaast telefoontje van een vriend in het oosten van de stad die had gehoord over een veilige doorgang naar een rustiger wijk. ‘Het is nu of nooit,’ zei hij.
We vertrokken een kwartier later, met alleen het meest noodzakelijke: schone kleren, geld en onze identiteitspapieren. We wilden naar mijn ouders, als we dat zouden redden. De vorige dag had ik gehoord over een man die was beschoten toen hij probeerde te ontsnappen via dezelfde route; hij bloedde dood in zijn auto. Toen we wegreden kon ik het beeld van ons bloed op de stoelen maar niet uit mijn hoofd krijgen. Ik besloot de getinte ramen die ons beschermden tegen de felle zon naar beneden te doen, zodat iedereen kon zien dat we vrouwen waren.
Thelma en Louise
De straten waren verlaten. Na tien minuten kwamen we bij een controlepost. Ik vertraagde en boog voorover om te zien van welke partij de soldaten waren. De man die onderuitgezakt bij de controlepost zat, droeg een donkergroen uniform en een oude AK-47, wat deed vermoeden dat hij behoorde tot de strijdkrachten van Burhan, het feitelijke hoofd van de junta. Ik glimlachte en zei met zachte, smekende stem: ‘Goedendag, officier, mogen we erlangs?’ Hij nam niet de moeite om op te staan, maar vroeg kortaf waar we heen gingen. Andere soldaten kwamen nu ook onze kant op.
We hadden een verhaal bedacht voor deze situatie – iets waardoor we zo onschuldig mogelijk zouden overkomen. ‘Mijn moeder is een oudere vrouw en ze is alleen,’ zei ik. ‘Ik moet naar haar toe want ze zit al dagen zonder eten of drinken. Deze dame die met me meerijdt is mijn zus.’ Er viel een stilte, waarna de soldaat vroeg hoe ik van plan was daar te komen. Ik vroeg of hij zo vriendelijk wilde zijn om ons de weg te wijzen, maar hij wuifde alleen maar met zijn hand om aan te geven dat we bij het kruispunt verderop rechtsaf moesten slaan.
Ik reed langzaam verder en sloeg de hoek om. Zo’n veertig meter verderop in de straat zag ik nog een controlepost met nog meer soldaten in donkergroene uniformen. Ik ging ervan uit dat we toestemming hadden om door het gebied te rijden dat door de mannen van Burhan werd gecontroleerd, dus reed ik verder. Maar toen hoorde ik soldaten schreeuwen en zag ik in mijn achteruitkijkspiegel dat vier van hen hun wapens op ons richtten. Angstig stopte ik en stak ik mijn armen uit het raam, als een gebaar van overgave. Nadat ze onze papieren hadden gecontroleerd en de auto hadden doorzocht, lieten ze ons gaan.
Toen we de wijk van mijn ouders inreden en de soldaten in licht kaki met hun geavanceerde wapens zagen, verloor ik de moed
De volgende anderhalf uur reden we door de buitenwijken van Khartoem. Toen we de wijk van mijn ouders inreden en de soldaten in licht kaki met hun geavanceerde wapens zagen, verloor ik de moed. Dit waren de Rapid Support Forces (RSF) van Dagalo. De RSF is voortgekomen uit de Janjaweed, een door de staat gesteunde militie die begin jaren 2000 werd beschuldigd van genocide in de regio Darfur. Het was de bedoeling dat de RSF zou fuseren met het leger als een stap op weg naar een burgerregering, maar commandant Dagalo lijkt van niemand bevelen aan te willen nemen. Ik had vreselijke dingen gehoord over de wreedheden van de Janjaweed, waaronder massaverkrachtingen. Maar toen we bij de controlepost aankwamen, riep de jonge militieofficier alleen maar ‘Ga!’ en wuifde ons haastig door.
Ik verliet de hoofdweg zo snel mogelijk en reed door achterafstraatjes naar het huis van mijn ouders. We kwamen langs een bakkerij die open was en stopten om wat eten te kopen. De mensen stonden te dringen om geholpen te worden en de bakker leek de hoeveelheid brood per klant te rantsoeneren. Ik hoorde een man roepen: ‘Het is niet aan jou om te bepalen hoeveel brood je me geeft!’
Kort daarna reden we de garage van mijn ouders binnen. Toen ik de motor uitzette, gaven we elkaar een high five. Het voelde als een moment uit Thelma and Louise. We hadden ons een weg weten te banen door de dodelijke en giftige wereld van mannen en hun wapens. Voor nu waren we veilig.
Wie er achter de moorden zit en waarom is nog onduidelijk
De Britse stad Nottingham is dinsdag opgeschrikt door een geweldsgolf die aan zeker drie mensen het leven heeft gekost, schrijft de BBC. Daarnaast raakten drie mensen gewond. Er is een verdachte aangehouden. Wat het motief is van deze mogelijke dader is nog onbekend.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De eerste twee slachtoffers waren studenten van negentien jaar oud die in de vroege ochtend doodgestoken werden gevonden op een weg vlak bij het centrum van de Britse stad. Vlak bij deze straat werd later een vijftigjarige man gevonden die eveneens was doodgestoken.
Even later werden meerdere mensen aangereden door een wit busje. De eenendertigjarige bestuurder van dit busje werd aangehouden door de politie op verdenking van moord. Een getuige zegt tegen de BBC dat hij een man, in het zwart gekleed, zag insteken op een jongen en een vrouw. ‘Ze schreeuwde help!’ zegt de getuige. ‘Ik zag hem eerst de jongen neersteken en toen de vrouw. Het was herhaaldelijk steken – vier of vijf keer.’
De militie had het voorzien op mensen in een vluchtelingenkamp
In het noordoosten van de Democratische Republiek Congo heeft een plaatselijke militie maandag zesenveertig mensen in een vluchtelingenkamp vermoord, meldt Al Jazeera. Het Afrikaanse land, en met name de provincie Ituri bij de grens met Oeganda, wordt al decennialang geplaagd door een voortdurend conflict tussen lokale stammen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De militie die de moordpartij aanrichtte heet Codeco en behoort tot de Lendu-gemeenschap. Die groep is al lange tijd verwikkeld in een bittere strijd met de Hema-gemeenschap. Tussen 1999 en 2003 laaide het conflict zo hoog op dat er duizenden doden tussen de twee gemeenschappen vielen en het nationale leger werd ingezet om de rust te herstellen.
Bij de aanval maandag werden huizen en tenten in het vluchtelingenkamp in brand gestoken en bewoners van het kamp werden met onder meer kapmessen en vuurwapens om het leven gebracht. Volgens een lokale ngo kan het aantal slachtoffers nog oplopen omdat niet alle lichamen zijn teruggevonden en veel mensen al zijn begraven in een massagraf.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Haïti, dat steeds verder afglijdt in een spiraal van geweld. Buurtwachten hebben zich georganiseerd om zelf de wapens op te nemen tegen bendes, maar is dat wel de juiste oplossing?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Hoe erg is het gesteld met bendegeweld in Haïti?
‘Een levende nachtmerrie’, noemde Volker Türk, de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN, de situatie in de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince in een speciaal rapport. In het onderzoek werd gesproken van ‘extreem geweld en grove schendingen van de mensenrechten, waaronder massale gevallen van moord, groepsverkrachtingen en aanvallen door sluipschutters’.
Het VN-onderzoek bestreek de laatste zes maanden van 2022, en in 2023 is de situatie alleen maar erger geworden. In de eerste drie maanden van het jaar steeg het aantal moorden met 30 procent ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder en in april vonden er zeker zeshonderd moorden plaats op het eiland.
Niet alleen bendegeweld is een probleem op het eiland: er is een tekort aan voedsel en brandstof, er heerst cholera, en natuurrampen hebben gezorgd voor verdere armoede. De politie in Haïti bestaat uit negenduizend agenten, die niet bij machte zijn de ongeveer tweehonderd bendes op het eiland aan te pakken. De politiekorpsen hebben zelf te maken met corruptie en werken net als vrijwel alle politici samen met bendes. Dat moet ook wel, want met name de twee grootste bendes, G9 en de GPèp, zijn zeer machtig.
Dat bendes zo groot zijn in Haïti is niet iets van de afgelopen jaren, schrijftThe Haitian Times.Sinds de jaren tachtig hebben regeringen, waaronder die van de in 2021 vermoorde president Moïse, samengewerkt met bendes om stemmen te winnen en oppositie te intimideren.
Met name de hoofdstad Port-au-Prince is bijna volledig beheerst door bendes: ongeveer 80 procent van de stad is in handen van deze groeperingen, meldt deBBC. Van de staat is weinig over op het eiland: vrije verkiezingen kunnen niet meer worden gehouden en de enige leider in het land is interim-premier Ariel Henry, die als stroman is neergezet na de moord op president Moïse.
Hoe hebben Haïtianen dit jaar gereageerd?
Het was de druppel die de emmer deed overlopen. Een bende opende het vuur in een wijk in Port-au-Prince op 24 april en de politie trad halfslachtig op. Deze keer besloten de inwoners van de wijk niet te vluchten, maar gingen ze de strijd aan. Twaalf vermeende bendeleden werden op straat gelyncht. Hun lichaamsdelen werden afgehakt met machetes en in brand gestoken, schrijftCNN. Het bleek het begin van een beweging die zich over het hele eiland verspreidde.
Buurtwachten zijn zich gaan organiseren, hebben zich bewapend met wat er maar voor handen is, van kapmessen tot jachtgeweren, en sluiten hun wijken hermetisch af voor iedereen die ze niet kennen. Op bendeleden wordt de jacht geopend. De beweging staat bekend als ‘bwa Kale’, een Creoolse term die iets als ‘snelle gerechtigheid’ betekent. Op sociale media gaat de term rond, artiesten promoten de term in hun muziek en er bestaat zelfs een bwa Kale-dans, schrijftCBC News.
‘De mensen die dit doen zijn geen criminelen’, zegt Robert Maguire, een voormalig docent aan de George Washington Universiteit tegenThe New York Times. ‘Het zijn gewone Haïtianen die het zat zijn. Ze zijn gefrustreerd en bang en willen een vorm van veiligheid. Als ze het zelf moeten doen, dan regelen ze dat.’ Uit onderzoek blijkt dat het geweld op Haïti door de beweging is afgenomen, zo waren er minder moorden in mei vergeleken met april.
Maar de beweging heeft een schaduwkant, zo blijkt uit een reportage van AFP. Het persbureau sprak met een vader van een man die werd vermoord door een georganiseerde buurtwacht. ‘Ze doodden een onschuldige man omdat ze hem ervan beschuldigden dat hij lid was van een bende. Malorbe was mijn vierde kind. Hij stierf toen hij achtentwintig jaar oud was. Hij was geboren in Gros-Morne [een wijk in Port-au-Prince], maar hij kwam er zelden. Hij en zijn vriend zijn vermoord vanwege hun dreadlocks.’
Alleen al in mei zou de beweging zeker honderdzestig vermeende bendeleden hebben vermoord. ‘Als je niet van hier bent, vermoorden we je,’ zegt Leo, een Haïtiaan die onderdeel is van de beweging, tegen persbureau AP. Wie zijn wijk in wil, moet zijn ID-kaart laten zien, zijn tas openen, en laten zien of ze bendetatoeages hebben. Wie mogelijk van een bende is, wordt op de meest gruwelijke manier vermoord.
Is de beweging een oplossing voor het geweld?
Het is wellicht te begrijpen dat mensen, die zo lang hebben moeten tolereren dat hun wijk wordt geterroriseerd door bendes, het recht in eigen handen nemen, zeker als de staat compleet afwezig is. Maar een oplossing is het niet, zo waarschuwen mensenrechtenadvocaten tegenAl Jazeera.‘Burgers kunnen zichzelf niet beschermen. Het is de rol van de instellingen, van de politie, van de staat om dat te doen,’ benadrukt Gedeon Jean van mensenrechtenorganisatie CARDH.
Louis-Henri Mars, een humanitaire beweging in Port-au-Prince, wijst erop dat er een grote transformatie moet komen. ‘Als we in hetzelfde economische en sociale systeem blijven zitten, wat gebeurt er dan over tien jaar? Dan hebben we geen bwa Kale meer. Dan hebben we iets veel ergers’.
Het gezaghebbendeInsightCrime kijkt naar vergelijkbare bewegingen die ontstonden in Mexico, El Salvador en Colombia. ‘Hoewel deze groepen beginnen met het bestrijden van criminele organisaties, profiteren ze vaak van de steun van de bevolking en een gebrek aan institutionele capaciteit en richten ze zich uiteindelijk op criminele economieën zoals afpersing, wapen- en drugshandel en huurmoorden.’ Met andere woorden: de nobele initiatieven transformeren in de bewegingen die ze bestreden.
In een opiniestuk schrijft Garry Pierre-Pierre, oprichter van The Haitian Times, wat er wel zou moeten gebeuren naar aanleiding van de bwa Kale-beweging. Hij zegt dat het eiland hulp van buitenaf nodig heeft om de orde te herstellen, en wijst onder meer naar de VS. ‘De VS moeten hun aanzienlijke invloed op de Verenigde Naties aanwenden om ervoor te zorgen dat de VN een missie naar Haïti sturen’, schrijft hij.
‘Bendes laten vluchten en de orde herstellen zou de weg vrijmaken voor geloofwaardige verkiezingen. (…) Met een duidelijk mandaat van het volk zouden deze leiders zich realiseren dat ze gekozen zijn om het volk te dienen en niet andersom. Op de lange termijn zouden deze politieke leiders kunnen samenwerken met het maatschappelijk middenveld en het bedrijfsleven om een rechtvaardigere en eerlijkere samenleving voor de Haïtiaanse bevolking te creëren.’
De buurtwachten zijn opgericht om bendegeweld tegen te gaan
In Haïti zijn steeds meer buurtcomités actief die het heft in eigen handen nemen om aanhoudend bendegeweld tegen te gaan. Zij sluiten hun buurten af tegen kwaadwillenden en schuwen zelfs het geweld niet om de situatie weer onder controle te krijgen. Volgens persbureau AP hebben deze buurtwachten in twee maanden tijd al zeker 170 mensen gedood.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De comités zijn met name actief in de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince, waar bijna 80 procent van de wijken wordt gecontroleerd door gewelddadige bendes. Het aantal moorden en ontvoeringen in Port-au-Prince steeg in het eerste kwartaal van 2023 al met bijna 30 procent ten opzichte van een jaar eerder en de nationale politiemacht is te klein en heeft niet de middelen om de criminaliteit aan te pakken.
Ariel Henry, premier van het land, heeft onder meer de VS, Canada en de VN opgeroepen een vredesmacht naar het land te sturen, waar een reeks van politieke en institutionele crises, wijdverspreide corruptie, armoede en natuurrampen hebben geleid tot wetteloosheid. Door deze aanhoudende geweldsgolf nemen steeds meer inwoners zelf de wapens in handen.
Fulgence Kayishema, die wordt verdacht van genocide op Tutsi’s in de jaren negentig in Rwanda, is deze week gearresteerd in Zuid-Afrika, meldt de BBC. Kayishema wordt verdacht van de moord op meer dan tweeduizend Tutsi’s in een kerk in 1994. Hij was sinds 2001 op de vlucht voor de autoriteiten.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Een van de drijvende krachten achter de arrestatie van Kayishema, van wie al langer bekend was dat hij in Zuid-Afrika zat, is het Internationaal Restmechanisme voor Straftribunalen (IRMCT) van de Verenigde Naties. Het IRMCT neemt sinds 2010 het werk van het voormalige Rwanda-tribunaal waar en ziet erop toe dat verdachten worden opgepakt en veroordeeld. Het VN-orgaan was al langer ontevreden over het gebrek aan medewerking van Zuid-Afrika in de zoektocht naar oorlogsmisdadigers.
Dankzij het IRMCT werd enkele jaren geleden Félicien Kabuga aangehouden. Hij wordt gezien als de financier van de Rwandese genocide uit 1994, waar naar schatting 800.000 mensen bij om het leven kwamen. Het IRMCT heeft gezegd dat Kayishema in ieder geval moet terechtstaan voor genocide en dat aanklagers de tijd zullen nemen om hem te berechten.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
