Tag: China

  • China houdt meerdaagse militaire oefening rondom Taiwan

    China houdt meerdaagse militaire oefening rondom Taiwan

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Tientallen meisjes vergiftigd op scholen in Iran

    » Tunesië: minstens twintig mensen vermist na een bootongeluk

    Aanleiding is een bezoek van de Taiwanese president aan de VS

    China is bezig aan een grootscheepse, driedaagse militaire oefening rondom Taiwan. Tientallen vliegtuigen en negen oorlogsschepen doen mee aan de actie, die bedoeld is om ‘de controle over zee en de lucht rondom Taiwan te testen’, schrijft South China Morning Post. Daarnaast worden er ‘precisieaanvallen op doelen op Taiwan en omringende wateren’ gesimuleerd, zo meldt het Chinese leger.

    De operatie moet gezien worden als een waarschuwing ‘tegen de separatistische krachten voor de onafhankelijkheid van Taiwan’

    Hoewel China regelmatig grote militaire oefeningen houdt in de regio om de kracht van het leger aan de wereld te tonen, zouden oefeningen van een dergelijke schaal in de buurt van Taiwan minder vaak voorkomen. Volgens een woordvoerder van het Chinese leger moet de operatie worden gezien als een waarschuwing ‘tegen de separatistische krachten voor de onafhankelijkheid van Taiwan die samenspannen met buitenlandse strijdkrachten’.

    Directe aanleiding voor de militaire oefening is een bezoek dat de president van Taiwan Tsai Ing-wen afgelopen week bracht aan de Verenigde Staten, naar eigen zeggen als tussenstop op weg naar Belize en Guatemala, waar een officieel staatsbezoek werd gehouden. Ze had onder meer een ontmoeting met de voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, Kevin McCarthy. China kondigde eerder al sancties aan, omdat het Taiwan als afvallige provincie en onderdeel van China beschouwt en het bezoek gezien werd als provocatie.

    Lees ook:

  • China profileert zich als ‘vredestichter’

    China profileert zich als ‘vredestichter’

    Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week gaan we dieper in op de nieuwe geopolitieke rol van China. Het land profileert zich internationaal steeds meer als diplomatiek alternatief voor de Verenigde Staten.

    Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.

    Hoe stelt China zich op in het Oekraïneconflict?

    China heeft zich de laatste tijd veelvuldig geprofileerd als vredestichter en gepleit voor een vreedzame oplossing voor het Oekraïneconflict. Maar het vriendschappelijke bezoek van de Chinese president aan Moskou vorige maand en de presentatie van een vredesplan voor Oekraïne dat volgens velen op de hand van Rusland is, hebben ervoor gezorgd dat westerse landen zich zorgen maken over China’s houding. 

    Om de Chinese president ‘ervan te weerhouden de inval van Rusland in Oekraïne te steunen’ is Emmanuel Macron vandaag in China gearriveerd voor een driedaags staatsbezoek, schrijft The Guardian. ‘Parijs ziet China als een mogelijke “gamechanger” in de oorlog’, vervolgt de Britse krant. Het land zou een dialoog tussen de strijdende partijen tot stand kunnen brengen die tot vrede leidt. Anderzijds wordt gevreesd dat Beijing overweegt de steun aan Rusland op te voeren en wapens te leveren.

    Op zijn beurt bracht Xi Jinping op 20 maart een bezoek aan de Russische president. Toen verzekerde hij Vladimir Poetin dat de ‘vriendschap tussen hun landen geen grenzen kent’, zoals The Wall Street Journal opmerkt. Al eerder, op 24 februari, presenteerde China een vredesplan van twaalf punten, waarin het zich uitspreekt voor onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne.

    Maar ‘Xi Jinping [was] niet in Moskou om vrede te sluiten’, schrijft The Sunday Times. Het bezoek was volgens de Britse zondagskrant alleen bedoeld om ‘de indruk te wekken’ dat de Chinese president ‘een einde probeert te maken aan de oorlog in Oekraïne’. ‘Xi weet heel goed dat een einde aan de gevechten niet in zicht is, maar op die manier kan hij zich voordoen als een groot staatsman die geobsedeerd is door wereldvrede.’

    CgTtLvBwMCg8HFI6guuqBPbTw QNsIut2 AOPwR0WCprgJLxixvjbfD3HLoAEF9FOjmasjsg rpXu3dDuFDzKzIDJ asH4x61fQTWFRXQTonikEr6cPA8rexplVSa1fduqW7
    Xi sprak zich tijdens zijn bezoek aan Moskou uit tegen het arrestatiebevel van het ICC voor Vladimir Poetin. – © Sergei Karpukhin / Sputnik / AFP

    The Observer, een andere grote zondagskrant uit de Britse hoofdstad, is het daarmee eens: ‘Beijing probeert zich het imago van een onpartijdige bemiddelaar aan te meten.’ Gideon Rachman schrijft hierover in Financial Times: ‘Voor Xi is het belangrijk om China te presenteren als een land dat zich vooral bezighoudt met commerciële overwegingen en het streven naar gedeelde welvaart benadrukt, in tegenstelling tot de Verenigde Staten, die door China worden afgeschilderd als een ideologische oorlogsstoker die de wereld verdeelt in vrienden en vijanden.’

    Maar in het geval van het Oekraïense conflict heeft Xi Jinping ‘duidelijk partij gekozen’, aldus The Observer. Dat blijkt onder meer uit China’s weigering om de Russische invasie te veroordelen en uit het ‘zeer onevenwichtige’ vredesplan voor Oekraïne. Daarin spreekt China zich onder andere uit tegen de westerse sancties. 

    In zijn hart hoopt Xi Jinping ‘vooral de nederlaag van Poetin te voorkomen’, analyseert The Sunday Times. ‘Ondanks de ups en downs in hun relatie is de bromance tussen de twee leiders oprecht, bestendigd door hun grieven met de door de VS gedomineerde wereldorde.’ Voor hun gemeenschappelijk doel, het opbouwen van een ‘alternatief model van internationale betrekkingen’, is het beter dat het Russische regime overleeft. ‘Vooral omdat een vernedering [van Rusland], gekoppeld aan een bekrachtigde eenheid van het Westen, de positie van de VS zou versterken, die vervolgens hun volledige aandacht op China zouden richten.’

    Tekenend voor die houding is dat Xi Jinping zich bij monde van een woordvoerder tijdens zijn bezoek aan Moskou uitsprak tegen het arrestatiebevel voor Vladimir Poetin van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag wegens oorlogsmisdaden. Volgens China moet het ICC de immuniteit respecteren die het internationaal recht aan staatshoofden toekent, bericht de Singaporese krant Lianhe Zaobao.

    ANP 463325067
    Op 22 februari had Vladimir Poetin een ontmoeting met Wang Yi, chef buitenlands beleid van de Chinese Communistische Partij, in Moskou. – © Anton Novoderezhkin / Sputnik / Kremlin Pool Photo via AP

    Wat wil China bereiken op het diplomatieke toneel?

    Ook buiten de oorlog in Oekraïne probeert China zich te profileren als vredestichter.  Zo bemiddelde het land met succes om tot een akkoord te komen tussen Iran en Saudi-Arabië, die lange tijd met elkaar in conflict waren. Op 10 maart kondigden de landen aan dat zij hun diplomatieke betrekkingen hervatten. ‘Soms kan geopolitieke rivaliteit [in dit geval tussen de VS en China] grootmachten ertoe aanzetten iets goeds te doen’, oordeelt Michael Schuman in The Atlantic.

    ‘De wereld mag meer van dergelijke initiatieven verwachten’, vervolgt de Amerikaanse journalist. ‘Het Iraans-Saoedische pact zou het begin kunnen zijn van een trend in het Chinese buitenlandse beleid, waarbij Beijing actievere diplomatie nastreeft in regio’s waar het beperkte macht heeft.’ Door een dergelijke rol aan te nemen probeert China voor landen buiten het Westen een alternatieve bondgenoot te zijn, in plaats van de VS. ‘De overeenkomst maakt deel uit van een intensievere campagne van Beijing om de Amerikaanse macht te ondermijnen en de wereldorde opnieuw vorm te geven.’

    In die campagne worden de VS afgeschilderd als een door oorlog geobsedeerde natie en wordt de trans-Atlantische wereldorde weggezet als onrechtvaardig, instabiel en niet in staat om de urgente problemen van de wereld op te lossen, schrijft Schuman. In een in februari door de Chinese regering uitgebracht rapport worden de VS afgeschilderd als een dominante oorlogsstoker en wordt gewezen op ‘de gevaren van het Amerikaanse handelen voor de internationale vrede en stabiliteit en het welzijn van alle volkeren’.

    China daarentegen is volgens zijn eigen propaganda een land van vrede dat betere oplossingen heeft voor onrecht in de wereld, ‘oplossingen die geworteld zijn in de Chinese wijsheid en geformuleerd zijn door Xi, de meesterfilosoof’, schetst Schuman. Die ideeën zijn vastgelegd in het Global Security Initiative dat Xi vorig jaar lanceerde, waarin het grote belang van staatssoevereiniteit wordt benadrukt en wordt opgeroepen tot niet-inmenging in binnenlandse aangelegenheden van landen en het beëindigen van ‘blokconflicten’, waarin landen gedwongen worden partij te kiezen. 

    Wat zijn de gevolgen van het actieve Chinese diplomatieke beleid?

    China lijkt de rol als alternatief voor de VS voor landen buiten het Westen te willen voortzetten. The Wall Street Journal bericht bijvoorbeeld dat China later dit jaar een topontmoeting wil organiseren met leiders van een aantal Arabische landen en Iran. ‘Er lijkt een strategische leegte in [het Midden-Oosten] te zijn, en de Chinezen lijken te hebben bedacht hoe ze daar munt uit kunnen slaan,’ zei Mohammed Alyahya, een Saoedische fellow bij het Belfer Center for Science and International Affairs van Harvard, tegen The New York Times. ‘China wordt de spil van de machtspolitiek in het Midden-Oosten,’ aldus een andere analist in het New Yorkse dagblad. 

    Ook in Afrika speelt China niet alleen economisch maar ook politiek een steeds grotere rol. Zo heeft Beijing zijn invloed op defensie en veiligheid in heel Afrika uitgebreid, aldus South China Morning Post. Naast het leveren van diverse wapens heeft China een netwerk ontwikkeld van particuliere militaire beveiligingsbedrijven die Chinese investeringen in de bouw, infrastructuur en mijnbouw beschermen.

    Diezelfde krant schreef vorig jaar nog dat China zich ook steeds meer laat gelden als vredestichter in de Hoorn van Afrika. Deze regio is al lange tijd het toneel van burgeroorlogen, islamistische opstanden en militaire staatsgrepen die Chinese investeringen bedreigen. Dit gebeurde het meest recent in Ethiopië, Eritrea en Somalië.

    De rol van China roept ‘ernstige vragen op over het soort “vreedzame” nieuwe wereldorde dat Beijing nastreeft’, aldus Schuman in The Atlantic. ‘Met zijn nauwe banden met Rusland en Iran en zijn langdurige steun aan Noord-Korea is China een belangrijke beschermheer van de drie meest destabiliserende staten ter wereld. Afgezien van het akkoord tussen Iran en Saoedi-Arabië zijn er weinig aanwijzingen dat Beijing van plan is zijn invloed aan te wenden om de gevaarlijkste plannen van deze landen te beteugelen. Zolang dat niet het geval is, zal China’s nieuwe orde allesbehalve vreedzaam zijn.’

    Lees ook:

  • Macron brengt bezoek aan Xi om Chinees Oekraïnestandpunt te bespreken

    Macron brengt bezoek aan Xi om Chinees Oekraïnestandpunt te bespreken

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Peru: motie van wantrouwen tegen president vanwege doden bij protesten verworpen

    » Finland treedt officieel toe tot de NAVO

    China is volgens Frankrijk een ‘gamechanger’ in de oorlog

    De Franse president Emmanuel Macron komt vandaag aan in China voor een driedaags staatsbezoek. In de komende gesprekken met Xi Jinping zal hij proberen de Chinese president ‘ervan te weerhouden de inval van Rusland in Oekraïne te steunen en tegelijkertijd de Europese handelsbetrekkingen met Beijing te versterken’, schrijft The Guardian. ‘Parijs ziet China als een mogelijke “gamechanger” in de oorlog.’

    Franse functionarissen weten dat China de Russische president Vladimir Poetin niet zal bekritiseren en de oorlog in Oekraïne niet zal veroordelen, maar Macron wil het standpunt van de EU over de gevaren van het conflict benadrukken. China wordt gezien als het enige land dat in dialoog is met alle partijen in het conflict en effectieve diplomatieke druk kan uitoefenen op Poetin.

    China wordt gezien als het enige land dat effectieve diplomatieke druk kan uitoefenen op Poetin

    Macron wil in de kwestie-Oekraïne voet bij stuk houden en tegelijkertijd een pragmatisch Frans standpunt innemen – omschreven als ‘een andere weg’ dan de directe confronterende toon die de VS vaak aanslaan, aldus de Britse krant.

    Het bezoek van de Franse president, zijn eerste bezoek aan China sinds de coronapandemie, beslaat meer dan zes uur tijd met Xi. Een Franse functionaris zei tegen The Guardian dat mensenrechtenkwesties aan de orde zullen komen, waaronder de behandeling van Oeigoeren en andere minderheden.

    Lees ook:

  • Succesvolle Chinese app helpt vrouwen al shoppend op weg naar het perfecte leven

    Succesvolle Chinese app helpt vrouwen al shoppend op weg naar het perfecte leven

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Costa Rica: moordcijfer stijgt schrikbarend door bendegeweld

    » VS: werknemers van Starbucks leggen het werk neer

    Platform Xiaohongshu heeft 200 miljoen actieve gebruikers

    Xiaohongshu, oftewel ‘het kleine rode boekje’, is een Chinees platform dat vooral vrouwelijke gebruikers antwoorden helpt vinden op allerlei vragen. Wat moet je bestellen bij die populaire nieuwe theesalon? Welke medicijnen helpen tegen menstruatiekrampen? Hoe maak je valse wimpers schoon? Hoe maak je het uit zonder iemand pijn te doen?

    Jessica Tian bijvoorbeeld, tijdschriftredacteur in Beijing, gebruikte het platform om haar verlovingsring te kiezen maar ook bij de keuze voor kattenvoer, elektrische auto en vloertegels voor haar nieuwe appartement. ‘Ik vertrouw niet meer op iets dat niet door iemand is beoordeeld op Xiaohongshu,’ zegt Tian tegen technieuwsplatform Rest of World.

    Voor veel jonge, welvarende en overwegend vrouwelijke stadsbewoners is Xiaohongshu de primaire zoekmachine is geworden

    Xiaohongshu, opgericht in 2013, is uitgegroeid tot een platform met 200 miljoen maandelijks actieve gebruikers. Ze delen tips over van alles en nog wat, uiteenlopend van diëten en dating tot taalcursussen. De informatie is zo overvloedig en divers dat de app voor veel jonge, welvarende en overwegend vrouwelijke stadsbewoners de primaire zoekmachine is geworden. Ze zien het als een vrouwvriendelijke leidraad om het perfecte leven bij elkaar te kunnen kopen, schrijft Rest of World.

    Het bedrijf achter dit lucratieve bedrijfsmodel dat sociale media en e-commerce samenbrengt, omschrijft zichzelf als een ‘lifestyle bijbel’. De tijdlijn van de app bevat een oneindige stroom Instagram-achtige berichten, voorzien van TikTok-achtige aanbevelingen, vaak van influencers. Adviezen van shoppers die elkaar vertellen wat ze moeten kopen, gaan vergezeld van glamoureuze foto’s, schattige emoji’s en enthousiaste kreten.

    ‘Xiaohongshu is een platform dat de consumptiecultuur bewierookt’

    Maar critici zien een keerzijde en noemen het een valstrik voor consumenten, die jongeren opzadelt met onrealistische verwachtingen. ‘Xiaohongshu is een platform dat de consumptiecultuur bewierookt,’ zegt Jia Guo, promovendus aan de Universiteit van Sydney die Xiaohongshu-influencers bestudeert. ‘Het houdt gebruikers een gepolijst, bourgeois, middenklasse leven voor.’ De nadruk op het belang van fysieke schoonheid en individueel succes kan schadelijk zijn. Onderzoek heeft al uitgewezen dat de zwaar geretoucheerde foto’s die door Xiaohongshu-influencers worden gepost, jonge vrouwen ongelukkiger maken over hun eigen lichaam.

    Lees ook:

  • Xi en Poetin bespreken Chinees vredesplan voor oorlog in Oekraïne

    Xi en Poetin bespreken Chinees vredesplan voor oorlog in Oekraïne

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Biden gebruikt voor het eerst zijn veto om Republikeinse wet te blokkeren

    » Wetenschappers luiden noodklok over klimaatverandering

    China presenteert zich als vredestichter

    Maandag ontving de Russische president zijn Chinese ambtsgenoot met alle egards. Een militaire band verwelkomde Xi Jinping bij zijn aankomst in Moskou, als ‘startschot van een bezoek dat bedoeld is om de nauwe banden tussen de twee landen te benadrukken’, aldus The Wall Street Journal.

    Tijdens een gesprek tussen de twee leiders voor de Russische televisie vertelde Vladimir Poetin dat hij het plan van Beijing om het conflict in Oekraïne op te lossen had gelezen en dat Moskou ‘altijd openstaat voor onderhandelingen’. Het vredesplan dat China in februari publiceerde ‘bevat weinig details en presenteert een lijst van voorwaarden die grotendeels in overeenstemming zijn met internationale normen, zoals respect voor territoriale integriteit en het staken van de vijandelijkheden’, schrijft The Wall Street Journal.

    Ook bevat het Chinese voorstel ‘verschillende sneren naar de VS, wier wapenleveranties aan Oekraïne volgens Beijing het leed van de oorlog hebben vergroot. Het plan roept op tot het beëindigen van unilaterale sancties en tot het loslaten van wat China een Koude Oorlog-mentaliteit noemt’. Analisten menen dat deze Chinese diplomatieke campagne vooral gericht is op ontwikkelingslanden waar China invloed wil verwerven, aldus het Amerikaanse dagblad.

    Lees ook:


  • TikTok: hoe het Westen zich tegen de favoriete app van generatie Z heeft gekeerd

    TikTok: hoe het Westen zich tegen de favoriete app van generatie Z heeft gekeerd

    Zowel in de VS als Europa wordt TikTok aan banden gelegd uit vrees voor Chinese spionage en propaganda. Het inperken van de populaire app zou weleens een nieuw tijdperk van techregulering kunnen inluiden.

    Keuze uit het archief

    Afgelopen weekend won de extreemrechtse kandidaat Calin Georgescu de eerste ronde van de Roemeense presidentsverkiezingen. De winst verraste vriend en vijand, aangezien Georgescu er in de peilingen slecht voor stond. Hij zou zijn overwinning te danken hebben aan een TikTok-campagne waarin hij oproept te stoppen met de hulp aan Oekraïne. Om deze reden heeft de EU meteen na de verkiezingen een onderzoek ingesteld naar mogelijke inmenging van TikTok.
    De argwaan van de EU ten aanzien van het Chinese sociale medium is niet nieuw, zo blijkt uit dit artikel van The Guardian van begin 2023. De Chinese app zou gebruikt worden om gebruikersgegevens te verzamelen en ingezet worden voor propagandadoeleinden van de Chinese regering. De reactie van westerse regeringen op TikTok kan een beslissende stap zijn in de manier waarop technologie de komende decennia gereguleerd zal worden, aldus het artikel.

    De FBI noemde TikTok een bedreiging voor de nationale veiligheid. De Amerikaanse regering nam een wet aan die ambtenaren verplicht de app van hun telefoon te verwijderen. Senator Ted Cruz van Texas betitelde TikTok als ‘een Trojaans paard dat door de Chinese Communistische Partij kan worden gebruikt om invloed uit te oefenen op wat Amerikanen zien, horen en – uiteindelijk – denken’. En de CEO moet de app in maart verdedigen ten overstaan van het Amerikaanse Congres.

    Voor wie het debat aan de andere kant van de Atlantische Oceaan niet heeft gevolgd, komt het doelwit van deze felle retoriek misschien als een verrassing: het betreft een app die vooral bekendstaat om de dansjes die viraal gaan, het lanceren van de socialemediasterren van generatie Z en het meesleuren van tieners in een bodemloze put van filmpjes.

    Maar het vijandige debat over TikTok dat begon tijdens de regering-Trump, gaat voort onder president Biden. Behalve dat de app op alle apparaten van de federale overheid verboden is, hebben ten minste zevenentwintig staten TikTok op hun apparatuur geblokkeerd, waarmee ook een aantal publieke universiteiten wordt getroffen. Het Congres moet nog stemmen over een wetsvoorstel dat afgelopen december door Republikeinen én Democraten werd ingediend en dat beoogt het gebruik van de app door iedereen in de Verenigde Staten te verbieden.

    De scepsis over TikTok is ook naar Europa uitgewaaierd. Sommige politici beweren – in navolging van hun collega’s in Washington – dat TikTok een veiligheidsrisico inhoudt en waarschuwen dat de app mogelijk gebruikersgegevens kan doorgeven aan de Chinese autoriteiten en kan worden gebruikt als propagandamiddel van de Chinese regering. De ruim een miljard maandelijkse actieve gebruikers van TikTok zouden subtiel in een richting worden gestuurd die aansluit bij de doelstellingen van het Chinese buitenlandbeleid.

    In december werk bekend dat werknemers van TikTok de privacy van westerse journalisten hadden geschonden

    Het is tekenend voor de toenemende spanningen tussen China en het Westen. De strijd om technologie heeft niet alleen te maken met werkelijke paranoia over spionage, maar is ook een handige arena voor geopolitieke grootspraak. In dit tijdperk van het ‘splinternet’ – waarin het web dat ooit open was uiteenvalt in verschillende rechtsgebieden – neemt de bezorgdheid over gegevenssoevereiniteit en informatiestromen toe. De reactie van westerse regeringen op TikTok kan een beslissende stap zijn in de manier waarop technologie de komende decennia gereguleerd zal worden.

    Hoewel de beschuldigingen dat TikTok gebruikersgegevens overdraagt aan de Chinese overheid tot dusver niet konden worden gestaafd, kreeg de geclaimde betrouwbaarheid van de app in december een dreun. Toen werd bekend dat werknemers van ByteDance (het moederbedrijf van TikTok) zich toegang hadden verschaft tot TikTok-data, in een poging de verblijfplaats van verschillende westerse journalisten te achterhalen om achter hun bronnen te komen.

    TikTok zegt dat het bij dit incident ging om ongeoorloofde toegang tot gegevens, en dat de verantwoordelijke medewerkers zijn ontslagen. Niettemin vergrootte de overtreding de zorgen over het bedrijf en over de regels van de app met betrekking tot dataprivacy.

    In het Verenigd Koninkrijk riep het Conservatieve parlementslid Alicia Kearns – voorzitter van zowel de Foreign Affairs Select Committee als de China Research Group – TikTok eerder op om een verklaring af te leggen over de dataprivacy van Britse gebruikers. ‘In hun getuigenis zeiden ze zoiets als “dit zou nooit kunnen gebeuren”,’ zegt Kearns. ‘Nou, dat is dus duidelijk niet waar, want het is wel gebeurd.’ (Afgelopen oktober twitterde ByteDance dat ‘TikTok nooit is gebruikt om leden van de Amerikaanse overheid, activisten, publieke figuren of journalisten tot doelwit te maken’.)

    Nagel aan de doodskist

    TikTok had vorige maand een ontmoeting met Europese commissarissen om te praten over dataprivacy en het modereren van de inhoud. Dit gebeurde in de context van de vraag hoe het bedrijf van plan is te voldoen aan de nieuwe verordening van de EU voor digitale diensten. ‘Ze beginnen te beseffen dat TikTok niet zomaar een app is om mee te communiceren, om filmpjes naar elkaar te sturen, of voor ander vermaak,’ zegt het Belgische Europarlementslid Tom Vandendriessche. ‘TikTok verzamelt data van en over onze burgers.’

    Overigens is TikTok niet het enige bedrijf dat zich daarmee bezighoudt: ook Amerikaanse bedrijven, waaronder Microsoft en Uber, werden in het verleden schuldig bevonden aan het volgen van individuele gebruikers via hun producten. Maar in de VS kwam het nieuws voor TikTok op een zeer gevoelig moment. ‘Dit zou de laatste nagel aan de doodskist moeten zijn voor het idee dat de VS TikTok kunnen vertrouwen,’ twitterde Brendan Carr, lid van de Amerikaanse Federal Communications Commission.

    Ook bedrijven als Facebook en Google zijn verstrikt geraakt in de Europese privacywetgeving

    In Europa wordt het gesprek enigszins anders gevoerd. Tot dusver is men er minder geneigd om TikTok uit te sluiten op grond van de locatie van het moederbedrijf. De app ligt onder een vergrootglas vanwege bezorgdheid over de dataprivacy. De Ierse commissaris voor gegevensbescherming begon in 2021 twee onderzoeken naar het bedrijf. Het ene richt zich op de omgang met gegevens van kinderen, het andere onderzoekt of de gegevensoverdracht naar China overeenstemt met de datawetgeving van de EU. (Over het eerste onderzoek is een ontwerpbesluit ingediend.)

    Dit geldt echter niet uitsluitend TikTok. Ook bedrijven als Facebook en Google zijn verstrikt geraakt in de Europese privacywetgeving, en de EU strijdt momenteel met de VS over de vraag of EU-gegevens daarheen mogen worden verzonden, uit angst dat ze kunnen worden opgeslokt door Amerikaanse inlichtingendiensten.

    ‘Sommige vragen over TikTok en onze Chinese achtergrond zijn gepolitiseerd, maar wij nemen nationale veiligheidsbelangen zeer serieus,’ zegt Theo Bertram, vicepresident openbaar beleid en overheidsrelaties Europa van TikTok.

    Overdreven

    Ongeacht waar je je bevindt: hoe serieus moet je alle waarschuwingen nemen? Sommige technologie-experts zeggen dat de beschuldigingen enigszins overdreven zijn. Voor zowel de bedreiging van dataprivacy als de manipulatie van de inhoud, die door politici worden genoemd, ontbreekt momenteel overtuigend bewijs, zegt Graham Webster, onderzoeker en hoofdredacteur van het DigiChina Project aan het Cyber Policy Center van de Stanford-universiteit in Californië.

    ‘Ik denk dat beide mogelijk zijn, maar op dit moment is voor allebei een aanzienlijke hoeveelheid fantasie nodig om ze daadwerkelijk als een bedreiging voor de nationale veiligheid van de VS te zien,’ aldus Webster. Hij vindt niet dat het in dit stadium onredelijk is om te denken dat Chinese ambtenaren mogelijk ongeoorloofde toegang hebben tot de data van TikTok-gebruikers. ‘Maar je zult moeten beargumenteren waarom die toegang zodanig kan worden gebruikt dat hij een bedreiging vormt voor de nationale veiligheid,’ zegt hij.

    De gegevens waarover TikTok beschikt zijn niet uniek. De app kan locatiegegevens verzamelen, maar moet gebruikers om toestemming vragen alvorens gedetailleerde gps-data te kunnen traceren. Als de gebruiker weigert, kan de locatie alleen grofweg worden geregistreerd. (Een woordvoerder van TikTok beweerde dat medewerkers er juist daarom niet in slaagden journalisten op te sporen.) Bovendien worden diezelfde gegevens ook verzameld door allerlei andere apps. Ze worden routinematig verkocht aan externe datamakelaars, die ze aanbieden aan potentiële kopers.

    Trojaans paard

    ‘Er zijn allerlei manieren waarop buitenlandse regeringen toegang kunnen krijgen tot data in de Verenigde Staten,’ zegt Anupam Chander, hoogleraar recht en technologie aan het Georgetown University Law Center in de stad Washington. ‘Het lijkt onwaarschijnlijk dat TikTok doelwit is van gegevensverzameling door de Chinese overheid, omdat activiteiten op de app een grotendeels openbaar karakter hebben.’

    Maar hoe zit het dan met het ‘Trojaanse paard’ van Cruz? Zorgt TikTok er stiekem voor dat generatie Z hunkert naar de Chinese Communistische Partij? In 2019 onthulde The Guardian dat de richtlijnen voor moderatoren van de app aangaande de omgang met opruiende inhoud toevalligerwijs als bijproduct opleverden dat berichten over Tiananmen, Tibetaanse onafhankelijkheid of Falun Gong – allemaal onderwerp van onderdrukking door Beijing – werden gecensureerd. Het bedrijf benadrukte destijds dat deze documenten met richtlijnen niet langer in overeenstemming waren met het beleid. Sindsdien zouden strategieën voor de beperking van de inhoud zijn ingevoerd die per regio worden afgestemd.

    Uit een studie bleek dat TikTok goed scoorde wat betreft de bestrijding van onoprechte manipulatie

    Uit een studie uit 2021/2022 van het Strategic Communications Centre of Excellence van de NAVO bleek dat TikTok gunstig afstak bij andere platforms wat betreft de bestrijding van onoprechte manipulatie (het kwam op de tweede plaats, na Twitter en voor Facebook, Instagram en YouTube). Het rapport doet de aanbeveling om meer samen te werken met externe onderzoekers om onderzoek van moderatie van de inhoud op het platform te vergemakkelijken – iets waar de app volgens een woordvoerder van TikTok voorstander van is.

    TikTok heeft herhaaldelijk gezegd dat westerse gebruikersdata niet in China worden opgeslagen, dat het nooit gebruikersdata met Chinese ambtenaren heeft gedeeld en dat ook nooit zal doen, en dat zijn mondiale strategie voor moderatie van de inhoud niet afhankelijk is van Beijing. Desondanks hebben TikTok en de Amerikaanse Commissie voor Buitenlandse Investeringen in de Verenigde Staten (CFIUS) de afgelopen zes jaar onderhandeld over een overeenkomst die de bezorgdheid van Amerikaanse politici uiteindelijk moet wegnemen.

    Datacentra in VS en Europa

    Het 1,5 miljard dollar kostende Project Texas behelst de oprichting van een datacentrum dat Amerikaanse gebruikersgegevens zal opslaan in Texas, onder toeziend oog van Oracle, de Amerikaanse softwaregigant die wordt geleid door miljardair, financier van de Republikeinse Partij en Trump-bondgenoot Larry Ellison. Om de vrees voor manipulatie van de inhoud ten dienste van de Chinese overheid weg te nemen, zal Oracle ook de broncode en de inhoudsalgoritmen van de app onderzoeken.

    TikTok wil nu iets soortgelijks in Europa. Het bedrijf zet een datacentrum op in Ierland waar de gegevens van gebruikers in het Verenigd Koninkrijk en de EU zullen worden opgeslagen.

    Door deze maatregelen liggen de datapraktijken van de app veel meer onder een vergrootglas dan die van zijn concurrenten in Silicon Valley, zegt Webster. ‘Uitgaande van de informatie over hoe Project Texas eruit gaat zien,’ zegt hij, ‘klinkt het volgens mij alsof ze het hebben over maatregelen die in principe potentiële veiligheidsrisico’s moeten beperken – zoveel als redelijk is.’ Of dat genoeg zal zijn om toezichthouders tevreden te stellen is een andere kwestie.

    Facebook heeft een lobbycampagne tegen TikTok gesteund die inspeelde op de angst voor privacy

    Een partij die de onderhandelingen met belangstelling volgt, is Facebook, dat TikTok als een existentiële bedreiging ziet. Vorig jaar onthulde The Washington Post een door Facebook gesteunde lobbycampagne tegen TikTok die specifiek inspeelde op de angst voor dataprivacy. Dat zou weleens goed besteed geld kunnen blijken, aangezien TikTok-gebruikers zeggen dat ze bij een verbod op de app waarschijnlijk zouden overstappen naar Instagram (dat eigendom is van Facebook) of andere sociale media.

    Met meer verboden wordt de kans op juridische procedures over de vrijheid van meningsuiting groter. Er zijn duidelijke overeenkomsten tussen het verbieden van apps en het strenge toezicht van de Chinese overheid op internet. En dat is vooral ironisch voor de Republikeinen, die zich de afgelopen jaren druk zeiden te maken over de vrijheid van meningsuiting.

    Maar over één ding is er overeenstemming, namelijk dat dit alles voor de VS een katalysator moet zijn om nu eindelijk eens in algemenere zin na te denken over gegevensbescherming. ‘Het idee dat buitenlands eigendom de basis is om in te grijpen bij TikTok lijkt onverstandig,’ zegt Chander. ‘We moeten naar een ruimere aanpak, waarbij we in bredere zin onderzoeken wat de nationale veiligheidsrisico’s van gegevensstromen zijn.’

    Hij is niet de enige die hoopt dat het TikTok-debat de totstandkoming van een nationale privacywetgeving bespoedigt, zodat Amerikaanse consumenten op alle apps worden beschermd, en niet alleen op TikTok.

    Lees ook:

  • Honduras wil betrekkingen aanknopen met China

    Honduras wil betrekkingen aanknopen met China

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Senegal: demonstranten steunen oppositieleider in aanloop naar proces

    » Inflatie in Argentinië stijgt naar meer dan 100 procent

    Band met Taiwan staat dit echter in de weg

    De Hondurese president Xiomara Castro heeft op haar sociale netwerken aangekondigd dat Honduras officieel betrekkingen zal aanknopen met de Volksrepubliek China, hoewel niet bekend is of zij daarmee diplomatieke betrekkingen bedoelt, schrijft de Hondurese krant El Heraldo. ‘Ik heb minister van Buitenlandse Zaken Eduardo Reina opgedragen officiële betrekkingen met de Volksrepubliek China aan te gaan, als teken van mijn vastberadenheid om het regeringsplan uit te voeren en open toenadering te zoeken tot de andere naties van de wereld’, aldus Castro in haar tweet.

    Dit roept de vraag op hoe het nu verder zal gaan met de diplomatieke betrekkingen tussen Honduras en Taiwan. China hanteert namelijk het principe dat het alleen relaties onderhoudt met landen zolang zij geen betrekkingen met Taiwan onderhouden.

    ‘Het één-Chinabeleid vormt de politieke basis van China’s betrekkingen met de rest van de wereld’

    ‘Het één-Chinabeleid is een universeel erkende norm in de internationale gemeenschap en vormt de politieke basis van China’s betrekkingen met de rest van de wereld,’ vertelde de Chinese ambassadeur in Costa Rica, Tang Heng, in januari aan El Heraldo.

    ‘Honduras onderhoudt nog steeds diplomatieke betrekkingen met de Chinese regio Taiwan, wat het grootste obstakel is voor nauwe samenwerking tussen China en Honduras. We hopen dat Honduras zo snel mogelijk de juiste beslissing zal nemen,’ zei de diplomaat verder tegen de krant. Het valt nog te bezien hoe Taiwan zal reageren op de aankondiging van de Hondurese regering, aangezien de twee naties al eenentachtig jaar een diplomatieke band met elkaar hebben.

    Lees ook:

  • Xi Jinping begint aan derde ambstermijn – als eerste Chinese president

    Xi Jinping begint aan derde ambstermijn – als eerste Chinese president

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Privéklinieken voor ultrarijken in opkomst met maar één cliënt tegelijk

    » Napels eert ‘favoriete zoon’ en acteur Massimo Troisi met postuum eredoctoraat

    Xi werd unaniem verkozen door het Volkscongres

    Xi Jinping is vandaag als eerste Chinese president uit de geschiedenis aan zijn derde ambtstermijn begonnen nadat alle aanwezige leden van het Nationale Volkscongres hem met algemene stemmen hadden verkozen. Xi staat daarmee aan het hoofd van een regering die de komende vijf jaar de op een na grootste economie ter wereld door uitdagingen in binnen- en buitenland moet loodsen, schrijft South China Morning Post.

    Volgens analisten wordt dit een cruciale periode voor zowel Xi als China. Xi staat voor de taak om de tegenvallende economische groei weer aan te jagen om de wereld ervan te overtuigen dat China’s unieke bestuurs- en ontwikkelingsmodel werkt. De komende termijn zal de president ook het hoofd moeten bieden aan de toegenomen rivaliteit met de VS, het Taiwanconflict en de economische gevolgen van de snelle vergrijzing van de Chinese bevolking.

    De grondwet werd vijf jaar geleden nog herzien om de limiet op het aantal presidentstermijnen te schrappen

    In de resterende twee dagen van de jaarlijkse parlementaire zitting zullen vertrouwde bondgenoten van Xi voor belangrijke regeringsfuncties worden benoemd. Net als vijf jaar geleden was de stemming in het parlement vooral een ceremonieel gebeuren dat de ondubbelzinnige loyaliteit en eerbied van de Chinese politieke elite voor de leider toonde.

    Na de stemming legde Xi als president van het land en als hoofd van het leger de grondwettelijke eed af. Met dit symbolische gebaar wilde hij het gewicht van de grondwet benadrukken, terwijl die vijf jaar geleden nog werd herzien om de limiet op het aantal presidentstermijnen te schrappen, Xi’s politieke dogma’s erin op te nemen en het leiderschap van de partij over China te bekrachtigen. Xi is president sinds 2013 en heeft niet gezegd hoeveel termijnen hij nog van plan is te vervullen.

    Lees ook:

  • Chinese buitenlandminister waarschuwt voor conflict met VS

    Chinese buitenlandminister waarschuwt voor conflict met VS

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Mexicanen wantrouwen hervorming kieswet

    » Afghaanse vrouwen proberen digitaal te studeren

    Qin Gang benadrukt goede band tussen China en Rusland

    De Chinese minister van Buitenlandse Zaken Qin Gang heeft gisteren in zijn allereerste publieke toespraak gesproken over het buitenlandbeleid dat China de komende jaren wil voeren. Daarbij omschreef hij de relatie tussen China en Rusland als een ‘baken van kracht en stabiliteit’, terwijl hij de Verenigde Staten en zijn bondgenoten voorstelde als een bron van spanning en conflict, schrijft The Guardian.  

    Volgens Qin zouden de VS hebben gezegd dat ze China willen wegconcurreren zonder dat ze op een conflict uit zijn, maar ‘in werkelijkheid houdt hun concurrentie niets anders in dan dat ze China willen indammen en onderdrukken. Het is een nulsomspel waarbij het alles of niets is’, aldus de minister. ‘Als de VS niet op de rem trappen maar op de verkeerde weg door blijven gaan, zal dat onvermijdelijk tot een confrontatie leiden.’

    ‘Hoe onstabieler de wereld wordt, hoe belangrijker het voor China en Rusland is om aan hun relatie te blijven werken’

    In zijn toespraak hekelde Qin ook het feit dat de VS de onafhankelijkheid van Taiwan erkennen. Verder zei hij dat de relatie tussen China en Rusland erg hecht is en dat de staatshoofden van beide landen nauw contact met elkaar onderhouden. ‘Hoe instabieler de wereld wordt, hoe belangrijker het voor China en Rusland is om aan hun relatie te blijven werken. Dit strategische partnerschap zal zeker sterker en sterker worden,’ zei hij.

    De betrekkingen tussen China en de VS zijn de afgelopen jaren flink verslechterd, en de pogingen om deze te herstellen liepen eerder dit jaar spaak toen de VS een Chinese spionageballon neerschoten die in het Amerikaanse luchtruim vloog. In de oorlog in Oekraïne probeert China zich als vredesstichter te presenteren, maar in de ogen van het Westen staat het land aan de kant van Rusland.

    Lees ook:

  • China presenteert plannen op Volkscongres

    China presenteert plannen op Volkscongres

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Zuid-Korea zet compensatiefonds op voor dwangarbeiders uit WO II

    » VN-landen komen na jaren tot historisch oceaanakkoord

    Budget voor defensie gaat omhoog en men rekent op groei

    In de Chinese hoofdstad Beijing is dit weekend het nieuwe politieke jaar geopend met het Nationale Volkscongres, waarbij kopstukken van de Communistische Partij (CCP) bijeenkwamen om hun plannen voor 2023 te presenteren. Onder meer Xi Jinping was aanwezig, zo meldt het staatsmedium Xinhua News.

    Tijdens het congres kondigde China bij monde van vertrekkend premier Li Keqiang onder meer aan dat de defensiebegroting wordt verhoogd met 7,2 procent, zodat men dit jaar in totaal ruim 210 miljard euro zal uitgeven aan de militaire industrie. Na de VS (750 miljard euro) geeft China het meest uit aan defensie en de nieuwe plannen zouden een voorbode kunnen zijn van wat het Aziatische land van plan is met onder meer Taiwan.

    Economen rekenen voor 2023 op een economische groei van 5 procent, een stuk lager dan het gemiddelde in de afgelopen decennia. De pandemie, problemen in de bouw – mede door een wereldwijd tekort aan materialen – en een internationale economische teruggang zouden voor deze verminderde groei hebben gezorgd. China hoopt verder 12 miljoen nieuwe banen te creëren.

    Lees ook:

  • FBI: oorsprong coronavirus ligt in Chinees laboratorium

    FBI: oorsprong coronavirus ligt in Chinees laboratorium

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Groot deel van Argentinië getroffen door stroomuitval

    » Bola Tinubu wint presidentsverkiezingen in Nigeria

    Volgens de FBI is het virus ontsnapt uit een lab in China

    Het coronavirus is waarschijnlijk ontstaan in China en is de wereld in gekomen nadat het ontsnapte uit een laboratorium dat mogelijk in de stad Wuhan stond. Dat heeft de baas van de FBI, Christopher Wray, dinsdag gezegd in een interview met Fox News. Bewijs voor zijn bevinding gaf hij niet. Wel zei Wray dat China weigert mee te werken aan een onderzoek naar de herkomst van het dodelijke virus.

    De oorsprong van het coronavirus is sinds het begin van de pandemie voer voor discussie. In de eerste maanden werd de algemene theorie geaccepteerd dat het virus was ontstaan op een markt in Wuhan, waar onder meer levende vleermuizen werden verkocht. Enkele westerse regeringen wezen later op de mogelijkheid dat het virus uit een Chinees laboratorium komt. China heeft deze stelling altijd afgedaan als laster en zegt sinds kort dat het virus mogelijk uit een militair laboratorium in de VS komt.

    Binnen de Amerikaanse regering is er nog geen eensluidende conclusie over de herkomst van het coronavirus. Zo zou een groot deel van de inlichtingendiensten nog uitgaan van de these dat het virus door een wild dier is overgedragen op de mens. In het interview met Fox News weigerde Wray bewijs te tonen omdat enkele bewijsstukken staatsgeheim zouden zijn.

    Lees ook:

  • China rolt de rode loper uit voor Loekasjenka

    China rolt de rode loper uit voor Loekasjenka

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Disney haalt twee strips over Dagobert Duck uit de verkoop vanwege racisme

    » Griekenland: minstens 32 doden bij treinongeluk

    Loekasjenka brengt driedaagsbezoek aan China

    De Belarussische president Aljaksandr Loekasjenka is dinsdag in Beijing aangekomen voor een driedaags officieel bezoek. Het bezoek van de ‘belangrijkste bondgenoot’ van Vladimir Poetin vindt plaats ‘op een moment dat de spanningen tussen de Verenigde Staten en China zijn toegenomen’, aldus CNN.

    De Verenigde Staten vrezen dat Beijing Moskou steunt in de oorlog tegen Oekraïne door Rusland van wapens te voorzien. De Amerikaanse zender wijst er ook op dat Belarus onderworpen is aan ‘westerse sancties’ omdat het Poetin heeft toegestaan zijn grondgebied te gebruiken voor zijn offensief tegen Oekraïne.

    Loekasjenka zal tot donderdag in China blijven en een ontmoeting hebben met de Chinese leider Xi Jinping om een reeks kwesties te bespreken, van handel en investeringen tot ‘acute internationale uitdagingen’, meldde het Belarussische staatspersbureau Belta. De Belarussische president had vorige week woensdag een ontmoeting met de vertrekkende Chinese premier Li Keqiang en sprak zijn intentie uit om de betrekkingen tussen Belarus en China te ‘intensiveren’, aldus een bericht van de Belarussische regering.

    Lees ook:

  • Poetin ontvangt Chinese topdiplomaat en maakt nieuwe afspraken

    Poetin ontvangt Chinese topdiplomaat en maakt nieuwe afspraken

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Zeker tien Palestijnen omgekomen bij inval Israëlische leger

    » Primeur in VS: stadsbestuur Seattle verbiedt discriminatie op grond van kaste

    Er komt een nieuwe top tussen Poetin en Xi

    De Russische president Vladimir Poetin heeft woensdag een ontmoeting gehad met de Chinese topdiplomaat Wang Yi. Wang, die verantwoordelijk is voor het buitenlandbeleid van China, sprak onder meer met Poetin af dat er een nieuwe top komt waar de Chinese president Xi aanwezig zal zijn, schrijft staatspersbureau TASS.

    Van beiden kanten werden er lovende woorden gesproken over de betrekkingen tussen de twee landen. Poetin sprak over ‘nieuwe ontwikkelingen’, Wang over een voortdurende verdieping van het ‘alomvattende strategische partnerschap’. Ook benadrukte de Chinese diplomaat dat zijn land graag bijdraagt aan ‘een constructieve oplossing’ voor de oorlog in Oekraïne.

    Op het moment dat Wang en Poetin elkaar de hand schudden, zat de Amerikaanse president Joe Biden in Polen aan tafel met leiders van negen Oost-Europese NAVO-leden. Biden noemde de landen ‘de frontlinie van onze collectieve verdediging’ en beloofde hun de onvoorwaardelijke steun van de VS, zo schrijft Reuters.

    Lees ook:

  • VS: China overweegt wapenleveringen aan Rusland

    VS: China overweegt wapenleveringen aan Rusland

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Brazilië: 36 doden in deelstaat São Paulo door zware regenval

    » Suriname nog steeds in shock na bestorming van parlement

    De VS waarschuwen China voor de gevolgen

    Volgens de Verenigde Staten overweegt China om wapens te leveren aan Rusland. Dat heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken zaterdag gezegd, meldt de Amerikaanse nieuwszender CBS. Deze wapens zouden gebruikt kunnen worden in de oorlog tegen Oekraïne, waardoor China indirect een deelnemer aan het conflict wordt.

    Zowel Blinken als zijn Chinese collega Wang Yi waren dit weekend aanwezig op de veiligheidsconferentie in München. Blinken en Wang hadden daar een kort gesprek, waarin de Amerikaanse buitenlandminister China namens de VS gewaarschuwd zou hebben voor de verstrekkende gevolgen van wapenleveringen door China aan Rusland. Rusland zelf was vanwege de oorlog in Oekraïne overigens niet uitgenodigd voor de conferentie.

    China heeft zich sinds het begin van de oorlog, die deze week een jaar geleden begon, neutraal opgesteld. De VS hebben er bij het Aziatische land meerdere malen op aangedrongen om zich strenger op te stellen tegenover Rusland en zijn positie te gebruiken om Poetin te manen het geweld te stoppen. De wapenindustrie in Rusland is mede door westerse sancties flink geraakt en heeft moeite de strijdkrachten in Oekraïne te bewapenen. Chinese wapenleveringen zouden de oorlog een nieuwe impuls kunnen geven.

    Lees ook:

  • Privéjets, drugs en snelle auto’s: zo nemen Chinese bendes het Thaise nachtleven over

    Privéjets, drugs en snelle auto’s: zo nemen Chinese bendes het Thaise nachtleven over

    Recente invallen en politieonderzoek in Thailand wijzen op banden tussen Chinese gangsters en Thaise lokale functionarissen. Chinese criminelen wisten ongestraft honderden miljoenen dollars te verdienen met mensenhandel, kinderprostitutie en drugssmokkel.

    Een privéjet, auto’s van de buitencategorie, drugs en woonpaleizen: allemaal in Thailand verdiend door Chinezen die van criminele activiteiten worden verdacht. Roofgoed dat inmiddels in beslag is genomen, maar wel netelige vragen opwerpt, zoals: hoe konden buitenlandse misdadigers zo vrijelijk met miljoenen illegale dollars in het koninkrijk smijten?

    Het schandaal begon zich eind oktober te ontrafelen, toen de Thaise politie tijdens een landelijke antidrugsoperatie een illegale nachttent ontdekte. De club Jinling ging schuil achter een autowasserette in het zakendistrict Sathorn in Bangkok.

    De clientèle bestond vrijwel uitsluitend uit Chinezen. Die deden zich tegoed aan zakken ketamine en andere partydrugs in karaokekamers waar de hele nacht werd doorgehaald. En als het de gasten niet lukte al hun drugs in één sessie te consumeren, konden ze die ter plekke opbergen voor later gebruik.

    Voorraden methamfetamine lagen opgeslagen in peperdure appartementen in Bangkok

    Ook invallen in de badplaats Pattaya hebben het sterke vermoeden gewekt dat Chinese criminelen via een netwerk van Thaise stromannen contacten onderhielden met overheden die deze uitbundige nachtgelegenheden blijkbaar niet hadden opgemerkt, hoewel ze elke avond duizenden gasten trokken.

    En bij nog meer invallen in de daaropvolgende weken werden opzienbarende bezittingen aangetroffen, allemaal verdiend met deze illegale uitgaansgelegenheden – zoals een landhuis ter waarde van 5,7 miljoen dollar, auto’s van de buitencategorie, miljoenen dollars aan baar geld, en voorraden methamfetamine die in peperdure appartementen in Bangkok lagen opgeslagen, kennelijk voor verkoop in de clubs.

    113 miljoen dollar

    Uit allerlei arrestaties kan de conclusie worden getrokken dat vermoedelijk vijf Chinese bendes criminele ondernemingen runden met behulp van studentenvisa en onder een valse Thaise identiteit. Een van de verdachte leiders, die begin november is opgepakt, had zelfs een nepauto van de Chinese ambassade en een politiemotor voor escortes.

    De schijnwerpers zijn echter gericht op één verdachte in het bijzonder: Tuhao, die ook wel bekendstaat als Chainat Kornchayanan. Deze Chinees met Thais staatsburgerschap gaf zich op 23 november aan bij de politie. De tegen hem ingebrachte beschuldigingen van drugshandel en witwassen van geld wijst hij van de hand. 

    ‘Tuhao is getrouwd met de nicht van politie-generaal en voormalig minister van Justitie Pracha Promnok,’ aldus de prominentste politiechef van Thailand, luitenant-generaal Surachate Hakparn, die leiding geeft aan het stevige justitiële optreden. ‘Het is dus niet zo gek dat hij veel politiemensen en oud-ministers kent, dat is bepaald geen geheim.’

    ‘We moeten erachter zien te komen welke lokale ambtenaren hen geholpen hebben

    Hij voegt eraan toe dat de gangsters met hun Thaise identiteitsbewijzen kennelijk een manier hebben gevonden om de strikte Thaise immigratiewetten te omzeilen. ‘We moeten erachter zien te komen welke lokale ambtenaren hen geholpen hebben. We zoeken het tot op de bodem uit. Wie er ook schuldig is aan deze illegale praktijken, hij zal de wettelijke gevolgen voelen. Niemand ontloopt de dans.’

    Van Tuhao zijn ruim vijf miljard baht (113 miljoen dollar) aan bezittingen in beslag genomen, waaronder een vliegtuig, grond en drie landhuizen. Ondertussen wordt onderzocht of zijn zakenpartners iets te maken hebben met het Chinese eigendom van tientallen luxewoningen in Bangkok.

    Nuldollartoerisme

    Tuhao zou een wegbereider zijn geweest van het ‘nuldollartoerisme’, dat Chinezen in de jaren vóór de pandemie massaal naar Thailand lokte. Het concept stuwde Chinese bezoekersaantallen in niet meer dan een paar jaar naar een record van ongeveer tien miljoen. Daaraan kwam in 2018 abrupt een einde nadat een overvolle veerboot in Phuket zonk en tientallen Chinese toeristen stierven – toen pas kwam een businessmodel van goedkope arrangementen aan het licht, waarbij Chinese bedrijven geld naar elkaar doorsluizen, daarvan weinig in Thailand achterlaten, maar het wel gebruiken om een groot aantal vakantieoorden op te kopen.

    ‘Deze mensen hebben te veel macht,’ zegt een ervaren gids in Pattaya, een van de voornaamste bestemmingen van de ‘nuldollartours’. ‘Ze zijn dan wel gearresteerd, maar als de media dit niet serieus nemen, het niet blijven volgen, ben ik bang dat ze weer snel vrij komen.’

    Volgens de Thaise politie heeft Tuhao zijn zakelijke activiteiten tijdens de pandemie gediversifieerd. Hij is zich onder meer op het nachtleven gaan focussen, heeft bedrijven opgericht en onroerend goed gekocht waarvoor hij Thaise stromannen inzette. Zijn connecties met machtsdragers zijn inmiddels onder de loep genomen.

    De regerende Phalang Pracharat-partij erkende eind oktober dat Tuhao via legitieme kanalen ongeveer 100.000 dollar had gedoneerd. De kiescommissie buigt zich momenteel over de zaak.

    ‘Bedenk wel dat we het opnemen tegen superrijken, met enorm veel bezit’

    De politie onderzoekt hoe Tuhao het Thaise staatsburgerschap heeft kunnen krijgen na een verblijf van slechts enkele jaren in het land en speurt naar andere verborgen activa en bankrekeningen. In het hele land worden de gangen nagegaan van politiemensen en andere functionarissen, en neemt de reikwijdte van Tuhao’s netwerk af.

    ‘Bedenk wel dat we het opnemen tegen superrijken, met enorm veel bezit,’ aldus politie-luitenant-generaal Surachate. ‘We moeten dus heel grondig te werk gaan om bewijs te vinden waarmee we ze voor de rechter kunnen slepen.’

    Van een rechtbank in Bangkok mocht Tuhao niet op borgtocht vrij. Hij stelt dat hij in het proces zijn onschuld zal aantonen.

    Straffeloosheid

    Al die jaren van kennelijke straffeloosheid werpen pijnlijke vragen op voor de Thaise overheid: corruptie, beïnvloeding, verlening van gunsten aan mensen met geld die een loopje wilden nemen met de regels, waren kennelijk aan de orde van de dag. 

    ‘De samenleving zou mijn voorbeeld moeten nemen door zich af te vragen hoe iemand als Tuhao in slechts tien jaar tijd ruim vijf miljard baht heeft kunnen opstrijken,’ zegt Chuwit Kamolwisit, een voormalige tycoon in de uitgaansindustrie, tegenwoordig parlementariër en parttime corruptiebestrijder.

    Chuwit heeft een voortrekkersrol gespeeld in het aanklagen van de Chinese gangsters, onder andere met theatrale, vrijwel dagelijkse persconferenties waarin hij de vermeende rijkdom, connecties en financiën van de hoofdverdachten breed uitmeet.

    2821542173 a2274ff308 o
    Een verkiezingsposter Chuwit Kamolwisit voor het gouverneurschap van Bangkok uit 2008. © Ian Fuller / Flickr / CC

    Hij beweert dat de bendes tijdens de pandemie een list hebben bedacht om in het koninkrijk te blijven en duizenden landgenoten binnen te loodsen. Thaise immigratieambtenaren zouden geld hebben ontvangen zodat de Chinezen nepstichtingen konden oprichten, die ze vervolgens hebben gebruikt om vrijwilligersvisa te bemachtigen.

    Ten minste drieduizend Chinezen zijn via deze route het koninkrijk binnengekomen, aldus Chuwit, en velen zijn illegale bedrijven gaan bestieren en hebben zwart geld witgewassen. ‘Hoe is het mogelijk dat het Thaise volk niet werd beschermd, hoe kon men deze smerige Chinese bedrijven binnenlaten?’ 

    ‘Hoezo zou ik mij met duistere zaakjes bezig houden? Bewijs dat maar eens’

    De vlammende aantijgingen van Chuwit – vele gestaafd door de Thaise politie, andere nog onbewezen – hebben in ieder geval de aandacht gevestigd op de greep van illegaal Chinees geld over hele delen van de regionale economie.

    Er viel zelfs een zeldzame repliek in de media te noteren van Zhao Wei: achter deze publiciteitsschuwe miljardair gaat een van de beruchtste Chinese schurken van de Mekong-regio schuil. Hij is de grote man achter het Kings Romans Casino in de Speciale Economische Zone van de Gouden Driehoek in Laos, aan de grens met Thailand.

    ‘Wie is die Chuwit dan wel?’ aldus Zhao. ‘We hebben elkaar nooit ontmoet, dus wat bezielt hem om mij te beschuldigen?’ verzuchtte de magnaat tegen de Thaise tv-zender The Nation on Monday in een zeldzaam interview. ‘Ik ben gewoon een Chinese zakenman die dit gebied heeft ontwikkeld en het welvaart heeft gebracht. Hoezo zou ik mij met duistere zaakjes bezig houden? Bewijs dat maar eens.’

    Mensenhandel en kinderprostitutie

    Feit blijft dat het Amerikaanse ministerie van Financiën Zhao Wei in 2018 heeft gesanctioneerd voor het leiden van een criminele organisatie die zich bezighoudt met ‘een reeks afschrikwekkende illegale activiteiten, waaronder mensenhandel en kinderprostitutie, drugshandel en handel in wilde dieren’.

    Naarmate de naargeestige onthullingen van misdadige activiteiten in Thailand zich blijven opstapelen, groeien ook de zorgen over hoe Chinees geld – zowel legitiem als illegaal – Thaise burgers uit de markt kan stoten.

    Recent stelde de Thaise regering voor om de wet te wijzigen zodat buitenlanders niet meer dan ongeveer een vijfde hectare land kunnen bezitten, maar dat wekte zo veel woede onder de bevolking dat het plan werd ingetrokken. De angst bestond dat de Chinese investeerders de prijs zo zouden opdrijven met hun gespeculeer, dat gewone Thai het financieel niet meer zouden kunnen bijbenen.

    De hashtag #ChineseGreyBusinessMoney is al weken viraal op Thaise Twitteraccounts, waar de woede over de criminele activiteiten door buitenlanders toeneemt.

    ‘Hoe is het mogelijk dat deze mensen tientallen huizen konden kopen zonder argwaan te wekken?’ schreef een Twitter-gebruiker in een post die meer dan vijfduizend keer werd gedeeld. ‘Deze gasten gedragen zich in het hele land alsof het Thai zijn.’

    Lees ook: