Onderwerpen: Cultuur

360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.

‘Een verrassende fabel aan het uiteinde van de wereld’

Liefde en uitsluiting in de Atacama-woestijn

FILM – Van jongs af aan vormde de Atacama-woestijn in het noorden van Chili voor de filmmaker Diego CéVan jongs af aan vormde de Atacama-woestijn in het noorden van Chili voor de filmmaker Diego Céspedes (1995) een verre en bijna mythische wereld, een toneel van legendes en wrede verhalen; een plek ‘waar niemand komt, waar niemand woont, maar die ons blijft achtervolgen’, vertelt hij in een interview met de website Entrance. En daarom zeer geschikt voor zijn debuutfilm La misteriosa mirada del flamenco (De mysterieuze blik van de flamingo), die ‘geen andere grens accepteert dan de horizon’, aldus El Mundo. In deze schijnbare spaghettiwestern zijn tragedie, melodrama en komedie verweven ‘om een ​​metaforische ruimte te creëren die wordt doorkruist door eenzaamheid, geweld, de hardheid van de woestijn en, bovenal, liefde’, kenschetst El País.

Het verhaal speelt zich af in een afgelegen mijnstad in de jaren tachtig, onder de dictatuur van Augusto Pinochet. Twee gemeenschappen staan tegenover elkaar: enerzijds de mijnwerkers, verteerd door armoede en eenzaamheid, anderzijds een kleine groep travestieten en trans vrouwen. Ze hebben dierlijke bijnamen aangenomen, zoals Flamingo, Mama Boa, Adelaar, Leeuwin en Piranha. We zien hen door de ogen van de elfjarige wees Lidia, die door Flamingo wordt opgevangen. De groep runt een cabaret midden in de wildernis, en in het dorp gaat het gerucht dat wanneer iemand de blik kruist van een travestiet of transvrouw uit het cabaret, zich ‘een plaag’ verspreidt; het was in deze tijd dat de aidsepidemie opkwam. 

De film is deels geïnspireerd door verhalen van Céspedes’ moeder, die in de jaren tachtig een kapperszaak had in de hoofdstad Santiago die veel bezocht werd door homoseksuele mannen, waarvan velen aan de ziekte overleden. Ook wilde hij met zijn film de solidariteit tonen die binnen de queer gemeenschap ondanks de uitsluiting is ontstaan. ‘Trans vrouwen hebben nog steeds geen toegang tot werk en moeite om hun plek te vinden in de samenleving.’

Het resultaat vertoont, zoals wellicht elke debuutfilm, wat kleine zwakheden, meent El Mundo. Maar het is absoluut ‘een werk van uitzonderlijke schoonheid, een must-see om het jaar mee te beginnen’; ‘een verrassende fabel die zich afspeelt aan de uiteinden van de aarde (…), een bespiegeling over vrijheid, over afbrokkelende grenzen en over lichamen die volledig worden beheerst door verlangen, liefde, maar ook wraak’.

De film zal in maart in Chili worden uitgebracht, waar José Antonio Kast, een extreemrechtse president die zich nostalgisch uitlaat over de dictatuur van Pinochet, eind 2025 tot leider is gekozen. ‘Met deze debuutfilm sluit Céspedes zich aan bij een nieuwe generatie Latijns-Amerikaanse regisseurs die zich in een steeds conservatiever wordende omgeving inzetten voor seksuele en genderdiversiteit (…) en alle verhalen die aan de rand van de samenleving worden verteld’, schrijft La Vanguardia.   

Veelzijdig artiest ontsnapt aan intensiteit van het leven

Ideaal voor bij de thee of tijdens therapie

MUZIEK – Van rock en elektro tot triphop en techno. Liever melodieuzer, bombastischer of juist meer ingetogen, met een vleugje ambient? Noem een muziekgenre en Moby is erin thuis. Het leverde wereldwijde hits op als In This World (2001) of Go (2009), de dance-klassieker met de befaamde sample uit de titelmuziek van de Twin Peaks-dramaserie van David Lynch. Zoals het andersom vaak genoeg gebeurde dat Moby’s composities zijn terug te horen in (speel)films of commercials.

Op Future Quiet, de 23ste plaat van Moby, de artiestennaam van de Amerikaanse muzikant, songwriter, producent en deejay Richard Melville Hall (61), staan 14 tracks waarin zijn pianospel centraal staat met een totale speelduur van 85 minuten. ‘Niet geschikt om casual naar te luisteren,’ vindt Jochen Reinecke van Plattentests. ‘Boze tongen kunnen beweren dat het album het goed doet tijdens een hypno- of fysiotherapiesessie. Maar misschien is dat een kwaadaardige kijk op een muzikaal werk waarop de maker het aandurft ten minste één ding na te streven: traagheid, elegie, vorst en kou een stem geven.’

De recensent van Esprits Critiques doet de suggestie ‘om de muziek cadeau te doen bij een box met theezakjes. Dat is niet bedoeld als kritiek, maar als dosering. Als je vrijwillig kiest voor weinig adrenaline, neem dan tenminste iets dat vakkundig is gemaakt en waar je ontvankelijk voor bent.’

De collega van ParisienneLife schrijft dat Moby met dit ‘intieme en minimalistische werk een toevluchtsoord tegen de intensiteit van het moderne leven’ heeft gecreëerd. Moby ziet kans ‘prachtige geluidslandschappen’ te maken en ‘hart en ziel te raken met dit goddelijke album.’

In Clash Magazine beschouwt Jack Dennison-Thompson Moby als een ‘ambachtsman van gevoeligheid, vreugde en mijmering’ en een ‘geniale producent’. Volgens hem heeft  hij ‘in de omgang met zijn eigen angst en slapeloosheid een 14-sporen therapie voor zijn eigen geest gecreëerd en hij is zo ‘vriendelijk om die aan de wereld aan te bieden.’

Albert Koch van Musikexpress noemt Moby’s laatste album een ‘verzameling pianostukken en ambient orkestminiaturen’. De kunst bij deze muziek is om ‘in het niemandsland tussen impressionisme, artpop en eigentijdse klassieke muziek, niet in kitsch te vervallen.’

Future Quiet van Moby verscheen eind februari

Maf portret van groots en intrigerend kunstenaar

Ministerie voor cultuurbehoud

MUZIEKDOCUMENTAIRE – Marianne Faithfull (1946-2025) geldt als een van de bekendste Britse singer-songwriters en actrices die tijdens haar bewogen carrière, met onder meer een relatie met Mick Jagger en een zware drugsverslaving, 35 albums uitbracht. Met de documentaire Broken English, de titel van een van haar grootste hits, van Iain Forsyth en Jane Pollard krijgt Faithfull volgens Leslie Felperin in Hollywood Reporter een ‘overvloedig en liefdevol eerbetoon’. Tegelijkertijd vindt ze het ‘een maf portret in een stijl die fladdert tussen documentaire, reflecties op haar nalatenschap en geënsceneerde passages.’ De criticus omschrijft het eindresultaat als ‘een mix van gedurfde pretentie.’

In de film spelen acteurs als George MacKay en Tilda Swinton de rol van bureaucraten op het zogenoemde Ministery of Not Forgetting. Voor NME ziet Matthew Turner deze constructie als ‘een uitgebreid raamwerk voor een tamelijk rechtlijnige rockdocumentaire.’ Fragmenten uit interviews worden doorsneden met archiefmateriaal, ‘terwijl artiesten als Courtney Love en Beth Orton gepassioneerde covers van Faithfull-klassiekers brengen.’ Maar volgens Turner vormen ‘haar eigen muzikale optredens het onbetwiste hoogtepunt van de film.’

Wendy Ide schrijft voor Screen Daily dat het fictieve, ‘sfeervol ontworpen’ ministerie ‘een middel is om in te spelen op de tastbare, analoge kwaliteit van de culturele voetafdruk die Faithfull achterlaat.’ Aan de hand van ‘plakboeken met ezelsoren, oude cassettebandjes en een krassende VHS’ wordt haar nalatenschap ‘iets dat je kunt aanraken.’ Daardoor wordt ‘interactie aangemoedigd en raakt de kijker geïnspireerd’, verwacht Ide.

Ook Hanna Flint stelt In TimeOut dat de makers ‘een speelse meta-manifestatie van het documentaire-proces’ hebben gemaakt. Daarnaast besteden ze volgens haar ‘bijzondere aandacht aan de misogynie die Faithfull ten deel viel en hoe de uitgesproken feministe jarenlang vooral bekend stond als Mick Jaggers vriendin en niet zozeer als een zelfstandig, intrigerend kunstenaar.’ 

Broken English van Iain Forsyth en Jane Pollard is vanaf 2 april te zien in de bioscoop

VK’s gebaar van hoffelijkheid

‘Een zintuiglijke aanval zonder enige melodie’

MUZIEK – Een risico, noemt Sam Battle, artiestennaam Look Mum No Computer, zijn beslissing om voor Engeland een Duitstalig lied op het Songfestival ten gehore te brengen in een interview met de BBC. ‘Ik reis veel rond in een busje in Duitsland’, legt hij uit. ‘De mensen daar zijn erg aardig, dus ik dacht: Laten we een liedje schrijven over vakantie in Duitsland.’

‘Goed nieuws!’ aldus het commentaar van The i Paper. ‘Het lied van dit jaar is afschuwelijk. Vreselijk. Een zintuiglijke aanval, onaangenaam en zonder enige melodie. En juist daarom maken we kans om te winnen.’ Vorig jaar kwamen de Britten met een aangename, pakkende countryballade, die hun precies 0 punten van het publiek opleverde. ‘We hebben onszelf veel te lang te serieus genomen. En het begint een jaarlijkse vernedering te worden.’

Ook het conservatieve The Spectator, dat zich normaliter verzet tegen de vermeende erosie van de Britse identiteit, bagatelliseert de ernst van de situatie. Eins, Zwei, Drei, zoals het lied heet, is volgens Patrick West geen capitulatie, maar ‘een weerwoord tegen de geleidelijke homogenisering die is ontstaan ​​door de opkomst van het Amerikaans-Engels’; ‘een gebaar van nederigheid en hoffelijkheid jegens onze Europese buren, om hen te laten weten dat we geen neerbuigende eentaligen zijn’. Daarbij komt nog dat ‘deze verwijzing herinnert aan de gedeelde wortels van onze gemeenschappelijke voorouders’, die vanaf de vijfde eeuw vanuit wat nu Duitsland is Groot-Brittannië binnenvielen en zich daar vestigden. Aangezien het VK de afgelopen vijftien jaar slechts één keer de top 10 haalde, ‘hebben we toch niets te verliezen’, meent Stuart Heritage in The Guardian. ‘Ook al worden we gepresenteerd door iemand wiens artiestennaam me al doet huiveren als ik hem opschrijf. We gaan toch wel floppen, dus wat maakt het uit?’