De Oekraïense president sprak bij de Algemene Vergadering
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft woensdag een toespraak gehouden in New York, bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. The New York Times schrijft dat Zelensky het vooral had over de oorlog met Rusland, en VN-leden opriep ‘het kwaad niet te vertrouwen’.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Voedsel, gas, olie, nucleaire wapens: volgens Zelensky gebruikt Rusland alles als ‘wapen’ in de oorlog tegen Oekraïne. ‘Terwijl Rusland de wereld deze oorlog intrekt, doet Oekraïne er alles aan om ervoor te zorgen dat na de Russische agressie niemand ter wereld nog een natie durft aan te vallen,’ zei Zelensky.
Zelensky beschuldigde Rusland verder van genocide tegen het Oekraïense volk en benadrukte dat vredesbesprekingen ver weg zijn. Ook wees hij de aanwezige landen erop dat iedereen baat heeft bij een voor Oekraïne gunstige uitkomst van de oorlog. Zelensky leek zich ook te richten op landen als Brazilië en India, die zich op economisch gebied naast Rusland positioneren.
De Zimbabwaanse president Emmerson Mnangagwa, die onlangs na betwiste verkiezingen is herkozen, wordt door de oppositie ervan beschuldigd een familiedynastie te willen creëren. Amper een week nadat hij zijn vrouw een eredoctoraat verleende, heeft hij zijn zoon tot onderminister van Financiën benoemd, zo schrijft The Guardian.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Bij de aankondiging van zijn nieuwe kabinet op maandag zei Mnangagwa dat een van zijn jongere zonen, David Kudakwashe Mnangagwa, de tweede man bij Financiën zou worden, ook benoemde hij een neef, Tongai, tot onderminister bij het ministerie van Toerisme. Zijn zoon David heeft nog geen politieke ervaring en zat hiervoor in het bestuur van een bank.
Mnangagwa is bezig aan zijn tweede en laatste termijn als president, nadat hij de verkiezingen van 23 augustus won. De oppositie trekt die uitslag in twijfel en spreekt van ‘gigantische’ fraude. Ook de waarnemers van de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika en de EU hebben vastgesteld dat de verkiezingen niet voldeden aan internationale normen.
De Republikeinse senator Mitt Romney, kandidaat in de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2012, kondigde woensdag aan dat hij zich in 2024 niet herkiesbaar stelt, zo bericht The New York Times. De senator uit Utah brak in 2021 met zijn partij door te stemmen voor het afzetten van Donald Trump.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Het is tijd voor een nieuwe generatie leiders,’ motiveerde Romney (76) zijn aankomende vertrek uit de politiek in een videoboodschap. Hij suggereerde ook ‘sterk’ dat Donald Trump en president Joe Biden, respectievelijk 77 en 80 jaar oud, ‘zijn voorbeeld moesten volgen’, schrijft het New Yorkse dagblad. Hij voegde daaraantoe dat geen van beiden zijn partij effectief leidde om de ‘cruciale uitdagingen’ aan te gaan waarmee het land wordt geconfronteerd.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Argentinië, dat aan de vooravond van presidentsverkiezingen staat. De radicaal-rechtse Javier Milei staat er goed voor in de peilingen en kan de verkiezingen gaan winnen. Wat weten we over deze ‘Trump van Argentinië’?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €5 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Wie is Javier Milei?
Als één regio goed is voor spraakmakende verkiezingen, dan is het Latijns-Amerika wel. Met de presidentsverkiezingen in Argentinië in aantocht, op 22 oktober, belooft het ook daar een spektakel te worden, afgaande op de voorverkiezingen van 13 augustus.
Javier Milei, van de partij La Libertad Avanza, won deze voorverkiezingen, en zowel de regeringskandidaat Sergio Massa als de kandidaten van oppositiecoalitie Juntos werden verslagen. Het was een verrassing: Milei gold als een controversiële, extreemrechtse kandidaat, maar kreeg zo’n 30 procent van de stemmen. Ondanks wat de peilingen vooraf aangaven, is één ding duidelijk geworden: Milei kan de nieuwe president van Argentinië worden.
‘De dreiging is reëel’, schrijft antropoloog Alejandro Grimson in El Diploover de opkomst van Milei. Volgens Grimon heeft de presidentskandidaat ‘een antipluralistische ideologie, [oftewel een antidiversiteitspolitiek] verdedigt hij niet de vrijheid van degenen die anders denken dan hij en maakt hij deel uit van een internationaal netwerk dat de hele extreemrechtse wereld omvat’.
Zoals de Braziliaanse oud-president Jair Bolsonaro de ‘Trump van de tropen’ werd genoemd, zo noemt The Global AmericansMilei de ‘Trump van de pampa’s’. Volgens de website zijn er overeenkomsten tussen Trump, Bolsonaro en Milei vanwege ‘hun gebruik van populistische retoriek (…) en hun conservatieve kijk op sociale kwesties. Ook hebben ze dezelfde tactiek om het socialisme, momenteel gemanifesteerd als “cultureel marxisme”, neer te zetten als hun voornamelijke tegenstander’.
Milei ziet dat anders. De econoom noemt zichzelf in een interview met The Economist een ‘anarcho-kapitalist’, waar hij zichzelf eerder nog zag als een ‘recalcitrante neoclassicist’. Maar zijn economische plannen, onder meer om de Amerikaanse dollar tot belangrijkste munteenheid in de Argentijnse economie in te voeren en sterk in te zetten op digitale valuta, lijken vooralsnog niet aan te slaan bij vakgenoten. Tweehonderd economen kwamen in een open brief in het verweer tegen zijn plannen, schrijftEl Confidencional. Toch slaan de ideeën van Milei bij een groot deel van de Argentijnen goed aan.
Waarom doet juist Milei het zo goed?
Verschillende analisten, experts en politici hebben zich over de vraag gebogen waarom juist Milei het zo goed doet bij de kiezers. De verklaring lijkt eenduidig: de beroerde economische situatie in het Zuid-Amerikaanse land. Vooral zijn plannen rond het hervormen van de staat en het terugdringen van de overheidsuitgaven, de afschaffing van de Centrale Bank en de dollarisering van de economie doen het goed in het land dat kampt met een jaarlijkse inflatie van meer dan 120 procent.
‘Opeenvolgende regeringen van beide kanten zijn er niet in geslaagd om het economische disfunctioneren van het land op te lossen’, schrijft Americas Quarterlyover de huidige regering van Alberto Fernández en diens voorganger Macri. ‘Het is duidelijk waarom veel Argentijnen een derde optie willen, en Milei’s aanklacht tegen de “politieke elite” van het land – zowel de regerende peronisten als de traditionele centrumrechtse oppositie’ – slaat aan.
De Argentijnse econoom Juan Grabois zegt grotendeels hetzelfde tegen The Guardian. ‘Kiezers moeten wel over een onmogelijke politieke volwassenheid beschikken om opnieuw te stemmen op politici die hen zo volledig in de steek hebben gelaten’, aldus Grabois. ‘De muziek van de rattenvanger klinkt zoet voor mensen die alle hoop hebben verloren. Maar het heeft geen zin om kiezers of de rattenvanger zelf daarvan de schuld te geven.’ Volgens Grabois is de huidige politiek schuldig aan de opkomst van Milei.
Alejandro García Magos, docent aan de faculteit voor politieke wetenschappen van de Universiteit van Toronto, trekt de opkomst van Milei in een interview met The Dialoguebreder. ‘Of het nu Milei in Argentinië is, Bukele in El Salvador of AMLO [Andrés Manuel López Obrador] in Mexico, deze politiek leiders zijn in staat om de emoties van het volk te kanaliseren – zowel als ze in de oppositie als in de regering zitten. Dit geldt ongeacht hun politieke voorkeur. Het is belangrijk om te erkennen dat deze politieke figuren niet spontaan ontstaan. Er heerst een diepe ontevredenheid over de economische en sociale situatie in onze landen, die een vruchtbare bodem vormt voor proteststemmen.’
In een column in El Paísis de Argentijnse schrijver en journalist Leila Guerriero nóg duidelijker. ‘Een vriend van me zei: “Mensen zijn moe van beloftes. En dan komen er dit soort neanderthalers die zeggen: ‘Ik ga jullie niets geven, maar ik zal de politici die jullie naaien een schop onder hun kont geven.’ Dat voorspelt een nog grotere teleurstelling, maar wat mensen willen is wraak.”’
Wie zijn de andere kanshebbers om de verkiezingen te winnen?
De opkomst van Milei zegt dus veel over de staat waarin de economie, politiek en maatschappij van Argentinië zich bevinden. Toch is het een verre van uitgemaakte zaak dat Milei ook daadwerkelijk de presidentsverkiezingen gaat winnen. Er zijn andere kandidaten, en in de peilingen liggen ze allemaal dicht bij elkaar.
Een van de andere favorieten is Sergio Massa, minister van Economie in de huidige regering. Hij krijgt de steun van maatschappelijke organisaties, schrijft Página12.Hij is progressief, links en momenteel hard bezig met nieuwe economische steunpakketten en hervormingen, volgens analisten om kiezers lekker te maken in aanloop naar de verkiezingen.
De derde kandidaat is Patricia Bullrich, die wordt gesteund door de centrumrechtse oppositie en oud-president Macri. Ze heeft onlangs een boek geschreven, en volgens Infobae biedt dat een uitstekend inkijkje in de plannen voor haar presidentschap. Ze wil iets doen tegen de bureaucratie in Argentinië, onder meer door innovatie en technologie te stimuleren. Ook zij praat over het snijden in de staatsuitgaven, maar wil tegelijkertijd belastingverlagingen.
Massa en Bullrich zijn in de ogen van Milei de kandidaten van de elite, en de peilingen tonen aan dat Argentinië deze elite beu is. Hij krijgt vooral steun van mannen, jongeren en minder welvarende groepen. Volgens Perfilstaat Milei er best voor in de laatste peilingen, met 31,1 procent van de stemmen, tegenover 28,1 procent voor Massa en 21,2 procent voor Bullrich.
In een andere peiling krijgt Milei zelfs 35 procent van de stemmen, met 25 procent voor Massa en 23 procent voor Bullrich. Het lijkt echter op een tweede ronde aan te komen, aangezien een kandidaat 45 procent van de stemmen nodig heeft om in de eerste ronde van 13 augustus te winnen. Die tweede ronde vindt dan plaats in november. Voor de huidige regering en de rechtse oppositie kan dat een lastige spagaat worden: samenwerken tegen Milei of ongemakkelijke akkoorden sluiten met de controversiële kandidaat?
Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden zal een formeel onderzoek instellen naar de mogelijkheid om president Joe Biden af te zetten. Dat heeft de Republikeinse voorzitter van het Huis Kevin McCarthy aangekondigd, meldt The New York Times. Volgens McCarthy gaat het onderzoek zich richten op ‘beschuldigingen van machtsmisbruik, obstructie en corruptie’ door Biden.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Hoewel er al langer beschuldigingen van de Republikeinse Partij zijn, is er nooit bewijs gevonden van corruptie. Het vermeende misbruik zou hebben plaatsgevonden in de tijd dat Biden vicepresident onder Barack Obama was. Hij zou hebben meegeprofiteerd van de zakelijke activiteiten van zijn zoon Hunter, die eveneens wordt onderzocht door de Republikeinen.
In een korte verklaring op het Amerikaanse Capitool zei McCarthy dat er ‘serieuze en geloofwaardige’ beschuldigingen waren. Volgens experts staat McCarthy onder druk van zijn eigen partij om een onderzoek te starten. Het Witte Huis noemt het onderzoek ‘extreme politiek’.
De Noord-Koreaanse leider reist met de trein naar Rusland
De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un is maandag vertrokken naar Rusland, waar hij naar verwachting een ontmoeting zal hebben met president Vladimir Poetin. Volgens westerse inlichtingendiensten zal er gesproken worden over een wapendeal tussen de twee landen, zo schrijft The Guardian.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Kim Jong-un vertrok uit de hoofdstad Pyongyang met enkele hooggeplaatste ambtenaren en generaals. Hij werd uitgezwaaid door een uitzinnige menigte, die met vlaggen zwaaide. Rusland heeft het bezoek bevestigd: naar verwachting vindt de top plaats in Vladivostok.
‘Zoals met elk van onze buren, voelen we ons verplicht om goede, wederzijds voordelige relaties te ontwikkelen,’ zei de woordvoerder van het Kremlin, Dmitri Peskov, over de top. Rusland zou onder meer munitie en raketten willen van Noord-Korea, die ingezet zouden kunnen worden in Oekraïne.
Rusland hoopt wapens voor in Oekraïne te krijgen van het land
De leiders van Noord-Korea en Rusland zijn van plan elkaar deze maand nog te ontmoeten. Dat schrijft The New York Times. Volgens anonieme bronnen bij de Amerikaanse inlichtingendiensten zullen Kim Jong-un en Poetin hun top houden op een universiteit in Vladivostok.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Kim Jong-un en Poetin zijn beiden op zoek naar versterkingen voor hun strijdkrachten. Rusland hoopt dat Noord-Korea artilleriegranaten en antitankraketten kan leveren. Noord-Korea wil technologie voor satellieten en nucleaire onderzeeërs van de Russen krijgen. De wapenleveranties van Noord-Korea aan Rusland zouden ingezet moeten worden in Oekraïne.
Eerder bezocht de Russische Minister van Defensie Sergej Sjojgoe het Aziatische land, ter ere van wat Noord-Korea ziet als de overwinning op Zuid-Korea en de Verenigde Staten in de Korea-oorlog. Tijdens dat bezoek kreeg de minister het wapenarsenaal van Noord-Korea te zien en werden mogelijkheden voor wapenleveringen besproken.
Igor Girkin zit in een Russische cel vanwege kritiek op het Kremlin
Een van de meest prominente verdachten van het neerhalen van de MH17-vlucht wil president van Rusland worden. Het gaat om de nationalist Igor Girkin, die op Telegram, waar hij 700.000 volgers heeft, heeft gezegd dat hij het beter zou doen dan de ‘te aardige’ Vladimir Poetin, zo schrijft Newsweek.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Ten tijde van de MH17-vlucht stond Girkin aan het hoofd van een groep pro-Russische rebellen die actief waren in de bezette regio Donbas. Hij werkte eerder voor inlichtingendienst FSB en zit momenteel in een Russische cel in afwachting van zijn straf. Hij wordt verdacht van ‘extremisme’ omdat hij aanhoudend kritiek op het Kremlin levert. Als hij wordt veroordeeld, mag hij niet meedoen aan de verkiezingen volgend jaar in maart.
Ondanks dat Girkin in een cel zit, blijft hij kritiek uiten op wat hij ‘incompetente bestuurders’ noemt. Hij zegt dat Poetin zich aan het lijntje liet houden door Oekraïne en het Westen en dat Rusland nog niet klaar was voor een snelle oorlog in Oekraïne. Ook haalt Girkin met regelmaat uit naar corrupte oligarchen die te veel macht in Rusland zouden hebben.
Mitch McConnell, die de Republikeinen in de Senaat leidt, is woensdag tijdens een persconferentie lange tijd verstijfd. Dat schrijft Politico. Het is niet de eerste keer dat de inmiddels eenentachtigjarige politicus tijdens een persconferentie zoiets overkomt. Zowel binnen als buiten zijn partij zijn inmiddels toenemende twijfels over zijn gezondheid.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Nadat McConnell woensdag werd gevraagd of hij zich bij de komende verkiezingen in 2026 verkiesbaar zal stellen, valt de Republikein stil en kijkt hij ruim dertig seconden glazig voor zich uit. Vorige maand gebeurde dat ook: toen werd er gespeculeerd over een mogelijke hersenbloeding. Medewerkers van McConnell namen de politicus mee, die later verklaarde last te hebben van duizeligheid.
De Republikein, al jarenlang een van de meest prominente politici in de VS, is na het incident samengekomen met andere hooggeplaatste leden van de partij. Men zou zich afvragen of McConnell überhaupt wel in staat is zijn termijn af te maken.
Internationale commentatoren en opiniemakers over sportswashing door Saoedi-Arabië. ‘Het zijn niet alleen voetballers zoals feestbeest Neymar die het koninkrijk een warm hart toedragen. Waarom verwachten we van atleten meer morele scrupules dan van politici?’
Christoph Gastinger – sportredacteur
Die Presse
‘Aangetrokken door astronomische salarissen zijn dit jaar al meer dan dertig bekende professionals van voetbalclubs als Liverpool, Barcelona of Chelsea naar Saoedi-Arabië verhuisd. Hun huidige clubs heten Al Ahli, Al Nassr of Ettifaq FC. Deze ontwikkelingen op de transfermarkt doen de fundamenten van het wereldvoetbal al schudden. Als sterren als Kylian Mbappé of Erling Haaland zouden vertrekken, zou Europa zeker een probleem hebben. Mbappé heeft in ieder geval het eerste aanbod van Saoedi-Arabië afgeslagen.’
João Vieira Pereira – redacteur
Expresso
‘Saoedi-Arabië produceert elke dag voor een miljard euro aan olie en kan het zich veroorloven om eindeloos veel geld uit te geven aan voetbal. Vinden we het goed wanneer spelers echte competities en liefde voor hun club inruilen voor ettelijke miljoenen? Nee. Vinden we het erg dat ze dat doen in een land waar mensenrechten systematisch worden geschonden? Uiteraard. Maar voetbal is al lang business geworden. Financiële foul play werd door de vingers gezien – en nu is het te laat.’
Cathrin Gilbert – chef entertainment
Die Zeit
‘Natuurlijk speelt sportswashing een rol, maar er zijn ook andere redenen. In het land is enorm veel interesse voor entertainment en luxeproducten, zoals apparaten van Apple, schoenen en voetbalshirts van Nike. Waarom zouden de Saoedi’s van een afstand moeten toekijken in FC Bayern München-shirts als ze hun eigen competitie kunnen kopen, die ook nog eens aantrekkelijk en succesvol voetbal biedt? Alleen dan krijgt het fan-zijn betekenis en genereert het zelfvertrouwen en identificatie.’
Hoofdredactioneel commentaar
Le Monde
‘De ambitieuze kroonprins Mohammad bin Salman probeert natuurlijk het imago goed te praten dat is aangetast door mensenrechtenschendingen en het toenemende aantal executies. Maar het zijn niet alleen voetballers zoals feestbeest Neymar die het koninkrijk een warm hart toedragen. Presidenten Joe Biden en Emmanuel Macron hebben vaak contact met Mohammad bin Salman, die onlangs ook werd uitgenodigd voor een bezoek aan het VK. Waarom verwachten we dat atleten meer morele scrupules hebben dan politici?’
De voormalig Wagner-baas Jevgeni Prigozjin is dinsdag begraven, zo schrijft The Guardian. Zijn begrafenis vond plaats in besloten kring in Sint-Petersburg, de stad waar de militieleider vandaan komt. Ook de hooggeplaatste Wagner-medewerker Valeri Tsjekalov werd dinsdag begraven, in aanwezigheid van tientallen huurlingen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Prigozjin, die zo’n twee maanden geleden een muiterij leidde tegen de Russische militaire top, kwam vorige week om het leven bij een vliegtuigcrash, samen met twee andere belangrijke Wagner-leden. Zijn privévliegtuig stortte om nog onbekende redenen neer. Rusland zal voorlopig geen onderzoek instellen naar die crash, zo heeft het land laten weten.
Voor andere landen, waaronder de Verenigde Staten, staat vast dat het Kremlin achter de dood van Prigozjin zit. Tijdens een persconferentie zei Witte Huis-woordvoerder Karine Jean-Pierre dat de dood in een traditie van ‘het vermoorden van tegenstanders’ van Poetin past.
Behalve Prigozjin is ook zijn naaste medewerker overleden
Vladimir Poetin heeft donderdag gereageerd op de dood van Jevgeni Prigozjin, de baas van de Wagner-groep. Volgens The Moscow Times zei de Russische president dat Prigozjin een jarenlange kennis was die uitgroeide tot een ‘getalenteerde zakenman’. Over hoe de Wagner-baas omkwam, zei Poetin niets.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Het privévliegtuig waar Prigozjin in zat, stortte woensdag neer toen het op weg was naar Sint-Petersburg. In het toestel zat ook Dmitri Oetkin, een hooggeplaatste commandant van de militie en tevens rechterhand van Prigozjin. Waardoor het vliegtuig neerstortte is nog onduidelijk, maar volgens de VS komt het niet door een luchtdoelraket van de Russische strijdkrachten.
Sinds de muiterij van de Wagner-groep in juni was het onduidelijk waar Prigozjin verbleef. Hij zou naar Belarus gaan, maar werd daar nooit gesignaleerd. Sommige bloggers berichtten dat hij in Afrika verbleef, maar later schreven Russische media dat Prigozjin al die tijd in Rusland was.
De president kan niet reizen vanwege een arrestatiebevel
In Zuid-Afrika is de driedaagse BRICS-top aan de gang, waar regeringsleiders uit Brazilië, India, China en Zuid-Afrika bespreken welke landen nog meer lid mogen worden van het samenwerkingsverband. Hoewel Rusland ook een van de BRICS-landen is, is president Vladimir Poetin niet aanwezig, meldt The Guardian.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Hij kan zijn land niet verlaten vanwege een internationaal arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof dat tegen hem is uitgevaardigd. Als hij naar Zuid-Afrika was afgereisd, had dat land hem moeten arresteren. In plaats van Poetin is zijn minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov aanwezig.
Poetin belde via een videoverbinding in om een toespraak te houden. Onder meer zijn collega’s Lula en Xi Jinping zijn wel aanwezig. Landen met middelgrote economieën als Argentinië, Indonesië en Saoedi-Arabië zouden zich ook willen aansluiten.
De Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa zegt zelf dat veertig andere landen interesse hebben getoond zich aan te sluiten, bij wat wordt gezien als tegenhanger van de machtige westerse landen, die samenwerken in de G7. De huidige BRICS-landen vertegenwoordigen nu al 40 procent van de wereldbevolking.
De Partido Popular kan mogelijk geen meerderheid vinden
Alberto Nuñez Feijóo, de leider van de Partido Popular in Spanje, mag een regering gaan vormen. De Spaanse koning Felipe VI heeft hem voorgedragen als kandidaat-premier na zijn winst bij de verkiezingen vorige maand. Dat schrijft El País. Of Feijóo die opdracht kan volbrengen is echter zeer de vraag.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Een van de partijen die heeft toegezegd Feijóo te steunen is het extreemrechtse Vox. De Partido Popular heeft de steun van rechtse partijen nodig, maar zelfs dan is een meerderheid in het parlement die nodig is voor een regeringscoalitie onhaalbaar.
Wie mogelijk wel een meerderheidscoalitie weet te vormen is de huidige premier Pedro Sánchez, die zelf vervroegde verkiezingen afkondigde en met zijn sociaaldemocratische PSOE tweede werd bij de verkiezingen. Mogelijk krijgt Sánchez alsnog de kans een regering te vormen indien het Feijóo niet lukt en hij zijn opdracht moet teruggeven aan de koning.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Ecuador, dat wordt geteisterd door politiek geweld, met als dieptepunt de moord op presidentskandidaat Fernando Villavicencio. Hoe heeft het ooit zo veilige Zuid-Amerikaanse land zo kunnen afglijden?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Wat is er aan de hand in Ecuador?
‘Hier is niets gratis. Deze democratie heeft ons het leven gekost. Het verdedigen van het vaderland heeft ons het leven gekost,’ sprak presidentskandidaat Fernando Villavicencio op 9 augustus tijdens een campagnerally in de Ecuadoriaanse stad Quito. Een paar uur later werd hij vermoord. Financial Times beschreef de moord als ‘een bevestiging van het verlies van Ecuadors reputatie als een oase van vrede op een gewelddadig continent’.
De president van Ecuador, Guillermo Lasso, probeerde daadkrachtig over te komen. Zo schrijft Deutsche Welle dat duizenden agenten werden ingezet om een bendeleider, die ervan wordt verdacht betrokken te zijn geweest bij de moord, over te plaatsen. De presidentsverkiezingen zullen doorgaan, er worden militairen ingezet om de stembusgang te beveiligen.
Ook heeft de partij van Villavicencio een vervanger aangewezen voor de vermoorde presidentskandidaat: Christian Zurita, net als Villavicencio een fel bestrijder van corruptie, zo beschrijft Time Magazine in een profiel. Net als Villavicencio was Zurita onderzoeksjournalist. Maar Ecuador is verre van terug bij het oude, het geweld is ondanks de noodtoestand en de inzet van het leger niet afgenomen.
Op dinsdag 15 augustus werd namelijk bekend dat er weer een politicus is doodgeschoten in Ecuador: Pedro Briones, een lokale leider van Revolución Ciudadana, de partij van voormalig president Rafael Correa, werd doodgeschoten in de provincie Esmeraldas, schrijft The Los Angeles Times, daaraan toevoegend dat ‘duizenden mensen zijn gedood in de afgelopen drie jaar in Ecuador, en het land is veranderd in een belangrijk knooppunt van drugshandel, waar lokale bendes, gesteund door kartels, strijden om de controle over de straten, gevangenissen en drugsroutes’.
Ecuador, een land dat voor toeristen bekendstaat om de idyllische Galapagoseilanden, is in een mum van tijd veranderd in een narcostaat waar politiek geweld overheerst, waardoor miljoenen Ecuadorianen straks naar de stembus moeten terwijl er militairen op straat staan.
Hoe heeft het zo ver kunnen komen?
Ecuador is in een razend tempo afgegleden, zo schrijftCNNop basis van recente cijfers. Volgens de Nationale Politie van Ecuador bedroeg het moordcijfer in 2016 5,8 moorden per 100.000 mensen. Vorig jaar was het gestegen tot 25,6, een vergelijkbaar niveau met dat van Colombia en Mexico, landen met een lange geschiedenis van geweld door drugskartels.
Wat zijn de oorzaken voor deze ongekende toename van geweld in het land? ‘Ecuador heeft de geografische pech ingeklemd te zitten tussen Colombia en Peru, de twee grootste cocaïneproducenten ter wereld, en onderliggend is er een zekere institutionele zwakte in het gerechtelijk apparaat, de politie en het leger’, zegt Cynthia Arnson, een medewerker van het Wilson Center in Washington en een expert in Latijns-Amerika, tegen NPR.
Daar komt bij dat, zoals The Guardian schrijft in een commentaar, er sprake is van ‘een aanhoudende stijging van zowel het aanbod als de vraag naar cocaïne wereldwijd’. Mexicaanse kartels, Balkanbendes en zelfs de Italiaanse maffia hebben zich uitgebreid naar Ecuador, waar ze samenwerken met lokale bendes om hun positie te versterken.
Volgens Associated Press is er ook een toename van geweld tussen lokale bendes door ‘een machtsvacuüm dat ontstond na de moord in december 2020 op Jorge Zambrano, alias “Rasquiña” of “JL”, de leider van Los Choneros. De groep werd opgericht in de jaren negentig en is de grootste en meest gevreesde bende van het land. De leden plegen huurmoorden, zijn betrokken bij afpersingen, verhandelen en verkopen drugs, en maken de dienst uit in gevangenissen.’
Deze bende vecht met andere bendes, zoals Los Lobos en Los Tiguerones, om de macht in Ecuador, daarbij gesteund door kartels en andere buitenlandse bendes. En zowel politici die iets tegen dit geweld willen doen als de inwoners van Ecuador die onder het geweld lijden, worden doelwit van de bloeddorst van deze drugsbendes.
Hoe ziet de toekomst van het land eruit?
De situatie in Ecuador lijkt momenteel op het Colombia van de jaren negentig, toen machtige drugskartels met geweld hun stempel drukten op het politieke landschap. In een opiniestuk in El Paísschrijft voormalig president van Colombia Ernesto Samper dan ook dat het land moet kijken naar hoe zijn land het destijds aanpakte.
Volgens Samper moeten alle sectoren zich ‘verenigen tegen de duistere krachten van de georganiseerde misdaad, die de oorlog hebben verklaard aan de rechtsstaat en de democratische instellingen’. Hoe dat precies moet gebeuren, zegt de oud-president er niet bij.
The Washington Post vindt dat de Verenigde Staten en Europa Ecuador moeten helpen, onder meer om de controle in de gevangenissen, waar bendes de dienst uitmaken, terug te krijgen. ‘De Verenigde Staten moeten, samen met hun partners in Europa, ook meer inlichtingen verzamelen over de transnationale groepen, met hun oorsprong in Albanië, die steeds meer concurreren met de Mexicaanse kartels om de controle over de cocaïne-export vanuit Ecuador – waarvan een groot deel naar Europa gaat’, schrijft de krant.
Naast een harde aanpak van de drugsbendes en een herstel van de democratische rechtstaat is er ook nog de korte termijn: de presidentsverkiezingen gaan door, Zurita vervangt Villavicencio en de moord op de presidentskandidaat zal naar verwachting een grote rol spelen. Zoals het Argentijnse La Nación al schrijft: de kandidaten die een harde aanpak van de misdaad beloven, zijn sinds de aanslag hard gestegen in de peilingen.
Politiek analist Sebastián Hurtado analyseert de kansrijkste kandidaten op in Americas Quarterly:‘Rechts-georiënteerde kandidaten (…) zoals Otto Sonnenholzner en Jan Topic, zouden wel eens meer steun kunnen krijgen.’ Met name Jan Topic zou volgens de analist wel eens kunnen verrassen, hoewel hij ook niet uitsluit dat Zurita electoraal kan profiteren – hoe naar dat ook klinkt – van de moord op de man die hij vervangt.
Voor de huidige president Guillermo Lasso staat de situatie er een stuk slechter voor, zo beschrijft Hurtado. ‘Er zijn oproepen tot zijn aftreden te verwachten en een lopende afzettingsprocedure kan worden hervat zodra het parlement na de verkiezingen weer bijeenkomt. (…) De gevolgen van deze tragische gebeurtenis zijn veelzijdig en complex en zullen waarschijnlijk nog jarenlang blijvend een stempel drukken op de politiek en het beleid van Ecuador.’
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
